Definitions containing the research ամ : 10000 results

Բազմերանգ

adj.

of several colours, variegated.

· Calfa

NBHL (2)

ԲԱԶՄԵՐԱՆԳ կամ ԲԱԶՄԵՐԱՆԿ. πολυχρώματος multicolor Ունօղ զբազում երանգս. բազմագունակ. գունակ. գունզգուն.

Ծաղիկք բազմերանգ. (Կամրջ.։)


Բազմերգութիւն, ութեան

s.

frequent use of songs.

· Calfa

NBHL (2)

Յաճախ երգողութիւն, կամ երգեցումն.

Յորժամ անպտուղ ի բազմերգութենէն (սաղմոսին) լինիցիմ. (Նար. կ.։)


Բազմերջանիկ

cf. Բազմերան.

· Calfa

NBHL (3)

πολύολβος, πανόλβιος felicissimus, perbeatus որ եւ բազմերան. Յոյժ երջանիկ, լի բարեբաղդութեամբ. երանելի.

Բազմերջանիկ կոյս, կամ հայր, հարանց. կամ նախավկայս. (Խոր. հռիփս.։ Ոսկ. լս.։ Յհ. իմ. երեւ.։ Տօնակ.։)

Զիւրոյն լուսաւորութեան պայծառութիւն՝ բազմերջանիկ հեղմամբ յայտնէ. (Դիոն. երկն.։)


Բազմեցուցանեմ, ուցի

va.

to set, to place, to lay down, to put.

· Calfa

NBHL (3)

κατακλίνω reclino, discumbere facio, depono Տալ բազմիլ. նստուցանել. դնել՝ զետեղել պատուով, կամ ի սեղան, եւ այլն.

Բազմեցուցէ՛ք զդոսա դասս դասս. եւ բազմեցուցին զամենեսեան. (Ղկ. ՟Թ. 14. 15։)

Ի վերոյ քան զամենեսեան բազմեցուցին զնա. (Եղիշ. ՟Ը։)


Բազմիմ, եցայ

vp.

to sit down, to sit, to place one's self.

· Calfa

NBHL (2)

ἁνάκειμαι, συνανάκειμαι, ἁναπίπτω , ἁνακλίνομαι, κατακλίνομαι accumbo, recumbo, discumbo Նստել պատուով իմն ի մէջ բազմութեան, կամ ընդ այլս ի սեղան. հանգչել. զետեղիլ. նստիլ.

Եւ բազմեցաւ յուդիթ ի վերայ նորա յակումբն մաշկեայ։ Ելեր բազմեցար, ննջեցեր իբրեւ զառիւծ։ Եւ բազմեալ հանգեաւ իբրեւ զառիւծ։ Բազմեսցին ընդ Աբրահամու յաարքայութեան։ Բազմեցայ ուտել եւ ըմպել։ Ոչ բազմեսցուք մինչեւ ի գալ նորա այսր։ Բազմի, ուտէ, ըմպէ։ Երթիջի՛ր բազմեսջի՛ր ի յետին տեղւոջ։ Կայր բազմեալ ընդ երկոտասան աշակերտսն։ Բազմեալ էին ընդ Յիսուսի եւ ընդ աշակերտս նորա։ Եւ Ղազար մի էր ի բազմելոց ընդ նմա.եւ այլն։


Բազմիմաստ

adj.

very wise, learned.

· Calfa

NBHL (2)

πολύσοφος valde sapiens Յոյժ իմաստուն. հանճարեղ. լի իմաստիւք՝ ոք կամ իմն. շատ խելացի.

Փառաւոր եւ երեւելի լինէր յաչս անհաւատիցն իւրով բազմիմաստ գիտութեամբ. (Արծր. վէրջ։)


Բազմիշխանութիւն, ութեան

s.

polyarchy.

· Calfa

NBHL (2)

πολυαρχία multorum dominatus Իշխանութիւն բազում տեարց կամ թագաւորաց ի միասին. բազմապետութիւն.

