Definitions containing the research ամ : 10000 results

Երկդիմի

cf. Երկդիմեան.

· Calfa

NBHL (3)

Ոմանք ածանցականք որպէս եւ ամենայն ստացականքն, որք եւ երկդիմիքն կոչին. (Թր. քեր.։)

Զձորձս երկդիմիս գարշելիս մի՛ արկանիցես զքեւ». իբր յայլ եւ այլ նիւթոց, կամ խառն ի ձեւոյ արանց եւ կանանց. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Թ. 19։)

Անմեղութեամբ ոչ գիտացեալ զերկդիմի միտս թագաւորին։ Գելոյր եւ տապալէր երկդիմի մտօք։ Զիա՞րդ լուիցուք երկդիմի հրամանացդ քոց. (Եղիշ. ՟Ա. ՟Բ. ՟Ը։)


Երկեակ

adj.

binary.

· Calfa

NBHL (3)

δυάς binarius Երկակ. երկու կամ երկաւոր թիւն.

ԵՐԿԵԱԿ. որպէս Երկիցս ամուսնացեալ, երկրորդ անգամ պսակեալ.

Իսկ զերկեակսն՝ ի պոռնկութենէ, եւ ո՛չ յամուսնութենէ ածելով առ զուգաւորութիւնն. (Յհ. իմ. ատ.։)


Երկեմեան, մենից

adj.

of two years, two years old;
յերկեմենից եւ ի խոնարհ, from two years old and under.

· Calfa

NBHL (2)

διετής biennis, bimatus Երկու ամաց. երկու տարուան կամ տարեկան.

Կոտորեաց զամենայն մանկունս ... յերկեմենից եւ ի խոնարհ. (Մտթ. ՟Բ. 16։)


Երկեռեակ

adj.

twice three, six.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս քուեայ երկեռեակ, կամ երկերեան դիմի. (Շիր.։)


Երկերեան

cf. Երկեռեակ.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս քուեայ երկեռեակ, կամ երկերեան դիմի. (Շիր.։)


Երկերիւր, ոց

adj.

two hundred.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ առ մայր նորա երկերիւր արծաթոյ. (Դտ. ՟Է. 4.) իմա՛ զօրութեամբ, կշիռ, դրամ. եւ այլն։


Երկեւան

s.

doubt, suspicion, fear.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ եթէ այնպէս սրբեաց, եթէ երկեւանն ինչ մնայր առ ի քննել զբորոտութիւնն։ Մեկնութեամբն փարատիցի երկեւանն։ Մեղմով յայտ ածէր զնոցա մտացն երկեւանսն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 25։ ՟Բ. 26. եւ 11։)

Որ ունիցին յինքեանս հիւանդութիւնս, կամ երկեւանս մեղաց. (Վրք. հց. ձ։)


Երկթեւեան

cf. Երկթեւ.

· Calfa

NBHL (1)

δίπτερος bipennis, binas alas habens Որոյ են երկու թեւք, կամ բազուկք.


Դաշտաւորիմ

vn.

cf. Դաշտանամ.

· Calfa


Դառնաբարոյ

adj.

vexatious, proud, tiresome, crabbed, cross.

· Calfa

NBHL (1)

Բասիղիդէս դառնաբարոյ, եւ ընդունակ ամենայն աղտեղութեան. (Կոչ. ՟Զ։)


Դառնաբեր

adj.

that produces bitterness.

· Calfa

NBHL (2)

Որ բերէ յիւրմէ կամ յինքեան զդառն ինչ. դառնորակ. դառն.

Դառնաբեր վիժանք կամ վիժակք (որպէս զջուրն որ ի մեռայն). (Անյաղթ բարձր.։ Անան. եկեղ.։ Լծ. ածաբ.։)


Դառնագոյն

adj. adv.

very bitter;
—, —ս, bitterly.

· Calfa

NBHL (2)

πικρότερος amarior, δεινότερος dirior, durior, acerbior Առաւել կամ յոյժ դառն. դժնդակագոյն. աւելի լեղի, գէշ.

Դառնագոյն (կամ դառն) է քան զմահ. (Ժող. ՟Է. 27։ Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)


Դառնաթոյն

adj.

that has dangerous venom.

· Calfa

NBHL (1)

Չարահամբաւ եւ դառնաթոյնս անուանեցաւ տեղի. (Պիտ.։)


Դառնաթորմի

adj.

furnished with, or full of bitterness, very bitter

· Calfa

NBHL (1)

Թրմեալ դառնութեամբ (քացախի ընդ լեղւոյ).


