Definitions containing the research ական : 10000 results

Հակառակամարտութիւն, ութեան

s.

antagonism.

· Calfa

NBHL (1)

Յամենայն սատանայական հակառակամարտութեանց. (Լմբ. սղ.։)


Հակառակատիպ

adj.

contrary, adverse, opposite.

· Calfa

NBHL (2)

ἁντίτυπος, ἁντιτυπής adversam formam habens, contrarius. Որոյ տիպն եւ կերպարանն հակառակ է այլում. աննման. դէմ ընդդէմ. ներհական.

Երեւումն ծագման լուսոյ արեգական արդարութեան հակառակատիպ գոլով եւ ընդդիմահար դիցն պաշտամանց։ Ներհակասէրն հակառակատիպ պարտաւորեալ՝ զպարտուցն իւրոց հատոյց զտոյժս. (Անան. եկեղ։)


Հակարաշ

cf. Հակառակ.

· Calfa

NBHL (1)

Զկէսն տրամաչափական կողման՝ հակառակ եւ հակարաշ անհարթ գոլով. (Տօմար.։)


Հաղորդ, ից

adj. s.

participating, sharing;
sociable, social;
Holy Communion;
—ս առնել, to share, to give a share, to acquaint with, to impart, to communicate, cf. Հաղորդեցուցանեմ;
— լինել, to participate in, to share in, to partake of, to have a share or hand in;
— չարեաց, accomplice;
— տալ, to administer the Holy Sacrament to;
— առնուլ, to communicate, to receive the Holy Sacrament.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՂՈՐԴ μέτοχος, μετέχων, κοινωνός particeps, consors, socius եւ այլն. որ եւ ՀԱՂՈՐԴԱԿԻՑ. (Ի համ, որ լինի եւ հան հալ. συν, συλ- con, col- եւ այլն. եւ կամ Այլորդ, կից ընդ այլում. եւ կամ Աղակից, սեղանակից) Կցորդ. մասնակից. բաժանորդ. հաւասարորդ. զովող. ընկեր. եւ ընկերական. ... եւ ի յանգս՛՛ տաշ. պ. ի սկիզբն, հէմ՛՛


Հաղորդասէր

adj.

communicative.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղ հաղորդել զինքն այլոց. ի բնէ հաղորդական.


Հաղորդիմ, եցայ

vn.

to communicate, to be communicated, to participate, to share, to be in communication with;
to conjoin, to have carnal connection with;
to be communicative;
to lead on, to be conducive;
cf. Հաղորդ առնում.

· Calfa

NBHL (1)

Աչք հաղորդի արեգական լուսոյ։ Որք նմին հաղորդին հասարակութեամբ. (Շ. մտթ. եւ Շ. բարձր.։)


Հաճելի, լւոյ

adj.

pleasant, agreeable.

· Calfa

NBHL (1)

εὑδόκητος, εὑδόκιμος gratus, jucundus, probus πειθανός suadibilis Հաճոյական. հաւանելի. ընդունելի.


Հաճոյ, ից

adj.

agreeable, pleasant, pleasing, complaisant, grateful, acceptable;
— լինել, to please, to humour, to agree, to have pleasure;
զի՞նչ — է ձեզ, what do you think of it ?
որպէս — թուեսցի քեզ, as you please or choose, as you like;
—աչաց հայելոյ, comely to the eye;
— եղեւ նա աչաց իմոց, he or she pleased me;
—թուեցաւ նմա, it pleased him, he thought fit or proper, he approved of it;
—եւս էր նմա, he preferred;
արա նմա զինչ — է առաջի աչաց քոց, do with him as you will.

· Calfa

NBHL (2)

ἁρεστός, -ον gratus, placitus, -um. բայիւ εὑαρεστέω complaceo եւ այլն. Հաճելի. հաճոյական. կամակ. գովելի. ընդունելի. սիրելի. ցանկալի. սրտին ուզածը.

Քան զպատուականս անարգքն, եւ քան զհաճոյս՝ յանցաւորքն. (Խոսր.։)


Հաճոյակատար

adj.

kind, condescending, complaisant.

