Definitions containing the research եւ : 10000 results

Դիպահ

s.

arrest;
prison;
ի դիպահոջ, arrested, prisoner;
դնել՝ արկանել ի դիպահոջ, to arrest some one;
to make prisoner;
լինել ի դիպահոջ, to be arrested, detained or under arrest.

· Calfa

NBHL (1)

Կացէ՛ք ի դիպահոջ, մինչեւ յայտնի լիցին բանք ձեր. (Ծն. ՟Խ՟Բ. 16։)


Դիպաղեղն, ղանց

adj.

that shoots very well with a bow.

· Calfa

NBHL (1)

Կորովազէնք եւ դիպաղեղունք. (Արծր. ՟Ա. 11։)


Դիպան

adj.

suitable, proper, decent, fit;
— պատահեմ, ելանեմ, to brave, to attack, to touch.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ զայս ասես, եւ դիպան այսմ, այլ ե՛ւս առաւել քան զայս ի վայր. (Սեբեր. ՟Ժ։)

ἑπιτήδιος Դիպօղ. պատշաճ. յարմար. եւ Նման.


Դիպաւոր

adj.

suitable, proper, fit.

· Calfa

NBHL (2)

Դիպօղ. եւ Հանդիպեալ ըստ դիպաց.

Ապա թէ առ դիպաւոր ինչ բացադրեսցին, եւ ո՛չ առ որ ասին, ո՛չ հակադարձին. (Արիստ. առինչ.։)


Դիպաւորութիւն, ութեան

s.

fitness, convenience.

· Calfa

NBHL (2)

Դէպք. պատեհութիւն. յանկաւորութիւն. եւ Դիտաւորութիւն. նպատակ.

Պատշաճ ըստ իւրաքանչիւր դիպաւորութեանն եւ զօրութեան. (Բրս. հց.։)


Դիպեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to touch or strike.

· Calfa

NBHL (3)

Դիպեցուցանէ զերեքթեւեանն կրծից տախտակին։ Դիպեցուցանէ աղեղամբ ընդ մէջ թիկանցն։ Որ զդաւթեան պարսաքարն դիպեցուցեր ճակատու այլազգւոյ. (Խոր. ՟Ա. 10։ ՟Բ. 81։ ՟Գ. 9։)

Ոչ դիպեցոյց զռուբէն անդ ի ժամանակի՝ իբրեւ վաճառէին զյովսէփ. (Եփր. օրին.։)

ἀρμόσσω apto եւ այլն. Ի դէպ եւ յարմար բերել. ուղղել. եւ Յարմարել, զարկուցանել ի նպատակն. եւ Տալ հանդիպիլ. դպցընել, հանդիպցնել.


Դիպիմ, եցայ, այ

vn.

to happen, to arrive by chance;
to match, to suit.

· Calfa

NBHL (6)

Դիպեսցիս պարու մարգարէից։ Ոգւոյ բարւոյ դիպեցայ։ Դիպեսցի մեզ պատերազմ։ Գուժկան գուժկանի դիպեսցի։ Կին ատելի եթէ դիպեսցի առն բարւոյ։ Փորձութեամբք՝ որ դիպեցան ինձ ի նենգութեանց հրէից։ Դիպեսցին նմա սնոտիք։ Լոյսն քո քեզ խաւար դիպեցաւ։ Դիպեսցին պերճութիւնքդ ձեր հանգոյն մոխրոյ։ Եւ այն դիպեսցի ինձ ի փրկութիւն.եւ այլն։

Այսպիսի ինչ անանիայ եւ կնոջ իւրում սափիրայ դիպեցաւ. (Ոսկ. ես.։)

Ողորմութեան դիպիմք բազումքս։ Խոնարհեալ դիպէաք առ միմեանս։ Դիպել երեւելի փառաց։ Դժուար ինչ ի թագաւորէն դիպի արանց։ Դիպեալ գիւտի։ Դիպեսցի մեզ թողուլ զաշխարհ. (Փարպ.։)

Իբրեւ ելին, դիպեցան՝ զի կային անդ իշխանքն նորա. (Եւս. պտմ. ՟Ա 12։)

Հրամայեաց գաւազանօք հարկանել զնա, եւ իբրեւ զպրտու կակղագոյն դիպէր ի նա. (Հ. կիլիկ.։)

Իբրեւ մերձեցայ ի դուռն այրին, դիպեցաւ ինձ հոտ չար. (Վրք. հց. ՟Զ։)


Դիպող

cf. Դիպան.

