Definitions containing the research ամ : 10000 results

Կորովեմ, եցի

va. fig.

to take careful aim at, to hit the mark;
to obtain ones scope or end;
to weigh accurately or justly, to do justice.

· Calfa

NBHL (1)

Պինդ ունել կորովութեամբ, անվրէպ պահել (զկշիռն կամ զուղիղն. յորմէ Արդարակորով)


Կորովի, վեաց

adj. adv.

shooting skilfully, carefully aiming at;
skilful in arms;
dexterous, expert, skilful, handy;
nervous, robust, vigorous, valorous, valiant;
intelligent, ingenious, clever, witty, wily, keen;
cf. Կորովակի;
— յաղեղն եւ ի սուսեր, skilful with the sword bow.

· Calfa

NBHL (6)

ԿՈՐՈՎԻ որ եւ ԿՈՐՈՎ. (որպէս թէ կոր եւ պիրկ. զօրաւոր, եւ ճարտար) Աջող՝ աջով, կամ աչօք, կամ մտօք եւբանիւք։ Ըստ ՟ա. ἁκοντιστής jaculator εὕστοχος directus, sollers եւ այլն.

Մերթ եւս ըստ յն. ἁγκυλομήτης . որպէս Նենգամիտ. եւ որպէս Կորաքամակ.

Յոյժ կորովի նետաձգութեամբ. (Խոր. ՟Գ. 40։)

Արամբք կորովեօք յաղեղն եւ ի սուսեր։ Կորովի եւ յաջողակ ի պատերազմունս։ Աղեղնաւորք կորովեաց, եւ տիգաւորք նիզակաց։ Զքաջն եւ զկորովին վասակ. (Յհ. կթ.։)

Ձկտեալ կորովի բբօք. (Լմբ. համբ.։)

Կորովի իմստութեամբ իւրով էառ զբերդն. (Վրդն. պտմ.։)


Կորուսանող

s. adj.

loser;
losing.

· Calfa

NBHL (2)

ԿՈՐՈՒՍԻՉ որ եւ ԿՈՐՈՒՍԱՆՈՂ կամ ԿՈՐՈՒՍՈՂ. Սատակիչ. սպանօղ. եւ այլն.

Կորուսիչ աշխարհ, կամ ջուրք ջրհեղեղի, կամ արմատք չարի. (Ոսկ. յհ.։ Սարգ.։ Նախ. իմ.։ Ագաթ.։)


Կորուսիչ, չի, չաց

cf. Կորուսանող.

· Calfa

NBHL (2)

ԿՈՐՈՒՍԻՉ որ եւ ԿՈՐՈՒՍԱՆՈՂ կամ ԿՈՐՈՒՍՈՂ. Սատակիչ. սպանօղ. եւ այլն.

Կորուսիչ աշխարհ, կամ ջուրք ջրհեղեղի, կամ արմատք չարի. (Ոսկ. յհ.։ Սարգ.։ Նախ. իմ.։ Ագաթ.։)


Կորստական, ի, աց

adj.

loseable, perishable, transient, transitory;
fleeting, vain;
admissible.

· Calfa

NBHL (3)

ἁπολλυμένος, ἑξαπολλυμένος perditus, et perdendus, perniciosus. որում հնար է՝ կամ առաջի կայ կորընչել. արժանի կորստեան. եւ Անցաւոր. եւ Առիթ կորստեան. եւ մահառիթ.

Ի վերայ կորստական ժողորդեանն։ Ի կորստական ամպարշտաց փախուցեալ։ Դու բնակեալ ես յաւիտեան, եւ մեք կորստականք յաւիտեան. (Ես. ՟Լ՟Դ. 5։ Իմ. ՟Ժ. 6. Բար. ՟Գ. 3։)

կորստական արծաթ, կամ հանդէս, սով. խորխորատ. (Մանդ.։ Պիտ.։ Յհ. կթ.։)


Կու, կոսոյ, ով

s.

dung, manure, muck.

· Calfa

NBHL (1)

ԿՈՒ կամ ԿՈՅ. βόλβιτον stercus bublum, fimus. պ. քիւհ. Աղբ անասնոց. քակոր. թրիք. ապաւառ.


