Definitions containing the research ական : 10000 results

Խոչընդակն

s.

impediment to the sight;
— լինել, to put a stop to, to hinder.

· Calfa

NBHL (1)

σκῶλον Խոչ հանդիպեալ ական կամ աչաց, իրօք կամ նմանութեամբ.


Խոպանացուցանեմ, ուցի

va.

to let lie fallow, to leave uncultivated;
to lay waste, to spoil, to ruin.

· Calfa

NBHL (1)

Գազանք ապականիչք եւ խոզք անտառաց մտեալ խոպանեսցեա զնա. (Ճ. ՟Դ.։)


Խոպանեմ, եցի

va.

cf. Խոպանացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Գազանք ապականիչք եւ խոզք անտառաց մտեալ խոպանեսցեա զնա. (Ճ. ՟Դ.։)


Խոպոպի

adj. s.

curled;
—ք, curl, lock, ringlet of hair;
—ս առնել, to curl, to frizz.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ ապականէքզտես մօրուաց. ծամս առնել, կա խոպոպիս։ Զծամս, խոպոպիս ի ներս առնուն ներքոյ ականջացն. (Վրդն. ղեւտ. եւ Վրդն. թուոց.։)


Խոստովանադրամ, ոյ

s.

bribe for confession.

· Calfa

NBHL (1)

սիմոնական ախտ. Որպէս խոստովանադրամ, հաղորդադրամ, կամ պսակադրամ. (Կիր. Երզն. խր.։)


Խոստովանութիւն, ութեան

s.

confession, avowal, acknowledgment, declaration;
երթալ ի —, to go to confession.

· Calfa

NBHL (2)

Մատուսջի՛ք զկամայականս ձեր եւ զխոստովանութիւնս ձեր. (Օր. ՟Ժ՟Բ. 6։)

ԽՈՍՏՈՎԱՆՈՒԹԻՒՆ. Հանդէս նահատակութեան կամ խոստովանողական. (որ հայի ի ՟ա նշ)


Խոտաբուտ

adj.

fed on grass;
living on herbs.

· Calfa

NBHL (1)

որ բտի խոտով. խոտաճարակ. խոտաբոյծ. եւ Խոտաճարական.


Խոտեմ, եցի

va.

to despise, to contemn, to scorn, to slight, to disdain;
to undervalue, to depreciate.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ նչ զիրսն խոտիցեմք, այլ զմիտսն ապականեալս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 19։)


Խոտորնակ, աց

adj. s. adv.

oblique, crooked, aslant, aslope, athwart, across, transverse;
out of the way, indirect;
ill-turned, ill-made;
bad, perverse, wicked, froward;
cross beam, traverse;
—, —ս, obliquely, crossly, transversely.

· Calfa

NBHL (2)

ԽՈՏՈՐՆԱԿ. գ. կողմնական մասն կամ թեւ խաչի.

Ամենայն ուրեք խոտորնակ ուսուցանէ, եւ քակէ զկրօնս հայրենականս. (Կիւրղ. ղկ.։)


Խոտորնակի

adv.

obliquely, transversely;
at random;
confusedly.

· Calfa

NBHL (1)

Մեղերբ զհեշտութիւնն մարմնական մեզ խոտորնակի նշանակէ. (Մեկն. ղեւտ.։)


Խորագէտ

adj.

sagacious, shrewd, judicious;
sensible, prudent, cautious;
wary, subtil, sly, crafty;
ingenious, skilful;
— քաղաքավարութիւն, sagacious policy;
sly conduct.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ իբր Խորագիտական. ճարտար.

πανούργος, φρόνιμος callidus, vafer, sollers, astutus, prudens. Ոյր խոր է գիտութիւն մտաց. ճարտարամիտ. խոհական. իմաստուն. հանճարեղ. հնարիմաց. կանխապէս. եւ Խորամանկ. խելացի, վարպետորդի.