· Calfa

NBHL (2)

καίριος, εὕθετος opportunus, aptus, idoneus Դիպան. դէպ. պատշաճ. յարմար տեղւոյն եւ ժամանակին.

Բանք ինչ ոչ յարմարք եւ դիպողք։ Առակս դիպողս. (Փարպ.։)


Դիպողութիւն, ութեան

s.

opportunity.

· Calfa

NBHL (2)

Յարմարութիւն. պատշաճողութիւն. եւ Աջողակութիւն.

Հաւան բանիւք, եւ որ միանգամ աղբիւր ունի դիպողութեան. (Փիլ. լին.։)


Դիպուած, ոց

s.

chance, accession, accident, adventure, event, incident, luck, hazard, lot;
contingency.

· Calfa

NBHL (2)

Մի դիպուած է յամենեսեան ի նոսա։ Որպէս դիպուած (կամ պատահար) է անմտին, եւ ինձ դիպեսցի. (Ժող. ՟Բ. 14. 15։)

Իրն ոչ ի դիպուած եղեւ, այլ աստուած կամեցաւ. (Երզն. մտթ.։)


Դիպումն, ման

s.

accident, occurrence, chance;
meeting, rencounter;
collision.

· Calfa

NBHL (3)

Հանդիպումն. եւ Դիպուած.

Ի պատահիցն եւ ի դիպմանց. (Փիլ. իմաստն.։)

Իբրեւ զվէմ անշարժելի, որ յարակոծ ալեացն դիպմանց միշտ հարկանիցի. (Սկեւռ. լմբ.։)


Դիտակ, աց

s.

watch-tower;
scuttle of a mast;
mark at which one aims in shooting;
summit or top of plants, flowers;
observer, guard;
aspect, sight, face;
writing;
telescope;
binocle, double opera-glass;
— տեղիք, box (at a theatre).

· Calfa

NBHL (3)

Իբրեւ զդիտակ ի թզենւոջ վաղահասուկ։ Իբրեւ զդիտակ թզոյ. (Ովս. ՟Թ. 10։ Նաւ. ՟Գ. 12։)

Լեառն դիտակ եւ բնակարան վկայիցն. (Շար.։)

σκοπός scopus եւ այլն. Երեւելի նպատակ աչաց ի բարձր վայրին՝ դիտեալ կամ դիտելի. որպէս ծառ՝ մանաւանդ պտուղ նորա. եւ լեառն, աշտարակ, դիտանոց. եւ Դէմք. եւ Աչք, կամ կերպարանք. պ. տիյտար, տիյտէ։


Դիտանոց, աց

s.

observatory;
watch-tower;
height, elevated place.

· Calfa

NBHL (3)

Ի վերուստ յարփւոյն իբր ի բարձր դիտանոցէ։ Իբրեւ ի դիտանոցէ տեսեալ ի հեռաստանէ. (Փիլ.։)

Նմանութեամբ Դիտանոց ասի Խաչն քրիստոսի։ (Նար. խչ.։ եւ Ամպիոնն։ Շ. բարձր.։)

պ. տիտէկէահ. σκοπιά, -ιή specula Տեղի դիտելոյ ի բարձանց. աշտարակ դիտաց. եւ Բարձր վայրք. ... տե՛ս (Թուոց. ՟Ի՟Գ. 14։ ՟Լ՟Գ. 52։ Դտ. ՟Թ. 37։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ի. 24։ Ես. ՟Ի՟Ա. 8։ Ովս. ՟Ե. 1։)


Դիտապաստ անկանիմ

sv.

to be killed on the spot;
— արկանել or առնել, to kill one on the spot.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԻՏԱՊԱՍՏ կամ ԴԻ ՏԱՊԱՍՏ. Դիակնացեալ, եւ գէշ անկեալ.