Կուենի, նւոյ

s.

pinaster, wild pine.

· Calfa

NBHL (1)

(ի կիւ, որ է սագըզ) ռմկ. կվենի, կուի կամ կվի. πίτυς , πεύκη picea, pinus, larix. Ազգ մայր փայտի՝ մանրատերեւ սրագոյն, որպէս անպտուղ փստղենի. Յորմէ ելանէ մարխ, եւ խիժ (այսինքն չըրա, եւ չամ սագըզի ). վասն որոյ կոչի ռմկ. եւ Մայրափայտ. մախի ծառ. չամ աղաճը, քէօքնար. cf. ԾՈՐԵՆԻ, եւ cf. ՀԵՐՁԻ։ (Գաղիան.։ Բժշկարան.։ Վստկ.։)


Կուղբ, կղբոց

s.

beaver, castor.

· Calfa

NBHL (4)

ԿՈՒՂԲ (լծ. թ. քէլբ, այսինքն շուն). որ եւ ԿԱՍԴՐԻՈՍ. κάστωρ castor, lurda, fiber, beber. Ջրշուն. կենդանի ծովային եւ երկակենցաղ, լողակ սեւամորթ ի ձեւ շան.

Մեղադիր եղեն ոմանք կղբու, եթէ զիա՛րդ ի ջուր յաճախ դեգերիս. եւ ասաց, զի ոչ շատանան զերկուորիս առ կենօք առնուլ, այլեւ մահուամբ մերկ ի մորթոյ առնեն. (Մխ. առակ. ՟Ղ՟Զ։)

Կղբու ձու, կամ կղբի ձուք, խունտուզ հայասի ասի։ Կղբու մորթի, որ է խունտուզն (այս ինքն մորթ նորա). (Բժշկարան.։)

Կղբի ձու. կաստուռիոն. (յն. գասդու՛ռիօն). ճիւնտի պատէսթէր. ( գօնտուղ ամպէրի ) (Հին բռ.։ եւ Գաղիան.։)


Կունտ, կնտի

cf. Կունդ.

· Calfa

NBHL (3)

գ. ԿՈՒՆԴՆ կամ ԿՈՒՆՏ. τροχός rota. Գնտաձեւ անիւ, ճախարակ.

Կապելով կնդամբք, եւ ճախանոցօք, եւ ազգի ազգի կտտանօք. (Պիտ.։)

Փաղանուն ասի անիւ, ճղուղ, կուտք (կամ կունտ), եւ ականոց. (Երզն. քեր.։ Անիւ, կունդ. Գէ. ես. (ի լուսանցս։))


Կունդն

s.

wheel.

· Calfa

NBHL (3)

ԿՈՒՆԴՆ կամ ԿՈՒՆՏ. τροχός rota. Գնտաձեւ անիւ, ճախարակ.

Կապելով կնդամբք, եւ ճախանոցօք, եւ ազգի ազգի կտտանօք. (Պիտ.։)

Փաղանուն ասի անիւ, ճղուղ, կուտք (կամ կունտ), եւ ականոց. (Երզն. քեր.։ Անիւ, կունդ. Գէ. ես. (ի լուսանցս։))


Կունձն

s.

turf, sod;
cf. Գուղձն.

· Calfa

NBHL (2)

ռմկ. կունծ. նոյն ընդ Գուղձն. ... Կոշտ կամ հատուած հողոյ. հող խստով հանդերձ խլեալ.

Կնձամբք թաղեալ, եւ հողաբլուր արարեալ. (Ուռպ. ՟Թ. ըստ Լեհ.։)


Կուռք, կռոց

s.

idol;
image, statue.

· Calfa

NBHL (2)

εἵδωλον idolum, simulacrum. Կռեալ եւ կոփեալ՝ ձուլեալ եւ քանդակեալ արձանք կամ պատկերք սուտ աստուածոց. դրօշեալք դից. կուռք, կռքեր. ... խէպլ (որ է սնոտիք, որպէս ռմկ. խըպըլիկ ).