Յաղագս ժամանակիս չարութեան եւ բազմիշխանութեան. (Շ. ընդհ.։)


Բազմոտանի

adj. s.

having many fect;
polypous

· Calfa

NBHL (6)

πολύπους multipes Կենդանի՝ որոյ բազում են ոտք՝ աւելի քան զերկուս կամ զչորս. շատ ոտքով.

ԲԱԶՄՈՏԱՆԻ գ. որ եւ յունական ձայնիւ Պողիպոդ. πολύπους, -ποδος polypus Ազգ բազմոտանի լուղակի կամ ժժմակի ծովու. ռմկ. ըխտափօդ եւ որ ինչ նման է նմին.

Ամենայն որ գնայցէ ի չորս, մինչեւ ցամենայն բազմոտանիս. (Ղեւտ. ՟Ծ՟Ա. 42։)

Նմանութեամբ, Բազմապատիկ, բազմարուեստ, կամ չարահնար.

Եցոյց զմեծատանցն զունայնութեան եւ զսնոտի կեանս, եւ զբազմոտանի ամբարշտութիւն։ Նենգաւոր է (սատանայ), եւ բազմոտանի. (Սարգ. յկ. ՟Ժ. ՟Է։)

Բազմոտանիդ յորժամ յորս կերակրոյ է, զիւր մարմինն վիմաց նմանեցուցանէ առ ի պատրել զձկունս. զի թւեցեալ՝ թէ առ քարամբք լողին, բուռն հարեալ ըմբռնէ. (Փիլ. լիւս.։)


Բազմորակ

adj.

having many qualities or accidents;
of many colours.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր բազում որակք կամ որպիսութիւնք եւ գոյնք. բազմապիսի. բազմագունի. կերպ կերպ, գունզգուն.


Բազմորդի

adj.

having many children.

· Calfa

NBHL (2)

Բազմորդի լինելոց ես։ Զամուլն արար բազմորդի. (Գէ. ես.։)

Մի՛ վասն բազմանուն անուանելոյ՝ բազմորդիս կարծեօք համարիցիս. յն. բազում որդիս. (Կոչ. ՟Ժ։)


Բազմորդութիւն, ութեան

s.

state of a person having many children.

· Calfa

NBHL (4)

Ոչ բազմորդութիւն զբարեպաշտութիւն, այլ բարեպաշտութիւն զբազմորդութիւն պատուէ։ Բազմորդութիւն առանց բարեպաշտութեան՝ Աստուծոյ օտարոտի է. (Եփր. համաբ.)

Բազմորդութեանն աճմամբ հնարեցայց աղաչել. (Պիտ.։)

Լիա օրինակ էր բազմորդութեամբն՝ առաջին ժողովրդեանն. (Շ. մտթ.։)

(Աբրահամ) զբազմորդութիւնն ընկալաւ հաւատոց. (Մագ. ՟Է։)


Բազմոց, աց

s.

altar or resting-place;
chair, seat;
mattress;
couch, sofa.

· Calfa

NBHL (3)

Ապա զորդիսն տասնեսին (զյոբայ), սպան յապարանս ի բազմոցին։ Ո՞ւր մեծամեծքն ի բազմոցի, կամ ո՞ւր սեղանն ամենալի. (Շ. յիսուս որդի. եւ Շ. եդես.։)

ԲԱԶՄՈՑՔ. Նիստք. նստուածք. դիրք, կամ կախուածք պտղոց.

Զողկոյզն գեղեցիկ բազմոցօք ցուցանէ ի վայր. (Վրդն. յանթառամն.։)


Բազմութիւն, ութեան

s.

multitude, great number, quantity, crowd, gross, heap, mass, bulk, body;
abundance, increase, inundation;
multiplicity, plurality, infinity;
people, troops, regiment, force, retinue.

· Calfa

NBHL (6)

πλῆθος multitudo Գումար բազում անձանց կամ իրաց. յոլովութիւն. շատութիւն.

Անթիւ լիցի ի բազմութենէ։ Որպէս զաստեղս երկնից բազմութեամբ։ Աճեաց ի բազմութիւն։ Հայր բազմութեան ազգաց։ Զօր բազում իբր զաւազ առ ափն ծովու բազմութեամբ։ Հասանէին իբրեւ զմարախ բազմութեամբ եւ այլն։ Զնոսա ոչ կարաց նուազեցուցանել ի բազմութենէն. (Եղիշ. ՟Գ։)

Կամ Յաճախութիւն, առատութիւն, առաւելութիւն, ճոխութիւն. եւ Յերկարութիւն.