· Calfa

NBHL (1)

Կատարիչ հաճոյից. կամակատար. եւ հաճոյական.


Հաճոյացուցանեմ, ուցի

va.

to make pleasant.

· Calfa

NBHL (1)

Ես զիս նմին մեռելութեամբ աշխարհի՝ հաճոյացուցանեմ։ Սիրեմք զօրէնս՝ որ զմեզ ապականելի կենացս կամաց հաճոյացուցանէ. (Լմբ. սղ.։)


Հաճոյութիւն, ութեան

s.

satisfaction;
complacency, consent, willingness.

· Calfa

NBHL (2)

ՀԱՃՈՅՈՒԹԻՒՆ. εὑδοκία complacentia, placitum θεραπεία observantia, officium Հաճոյք, իբր Հաճութիւն. եւ Հաճոյական պաշտօն, ծառայութիւն.

Յաղագս աստուածոցն պատուոյ, եւ նախածնից իսկ հաճոյութեան եւ այժմ ասացեալքս բաւական են. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)


Հաճութիւն, ութեան

s.

agreement, satisfaction;
accord, approbation, consent, complaisance, acquiescence, compliance;
desire, wish, pleasure, will;
—ք, grace, sweetness, loveliness, amiableness;
առանց քոյին հաճութեան, without your consent, in spite of you;
արա ընդ իս ըստ հաճութեան կամաց քոց, do with me according to your pleasure.

· Calfa

NBHL (1)

εὑδοκία beneplacitum το ἁρέστον placitum Հաճիլն. հաւանութիւն. բարեհաճութիւն. կամք հաճոյական կամ բարեհամբոյր. հաճոյք.


Համաբանութիւն, ութեան

s.

concord, agreement, good understanding, unanimity, intelligence.

· Calfa

NBHL (1)

Շարադրութիւն ութերեկին համաբանութիւն ծնանի զերեսուն եւ զվեց թիւն. քանզի զնա համաբանութիւն պիթագորականքն կոչեն. վասն զի ի նմա յառաջնում աւելորդքն ընդ դարսն համաբանեցին. (Փիլ. լին.։)


Համաբնակից

cf. Բնակից.

· Calfa

NBHL (1)

Կենդանարար հոգւոյդ տիրական՝ համաբնակից անսկզբնական. (Գանձ.։)


Համաբնութիւն, ութեան

s.

homogeneousness, connaturality, consubstantiality.

· Calfa

NBHL (1)

Համաբնութիւն մեզ (մարդկութիւնն քրիստոսի)։ Ապա ուրեմն համաբնութիւն մեզ է տէրունական մարմինն. (Բրս. թղթ.։)


Համաբուն

cf. Համաբնեայ.

· Calfa

NBHL (4)

ὀμοφυής ejusdem naturae եւ connaturalis. Ի նոյն ի բնէ, կամ ի բնութենէ. բնութենակից՝ ըստ որում յաստուած. համագոյ. ունօղ զնոյն թուով բնութիւն. միասնական.

Եւ որպէս Համաբնական, համագոյական.

համաբնակից. Բնութենակից, որպէս ի մարդիկ. ունօղ զնոյն տեսակաւ բնութիւն. եւ Տնկակից. համանման. բնաւորական.

Հաւանեցուսցեն զքեզ՝ համագոյ եւ համաբուն ասել զտէրունական մարմին մարդկային բնութեանս. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Համագոյ, ից

cf. Համագոյակից.

· Calfa

NBHL (4)

ὀμοούσιος consubstantialis, ejusdem essentiae Ունօղ զմի եւ զնոյն գոյացութիւն եւ զգոյութիւն. էակից. իսկակից. համաբուն. համաբնութիւն. համէութիւն. միասնական. համագոյակից. եւ համագոյական.

Որ համագոյդ ես խորհրդոցն հայրենի. իմա՛ խորհրդակից, որպէս էակից, եւ ոչ որպէս օտար ոք խորհրդական։

Մարդ՝ բանական հոգւով, հրեշտակաց համագոյ է, եւ անբան շնչովն՝ անասուն կենդանեաց. (Պիտառ.։)

ՀԱՄԱԳՈՅՔ գ. Համօրէն գոյք եղականք. արարածք ամենայն.


