Definitions containing the research երամ : 336 results

Խելագարութիւն, ութեան

s.

madness, craziness, insanity, lunaoy.

· Calfa

NBHL (1)

Մրրկաւն խելագարութեան ցնդեցի։ Խելագարութեան խնդիր։ Զթերամտութիւնն ընդ խելագարութեանցն. (Նար. ՟Ե. ՟Խ՟Ը. ՟Ղ՟Ա։)


Խնդամ, ացի

vn.

to rejoice, to be merry, delighted, glad;
greeting;
— ընդ ումեք, to rejoice with;
բազում — ասել, to wish good morning, good bye;
խնդա՛, rejoice! good morning, good day;
adieu, God be with you.

· Calfa

NBHL (1)

Տերամբ խնդալ. (Յհ. կթ.։)


Ծովական, ի, աց

cf. Ծովային;
—ք, aquatic animals.

· Calfa

NBHL (1)

Նման ես ծովուց եւ ծովականաց. քանզի ի նոսա զեռունք խաղան, եւ ի քեզ ճճիք եւ երամակք ոջլաց. (Պիտառ.։)


Ընթանամ, ացայ

vn.

to run, to run to;
to apply;
to slide;
to gallop;
to walk;
to go, to depart, to pass;
արշաւասոյր —, to run full speed, to rattle along full speed;
երամովին՝ խուռն —, to run in company, in crowds, in a throng, to rush, to crowd, to flock;
— զհետ ուրուք, to follow, to run after;
— զհետ շաւղաց՝ հետոց ուրուք, to follow the tracks, to tread in the steps;
— զճանապարհս իւր, to follow one's career;
այսր անդր —, to dip into, to run over a book;
ընթանալով ասել, to say in few words, to touch lightly;
ի ճանապարհս պատուիրանաց —, to observe or obey the commandments;
բարւոք ընթանան իրք, affairs are thriving, business is prosperous;
cf. Զէն.

· Calfa


Ընկղմութիւն, ութեան

s.

depression;
immersion, submersion.

· Calfa

NBHL (1)

Յընգղմանէ գիջական ուղխից հոսմանց վերամբարձեալ. (Անան. եկեղ։)


Ընկղմումն, ման

s.

cf. Ընկղմութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Յընգղմանէ գիջական ուղխից հոսմանց վերամբարձեալ. (Անան. եկեղ։)


Զինաշարժ, ից

adj.

that fences, fencer;
cf. Զինախաղ.

· Calfa

NBHL (1)

զորս միանգամ ի զինուորական կարգէ սուսերամերկս եւ զինաշարժս գտանէին։ Քաջամարտիկ արանց պատերազմողաց, եւ աջողակ զինաշարժից. (Յհ. կթ.։)


Խնկաբեր, աց

adj.

that bears or produces aromatic or odoriferous gums.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վերայ լերանց խնկաբերից։ Լերամբք խնկաբերօք։ Խնկաբեր հովիտ. (Զքր. կթ.։ Նար. երգ.։ Գանձ.։)


Խոզ, ից, աց

s.

boar, sow;
pig, hog, swine;
—ք, spoke of a wheel;
scrofula, king's evil;
— մատակ, sow;
— մալեալ, hog;
— ծովային, sea-hog;
ցնկնիլ —ի, to farrow, to pig;
ծնունդք —ի, litter of pigs;
— խանչէ՝ բոհբոհէ՝ կնչէ՝ գրդայ՝ կռնչէ, the hog grunts.

· Calfa


Խոյանամ, ացայ

vn.

to soar up, to fly on high, to dart forward, to swoop down, to rush headlong on, to dash at, to pounce on, to fall on.

· Calfa

NBHL (1)

Սմբաթ իբրեւ զարծուի յերամ կաքաւուց խոյանայր. (Խոր. ՟Բ. 4։)


Փայլատակեմ, եցի

vn. va.

to lighten;
to throw out sparks, to scintillate, to sparkle, to gleam, to shine;
to cause to flash or sparkle;
— զփայլատակունս, to make the lightning flash;
բոց աստուածային յաչաց նորա —կէր, divine fire flashed from his eyes;
v. imp. —կէ, it lightens.

· Calfa

NBHL (1)

Ի պղնձապատ վահանացն նշոյլքն զլերամբքն փայլատակէին. (՟Ա. Մակ. ՟Զ. 30։)


Փառազարդեմ, եցի

va.

to cover with glory, to load with honours, to render glorious.