Բազմութիւն ցորենոյ, եւ բազմութիւն գանձուց կամ փառաց։ Բազմութիւն նաւաց, կառաց, ջուրց։ Բազմութիւն աւուրց, ժամանակաց, եւ այլն։

Անուամբ քով եկաք ի վերայ բազմութեանս այսորիկ։ Եկն միաբան բազմութիւնն եւ խռնեցաւ, եւ այլն։ Առեալ զամենայն բազմութիւննլ խաղայ յարեւելս հիւսիսոյ. (Խոր. ՟Ա. 11։)

Արք եւ կանայք, եւ ամենայն ռամիկ բազմութիւն. (Եղիշ. ՟Բ։)


Բազմունակ

adj.

that contains much or many things.

· Calfa

NBHL (2)

Որ բազում ինչ ունի կամ տանի յինքեան.

Ընդարձակատարր յարկի բնաւին աշխարհի՝ բազմունակ ծոցոյ անթիւ ամբարոյ. (Նար. խչ.։)


Բազմուսումն, մանց

adj.

very wise, learned, skilful, scientific.

· Calfa

NBHL (1)

Մատուցանէ բազմուսմանց զհանճարս։ Բազմուսումն ոգի, կամ ոգիք։ Փիլ. (լին.։)


Բազմօրինակ, աց

adj. adv. in several ways or manners, divers, various;
in many shapes.

· Calfa

NBHL (3)

πολύτροπος multiplex varius Որ ինչ լինի կամ գտանի բազում օրինակաւ. բազմայեղանակ. բազմակերպ. բազմազան, բազմապիսի, բազմապատիկ. շատ կերպ, կերպ կերպ.

Մարգարէքն բազմօրինակաբար պատմեցին զհանգամանս աստուածային տնօրէնութեանն. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Բ։)

Բազումք բազմօրինակաբար գրեցին, կամ վարեցան. (Կամրջ.։ Տօնակ.։)


Բազումողորմ

cf. Բազմագութ

· Calfa

NBHL (2)

πολυέλεος multum misericors Որոյ ողորմութիւնն է բազում կամ անբաւ. ամենողորմ. անուն սեպհական Աստուծոյ.

Երկայնամիտ եւ բազումողորմ։ Բազումողորմ առ ամենեսեան. (Ել.։ Սղ. եւ այլն։)


Բազրիք, րաց

s. pl. flight (of stairs), balusters, balustrade (—);
bed.

· Calfa

NBHL (1)

Նեցուկք (որպէս բազուկք), կամ յենարանք (բազմելոցն). եւ վարդակք կամ ձողք՝ որք դնին յերկոսին կողմանս գահոյից, որպէս եւ սանդղոց, յորս (Յակոբայ՝) խաչն ... եւ բազրիքն՝ քահանայութիւն եւ թագաւորութիւնն Քրիստոսի. (Տօնակ.։)


Բաժակակալ

s.

salver.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զբաժակ կամ կրօղ, թէ՛ մատռուակն, եւ եթէ ափսեայն՝ յորոյ վերայ եդեալ իցեն բաժակք.


Բաժակեմ, եցի

va.

to soak, to water;
— զգետինն, զտունկս, to water the ground, the plants.

· Calfa

NBHL (4)

Թողուլ ինչ երկրագործին դարման՝ խնամոց գործ, իբրու թէ բաժակել զնա, շուրջ խնամել, կակղել, բրել, փոս հատանել, ջուրբ ոռոգել. (Փիլ. լին. ՟Ա. 14։)

Կա՛մ նուրբ երկրի հերձածով գնաց ջրոյ անցի գործեն անարգել, կամ շուրջ զծառովն բաժակելով, զի մնալով ի նմա ջրոյն, զայն՝ որ հազիւն ոռոգանէին, ջեռուսցեն. (Փիլ. յովն.։)