Դիտապետ, աց

s.

the chief shepherd, or overseer;
archbishop.

· Calfa

NBHL (1)

Պետ դիտաց. նախկին տեսուչ որպէս աստուած, եւ Փոխանորդ աստուծոյ՝ քահանայապետ, արքեպիսկոպոս, վերատեսուչ. առաջնորդ. նազըր.


Դիտաւոր, աց

s.

sentinel, sentry.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ուղղիչ նաւին ի թիկանց, եւ ոչ յառաջապահ դիտաւորք. (Ոսկ. ես.։)


Դիտաւորեմ, եցի

va.

cf. Դիտեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Դիտաւորեալ բոլորիցն նորահրաշ. այսինքն ստուգիւ երեւեալ. (Պիտ.։)


Դիտաւորութիւն, ութեան

s.

intention, design, counsel;
destination, end, regard, look.

· Calfa

NBHL (4)

Եւ զի՞նչ դիտաւորութիւն մտաց նոցա. (Լմբ. եւ այլն։)

Ի զգալի դիտաւորութեան գրաւորական քում նամակի՝ ընդ ծնեալս բանի տեսի եւ զհայրդ բանիս. (Շ. թղթ.։)

Երկոցունց մարգարէութեանց մի եւ նոյն դիտաւորութիւն է. (Եզնիկ.։)

σκόπησις, σκοπή speculatio, contemplatio, σκοπιά specula եւ σκοπός scopus, propositum, intentio, intentum Դիտողութիւն. տեսողութիւն. նկատողութիւն մտաց. հայեցուած. ակնարկութիւն. միտք. նպատակ. դիտումն ի վախճան. խորհուրդ.


Դիտեմ, եցի

vn.

to consider, to look, to observe, to remark, to recognise, to see, to stare;
to leer;
to spy, to watch;
to examine, to study;
to speculate, to contemplate;
to consult;
to look, to aim;
to aim at, to tend;
to expect, to mean, to intend.

· Calfa

NBHL (4)

Դիտէր զճանապարհն։ Աչք տեառն դիտեն զբարիս եւ զչարս։ Յամենայն շաւիղս նորա դիտէ։ Դիտեա՛ ճանապարհ, պնդեա՛ զմէջ։ Ի հեռաստանէ դիտեն աչք իւր։ Մի՛ զանձանց եւեթ դիտել, այլ իւրաքանչիւր ոք զընկերին։ Դիտել զայնպիսիսն։ Ոչ դիտեմք զերեւելիսս, այլ զաներեւոյթսն.եւ այլն։

Առ ագահութիւն եւ յատուկ գործս մահկանացու բնութիւնս դիտէ. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)

Դիտել զքաղաք, զերկիր, զել եւ զմուտ աշխարհի, զազատութիւն մեր.եւ այլն։

ներգործական բայ չէզոքական բայ σκοπεύω, κατασκοπεύω, κατασκέπτομαι , κατανοέω, ἁποβλέπω speculor, attendo, intendo, respicio, observo, considero, exploro Որպէս դէտ նկատել. դէտակն ունել. ուշ ունել. նայիլ, զննել աչօք եւ մտօք. տեսանել. ի միտ առնուլ. պ. տիյտէն, տիտէն, տեսանել.


Դիտումն, ման

s.

sight, aim;
intention.

· Calfa

NBHL (2)

Զի՞նչ իցէ բանս դիտումն։ Դիտումն էր պօղոսի. եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ.։)

Դիտումն քահանայապետութեան է, առ աստուած, որպէս հասանելի է, նմանութիւն եւ միաւորութիւն. (Դիոն. երկն.։)


Դիցապաշտ, ից

adj. s. idolatrous, idolator

· Calfa

NBHL (1)

Կռապաշտ, եւ կռապաշտական. դիցակրօն.


Դիցասէր

cf. Կռամոլ.

· Calfa


Դիւաբար

adv.

diabolically.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զդեւ. որպէս զսատանայ.