· Calfa

NBHL (1)

Զբնութիւն հողանիւթ ստուերամածակերպեա՝ լուսափայլ պըճնիւք փառազարդեալ. (Շ. տաղ.։)


Փունջ, փնջի

s.

root or stalk;
bunch, nosegay, bouquet;
— հրեղէն, bouquet, girandole, crowning-piece;
—ս յօրինել, to make a nosegay.

· Calfa

NBHL (1)

Անթառամ ծաղիկ՝ շուշան վայրենի, փունջ խուռներամ գարնայնոյ. (Տաղ.։)


Քաղաքավարութիւն, ութեան

s.

behaviour;
policy;
police;
good breeding, civility, urbanity, courtesy, politeness, affability;
— կենաց, personal conduct;
անսագիւտ —, unimpeachable morality or integrity;
ծայրացեալ —, deep policy.

· Calfa

NBHL (1)

Ունիք զզօրականաց քաղաքավարութիւն, եւ ո՛չ զայնոցիկ՝ որ ի քաղաքս իցեն բնակեալ, այլ որպէս զձիս շամբուշ յերամակի՛ ճարակեալս ընդարձակ. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Քաղցրաձայն, ից

adj.

sweet voiced, melodious, tuneful, musical;
— բարբառով, melodiously.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղցրաձայն հաւուց տարմք։ Ծնծղայիւք քաղցրաձայնիւք։ զկրկջաձայն քաղցրաձայն երամս կաքաւացն եւ սալամբացն. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։ Սեբեր. ՟Ե։ Փարպ.։)


Վարս, վարսք, ից

s. fig. ast.

hair, head of hair, locks, tresses;
foliage, leafy branches, leaves, green dress;
coma, beams;
—ք գիսաւորի, beams or tail of a comet;
—ք բերինիկեայ, Berenice's hair, coma Berenicis;
—ք առիւծու, ձիոյ, mane;
—ք գեղածփեալ, waving, flowing locks;
cf. Հիւսակ;
հողս արկանել զ—իւք, to cover the head with ashes;
cf. Հեր, cf. Մազ.

· Calfa

NBHL (1)

Ցցունս ի վարսից գլխոց ձերոց մի՛ առնիցէ՛ք։ Աճեցուցեալ զվարսս մազոյ գլխոյ իւրոյ։ Կտրեաց զվարսս իւրոյ։ Առեա զվարսից իմոց՝ փետտեաց զիս։ Կալաւ զվարսից գլխոյ նորա։ Վարսք իբրեւ զառիւծուց մեծացան։ Զվարսս իւրեանց մի՛ անօսրացուսցեն։ Զգլխոյն մորթն վարսիւք հանդերձ զերեսօքն արկանէին։ Վարսք քո իբրեւ զերամակս այծից.եւ այլն։


Վաւաշ, ի, ից, աց

adj.

luxurious, profligate, licentious, dissolute, lewd, rakish, libertine, lecherous, obscene.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխանակ անասնական ցանկութեանցն վաւաշ լուծութեան՝ ողջախոհ բաղձանօք վերամբարձցի յաստուծոյ. (Պիտառ.։)


Վեհեր

cf. Վեհերոտ.

· Calfa

NBHL (1)

Յուսադիրք մեղուցելոց՝ յանկման կանգնումն վեհերոց տերամբ. (Ճ. ՟Ա.։)


Վերաբերեմ, եցի, րի

va. med.

to elevate, to raise;
to appose, to subjoin, to superadd;
to manifest, to disclose;
to utter, to pronounce;
to translate;
to present, to offer;
to attribute, to ascribe, to refer;
to eructate, to retch, to vomit, to cast up, to reject.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԵՐԱԲԵՐԵԼ. Ի վեր տանել. վերամբարձեալ մատուցանել. ընծայաբերել.


Վերանամ, ացայ

vn.

to rise, to soar, to ascend, to mount;
to vanish, to disappear;
to go away, to leave, to escape;
վերացեալ հպարտացեալ կալ, to swell with pride, to be puffed up, to become presumptuous.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԵՐԱՑԵԱԼ μετέωρος sublimis Վերամբարձ. բարձր.


Վիթխարի, րեաց

adj.

colossal, gigantic, of great stature, of enormous magnitude;
— արձան, colossus;
— այր, giant.