Տաժանէ (որթն զերկրագործն) ի բրելն եւ ի բաժակելն, զաւելորդ ուղէշս յապաւել, ջուրբ արբուցանել։ Տանել զյանձանձանս աճեցմանն՝ միայն շուրջ զինքեամբ բոլորակաբար բաժակելովն, եւ այնպէս անկարօտ ի վտակացն ոռոգմանէ դարմանեալ սնանի. (Պիտ.։)

Ոռոգանել ջուրբ վարդապետութեամբ, շուրջ բրել եւ կակղացուցանել ... եւ կարծրութեամբ երկաթոյն բաժակեալ, որ է բանին սրբոյ. (Սարկ. քհ.։)


Բաժակիկ

s.

small cup.

· Calfa

NBHL (1)

ποτηρίδιον pocillum Բաժակ փոքր կամ աղքատին. եւ Սակաւ գինի. գաւթիկ.


Բաժանաբար, աց

adv.

dividedly, separately.

· Calfa

NBHL (3)

μεριστῶς dividendo, ex parte, separatim Բաժանմամբ, մասն մասն. մասնաբար. եւ Անջատմամբ. ուրոյն ուրոյն. բաժնըւելով, բաժին բաժին, զատ զատ.

Ոչ բաժանաբար կամ հոսմամբ ծնաւ Աստուած (զծոցածին բանն). (Կիւրղ. գանձ.։)

Ի քեզ ընկալար (զտէրն բոլորից), ոչ ի մասնէ, այլ ի լրութենէ. ոչ հատմամբ, այլ հաստատութեամբ. ոչ բաժանաբար, այլ ամբողջապէս. (Նար. կուս.։)


Բաժանական, ի, աց

adj.

divisible.

· Calfa

NBHL (5)

μεριστός dividuus, divisus Բաժանելի կամ բաժանեալ. անջատական. տրոհական. մասնական.

Կամ διαιρετικός divisivus Բաժանողական. որոշիչ. զատօղ.

Որպէս, Աստուած էր ինքն եւ մարդ համանգամայն, ո՛չ ոմն Աստուած, եւ ոմըն մարդ՝ բաժանական. (Երզն. ոտ. երկն.։)

(Հրեշտակաց է) ո՛չ բաժանականօք, եւ կամ ի բաժանականաց ժողովել զաստուածայինն գիտութիւն։ Միատեսակ, ոչ բաժանական. եւ այլն. (Դիոն. ածայ. Դիոն. եւ եկեղ։)

բաժանականն (հնարք)՝ համեմատիլ բնաւորեցաւ հրոյ. (Սահմ. ՟Բ։)


Բաժանակից, կցի, կցաց

adj.

that partakes with another.

· Calfa

NBHL (2)

μεριστής, συμμεριστής particeps, divisor, ἱσόμοιρος equalem partem habens Կցորդ բաժնի, կամ բաժանեալ իրի. մասնակից, հաղորդ, հասարակորդ. ընկեր.

իբրեւ վաղիւն գայ, չար բաժանակիցն (կամ բաժնակիցն) մեր եկեալ մաղթէ՝ զայսօրն ինքեան, եւ զվաղիւն տեառն. (Բրս. մկրտ.։)


Բաժանարար, աց

s.

distributer;
divisor.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՞ կացոյց զիս դատաւոր կամ բաժանարար ի վերայ ձեր. (Ղկ. ՟Ժ՟Բ. 14։)

Կամ Բաժանիչ, որոշիչ յիրերաց.


Արեւագալ

s.

day-break, dawn, sun rise.

· Calfa

NBHL (2)

Ժամ գալստեան կամ ծագման արեւու. որ եւ ԱՐԵՒԱԾԱՅՐՔ. ԱՐԵՒԱՑԱՅԹ. ԱՐԱՒԱՀԱՐՔ. արեւցաթ

Յարեւագալիս՝ պաշտաման ամիս. (Գանձ.։)


Արեւադէմ, դիմի

s. bot. vanilla;
heliotrope.

