Հալածական յամենալից տեղւոջէ (դրախտին). (Պիտ.։)
Յօրինէ ի նմա փողոցս վաճառոց ամենալիցս եւ բաւականս. (Արծր. ՟Ա. 11։)
Քաղցրութեամբ երգոց, եւ ամենալցոյցն հոտով զժահահոտ դիւացն հոյլս փախստականս ի վայրացն առնէին. (Ճ. ՟Ժ.։)
ԱՄԵՆԱԽՈՒՄԲ ՄԱՐՏ. որ եւ յն. ձայնիւ ասի ՊԱՆԿՐԱՏԻՈՆ. παγκράτιον. certamen omnium virium Ողոմպիական խաղ ինչ, յորում լինէր հանդիսացուցանել զամենայն մրցմունս ուժոյ.
Աչք եւ ականջք Աստուծոյ զամենահաս զօրութիւնն դնեմք։ Ամենահաս քննութիւն. (Լմբ. սղ.։)
παναρμόνιος. concinnissimus Ամենայնիւ յարմարեալ հանգոյն ընտիր ներդաշնակութեան. կարի յոյժ համեմատ. բարեչափ. վայելչական, գեղեցիկ. խիստ յարմար, օրինած, ճամբով. փէք. ույկուն. ուսլու. տիւզէնլի. եօլլու.
Ամենայարմար, եւ արդարեւ երկնային՝ երաժշտականութիւն. (Փիլ. լին.։)
Ընդ ամենատուր պարգեւացն՝ առատ։ Երախտեաց բարձրելոյն ամենատուր լիականութիւն. (Նար. ՟Խ՟Թ. ՟Հ՟Ե։)
Զեօթներորդն (օր) ամենասուրբ իմն, եւ ամենատօն գոլ կարծեցեալք, առանձինն իմն պատուոյ արժանի առնեն. (Փիլ. տեսական.։)
Իսկ ԱՄԵՆՈՎԴ կամ ԱՄԵՆՈՎՏ, բառ ռամկական. մ. իբր ամենայնիւ. ամենեւին։ (Մխ. բժիշկ. ստէպ։)
Ամենիմաստի է զարուեստն (այս ինքն յարուեստի՝) յառաջ քան սկսանել զիմեքէ կազմածէ՝ զբաւականն գիտել նիւթ։ Ամենայն տունն Աբրահամու ամէնիմաստին։ Առ Մովսէսի ամէնիմաստին. (Փիլ.։)
Ընդ ջեռնուլն արեգական՝ մինչ ագեւորեալքն մտանէին առաջի Ամիրային։ Ի ժամու՝ մինչեւ ագեւորեալքն կամէին մտանել զառաջեաւ. (Արծր. ՟Դ. 2։)
Որ երէկ սերմանեցան, յայգուցն ապականեալ՝ պատրաստեցան (այս ինքն բուսան յերկինս). (Թէոփիլ. Խ. Մկ։)
Լինել օգնական անապատն անապատութեամբն իւրով, ծարաւն նեղութեամբ իւրով. (Եփր. ել.։)
Մեծատուն կորուսեալ զազգականութիւն իւր անապատութեամբ չարութեամբն իւրով. ա՛յլ ձ. լաւ եւս, անազատութեամբ. յն. անազգութեամբ չարութեանն։
Նոյն ընդ անդրի. որպէս հոլպվական յոյն բառին անտրիա՛ս, սեռ. անտրիա՛նդօս. գրի եւ ԱՆԴՐԻԱՆՏ, վրիպակաւ եւ ԱՆԴՐԻԱՏ.
Գրեաց զանդրիանդաց գիրս (յհ. Ոսկ. վասն կործանման կայսերական արձանաց). (Հ. կիլիկ.։) (զորս յետինք ԱՆԴՐԻԱՆԴԵԱՅՍ կոչեցին)։
Անըմբոն վարկանին մասն գոլ զանբանն (բանականին)։ Անըմբոն վարկանել անքանակ բնութեանն քանականալ. (Սարկ. հանգ. եւ Սարկ. մարդեղ.։)
Մի գետ Քրիստոս ելեալ յԵդեմայ՝ յանծայր ծովէ ծագեալ հայրական փառօք ոռոգել զդրախտս Եկեղեցւոյ. (Լծ. կոչ.։ եւ Կամրջ.։)
ἅστατος. instabilis, inconstans, caducus. Որ չունի զկայս կամ չառնու զկայ. անկայ. անկայական. անհաստատ. շարժուն. անտեւական. փոփոխական. անցաւոր. չկայնօղ, չկեցօղ. տուրմազ, էյրէթի, գարարսըզ.
ԱՆԿՆՈՒՆՔ ԱՆԿՆՈՒՔ. cf. ԱՆԿՆԻՔ. իբր ռամկական. զի եւ կնիքն մկրտութեան՝ երբեմն ասի որպէս ռմկ. կնունք, կնուք.