· Calfa

NBHL (1)

Ծովական ալիք յետս նահանջի, անկարացեալ զվիթխարեաւն զանցանել լերամբ. (Սկեւռ. ի լմբ. յորմէ եւ Տօնակ.։)


Վիմասոյզ

adj.

entering, hiding among or under stones.

· Calfa

NBHL (1)

Վիմասոյզ սորամուտ երամս կաքաւացն եւ սալամբացն. (Փարպ.։)


Տարմաբար

adv.

in flocks, in troops, in great numbers.

· Calfa

NBHL (1)

ἁγεληδόν gregatim, turmatim, catervatim. Բազմութեամբ ըստ տարմից. երամովին. խուռն.


Տարմահաւ, ուց

s.

starling.

· Calfa

NBHL (1)

Համագունդ երամ շրջին կռունկ եւ ճայք եւ սարիկք եւ տարմահաւք. (Վեցօր. ՟Ը։)


Տարմանամ

vn.

to flock together, to form troops.

· Calfa


Տարմատարմ

cf. Տարմաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Երամ երամ. տարմաբար. խմբովին.


Տափարակ, աց

adj. s.

flat, level, plane, smooth, even, shorn;
plain;
esplanade, glacis.

· Calfa

NBHL (1)

Գոմս զերկուս տափարակսն անտառախիտս հանդերձ լերամբքն կազմելով, եւ որսոց տեղիս. (Խոր. ՟Բ. 6։)


Տեառնաժողով

adj.

assembled together in God's name.

· Calfa

NBHL (1)

Ժողովեալ տերամբ կամ յանուն տեառն. տօնական. մեծահանդէս. հոգեւոր.


Րամկական, ի, աց

adj.

whole, total, all together.

· Calfa

NBHL (2)

Իբր Երամիկ, երամական. բոլորական. միահամուռ. համօրէն. (չէ՛ շփոթելի ընդ Ռամկական)

Րամից հրեղինաց՝ րամկական զօրաց։ Րամկական երամ որդւոց քո տոհմից. (Գանձ.։)


Ցայգակռիւ մարտ

sn.

nocturnal combat.

· Calfa

NBHL (1)

ՑԱՅԳԱԿՌԻՒ ՄԱՐՏ. Իբր Գիշերամարտութիւն. որպէս դնի ի յն. νυκτομαχία.


Ցանցեմ, եցի

va.

to fish with nets, to take or catch in a net.

· Calfa

NBHL (1)

Ցանցեա՛ ի վհէն յաւիտենից (կարթիւ սիրոյդ) զգինս արեան իսկակցին քո։ Ցանցեա՛ շրջապետական աջովդ քո զհերատեալ հէգս յերամս քո սուրբ. (Բենիկ.։)


Տիտան, այ, ի

s. chem.

cf. Տիտանիք;
Titan;
titanium.

· Calfa

NBHL (1)

տեասեալ զտիտանեանն զկայն վիթխարի եւ աշխոյժ, զգերամբարձեալն մարմնոյն տրամադրութեամբ՝ աստուածօրէն իմն պատուով պատուեցին, նեբրովթ կոչելով, բէղ, բահաղ, դիոս, որմըզդ, արամազդ. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Տիրազօր

adj.

strengthened by God.

· Calfa

NBHL (1)

Տերամբ զօրացեալ. կամ Տիրապէս զօրեղ. քաջազօր. տոկուն.


Տողեմ, եցի

va.

to thread, to string;
to arrange, to place or put in order, to classify;
to draw up, to range, to marshal, to array;
to write, to compose.

· Calfa

NBHL (1)

Շուն ես դու, եւ երամակ շանց՝ որ զկնի քո տողեալ սահին։ Խորդք տողին ի գնալն իւրեանց. (Արծր. ՟Բ. 19։ Մխ. առակ.։)


Տրամ

adj.

firm, solid, substantial, hard, resisting;
— երկիր, solid earth;
— գործել, to render firm.

· Calfa

NBHL (1)

Գունդ տրամք երամից կայք յանուրեք վայր. (Նար. տաղ. (իբրու հաստատուն կայք)։)


Տրամադրութիւն, ութեան

s. gr.

dispositio;
class of verbs.

· Calfa

NBHL (1)

Երկիւղին տրամադրութիւն։ Զգերամբարձեալն մարմնոյն տրամադրութեամբ. (Յհ. իմ.։)


Տեսողական, ի, աց

adj.

visual;
contemplative, ascetic, intellectual.