Գողացաւ ռաքել զկուռս հօր իւրոյ։ Մի՛ արասցես դու քեզ կուռս ըստ ամենայն նմանութեան։ Արկից զդիս ձեր զդիակամբք կռոց ձերոց։ Ի զոհս կռոց։ երկիրպագին կռոց նոցա։ Բարկացուցին զիս կռովք իւրեանց։ Ամենայն աստուածք ազգաց կուռք են, ձեռագործք են որդւոց մարդկան։ Յանշունչ կուռսն յուսացելք.եւ այլն։


Կուսածաղիկ, ղկան

s. bot. pervinca, periwinkle.

· Calfa

NBHL (2)

Կուսութեամբ ծաղկեալ. մաքրափայլ. սուրբ.

Կուսածաղիկ եւ աստուածասնոյց բաղկացն տարածմամբ յաղօթս. (Վրդն. յանթառամն.։)


Կուսածին, ծնի

adj. s.

born of a virgin;
Holy Virgin.

· Calfa

NBHL (5)

ԿՈՒՍԱԾԻՆ. (իբր ներգ) παρθενομήτωρ virgo-mater. որ եւ ԿՈՒՍԱՄԱՅՐ. Ծնօղ կուսութեամբ. սեպհական մակդիր սուրբ աստուածածնի մօրն յիսուսի. ասի նմանութեամբ եւ զսրբոյ աւազանէ.

Զկուսածինն, որ ի կուսէն է. (Դամասկ.։)

Երկրորդ մարդն կուսածին։ Կուսածինն ադամ (երկրորդ). (Ագաթ.։ Անյաղթ բարձր.։)

Զսոսա կուսածին յագեցոյց, այս ինքն իւրով անապական մարմնով եւ արեամբն. Կիւրղ.... այլ աստուածաստեղծին ադամայ համեմատի ճշմարիտ մարդն կուսածին. (Պիտառ.։)

Կազմէ աւազան կուսածին, զի ամենեքեան ազատորդիք լինիցիմք. (Ճ. ՟Ա.։)


Կուսակալեմ, եցի

vn.

to govern a province;
to be governor of a -.

· Calfa

NBHL (1)

σατραπεύω sum praefectus provinciae. Իշխել որպէս կուսակալ. վարել զկուսակալութիւն. Պտղոմէոս կուսակալէ զառաջինն (յեգիպտոս) ամս ՟Է՟Ժ. ապա թագաւորութենէ իսկ ամս ՟Ի՟Գ. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Կուսակալութիւն, ութեան

s.

government of a province or department, prefecture.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ ամենայն կուսակալութեանց։ Ի կուսակալութեան պետութեան իւրոյ։ Առաքէ զնա յառաջին գահ կուսակալութեան իւրոյ. (Յհ. կթ.։)


Կուսական, ի, աց

adj.

virginal, maiden, maidenly.

· Calfa

NBHL (3)

Կուսական որովայն, կամ արգանդ, կաթն. (ծնունդ, մաքրութիւն, տօն. Շար.։)

կոյս կուսական ծննդեամբ զկանանց ելոյծ զդատակնիք. (Շ. տաղ.։)

Կուսականացս տօնիւս. (Խոր. հռիփս.) իմա՛ կուսական դասուն, կամ կուսանաց։


Կուսակրօն, ից

adj.

living in celibacy, virgin, single, unmarried man or woman.

· Calfa

NBHL (1)

որ է ի կրօնս կուսութեան, կամ կրօնաւորեալ կուսութեամբ. որ պահէ զկուսութիւն. կուսան. (ար. եւ իգ)


Կուսակրօնութիւն, ութեան

s.

unmarried state, single life, celibacy;
bachelorhood;
spinsterhood;
կեալ կուսակրօնութեամբ, to live single.

· Calfa


Կուսակցիմ

sv.

cf. Կուսակից լինիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Կուսկից կամ կողմնակից լինել. ձեռնատու եւ օգնական լինել. մեկին կողմը ըլլալ, կռնակ կենալ.


Կուսան, աց

s.

virgin;
maid;
nun;
— լինել, to go into a nunnery, to take the veil.