Դառնալի

adj.

full of bitterness.

· Calfa

NBHL (1)

Լի դառնութեամբ.


Դառնակոռոչ

adj.

groaning bitterly, painfully.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ դառնակորոչ չարալլուկ հեծմամբ վճարեալ զոգին. (Փարպ.։)


Դառնակորոչ

cf. Դառնակոռոչ.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ դառնակորոչ չարալլուկ հեծմամբ վճարեալ զոգին. (Փարպ.։)


Դառնակսկիծ

adj.

bitter, painful.

· Calfa

NBHL (1)

Որ տայ կամ բերէ զդառն կսկիծ. յոյժ կսկծեցուցիչ.


Դառնահառաչ

adj.

who sighs bitterly.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչեւ սատակեցաւ դառնահառաչ մահուամբ. (Ուռհ.։)


Դառնահաւ

adj.

thoroughly bitter, or bitter indeed.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր ի սկզբանէ անտի դառնացեալ. դառն ընդ սկզբանն. կամ միշտ դառն վարուք.


Դառնահոգի

adj.

who has an afflicted heart.

· Calfa

NBHL (1)

Դառն կամ դառնացեալ հոգւով.


Դառնաշունչ

adj.

rough, violent;
bad, venemous.

· Calfa

NBHL (1)

Մահ տղայոցն, որ ի դառնաշունչ հրամանէ հերովդէի. (Ոսկ. ես.։)


Դառնապէս

adv.

bitterly, harshly, sourly, painfully.

· Calfa

NBHL (3)

Դառնաբար. դառնութեամբ. դառն եւ դժնդակ օրինակաւ. եւ Ցաւագին.

Դառնապէս տանջանս մատուցանել, կամ պատուհասել. (՟Բ. Մակ. ՟Է. 39։ ՟Գ. Մակ. ՟Ե. 9։)

Դառնապէս թշնամանալ. (Ածաբ. մկրտ.։)


Դառնապտուղ

cf. Դառնենի.

· Calfa

NBHL (2)

Ոյր պտուղն է դառն, կամ բերօղ զդառն պտուղ.

Մակեդոն ամբարիշտն շառաւիղ դառնապտուղ ի չար արմատոց անտի. (Լմբ. հանգ.։)


Դառնասիրտ

adj.

cruel, barbarous, ferocious.

· Calfa

NBHL (1)

Դառն կամ դառնացեալ սրտիւ. դառնահոգի.


Դառնատեսիլ

adj.

of a horrid aspect.

· Calfa

NBHL (1)

Դառն տեսլեամբ. դժնեայ. դժնդակ. քստմնելի. ահագին.


Դառնարմատ

adj.

whose root is bitter.

· Calfa

NBHL (1)

Դառնարմատ ծառ, կամ կիրք. (Նար. մծբ.։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա։ եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Զ։)


Դառնացող, աց

adj.

vexatious, offensive, irritating, maddening.

· Calfa

NBHL (2)

παραπικραίνων exacerbans, rebellis Դառնացեալ հոգւով. ժանտ. ստահակ. խեռ. մանաւանդ՝ Դառնացուցիչ աստուծոյ, այսինքն զայրացուցիչ հեստութեամբ.

Ազգն դառնացօղ եւ անօրէն ժողովուրդն իսրայէլի (զայս անուն էառ վասն դառնացուցանելոյ զաստուած յանապատի զամս քառասուն. (Ագաթ.։)


Դառնացուցանեմ, ուցի

va.

to imbitter;
to sour, to irritate, to offend, to tire, to displease.

· Calfa

NBHL (3)

Կենդանի է ... ամենակալն, որ դառնացոյց զանձն իմ։ Դառնացոյց զիս բաւականն յոյժ։ Դառնացոյց զթագաւորս բազումս, եւ ուրախ արար զյակոբ ի գործս իւր. (Յոբ. ՟Հ՟Է. 2։ Հռութ. ՟Ա. 20։ ՟Ա. Մակ. ՟Գ. 7։)

Նմանութեամբ, Վշտացուցանել. զայրացուցանել անհնազանդութեամբ, եւ այլն. սիրտը էրել. նեղացընել. բարկացընել.