Համագոյութիւն, ութեան

s.

consubstantiality.

· Calfa

NBHL (1)

Յերրորդական համագոյութենէն. (Նար. ՟Խ՟Դ։)


Համագործութիւն, ութեան

s.

cooperation.

· Calfa

NBHL (1)

Համագործութիւն իրի յանդիմանակաց եղեալ՝ ոչ կարօտանայ անուանակոչութեան. արեգական երկիր պագանելով՝ նորայումն լծակցին երկրպագուաց. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Համագունդ

adj. adv.

cf. Համագումար;
flocked together, gathered in crowds or in a mob;
in a united company, with all the company, in crowds;
— թռչիլ, to fly in flocks or swarms.

· Calfa

NBHL (2)

Ի հեբրայականացն համագունդ յարուցելոց ի վերայ. (Պիտ.։)

Դիք ի լսելիս համագունդ զօրականացս. (Արծր. ՟Գ. 2։)


Համագրութիւն, ութեան

s.

composition.

· Calfa

NBHL (1)

Այրս այս (դորոթէոս) համագրութիւնս եթող հռովմայեցի եւ հեղենական։ Համագրութիւնս մեզ եկեղեցականս եթող։ (Ճ. ՟Զ.։)


Համադրութիւն, ութեան

s.

synthesis.

· Calfa

NBHL (1)

Յորմէ հետէ արեգակն իմանամք, յայնհետէ եւ զծնեալն յարեգակնէ ճառագայթ եւ ճաճանչ ... իսկ որդի նորա համադրութեան ծանիցի. (Ճ. ՟Գ. այսինք միասնական, կամ ըստ նմին համեմատութեան։)


Համազգի, գւոյ, գեաց

adj.

of the same nation, family, kind or sort;
national;
related;
homogeneous.

· Calfa

NBHL (2)

ὀμόφυλος, συγγενής, ὀμογενής congeneus, cognatus եւ այլն. Որ է ի նոյն ազգէ, ի նմին ազգականութենէ. ազգակից. ազգական. համացեղ. եւ Բնութենակից.

Ումեմն համազգին արամազդ վկայ, եւ ումեմն օտարականն արամազդ. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Համազգութիւն, ութեան

s.

nationality;
relationship;
homogeneousness.

· Calfa

NBHL (3)

Ազգակցութիւն. ազգականութիւն.

Զմերձաւորսն արեամբ բաւական վարկան համազգութեամբն միայն ունել զհաղորդութիւն սիրոյ առ իրեարս. (Շ. ընդհ.։)

Ասելով՝ համազգութեամբ, որպէս յամենեցուն ազգապետէն աստուծոյ յառաջ եկեալ ... որոյ եւ ազգ իսկ եմք։ Որո՞վ համազգութեամբ. իմացականքն իմացականութեամբք եւ այլն. (Մաքս. ի դիոն.։)


Համազն, զին, զինք, զանց

adj.

of the same nation or race.

· Calfa

NBHL (1)

Համազն նորա կամսարականն. (Խոր. ՟Գ. 65։)


Համազոյգ

adj.

equal, even, alike, similar.

· Calfa

NBHL (4)

Զոյգ եւ հաւասար. եւ անբաժան. միասնական.

Փարք հօրն էականի, պատիւ որդւոյն իւր էակցի, ընդ հոգւոյն համազուգի. (Շար.։)

Համազոյգ լինել տիրականիս. (Պիտ.։)

Բանական կամօք համազոյգ էր կամացն աստուծոյ. (Մխ. ապար.։)


Համազօր

adj.

equal in power;
equivalent, equipollent, adequate;
— լինել, to be equivalent.