· Calfa

NBHL (4)

Խոսրովիդուխտ կուսան համեստ. (Խոր. Բ. 79։)

Կուսանաց կարգ համապատիւ է հրեշտակաց. (Շ. բարձր.։)

Յովհաննէս կուսան. (Եփր. համաբ.։)

Մովսէս (ոմն) ի կուսանաց կարգէ, եւ միւս մովսէս յամուսնացելոց. (Յհ. կթ.։)


Կուսորդի, դւոյ

s.

the Virgin's Son.

· Calfa

NBHL (2)

Ցնծայ մանուկ ամլորդին ընդդէմ մանկանն կուսորդւոյ. (Եփր. համաբ.։)

Զի թէ՝ եւ կուսորդի իցէ, չէր ինչ ումեք յայնժամ յայտ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 12։)


Կուտակ, աց

s.

heap, pile, accumulation, mass;
vault, roof;
swelling;
wave, surge;
globe, globule.

· Calfa

NBHL (1)

Արեգակն ի ժամանակս ամարայնոյ բարձրացեալ զկուտակօքն երկնից. (Կոչ. ՟Թ։)


Կուտակեմ, եցի

va.

to heap, to pile, to amass, to accumulate;
to swell, to heave, to upheave;
to exaggerate.

· Calfa

NBHL (2)

(իսկ կ. իբր. ձ) Դիզել, եւ դիզանալ. Մանաւանդ փրփրիլ եւ բարձրանալ ալեաց կամ կոհակաց.

Յորժամ ծով յուզեցի, եւ զալիսն վեր ի վայր կուտակիցէ. (Ոսկ. ես.։)


Կուտակումն, ման

s.

accumulation, heap;
swelling, heaving;
exaggeration.

· Calfa

NBHL (1)

Կուտակիլն. դիզանալն ջուրց կամ ալեաց.


Կուտեմ, եցի

va.

to amass, to collect, to heap up, to heap together, to pile.

· Calfa

NBHL (5)

συλλέγω, συνάγω, στοιβάζω (լծ. իսթիֆ էթմէք ), συστρέφω, ἑκχέω congero, coacervo, cogo, congrego, constipo, effundo եւ այլն. Կոյտ առնել. հաւաքել ի մի, կամ յիրերաց վերայ, դիզել, բարդել զիրս. զեղուլ. եւ Ժողովեալ, գումարել զմարդիկ. դիզել, մէկտեղել.

Կուտել քարինս, կամ կարկառ մեծ ի վերայ, կամ շեղջս շեղջս, համբարս, զմոխիր. հորակոյտս. Զբլուր հողոյ. փայտ ի վերայ հրոյ։ Մի՛ կուտեսցէ զդովաւ հող։ Կուտեցէք (կամ հաւաքեցէք՛) յիս խնձոր։ Եռեալ կուտէր զայն ի սայլս իւր. եւայն։

Կուտեալ հաւաքեցի։ Յաճախեա կուտեա՛, բարդեա՛ եւ դիզեա՛։ Կարդացի կուտեցի, արձանացուցի, դիզի, բարդեցի։ Կուտին քեզ համբարք։ Ահա բարդեցան կուտեցան շրջանակք ամացս ընդունայնութեան. (Նար.։)

Ի նորա գլուխն կուտին բամբասնքն. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)

Կուտել յինքն զօրս, կամ զայրուձի։ Կուտեաց ի վերայ կորխ զժողովուրդն իւր։ Կուտեցան ի վերայ քո։ Կուտեցաւ ժողովուրդն ի վերայ ահարոնւ։ Ժողովս կուտէ ի վերայ քո ամովս։ Ի կուտել ժողովրդեանն, կամ բիւրաւորաց. եւ այլն։ Կուտեալ զամենայն նախարարազունսն. (Խոր. ՟Գ. 58։)


Կուտկուտիմ

vn.

to be covered with rash.

· Calfa

NBHL (1)

ԿՈՒՏԿՈՒՏԻԼ. Կողտ կոյտ լինել. կամ իբր Կուտ կուտ լինել. ուռնուլ, կամ կնճռիլ.


Կուտոց, աց

s.

mass, pile;
body.