Դիւաբնակ

adj.

where demons dwell.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր դեւն է բնակեալ. բնակարան դիւաց եղեալ.


Դիւագին

adj.

devilish, furious, desperate.

· Calfa

NBHL (1)

Մոլեգին. կատաղի որպէս զդեւ.


Դիւագնիմ, եցայ

vn.

to be furious, enraged, to play the devil.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւագնեալ եղեւ ամենայն երկիրն։ Որ դիւագնեալք էին. (Զենոբ.։ Ճ. ՟Զ.։)


Դիւալլուկ

adj.

possessed, demoniac.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ այսակիր անզգայելոցն դիւալլուկ եւ քարակոշկոճ. (Նար. ՟Ժ՟Ը։)


Դիւական, ի, աց

adj.

diabolic;
enraged.

· Calfa

NBHL (1)

Սաստեա՛ տագնապօղ եւ դիւական տենդիս ջերմութեան. (Նար. ՟Ի՟Ը։)


Դիւահաղորդ

adj.

that has a communication with the devil.

· Calfa

NBHL (1)

Արծաթսիրութիւնն մորոս եւ անմիտ գործէ, նա՛ եւ չար քան զշունս, եւ դիւահաղորդս. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 11։)


Դիւահարեմ, եցի

vn.

to be possessed;
to play the devil, to be enraged.

· Calfa

NBHL (4)

Եւ այլ ոչ եւս դիւահարեսցէ. (Տոբ. ՟Զ. 8։)

Դիւահարէին եւ փրփրէին. (Ագաթ.։)

Դիւահարեալ իցէ, եւ մոլի. (Վրք. հց. ՟Գ։)

Լաւագոյն է մեզ դիւահարիլ, եւ այլն. (Ածաբ. ծն.։)


Դիւահարիմ, եցայ

vn.

cf. Դիւահարեմ.

· Calfa

NBHL (4)

Եւ այլ ոչ եւս դիւահարեսցէ. (Տոբ. ՟Զ. 8։)

Դիւահարէին եւ փրփրէին. (Ագաթ.։)

Դիւահարեալ իցէ, եւ մոլի. (Վրք. հց. ՟Գ։)

Լաւագոյն է մեզ դիւահարիլ, եւ այլն. (Ածաբ. ծն.։)


Դիւահարութիւն, ութեան

s.

being possessed by the devil, possession.

· Calfa

NBHL (2)

Զդիւահարութիւն եւ զպոռնկութիւն պահքն եւ աղօթքն բժշկեն. (Բրսղ. մրկ.։)

Տանջանս եւ դիւահարութիւնս, եւ կամ այլ ինչ ցաւս. (Վրք. հց. ՟Դ։)


Դիւահմայութիւն, ութեան

s.

sorcery, magic.

· Calfa

NBHL (1)

Ասեն եւ դիւահմայութիւնս առնել. (Ճ. ՟Ա.։)


Դիւամոլ

adj.

devoted to the worship of the devil.

· Calfa

NBHL (1)

Մոլեալ կամ մոլեգնեալ ի դիւաց. եւ Դիցամոլ. կռամոլ.


Դիւային

cf. Դիւական.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւային բազմաստուածութեանն նուէրք. (Մեկն. ղեւտ.։)


Դիւանագիր

s.

comptroller;
register.

· Calfa

NBHL (1)

Գրօղ կամ գրեալ ի դիւանի. եւ Դիւանն արձանագրեալ.


Դիւանադպիր, դպբաց

s.

chancellor;
recorder;
register.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչեւ լինել նմա դիւանադպիր եւ դպրապետ. (Ճ. ՟Ա.։)


Դիւանամ, ացայ

vn.

to torment, to play the devil, to enrage.

· Calfa

NBHL (7)

Լինել որպէս զդեւ. եւ Դիւագնիլ, մոլեգնիլ ցասմամբ.