· Calfa

NBHL (1)

ἠλιοτρόπιον heliotropium, herba solaris, martagum ռմկ. արեւածաղիկ. Ծաղիկ՝ արեւանման դիմօք, կամ որ զդէմս իւր շրջէ յարեւն կոյս ...։ (Գաղիան.։)


Արեւածայրք

cf. Արեւագալ.

· Calfa

NBHL (2)

Յամենայն երկրի ընդ արեւածայրս ցօղ անկանի. (Եզնիկ.)

Ընդ արեւածայրս արկանէ ցօղ մանրացօղ ի ժամանակս ամարայնոյ. (վեցօր. ՟Զ։) (Շիր.։)


Արեւակէզ

adj.

tanned;
— լինել, to be sun-burnt.

· Calfa

NBHL (1)

Արեւակէզ յամարայնի. (Յհ. կթ.։)


Արեւահարք

cf. Արեւագալ.

· Calfa

NBHL (1)

Ժամն յորում արեւն հարկանէ կամ հարկանի, այսինքն ծագէ. արեւագալ. արեւածայրք.


Արեւապաշտ, ից, աց

adj.

who worships the sun.

· Calfa

NBHL (2)

Նոքա արեւապաշտք, եւ սոքա ծառայք արեգական։ Առ ի կշտամբութիւն արեւապաշտացն. Առ ի կշտամբութիւն արեւապաշտացն. (Եզնիկ.։)

Ժպրհեցան ասել արեւապաշտքն, թէ ի նորա տեսչութենէ է ամենայն. (Վեցօր. ՟Դ։)


Արեւելակողմն

s.

eastern region, East.

· Calfa

NBHL (2)

ἁνατολή oriens Արեւելեան կողմն աշխարհի, կամ այս ինչ տեղւոյ. արեւելք. եւ Որ հայի ընդ արեւելս.

Առաւել զարեւելակողմնն ամրացուցանէր. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Արեւելանշան

adj.

that has appeared or shone in the East.

· Calfa

NBHL (1)

Յարեւելից նշանակեալ ծագմամբ, կամ երեւեալ.


Արեւելեայ, եայց, եաց

adj. s. Oriental;
—ք, արեւելիք, the orientals;
the eastern regions.

· Calfa

NBHL (2)

ἁνατολικός orientalis Արեւելեան. որ ինչ հայի յարեւելս կոյս, կամ յարեւելակողմն աշխարհի եւ տեղւոյ. արեւելքի.

Ազնուական քան զամենայն արեւելեայսն։ Զարեւելեայսն եւ զեդոմայեցիս։ Մադիամ եւ ամաղէկ, եւ որդիքն արեւելեայց։ Լեառնն արեւելեայց. (Յոբ. ՟Ա 3։ Ես. ՟Ժ՟Ա 14։ Դտ. ՟Զ 3. 33։ ՟Է 12։ Ծն. ՟Ժ. 30։)


Արեւելեան

adj.

oriental, eastern;
հողմն —, east-wind;
երկիր, կողմն —, East, eastern region.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՐԵՒԵԼԵԱ ՑՕՂ. Ցօղ իջեալ ընդ արեւագալն կամ մօտ յելս արեւու.


Արեւելք, լից

s. pl. East;
sun rise;
eastern regions, the orientals;
դարձուցանել յարեւելս, to set towards the East;
կորուսանել, շփոթել զարեւելս, to turn from the East.

· Calfa

NBHL (3)

ἁνατολή oriens, ortus, ἁπηλιώτης subsolanus Ելք արեւու. այսինքն կողմն կամ տեղին՝ ուստի ելանէ եւ ծագէ արեգակն.

Իսկ քաղցր է ամենայն մարդկան արեւելք. (Նեղոս.) իմա՛ զծագումն արեւու, կամ զկողմն արեւելից ըստ որում ծագօղ արեւու։ Սովին նմանութեամբ ասի Սուրբ կոյսն.

Իբր Արեւելեայք. Բնակիչք կամ աշխարհ արեւելից.


Արեւիկ

s.

little or sweet sun (jesting term).

· Calfa

NBHL (1)

Զարեգակն աղաչել կամեցեալ՝ ասեն, արեւիկ լուսիկ. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Արեւիշուշտ

adj.

ungrateful.