Խորագիտութիւն, ութեան

s.

prudence, shrewdness, sagacity;
craft, cunning.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ բանական իցէ ասեն մեր խորագիտութիւնս առ այնչափ ճգունս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 8։)


Խորամանկ, աց

adj.

cunning, sly, crafty, knavish, wily, roguish, artful;
fraudulent, deceitful, rascally, villanous;
malicious;
— կեղծաւորութիւն, profound hypocrisy.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր Խորամանկական. պատիր.


Խորամանկեմ, եցի

vn.

to chicane, to quirk, to quibble, to use stratagem and artifice, to deceive, to cheat;
to be cunning, artful, fraudulent, knavish.

· Calfa

NBHL (1)

Գտակք չարեաց, որ արտաքս քան զսովորական եւ զծանօթ բազմաց զչարն՝ այլ ինչ խորամանգեն. (Բրս. հց.։)


Խորանաձեւ

adj.

tent-shaped or bell-shaped.

· Calfa

NBHL (2)

Ի վերայ խորանաձեւ ծածկութեանն նշան տէրունական խաչին. (Փարպ.։)

Խորանաձեւ կամարացեալ օդ վերնական. (Երզն. ոտ. երկն.։)


Խորասոյզ, սուզի

adj. s. mar.

sunk deeply, deep;
abyss, gulf, pit;
— աչք, sunken eyes;
— առնել, to submerge, to sink to the bottom, to plunge into, to immerse;
— լինել, to dive to the bottom, to sink;
— ի ցաւս, sunk in grief;
— ի թախիծս մտաց, plunged in remorse;
to founder.

· Calfa

NBHL (1)

Գաւազանն մովսիսի էր (օրինակ խաչի). որով դարձաւջուրն ի վերայ եգիպտական զօրուն, եւ խորասոյզ կորստեամբ դատեցաւ. (Ղեւոնդ.։)


Խորացուցանեմ, ուցի

va.

to make deeper;
to make abstruse, obscure, unintelligible.

· Calfa

NBHL (1)

Գետ բանաւոր արուեստիցն իմացուած շնչական, եւ տոյտ՝ զի շրջադարձեալ խորացուցանէին զասացուածս իւրեանց. (Վանակ. յոբ.։)


Խորաքնին

adj.

scrutinizing, investigating;
profound, sublime, past finding out.

· Calfa

NBHL (1)

տեսական իմաստից խորաքնինաստուածաբան. (Երզն. լս.։)


Խորեմ, եցի

va.

to hollow, to excavate;
to fathom;
to withhold, to retain;
to purloin, to steal, to rob, to embezzle;
to peculate.

· Calfa

NBHL (3)

Մինչեւ յե՞րբ զկորստական զոսկիս զայս ի վայր խորեմք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 8։)

Զականսն բերեալ, եւ զծանրագոյնսն ի նացունց խորէր. (Մագ. ՟Ժ՟Է։)

Կամ σφετερίζω sibi vindicare, attribuere. Սեպհականել անձին զոչ իւրն.


Խորին

adj.

deep, high;
impenetrable, ahstruse, obscure, hidden, difficult to understand;
— ականողիք, sunken eyes.

· Calfa


Խորխորատ, ից

s.

gulf, abyss, chasm, pit.

· Calfa

NBHL (1)

Խորխորատ կորստական, կամ կորստեան. (Յհ. կթ.։ Նար. ՟Ե։)


Խորհրդաբար

adv.

figuratively;
sacramentally;
mysteriously;
confidently.

· Calfa

NBHL (1)

ἑκπρονοίως, σπουδαίως consulto, industrie Խորհրդով. դիտմամբ. խոհականութեամբ.


Խորհրդագէտ

adj.

astute, shrewd, wary, cautious;
initiated, adept;
— առնել, to let into a secret, to initiate into a mystery;
— լինել, to be initiated.