· Calfa

NBHL (1)

Կերակուր մարդկան եղեալ, եւ ընդ կերողին կուտոց ընդմտեալ հալմամբ. (Նիւս. կազմ.։)


Կուրաբար

cf. Կոյր.

· Calfa

NBHL (1)

Նոքա կուրաբար (կամ կոյրաբար) հարցին. (Եփր. համաբ.։)


Կուրաշաւիղ

s.

blind alley.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր իցէ շաւիղ կուրացեալ. այսինքն անկոխ, կամ անլոյս. (գուցէ եւ լայն՝ յարմար կուրաց)


Կուրացուցանեմ, ուցի

va.

to blind, to make blind, to take away the sight, to excecate;
to dazzle, to offuscate;
կիրք —նեն զմիտս, passions cloud or darken the understanding;
cf. Շլացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

τυφλόω, ἑκτυφλόω, ἁποτυφλόω excaeco, privo lumine, caecum reddo. Տալ կուրանալ. զրկել յաչաց, ի լուսոյ. խաւարեցուցանել՝ ըստ մարմնոյ կամ ըստ հոգւոյ. կուրցընել, կուրացնել.


Կուրծք, կրծից

s.

breast, bosom, chest;
heart, mind;
ուշ ի կուրծս անկանել՝ առնել, to reflect well on, to recollect, to remember;
մօտ առ կուրծս, to be imminent, near to, to impend;
զձեռն ի վերայ կրծից հանգուցանել, to fold the arms in repose;
մաքրել զ—ծս, to expectorate, to spit.

· Calfa

NBHL (6)

Կոծել, կամ բախել զկուրծս. (Ղկ. ՟Ժ՟Ը. 15։ ՟Ի՟Գ. 48։)

Կործմամբ կրծիցն։ Բախումն կրծից. (Նար. ՟Ժ՟Ը։ Յհ. կթ.։)

Զլայնակամարն ո՛չ կրծիւքն (յն. առ ստեամբքն) կապեալ։ Սրտմտութիւն եռացեալ ի կրծից անտի ի դուրս բղխեսցէ. այսինքն ի սրտէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1. եւ 3։)

Այն ամենայն (վիշտ) յաշխարհի մօտ առ կուրծս կայր յն. ի ձեռս. (Ոսկ. մտթ.։)

ՈՒՇԻ ԿՈՒՐԾՍ ԱՆԿԱՆԻԼ կամ ԱՌՆԵԼ. Քաջ խորհել ի սրտի, խելամուտ լինել. Զգաստ մտօք քննել.

Խոհական իմացուածիւ՝ ուշ ի կուրծս արարեալ։ Որ ուշ ի կուրծս արարեալ, եւ իմաստայեղց մտաց խորհրդեամբ տեսեալ. (Յհ. կթ.։)


Կոփածոյ, ից

adj.

well carved or sculptured;
smooth, polished;
— քար, freestone.

· Calfa

NBHL (2)

λελεξαμένος, λαξευτός, τμητός , λατομητός excisus, dolatus, politus, sectus, rasus. գրի եւ ԿՈՓԱԾՈՒ կամ ԿՈՓՈՒԱԾՈՅ. Կոփեալ. կոփմամբ հատեալ, քերեալ, կոկեալ, շինեալ. տաշածոյ. կռածոյ. կտրած, տաշած, կոկած.

Կատար կոփածոյին, կամ կոփածուին։ Քարինս կոփածոյս։ Սեղանք քարեղէնք կոփածոյք։ Պարիսպս (ի) կոփածոյ քարանց։ Քարամբք կոփածոյիւք եւ մեծամեծօք.եւ այլն։


Կոփեմ, եցի

va.

to cut, to hew, to carve, to sculpture;
to polish;
to coin;
to forge, to fabricate;
to beat, to hammer;
— զպատկեր, to carve an image.

· Calfa

NBHL (3)

(լծ. յն. գօ՛փդօ). λαξεύω, λατομέω, κόπτω , τύπτω incido, excido, caedo, tundo եւ այլն. Հարկանել, բախել կռանաւ, կամ մրճով եւ ուռամբ. տաշել, կոկել, հարթել, գործել կամ յարդարել զքար, զերկաթ, եւ զփայտ.