· Calfa

NBHL (1)

(որպէս թէ Արեւասուտ) ἁγνώμον ingratus Ապաշնորհ. որ ոչ ճանաչէ զերախտիս կենաց եւ այլոց բարեաց, կամ դաւաճան կենաց. անմիտ, անճանաչօղ, ապերախտ.


Արեւկայ

adj.

a sunny day;
fine weather.

· Calfa

NBHL (2)

կամ ԱՐԵՒ ԿԱՅ. Ուր կայ լոյս արեւու.

Ոչ հանապազ հանէ (արտաքս մրջիւնն զհատսն), այլ յորժամ գիտէ թէ արեւկայ եւ պարզ իցեն, եւ ոչ անձրեւ. (Վեցօր. ՟Թ։)


Արեւմուտք, մտից

s. pl. West sun set;
the western nations;
յարեւմուտս կոյս, westerly, towards the west.

· Calfa

NBHL (4)

ԱՐԵՒՄՈՒՏՔ. δυσμή occidens Կողմն երկնից, կամ տեղին, յոր մտանէ արեւն, որ եւ ԱՐԵՒՄԱՅՐ՝ յորում լոյսն ադանի, հակակայ արեւելից.

Զենցես զզատիկն առ երեկո ընդ արեւմուտս։ Եւ եղեւ ընդ արեւմուտս։ Եւ եղեւ ընդ արեւմուտս (կամ ընդ արեւմուտն) հրամայեաց յեսու. (Օր. ՟Ժ՟Զ. 6։ Յես. ՟Ժ 27։)

(Արեգակն) յարեւմտից մինչեւ յարեւելս երթայ ի մանկութիւն. դարձեալ յարեւմուտս կամօք քովք ծերացեալ հասանէ. (Ագաթ.։)

Արեգակն մտանէ յարեւմուտս։ (եւ նմանութեամբ) Արեգակնն՝ որ պարունակեցաւ արեւմուտիւք մարմնոյն. (Լմբ. սղ.։)


Արեւմտեայ, եայց

s.

west;
—ք, the western nations, cf. Արեւմուտք.

· Calfa

NBHL (2)

δυσμικός occidentalis Որ ինչ եւ որ ոք կայ ի կողմանս մտիցն արեւու կամ յարեւմուտս. ղարպի.

Զամենայն երկիրն, զդաշտայինն, եւ զարեւմտեայն. (Յես. ՟Ժ՟Ա 16։)


Արեւմտեան

adj.

westerly, western, west;
հողմն —, west, westerly wind;
կողմն —, west, western region.

· Calfa

NBHL (1)

Արեւտենի՝ արեւմտենի սեռի՝ լրմամբ լիացեալ, աղերս ձայնողի առնէր ի ծայրս արեւու. (Նար. տաղ յար.։)


Արթնական, ի, աց

adj.

watchful, vigilant.

· Calfa

NBHL (1)

Քնով (ագամ) զգործեցեալ զարթնականին իէջ բերէ զգործ. (Ագաթ.։)


Արթնութիւն, ութեան

s.

watch;
want of sleep;
vigilance, diligence, precaution, care.

· Calfa

NBHL (6)

Եցոյց ինձ բարձրեալն որպէս արթնութեամբ յայտնապէս. (Փարպ.։)

Մի՛ յարթնութեան կուրութեամբ ընդ խաւար գնար. (Եղիշ. ՟Ը։)

Եւ Ժրութիւն արթնամիտ. զգուշութիւն. փոյթ. զգաստութիւն. զուարթութիւն. ուշ.

Զգործս մշակացն արթնութեամբ. (Ագաթ.։)

Ցուցանելով նմա բազում արթնութեամբ շուտութիւնս. (Փարպ.։)

Զնորա սրտին արթնութիւնն ոչ կարացին թմրեցուցանել։ Զմիտսն արթնութեամբ առ Աստուած ամբարձեալ. (Նար. երգ.։)


Արթուն, թնոց

adj.

watchful, that does not sleep;
alert, lively, vigilant, diligent, careful;
— կալ, to watch, cf. Տքնել, cf. Հսկել, cf. Սկել, cf. Արթնանալ, cf. Զարթնուլ;
քուն ընդ —ս լինիմ, to doze, to drowse, to be half asleep.