· Calfa

NBHL (1)

Զսրբազնաբար մկրտեալն նշանականն վարդապետութիւնն խորհրդագէտ առնէ (նմանօղ լինել թաղմանն քրիստոսի)։ Այսոցիկ խորհրդագէտք եղեալ մեք, որպէս կարող եմք, րտադրեսցուք. (Դիոն. եկեղ.։)


Խորհրդածեմ, եցի

vn.

to reflect, to ponder, to think, to revolve, to meditate, to consider;
to imagine, to form an idea of, to suppose;
to consult, to deliberate;
to explain, to expound, to comment upon;
to administer the sacraments;
to celebrate mass.

· Calfa

NBHL (1)

Սեղանն սրբութեան զմիասնականութիւն սուրբ երրորդութեանն խորհրդածէ։ Խորհրդածի եկեղեցի եւ նոյան տապանին։ Այսոցիկ բիւրապատիկ բարեաց աղբի՛ւր խորհրդածի սուրբ եկեղեցի. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Խորհրդածու, աց

s.

thinker;
counsellor;
the initiated;
minister, priest.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս Խորհրդական. βουλευτής consiliarius.


Խորհրդածութիւն, ութեան

s.

thought, reflection;
deliberation;
secret;
mystery;
administration of the sacraments;
celebration of mass.

· Calfa

NBHL (3)

Զգայական նոցա կերպաձեւութիւնք՝ ո վարկպարազի եւ անխորհրդապէս, այլ բարձրագունիւ եւ օգտակարաւ իւրաքանչիւրքն լի խորհրդածութեամբ. (Շ. հրեշտ.։)

Զքրիստոս պատարագեն քահանայական խորհրդածութեամբ. (Յճխ. ՟Ժ՟Բ։)

Որպէս եւ վասն հեթանոսական արարողութեանց ասի.


Խորհրդակից, կցի, կցաց

s.

adviser, counsellor;
confident.

· Calfa

NBHL (3)

Զվստահութիւն եւ զերկիւղ՝ զանխոհեմական խորհրդակիցսն. (Պղատ. տիմ.։)

Աստուած մարդասէր է, վասն այնորիկ իւրոց կամացն արար զնոսա խորհրդակից։ Ըստ մարգարէութենէ շնորհի խորհրդակից լինել կամաց արարչին։ Քրիստոսի փրկական հատարագին լինել խորհրդածու, եւ խորհրդակից. (Ագաթ.։ Յճխ. ՟Թ)

σύμβουλος, συμβολευτής consiliarius κοινωνός particeps եւ συνέδριον consessus կամ բայիւ συμβουλεύω consulo. Խորհրդական. ատենակալ. եւ Խորհրդատու. համախոհ. հաղորդ գաղտնեաց, եւ գործակից. ի մարդկայինս եւ աստուածայինս.


Խորհրդակցութիւն, ութեան

s.

council, consultation;
conference, parley;
confidennce.

· Calfa

NBHL (2)

Կամ Խորհրդակցիլն. ատեան խորհրդոյ. եւ Խորհուրդ մտաց. խոհականութիւն.

Զհեգն իմ մանուկ, եւ թագաւոր, զխորհրդակցութեամբ վատթար։ Մտօք ծննդական, խորհրդակցութեամբ մեծ (սուրբն մեսրոպ). (Խոր. ՟Գ. 68. եւ 67։)


Խորհրդապետ

s.

prime adviser or counsellor.

· Calfa

NBHL (1)

Գլխաւորի խորհրդականս՝ կամ ի խորհրդակիցս. խորհրդազգած. խելամուտ գաղտնեաց.


Խորհրդատօնք, նից

s.

mysteries;
orgies, drunken revelry, feasts of Bacchus, bacchanals, drinking-bout.

· Calfa

NBHL (1)

ὅργια orgia, sacra Bacchi, mysteria. Հեթանոսական տօն գիշերային՝ յերիս ամս միանգամ.


Խորհրդաւոր, աց

adj.

mysterious, mystical, arcane;
figurative, emblematic, symbolical;
hieroglyphical;
— նշան՝ պատկեր, emblem.