Լե՛ր որպէս բարւոօ ըմբշամարա առ բանսարկուն. եթէ կոփէ քեզ աստի, կոփեա՛ դու նմա անտի. (Վրք. հց. ձ։)

Կոփէ երիցս (ուռամբ զկոչնակն). (Մաշտ. ժամահար.։)


Կոփոն

s.

blows, beating.

· Calfa

NBHL (2)

ԿՈՓՈՆ կամ ԿՈՓՕՆ. Իբր Կոփիւն. ռմկ. կոփոց, գոփոց.

Ոսկեղէն ուռամբ բռնամարտիկ կոփոն մակ կառափին կարկատեալ. (Մագ. ՟Թ։)


Կպրաշաղախ

adj.

tarred, coated with tar.

· Calfa


Կռած

s.

plate, sheet, lamina.

· Calfa


Կռածագ

adj.

crooked or bent at the point;
— բեւեռ, hook, crook.

· Calfa

NBHL (1)

որպէս թէ Ծռածագ, կամ Կեռածայր. կոր կամ կուռ ծայրիւ. մակդիր կտուցի լուոյ.


Կռածոյ

adj.

cut, carved, sculptured;
laminated, forged;
engraved;
coined;
վարսք —ք, thick, curly hair.

· Calfa

NBHL (3)

Փողս կռածոյս։ Դրուագս կռածոյս։ Վահան կամ ինզակ ոսկի կռածոյ։ Ի ձայն օրհնութեան կռածոյ փողոյ։ Եդ ի կռածոյ գերեզմանի.եւ այլն։

Ասի կռածոյ, է որ ի հեղեղատէ (կուռ եւ ողորկ քար), եւ է կռածոյ՝ որ ի կռանէ. որպէս ասի, թէ ո՛չ է ձուլածոյ, այլ կռանահարութեամբ գործեալ. (Երզն. քեր.։)

Վարսք նորա կռածոյք՝ կամ եղեւնեայք. որպէս թէ կա՛մ կուռ եւ խիտ վարսք, եւ կամ որպէս զվարսաւոր եղեւնափայտից. (եբր. երեւի նշանակել գանգուր գռուզ)։


Կռանագործ, աց

s.

smith, hammerer.

· Calfa

NBHL (1)

Որ գործէ կռանաւ, եւ գործելն կռանաւ. չեքիճով բռնօղ կամ բռնած.


Կռանակուռ

adj.

beaten with the hammer.

· Calfa

NBHL (2)

Ընդդիմահար կոփուածոյ եւ կռանակուռ դիցն պաշտամանց. (Անան. եկեղ։)

Եւ զկռանակուռ ձոյլ ոսկի կամարն ընդելուզեալ մարգարտովք եւ ակամբք պատուականօք ընդ մէջ իւր ածէր. (Եղիշ. ՟Է։)


Կռանահարութիւն, ութեան

s.

hammering.

· Calfa

NBHL (2)

Հարումն կամ բախունմ կռանաւ. կռանարկութիւն. չեքիճ զարնելը, չեքիճով բռնիլը՝ բռնուիլը.

Չէ ձուլածոյ, այլ կռանահարութեամբ գործեալ. (Երզն. քեր.։)


Կռանեմ, եցի

va.

to hammer, to beat, to forge.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ոք կռանեսցէ զնա (զչանթացեալ նիւթ), նիւթն ընդունի զբախումն կռանին, եւ ոչինչ վնասի ամենեւին հրոյն բնութիւն ի բախողէն զնա. (Պրպմ. ՟Լ՟Թ։ Ճ. ՟Է.։)


Կռաշուրթն

cf. Կորակտուց.

· Calfa

NBHL (1)

ἁγκυλόχειλος curvi rostri, sive labri. որպէս թէ Կեռաշուրթն կամ կորաշուրթն. Կռակտուց. կռածագ.


Կռապաշտ, ից

adj. s.

idolatrous;
idolater;
heathen.