· Calfa

NBHL (1)

Առանց յօդի առաջարկութիւնք համազօրք են մասնականաց առաջարկութեանց. իսկ հանդերձ յօդիւն համազօրք գոն հանրականաց. (Սահմ. ՟Է։)


Համաթիւ

adj.

of the same number or quantity, equal.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ԶՈՒԳԱԹԻՒ. Կանգնեաց զնիզակն ի վերայ յոքնական համաթիւ վիրաւորաց. (Խոր. ՟Բ. 79։)


Համալսարան, աց

s.

academy;
university, faculty.

· Calfa

NBHL (1)

ἁκροατήριον auditorium ὀμοακοεῖον auditorium commune. եւ ἁκαδημία academia, universitas Լսարանն համօրէն բազմութեան աշակերտաց կամ ունկնդրաց. ուսումնարան հանդիսական.


Համախոհութիւն, ութեան

s.

intelligence, concord, good understanding, harmony;
league, alliance, compact.

· Calfa

NBHL (2)

Մտերմական ծառայութիւն համախոհութեան։ Լաւակամ համամիտ համախոհութեամբ. (Յհ. կթ.։)

Ամենեւին արտաքս կորզել զիմացականն ի նոցա համախոհութենէ, եւ առ իմանալի աստուած միեղինութեամբ դարձուցանել. (Լմբ. էր ընդ եղբ.։)


Համակ, ի, աց

adj.

cf. Գորշախայտ.

· Calfa

NBHL (2)

Զամենայն արօտական զհամակ յօդեաց։ Զամենայն համակս յօդեաց. (Ծն. Լ. 32. 35։)

Համակ ի հրաշալեացն ցուցաւ պատերազմականս իրագործութիւն. (Պիտ.։)


Համակամ, աց

adj.

of the same will, concordant;
obedient to the will of, resigned.

· Calfa

NBHL (1)

Յակոբ համակամ եղեւ ընդ մօր իւրոյ, եւ զյաւիտենական օրհնութեան ընկալաւ զպտուղ։ Յեսու եւ քաղէբ համակամ եղեն, եւ միայն ժառանգեցին զերկիր աւետեաց. (Սեբեր. ՟Ժ՟Զ։)


Համակամութիւն, ութեան

s.

concord, unanimity, agreement, union, consent;
համակամութիւն ընդ կամացն աստուծոյ, obedience to God's will, resignation, trust in God.

· Calfa

NBHL (1)

Զհամակամութիւն եւ զպատիւ ընդ ծնողին ցուցանէ։ Ըստ բնաւորական իշխանութեանն որդւոյ ընդ հօր իւրում, եւ ըստ համակամութեան. (Երզն. մտթ.։ Տօնակ.։)


Համակարգ

adj.

put in the same order or number.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ երբէք մի տեսակն համակար գոյ սեռի. քանզի ոչ կարէ բանականն համակար գոլ կենդանւոյն. (Սահմ. ՟Ի։)


Համակերպ

adj.

of the same form or manner;
conformable;
resigned.

· Calfa

NBHL (1)

Յարգեալ գովեալ ոչ միայն ի համակերպն ազգականաց. (Ոսկ. ես.։)


Համակերտ

adj.

similar, like;
—ք, all beings, all creatures.

· Calfa

NBHL (1)

Համեմատ կերտեալ. բարեյարմար. իսկ յոքն. Համօրէն արարածք, կամ միօրինակ եղականք.


Համակիր

cf. Համակրական.

· Calfa


Համահաւաքեմ, եցի

va.

cf. Համախմբեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Համահաւաքեալ, եւ համահաւաքօղ. տիեզերական.


Համաձայն

adj. mus. adv.

concordant, consonant, conformable;
in unison;
unanimously.

· Calfa

NBHL (1)

Սրբաբանիցըն համաձայն՝ տո՛ւք օրհնութիւն քովբէական. (Շ. տաղ.։)


Համաձայնեմ, եցի

va. mus.

to accord, to bring to agree;
to conciliate, to reconcile;
to tune.

· Calfa

NBHL (1)

Համաձայնիմ եւ ես միասնական գոլ զորդին հօր. (Աթ. ՟Ը։)


Համաձայնիմ, եցայ

va. mus.

to agree, to concord with, to be agreed;
to grant, to come to terms, to comply with;
to be in tune.