· Calfa


Խորհրդափոխ

adj.

inconstant, voluble, fickle.

· Calfa

NBHL (1)

Փոփոխական խորհրդով. յեղյեղուկ մտօք.


Խորշեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to avoid or shun.

· Calfa

NBHL (1)

Երկիւղն ծառայական է, ոչ մերձեցուցանէ զմեզ յաստուած, այլ խորշեցուցանէ։ Որք յայս սրբութեան սեղանոյս երկրպագութենէ զձեզ խորշեցուցանել փութան։ Որ ի մեղացն զմեզ խորշեցուցանէ։ Երկիւղն խորշեցուցանէր ի սիրելւոյն սքանչելապէս. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. համբ.։)


Խորշոմիմ, եցայ

vn.

to grow wrinkled, to shrink, to shrivel up;
— հանդերձից, to fold, to plait, to crease.

· Calfa

NBHL (1)

φθάρομαι corrumpor κοιλοίνομαι excavor. եւ ըստ հյ. ῤυτιδόω rugo. Խորշ խորշ լինել. կնճռիլ. թարշամիլ, ապականիլ. կռնճմտիլ, թոշնիլ, թորմիլ, աւրիլ.


Խորոված, ի

s.

roast-meat.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՐՈՎԱԾ ὁπτός assus, coctus. որ եւ ԽՈՐՈՎՈՅՔ. Միս կամ ձուկն խորովեալ ի վերայ կայծականց հրոյ. խորված.


Խորովեմ, եցի

va.

to roast, to toast, to brown;
to grill, to broil, to fry.

· Calfa

NBHL (1)

ὁπτάω asso, torreo. Հրով կամ ի վերայ կայծականց հրոյ եփել զմիս, կամ զձուկն. խորվել.


Խորութիւն, ութեան

s.

depth, profoundity.

· Calfa

NBHL (3)

Եւ երկրաափական թանձրութիւն մարմնոյ.

Բանիցն խորութիւն (յեբրայականն). (Կիւրղ. ծն.։)

Ի ԽՐԹԱՆ բոլորակի. Եթէ չիցէ գրելի, ի խորութեան, ուղղականն ունի լինել Խիրթն, կամ խուրթն, որպէս Կենդրոն, եւ այլն։ միսայէլ. խչ։


Խորտակումն, ման

s.

fracture, break, crack;
rout, defeat.

· Calfa

NBHL (1)

Առ իմս հոգեւորական խորտակումն։ Ի մեղսակործանս խորտակմանէ։ Ո՛ղջ եղիջիր յոգւոյդ խորտակմանէ. (Նար. ՟Ի՟Ե. ՟Խ՟Ը. ՟Հ՟Գ։)


Խոցեմ, եցի

va. fig.

to wound, to pierce, to stab;
to prick, to smite;
to pierce or cut to the heart.

· Calfa

NBHL (1)

Գուցէ ընդ ոմանց ընդ ակն խոցիցեմք (յանդիմականութեամբ). Իբր ընդհարկանիլ. դպչիլ. (Ոսկ. եփես. ՟Զ։)


Խոցոտեմ, եցի

va. fig.

to wound severely, to cover with wounds;
to prick the conscience.

· Calfa

NBHL (1)

Սաստկականն խոցելոյ. ἁποκεντέω, κατακεντέω, τιτρώσκω vulnero, configo, compungo եւ այլն. Խոցել ստէպ կամ բազմօք կամ սաստիկ.


Խուզողութիւն, ութեան

s.

busy search, curiosity, quest, investigation;
shearing;
-զումն հերաց, shaving, tonsure.

· Calfa

NBHL (1)

զոր կեանս ծածկեալ յօրինականացն խուզողութենէ. (Նար. խչ.։)


Խուժադուժ, ից

cf. Խուժ.

· Calfa

NBHL (1)

βάρβαρος barbarus. նոյն ընդ խուժ՝ դուժ. խժդուժ որհէս բարբարոս, եւ Բարբարոսական.