· Calfa

NBHL (2)

εἱδωλολάτρης idololatra, cultor idoli. որ եւ ԿՌԱՊԱՐԻՇՏ (պարսկական յանգիւ փէրէսթ). Որ պաշտէ զկուռս. պաշտօնեայ դրօշելոց. կռամոլ. դիցապաշտ. դիւապաշտ. հեթանոս.

Զթանձրամած խաւարն կռապաշտականն աղջամղջին նսեմութեան փարատեցեր. (անդ։)


Կռապաշտեմ, եցի

vn.

to worship idols, to give up to idols;
to idolize.

· Calfa

NBHL (2)

Զո՞վ ոք կռապաշտել ուսուցաք։ Կռապաշտեցէք կամաւ. (Ճ. ՟Գ.։)

Մի՛ ագահութեամբ կռապաշտեսցուք։ Մի՛ խաբեսցէ զմեզ բանսարկուն՝ ի պատճառս ոգէսիրութեան կռապաշտել ագահասիրութեամբ. (Սարգ. յկ. ՟Ժ։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ։)


Կռապաշտութիւն, ութեան

s.

idolatry;
heathenism, paganism.

· Calfa

NBHL (1)

Պաշտելն ըզկուռս. պաշտօն կռոց. կռամոլութիւն.


Կռապարիշտ

cf. Կռապաշտ.

· Calfa

NBHL (3)

Ընդ յափշտակօղս կամ ընդ կռապարիշտս։ Կամ կռապարիշտ կամ ագահ։ Ոչ պոռնիկք, ոչ կռապարիշտք։ Կամ ագահ, որ է կռապարիշտ. (՟Ա. Կոր. ՟Ե. 10. 11։ ՟Զ. 9։ Եփես. ՟Ե. 5։)

Տեանեն կռապարիշտքն զփառս նշանին քրիստոսի, եւ ամաչեալ կոծին. (Լմբ. սղ.։)

Դիմամարտ գոլով սրբոցն ընդ կռապարիշտ պաշտամունսն. (Շար.։)


Կռեմ, եցի

va.

to cut, to dress stones with the hammer;
to carve, to hollow, to sculpture, to engrave, to chisel;
to hammer, to beat or strike the anvil;
to smooth, to polish;
դաշինս —, to make a convention, to contract, to enter into an engagement, to engage oneself;
— ուխտ, to conclude an alliance.

· Calfa

NBHL (5)

ԿՌԵԼ ԴԱՇԻՆՍ, կամ ԴԱՇԻՆՍ ԿՌԵԼ. διατίθημι, διαθήκην կամ συνθήκην τίθημι dispono, constituo foedus, pango pactum, inducias եւ այլն. Սերտիւ պնդել հաստատել զդաշն բարեկամութեան. ուխտ դնել խաղաղութեան.

Բաժակ ոսկի կռես, եւ բաժակ մի հով ջուր չկամիլ տալ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 25։)

Ճանապարհ զանձինս արարին ... եւ կռեալ պնդեալ կարծրացան. այսինքն կուռ եւ պինդ եղեն կոխոտմամբ. (Իգն.։)

Զդաշինսն՝ զոր կռեաց ընդ հարս նոցա։ Դաշինս կռեսցուք կամ կռեսցես, կամ կռեցին ըադ նմա. (՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Է. 15։ ՟Ա. Մակ. ՟Ա. 12։ ՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ա. 26։ Իմ. ՟Ա. 16։)

Դաշինս առեալ կռէր ընդ նմա։ Կռել դաշինս ընդ դժոխոց, կամ ընդ մահու. (Ագաթ.։ Յհ. կթ.։ Իգն.։)


Կռէզ

cf. Խիժ արաբացի.

· Calfa

NBHL (1)

ԿՌԷԶ ԿՌԷԺ. κόμμι gummi, -is, -a;
gummi arabica. (լծ. եւ շրէժ. թ. չիրիշ) Խիժ, հոյզ ծառոյ՝ որ մածնու եւ մածուծանէ. ... (ասի եւ Զամխ արապի. տաճկի կռէզ։ Իսկ Կուոյ կռէզ. սագահում, իբր հում սագըզ։) (Բժշկարան.։ Գաղիան.։ Հին բռ.։)