· Calfa

NBHL (6)

ԱՐԹՈՒՆ ԿԱԼ, կամ ԼԻՆԵԼ. γρηγωρέω, ἁγρυπνέω vigilo Տքնիլ. հսկել, սկել. եւ Զարթնուլ. ( ՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Բ 27։ Մտթ. ՟Ի՟Զ 40։ ՟Ա. Թես. ՟Ե 10։ Նեեմ. ՟Ե 3։ Երգ. ՟Ե 2։ ՟Ա. Եզր. ՟Ը 60։ ՟Բ. Եզր. ՟Ը 29։ Ղկ. ՟Ի՟Ա. 36։)

Նմանութեամբ՝ Զգաստ. ժիր. ուշադիր. փոյթ.

Արթուն մտօք, կամ միտք. (Ժմ.։ Խոսր.։)

ՅԱՐԹՈՒՆՍ ԼԻՆԵԼ. cf. ԱՐԹՈՒՆ ԿԱԼ, կամ ԼԻՆԵԼ)

ԱՐԹՈՒՆ, ՅԱՐԹՈՒՆ, ՅԱՐԹՈՒՆՍ. մ. Յարթնութեան. յարթմնի. ի ժամու արթուն գոլոյ.

Զբազումս ի քուն կամ յարթուն սպան իսկ։ Սողունք վնասեն յարթունս, կամ ի հանգչելն յաշխատութենէ. (Խոսր.։)


Արժանահայց

adj.

justly demanded;
that demands worthily.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ արժանւոյն հայցօղ կամ հայցեալ. ուստի եւ Ընդունելութեան արժանի.


Արժանահաս

adj.

that happens deservedly, worthy.

· Calfa

NBHL (3)

Արժանահաս մահ տարաժամ, կամ նեղիչք. (Շար.։)

Ապա արժանահաս ողորմութեանն Աստուծոյ եւ յանսպառ կեանսն յարամնամք. (Նիւս. կուս. ի մի ձեռ։)

Մի՛ նիրհեսցուք ծուլութեամբ, զի արժանի լիցուք արժանահաս ողորմութեանն աստուծոյ հասանել, եւ ընդ նմա յարմնալ յաւիտենական ի կեանսն. (Պիտառ.։)


Արժանահաւատ

adj.

credible, wo thy of being believed, faithful, worthy to be trusted or believed.

· Calfa

NBHL (3)

Ո՛չ ես վկայ արժանահաւատ։ արժանահաւատ ձեզ լինել թուիմ։ Արժանահաւատ առնել զանձն, կամ զվարդապետութիւնն։ Եթէ զգոյն ի չգոյից ած յառաջ, արժանահաւատ թերեւս է. (Ոսկ. յհ. ստէպ։)

Արժանահաւատ քննութեամբ այսպէս ծանիցուք. (Սկեւռ. յար.։)

Ի նոյն ինքն յամենեցունց Աստուծոյ գործոցն, որ արժանահաւատալին է. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Զ.)


Արժանապատիւ

adj.

worthy of honour, honourable, that deserves respect, respectable.

· Calfa

NBHL (1)

Ուրախացիէր արժանապատիւ սիրով մարիամ կոյս. (Թէոդոր. կուս.։)


Արժանապէս

adv.

worthily.

· Calfa

NBHL (3)

ἁξίως, ἑπαξίως, προσηκόντως, ἡκότως digne, rite, convenienter, merito Որպէս եւ արժանն է. ըստ արժանեաց. ըստ արժանի. օրինօք. պատուով. ըստ պատշաճի. վայելչապէս. իրաւամբք.

Արժանապէս (կամ արժանաւորապէս ասել. կամ թարգմանեալ, կամ միաբանել, կամ շնորհել, կամ շրջել ընդ հրեշտակս. (Դիոն.։ Աթ.։ Փիլ.։ Կոչ.։)

Արժանապէս առաքել, կամ հանել, մատնել, բարեհամբաւել։ վերաքարողել, գանձել. (Խոր. ՟Գ. 57։ Նար.։)