πικραίνω, παραπικραίνω exacerbo Տալ դառնանալ. լնուլ դառնութեամբ. դառն ճաշակ տալ քմաց կամ մտաց. լեղացնել.


Դառնացուցիչ, չի, չաց

adj.

that imbitters, irritates.

· Calfa

NBHL (2)

παραπικραίνων exacerbator Որ դառնացուցանէ կամ դառնացոյց. լեղացնօղ, եւ նեղացնօղ.

Իրք փորձութեանց ամենայն տրտմեցուցիչք են եւ դառնացուցիչք։ Կրեն զչարչարանս եւ զտուգանս, եւ զայլ ամենայն դառնացուցիչսն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ. եւ ՟Ը։)


Դառնիճ, նճի

adj.

s. bot. endive;
wild lettuce;
bitter.

· Calfa

NBHL (3)

Մեղացն արմատ դառն է քան զամենայն դառնիճ. (Ոսկ. եբր.։)

Բաղարջ ընդ դառնըճաց կերիջիք ... Դառն եւ տարժանելի կրիւք կալ ի ժամանակեանս. (Իգն.։)

Ի հացէ յայսմանէ հանդերձ դառնըճու (կամ դառնճաւ) կերիցէ. (Կլիմաք.։)


Դառնութիւն, ութեան

s.

bitterness, disgust, sharpness, gall, distaste;
grief, displeasure, vexation;
rigour;
enormity;
mordacity.

· Calfa

NBHL (4)

πικρία amaritudo, amarulentia, πικρασμός exacerbatio Համ դառն. դառն կամ դառնացեալ գոլն. դաժանութիւն. ժանտութիւն. եւ Նեղութիւն. նեղսրտութիւն.

Ողկոյզ նոցա դառնութիւն։ Լցոյց կամ արբոյց զիս դառնութեամբ։ Դառնութիւն մաղձի։ Խիթք դառնութեան (յն. դառն)։ Դառնութիւն եւ բարկութիւն։ Դառնութիւն անձին։ Ոչ ունի դառնութիւն տնակցութիւն նորա. եւ այլն։

Գոյժ կամ գործ կամ հնարք դառնութեան. այսինքն դառն, չար. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Զ։ Խոր. ՟Գ. 55։)

Դառնութեամբ յանդիմանէին զամպարշտութիւն թագաւորին. այսինքն դառնապէս, չարաչար. (Ճ. ՟Ա.։)


Դասագրիմ, եցայ

vn.

to enrol ones self.

· Calfa

NBHL (1)

Գրիլ ի դաս ինչ. մտանել ի համար խմբի.


Դասադաս

cf. Դաս դաս.

· Calfa

NBHL (1)

ἁγεληδόν gregatim Դաս դաս. գունդագունդ. երամովին.


Դասալիք

adj.

deserter;
— լինել, to desert;
to apostatise.

· Calfa

NBHL (1)

λειποτάκτης desortor Որ ելիք կամ լքանէ զդաս զինուորութեան իւրոյ, կամ զպաշտաման.


Դասալքութիւն, ութեան

s.

desertion

· Calfa


Դասախմբութիւն, ութեան

s.

meeting, assembly.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սերկեան աւուրս դասախմբութեամբ. (Տօնակ.։)


Դասակ, աց

s.

troop, order, division;
flock (of sheep, etc.);
herd (of oxen, etc.).

· Calfa

NBHL (3)

Նուաստ կամ անարգ դաս. երամակ. վոհմակ. հոյլ. ջոկ անբանից եւ նմանեաց նոցին. յն. պէսպէս ἁγέλη, βουκόλια, ἑσμός եւ այլն.

Դասակք անդւոց, կամ անդէոց։ Արջառոցն դասակ։ Զդասակս խողաց։ Ընդ դասակս այծեացն։ Իբր զդասակս դոյզն հօտից. (Յովէլ. ՟Ա. 18։ Յհ. կթ.։ Փիլ. լիւս.։ Փարպ.։ Նար. ՟Կ՟Բ։)

Զամենայն դասակս հերձուածողացն. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Դ։)


Դասակարգ

s.

order, class.

· Calfa


Դասակարգեմ, եցի

va.

to put in order, to associate, to enrol.

· Calfa

NBHL (1)

συντάττω coordino Կարգել ի դաս. անցուցանել ի կարգ եւ ի համար. դասաւորել. դասակցել.


Դասակարգութիւն, ութեան

s.

order, sign;
enrolment;
choir;
hierarchy;
category.