· Calfa

NBHL (1)

Առ տեսողական ունակութիւն եւ զօրութիւն, ամենասուրբ աչօք մտաց վերամբարձեալս։ Տեսողական աստուածապետականին վայելչութեան (քերովբէն)։ Զտեսողականսն զօրութիւնս (հրեշտակաց)։ Միայն ստոյգ գիտել ասեմ տեսողականին նոցա կատթարողապետութեանն. (Դիոն.։)


Քաջասլաց

cf. Քաջասլացիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զառիւծս քաջասլացիկս զհաւուցն երամս խուճապեալ. (Ասող. ՟Գ. 41։)


Քաջասլացիկ

adj.

swiftly pouncing or springing on.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զառիւծս քաջասլացիկս զհաւուցն երամս խուճապեալ. (Ասող. ՟Գ. 41։)


Քարշ

adv.

cf. Քարշումն;
ի —, ընդ —, trailingly, creepingly;
ըստ or ի — ածել, արկանել, ձգել, to train, to trail, to draggle, to drag or draw along;
ի — գնալ, to crawl, to creep in the belly.

· Calfa

NBHL (1)

Առեալ զսուրբն հռիփսիմէ սպասաւորացն բռնաբարլ մերթ վերամբարձ, մերթ ի քարշ. (Ագաթ.։)


Քրտնածին

adj.

born of, or produced by sweat.

· Calfa

NBHL (1)

Բիծք, անիծք՞ եւ երամակք ոմանք քրտնածինք զազրաթորմիք. (Նար. ՟Կ՟Թ։)


Քօշ, ից

s.

he-goat, buck.

· Calfa

NBHL (1)

Նշխարացս յայտնեալ՝ սուրբ քօշիցս ընտրեալ։ Նշխարքն ըղձալի՝ քօշիցն երամի. (Գանձ.։)


Օդաթռիչ

adj.

flying in the air, very swift, like the wind.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոս ամպ եցոյց զայս օդաթռիչ եւ վերամբարձեալ յաստուածն՝ կառս. (Նար. յովէդ.։ Ագաթ.։)


Օդապար

adj.

floating, flying through the air.

· Calfa

NBHL (1)

Առ մետասան երամս օդապարից։ Ընդ աղաւնեաց օդապարից։ Իսկաճեմ աղաւնի օդահար. (Պիտ.։ Շար.։ Տաղ.։)


Օդապարիկ

s.

cf. Օդապար;
balloon, air-balloon or aerostatic-balloon.

· Calfa

NBHL (1)

Առ մետասան երամս օդապարից։ Ընդ աղաւնեաց օդապարից։ Իսկաճեմ աղաւնի օդահար. (Պիտ.։ Շար.։ Տաղ.։)


Աղաւնի, նւոյ, նոյ, նեաց

NBHL (1)

Աղաւնեաց երամ երամ խաղալոյ։ Աղու աղաւնիս միշտ յիմարութեամբ, այլ ոչ հանդարտութեամբ. (Նար.։)


Աստեղագիտական, ի, աց

NBHL (1)

Յաստեղագիտական եւ քաղդէաղանդն կարծեաց օրինեց։ Աբրամ թարգմանի հայր վերամբարձ, երեւեցուցանէ զաստեղագիհականն եւ զվերամբարձայածուն. (Փիլ. իմաստն.։)


Լուսանշոյլ

NBHL (1)

նշողեալ որպէս զլոյս. որ արձակէ յիւրմէ զնշոյլս. լուսածագ. արփիափայլ. գերամաքուր.


Նազիմ, եցայ

NBHL (1)

Իբրեւ զառիւծ նազեսցի։ Ընդէ՞ր դու նազիս ի վերայ մեր լերամբքդ. (Թուոց. ՟Ի՟Գ. 24։ ՟Ա. Մակ. ՟Ժ. 70։)


Տիտանացիք, ցւոց

NBHL (1)

տեասեալ զտիտանեանն զկայն վիթխարի եւ աշխոյժ, զգերամբարձեալն մարմնոյն տրամադրութեամբ՝ աստուածօրէն իմն պատուով պատուեցին, նեբրովթ կոչելով, բէղ, բահաղ, դիոս, որմըզդ, արամազդ. (Յհ. իմ. պաւլ.։)