Վասն անմահկանացու կենացն փափագանաց վախճանել զմահկանացու կեանսն. (Փիլ. տեսական.։)
Իլիքտռիոն ցուցանէ զանփուտն՝ որպէս ոսկւոյ, եւ անմաշ, եւ անեղծ, եւ անապական ճաճանչն. (Դիոն. երկն.։)
Իբրեւ Անմռնչական, եւ Անպատմելի, կամ անխօսական. ուր չիք հնչիւն ձայնի. Անմռունչ ձայնիւ զայս խոստովանել. (Նար. ՟Կ՟Զ։)
Ի հեծութիւնս անմռունչս. (Հռ. ՟Ը. 26.) իմա՛ ըստ ոմանց՝ անձայն, ըստ այլոց՝ անճառ. յն. անխօսական։
Դրականապէս անունադրութեամբ։ Քրիստոսական անունադրութեան. (Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ Նար. կուս.։)
Ազատ ի պատժոյ. անպատուհաս. անպատժական.
Ի մարմնական ատեանն եւ յաստուածայինն՝ արդարն անպատիժ է. (Լմբ. առակ.։)
Անպարտ կամ անպարտականն գոլ. անմեղութիւն. եւ ասելն՝ քաւեալ եմ ես.
Անմեղական անպարտութեամբ. (Մագ. ՟Կ՟Է։)
Անգիտանամք զգերագոյ եւ անիմացական եւ անճառելի անսահմանութիւն նորա. (Դիոն. երկն.։)
Զի մի՛ զանստացուածութեանն վնասեսցէ զբան։ Բաւական է մեզ՝ որ վասն անստացուածութեանն բան. (Բրս. հց.։)
ἁκτημοσύνη, ἁκτησία. inopia, paupertas. Չստանալն ինչ մի սեպհական. անընչութիւն. աղքատութիւն կամաւոր.
Սուգ եւ աշխարանս առնուն։ Ողբ եւ աշխարանք փոխանակ երգոց։ Զհարսնական զերգս արարեր ողբս աշխարանաց. (Փիլ.։)
ԱՇԽԱՐՀԱԾԻՆ ԱՇԽԱՐՀԱԾՆՈՒՆԴ Ի նմին աշխարհի ծնեալ. բնիկ. սեպհական. համաշխարհիկ. երկրցի, տեղացի. եէրլի.
Աշխարհածնիւն հայրենեացն սեպհական ոգի գտեալ. (Կորիւն.։)
ԱՋՈՅ կամ ԱՋՈՒ. δεξιός. dexterus. Աջական. աջեայ. աջակողմեան. աջ. սաղ.
Ձեռին նորա աջոյ. լինի եւ սեռական աջ ձայնիս՝ ըստ որում ա։
Ջրհեղեղին զրոյցք ի յունական առասպելարկութենէն յոյժ հեռի ի բաց են, զոր առ դեւկաղիոնաւն ասեն ջրհեղեղէն. (Եւս. քր. ՟Ա։)
ԱՌԱՔԵԼԱԾԱՆՕԹ ԼԻՆԵԼ. Ծանօթ եւ տեղեակ լինել առաքելական վարդապետութեան։ (Ագաթ.։ Կորիւն.։)
Քանզի ած հասոյց ի գլուխ առաքինութեանց, ապա եւ զառընթերակաց նորին զեղծագործ ապականութիւնն քակէր. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 19։)
Բորբոքումն շամբուշ ամեհեաց առնամոլութեանցն։ Սովորական մեղկութեամբ յառնամոլութեան. (Մագ. ՟Ե. ՟Ի՟Դ։)
Կամարաձեւ կարակին, զոր առաջին իմաստասէրքն աստուածակամար կոչեն, յոյժ անմիտքն՝ գօտի աստուածական. (Տօնակ.։)
Ժառանգ եղեւ աստուածամարտութեամբն յաւիտենական հրոյն. (Հ. կիլիկ.։)
Յերկնային տռփանացն յափշտակեալք՝ աստուածազգեստք լինին։ Խնդալից զուարթանան եւ աստուածարեն։ Յորժամ աստուածարեսցէ ինչ ժամանակ, անդրէն դառնայ առ ինքն։ Մարգարէական ոգի ամենայն աստուածարի, եւ աստուածային մոլութեամբն օրէնսդրէ։ Ընդ ձեւով մարգարէութեան մտեալ ղօղեսցէ, աստուածարել եւ ըմբռնել թուելով. (Փիլ. ստէպ։)
Զօրացեալ սիրովն՝ սկսանի յաստուածարելն տեսողականութեամբն. (Լմբ. սղ.։)
Եւ որպէս Աստուածային. աստուածական. աստուածացեալ. θεῖος divinus
Ատենաբանելն. խօսք ատենական.
Աստուածաբանականն ատենախօսութեամբ. (Գր. սքանչ. ի ստեփ.։)
ԱՐԵԱՆԱՌՈՒ կամ ԱՐԵԱՆ ԱՌՈՒ որ եւ յոքնակի ասի Առուք արեան կամ տարեանց. Առօղ զմասն նոյն արեան, կամ ունօղ զնոյն առու արեան այլոյ. այսինքն ազգական համարիւն.
Բազմաւորակի. յոքնակի. եւ Բազմաւոր. յոքնական. բազմապատիկ.
Միապատիւ է Աստուածականն, եւ ոչ բազմաբար. (Ագաթ.։ եւ Կորիւն.։)