· Calfa

NBHL (1)

Դասակարգութիւն եկեղեցւոյ, կամ անմարմնականացն պարուց. (Լմբ. եկեղ. եւ Լմբ. ստիպ.։)


Դասակցիմ, եցայ

vn.

to be in the same class or society, to enrol one's self.

· Calfa

NBHL (2)

ԴԱՍԱԿՑԵՄ ԴԱՍԱԿՑԻՄ. Դասակից լինել. համադասիլ. պարակցիլ.

Դասակցեալ անմարմնոցն մաքուր կուսութեամբ. (Շար.։)


Դասակցութիւն, ութեան

s.

admission, company.

· Calfa

NBHL (3)

Դասակիցն լինել. համադասութիւն. եւ Դաս. խումբ. ժողով.

Կցորդք դասակցութեանցն վեհից։ Միախումբ դասակցութեամբ։ Առ դասակցութեան հարանցն հրաշալիք։ Ընդդիմաբանիցն դասակցութիւնք։ Դասակցութեան դժնէից մարդոց համաբան. (Նար.։)

Խաչն է ճշմարիտ հաւատոց դասակցութիւն. (Եպիփ. խչ.) այսինքն միաբանօղ ի ճշմարիտ հաւատս, կամ ի մի զինուորութիւն հոգեւոր։


Դասապետ, աց

s.

the first of an order or class;
chorister, precentor, master of the choir.

· Calfa

NBHL (2)

ταξίαρχος, ταξιάρχης ordinum ductor, praefetus cohortis, tribunus, centurio Պետ եւ գլուխ դասու յոր եւ է կարգի. դասագլուխ. պարագլուխ. մանաւանդ՝ Զօրագլուխ, կամ հազարապետ.

Յորժամ փողն նշանակէ զօրավարին, դասապետն զդասն կազմէ. (Արիստ. աշխ.։)


Դասապետութիւն, ութեան

s.

office of a master of the choir;
hierarchy.

· Calfa

NBHL (3)

Վերին, կամ երկնային դասապետութիւնք. (Իգն.։ ՃՃ.։ Տօնակ.։)

Անհամար դասապետութեամբ (զօրաց) որպէս զմարախ. (Ուռհ.։)

ταξιαρχία ordinis, vel cohortis praefectura Կարգապետութիւն. դասակարգութիւն. կարգաւորութիւն ըստ աշտիճանաց. դաս կամ քահանայապետութիւն երկնային զօրաց.


Դասավար

cf. Դասագլուխ.

· Calfa

NBHL (1)

Վարօղ զդաս ժամերգութեան. դասագլուխ. դասապետ։ (Խրատ ժմ։)


Դասաւորեմ, եցի

va.

cf. Դասեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Դասել. դասակարգել. դասակցել. համադասել.

ԴԱՍԱՒՈՐԵԼ. Ի կարգ արկանել. ի համար արկանել.


Դասեմ, եցի

va.

to put in order, to order, to arrange, to distribute;
to enrol, to associate.

· Calfa

NBHL (3)

(լծ. յն. դա՛սսօ. թ. տէզմէք ... ). τάσσω, τάττω ordina, colloco, constituo Կարգել ի մի դաս. կարգաւորել. զետեղել. ի համար անցուցանել. դասաւորել. դասակարգել, դասակցել. շարադասել.

Դասել ընդ բարիսն։ Ի մի շար, կամ ի սոյն կարգ դասեալ։ Դասիմ ի պարս հեզոց։ Նախնի դասեցի զթշնամեացն իմոց աղերսանս։ Առաջին դասեալ զմարդասիրութիւնն. (Նար.։)

Առաջին, կամ ի վերջէ դասել. (Սահմ. ՟Բ. եւ ՟Զ։)


Դաստակ, աց

s.

wrist;
hand, palm;
— սրոյ, hilt of a sword;
—ս դնել, to haft, to set in a handle.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ջերմ հողմոյ եւ ի ցրտոյ, որ մտանէր ի դաստակս ոսկերաց նորա, եւ չորացուցանէր զձեռսն. իբր իլիկ, կամ պիլէկ. (Վրք. ոսկ. (տպ. դաստառակ)։)


Դաստակետղ, ետեղ

s.

place where one rests the wrist or hand.

· Calfa

NBHL (1)

Տեղի դաստակաց, կամ ձեռաց տարածելոց ((ի խաչին).