Խուճապեմ, եցի

va.

to startle, to alarm, to frighten, to terrify, to appal, to strike with terror;
to frighten away;
to hasten, to precipitate.

· Calfa

NBHL (2)

Ընդէ՞ր զարհուրեցուցանես զմեզ, եւ խուճապես։ Թոյլ տայ նախ տրտմականացն խուճապել։ Զքառասուն օր խուճապեաց զնոսա երկիւղ։ Զերկոտասան այր ի մէջ առեալ ամենեցուն՝ կապանէին տանջէին, այսր անդր խուճապէին։ Խուճապէր եւ ըմբերանէր. (Ոսկ. ՟ա. կոր. եւ Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. մտթ.։)

Խուճապօղ է եւ դժուարահաճոյ այնոցիկ՝ որ զյապահով հանդարտութիւնն սիրեցին դրակցութիւնքն. (Փիլ. տեսական.։)


Խուճապեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Խուճապեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Ընդէ՞ր զարհուրեցուցանես զմեզ, եւ խուճապես։ Թոյլ տայ նախ տրտմականացն խուճապել։ Զքառասուն օր խուճապեաց զնոսա երկիւղ։ Զերկոտասան այր ի մէջ առեալ ամենեցուն՝ կապանէին տանջէին, այսր անդր խուճապէին։ Խուճապէր եւ ըմբերանէր. (Ոսկ. ՟ա. կոր. եւ Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. մտթ.։)

Խուճապօղ է եւ դժուարահաճոյ այնոցիկ՝ որ զյապահով հանդարտութիւնն սիրեցին դրակցութիւնքն. (Փիլ. տեսական.։)


Խուճապիմ, եցայ

vn.

to be startled, alarmed, terrified;
to waver, to be in suspense;
to be hasty, precipitate;
to flee precipitately.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս ի հրէից հաւատացեալքն՝ խուճապէին յիւրեանց ազգականացն. (Ոսկ. գղ.։)


Խուռն, խռան

s. adj. adv.

crowd, concourse, multitude, throng of people;
affluence, great quantity;
noise, tumult, confusion;
thick, close, dense, crowded;
many, numerous;
in crowds, in throngs;
— առ —, — ի —, in a huddle, pell-mell, disorderly, hurriedly;
ի խռան, among the crowd;
ի խռան մարտին, in the thickest of the fight;
— բազմութիւն, a numerous crowd, a throng;
— բազմութեամբ մտանել, ելանել, to crowd in;
to crowd out;
— բազմութիւն ժողովրդեան, immense concourse of people;
— հասանեն աստ օտարականք, strangers flock here.

· Calfa


Խռնչեմ, եցի

vn.

to emit a gurgling sound;
— շանց, to howl.

· Calfa

NBHL (1)

Խռնչէին եւ կատաղին զօրետ շանց. (Փիլ. տեսական.։)


Խռովիչ, չի, չաց

s. adj.

perturber;
disturbing, seditious, factious.

· Calfa

NBHL (1)

Հրձիգ արար զխռովիչսն ժողովրդեան իւրոյ։ Ժողովեցան առ նա ամենայն խռովիչք ժողովրդեանն։ Բարբաբբա՝ կապեալ ընդ խռովիչսն։ Ապականիչ եւ խռովիչ ամենայն հրէից. (՟Ա. Մակ. ՟Գ. 5։ ՟Է. 22։ Մրկ. ՟Ժ՟Ե. 7։ Գծ. ՟Ի՟Դ. 5։)


Խռուատեսակ

adj.

bushy, briery.

· Calfa

NBHL (1)

φρυγανώδης . Որ է որպէս զխռիւ. խռուական.


Խստաբանութիւն, ութեան

s.

harsh, threatening or bitter words.

· Calfa

NBHL (1)

Սպառնական խստաբանութեամբ յղէ առ նա պատգամս. (Արծր. ՟Բ. 2։)