· Calfa

NBHL (1)

Համաձայնիմ եւ ես միասնական գոլ զորդին հօր. (Աթ. ՟Ը։)


Համաձայնութիւն, ութեան

s. fig. mus. gr.

concord, unison, consonance, concordance;
conformity, unanimity, union;
unison, tune;
concordance.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչինչ է հաւասար միակամութեան եւ համաձայնութեան։ Որպէս հերձուածն քակողական է, այսպէս համաձայնութիւնն՝ շաղկապական. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 31. 35։)


Համամտութիւն, ութեան

s.

unanimity, concord, consent, conformity of opinion.

· Calfa

NBHL (1)

Խաղաղութիւնն է ամենայնի միաւորական, եւ ամենեցունց համամտութեան եւ բնակցութեան ծնողական եւ գործաւորական. (Դիոն. ածայ.։)


Համայն, ից

adj. adv.

whole, entire, total, complete;
all, entirely;
together, all together, together with;
even, yet, still;
—, —իւ, totally, completely, wholly, thoroughly;
— եւ այնպէս, even though, even if, however, nevertheless;
— եւ այնպէս ոչ յագեցա՞ր, what, and you are not yet satiated?
— ասել, ասացեալ, in short, in a word.

· Calfa

NBHL (2)

Զպատժականն՝ համայն եւ զշնորհականն։ Բարեկամացն համայն եւ թշնամեացն. (Երզն. մտթ.։)

Թէպէտեւ դու ոչ ասես, համայն ես ասացից։ Բայց համայն զի պաշարեցեր զիս։ Համայն դու պատասխանի տո՛ւր ինձ։ Զի թէպէտ սակս անձնիշխանականն յօժարութեանն թշնամիք են, համայն (լս. սակայն) ըստ բնութեան իմ գործածն են. (Աթ. ՟Ը. ստէպ. եւ հմբ։ եւ վրք. անտ։ Նոյնպէս Մաքս. եկեղ. ստէպ։)


Համանգամայն

adj. adv.

whole, universal;
all, all together, generally;
even, yet, still.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ το ἄμα, οἰ, τα ἄμα simultaneus. Ի միասին եղեալն ընդ այլում. միասնականք. միանգամայնք.


Համանման, ից

adj. adv.

equal, alike, similar;
conformable, analogous;
imitating, following;
equally, alike.

· Calfa

NBHL (1)

Պատկեր հօր՝ ո՛չ փոփոխական, այլ անփոփոխ՝ համանըման. (Շ. խոստ.։)


Համանմանութիւն, ութեան

s.

similarity, conformity, analogy.

· Calfa

NBHL (1)

Ի համանմանութիւն նոցին բորբոքեալ։ Յօրինէ զդասակարգութիւն աստիճանաց տաճարին ի համանմանութիւն երկնաւորացն պարուց։ Նմին է համանմանութիւն։ Ի համանմանութենէ վերջանան։ Բարւոք պահսեցուք զհամանմանութիւն հրեշտակական կարգաւորութեանցն. (Լմբ. սղ. Լմբ. ստիպ. Լմբ. պտրգ.։)


Համանունութիւն, ութեան

s.

homonymy.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ կարողութեան՝ աստուածականին համանունութեան արժանաւորի։ Սերովբէին համանունութեամբ կոչելն (զերեւեալն եսայեայ), յաղագս կիզողութեան ի մեղացն ջնջումն. (Դիոն.։)


Համաշխարհ, ի

s.

the whole country, the public;
countryman.

· Calfa

NBHL (1)

Դասադաս մտանէին ի համաշխարհի խնդրուածս. յն. համաշխարհական. (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 18։)


Համաշնչութիւն, ութեան

s.

unanimity.

· Calfa

NBHL (1)

Քնարք են մտաւորական հոգւոյն ընդ զգալի ձայնին համաշնչութիւն։ Նոյն եւ քնարաց զքաղցրութիւն եւ զհամաշնչութիւն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. յայտն.։)