Հրեշտականամ յերեսս, եւ ի խորհուրդս դիւանամ. (Նար. ՟Հ՟Ա։)

Վիշապք երկու դիւացեալք եւ սեւացեալք. (Խոր. պտմ. հռիփս.։)

Քաղաքն խռովեցաւ, եւ թագաւորն դիւացաւ խնդրել զանձն մանկանն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 8։)

Եւ այնպէս դիւացեալք, զի յաղիսն եւ ի ծնունդսն ոչ խնայէին. (Ոսկ. ես.։)

Բարկացեալք եւ դիւացեալք են ի սպանումն միմեանց. (Բուզ.։)

Եւ այնպէս դիւացեալք էին, զի թէ եւ տուեալ էր պատասխանի, ոչ անսային. (Գէ. ես.։)


Դիւանապան, աց

s.

keeper of the records;
librarian;
great officer.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԻՒԱՆԱՊԱՆ ԴԻՒԱՆԱՊԵՏ. Պահապան եւ վերակացու արքունի դիւանին.


Դիւանապետ

cf. Դիւանապան.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԻՒԱՆԱՊԱՆ ԴԻՒԱՆԱՊԵՏ. Պահապան եւ վերակացու արքունի դիւանին.


Դիւապաշտ, ից

adj. s. that worships the devil.

· Calfa

NBHL (3)

Պաշտօնեայ դիւի, եւ դից.

Ուստի յանդիմանեալ կշտամբին, թէ եւ նոքա դիւապաշտք են։ Որո՞վք երեսօք զդիւապաշտսն հալածիցեն. (Եզնիկ.։)

Եղեալ դիցն երկրպագուք, ոչ միայն տարրապաշտք, այլեւ դիւապաշտք. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Դիւապաշտութիւն, ութեան

s.

idolatry.

· Calfa

NBHL (3)

Պաշտօն դիւաց, եւ դից.

Չարեաց ի չարիս վերացեալ դլին, ի պատկերամարտութենէ յանաստուածութիւն եւ ի դիւապաշտութիւն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Կռամոլութեան եւ դիւապաշտութեան. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։)


Դիւապատիր

adj.

deceived by the devil;
diabolic.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւախաբ. եւ Որ ինչ լինի պատրանօք դիւին.


Դիւթարան

s.

place of witchcraft.

· Calfa

NBHL (2)

Տեղին յետոյ որպէս դիւթարան եղեւ. (Նոննոս.։)

Ի վհուկս եւ ի դիւթարանս ընթացեալ. (Մագ. ՟Ի՟Զ։)


Դիւթեմ, եցի

va.

to charm, to enchant, to conjure, to fascinate.

· Calfa

NBHL (5)

Իբրեւ ընդ քուն ոք, եւ կամ անուրջ յարթնութեան երազանալով դիւթեաց զոտ. (Պղատ. օրին. ՟Է։)

Դիւթեն եւ կախարդեն. (Լմբ. իմ.։)

Որ լոկ դիւթեն, եւ ոչ կախարդեն, իշխանութիւն լիցի քահանային խանձել եւ մրել. (Կանոն.։)

Հանեալ էր զդեւն յաղախնոյ անտի, որ դիւթէրն շրջէր. (Եփր. ՟գ. կոր.։)

եւ չ. ἑπᾴδω incanto, μαντεύομαι vaticinor Կախարդել, հմայել. գուշակել ստութիւնս ըստ ըղձից, կամ սուտ մարգարէանալ. թովել. շշնջել դիւական կարգացմամբք.


Դիւթութիւն, ութեան

s.

charm, incantation, enchantment, witchcraft, sorcery, magic, theurgy.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւթութեամբք եւ բժժանօք. (Ոսկ. ՟ա. թես. ՟Գ։)


Դիւութիւն, ութեան

s.

devilry, witchcraft, wickedness, bad humour.

· Calfa

NBHL (1)

Մաքրիլ ի լկտութենէ, եւ ի դիւութեան սեղանոյ. յն. ի դիւական սեղանոյ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)


Դիւրաբեկ

adj.

easy to break, brittle, fragile, frail;
refrangible;
tender.

· Calfa

NBHL (1)

Աման խեցեղէն՝ վասն դիւրաբեկն լինելոյ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ.։ Երզն. մտթ.։)


Դիւրաբոյժ

adj.

easy to be cured, curable.

· Calfa

NBHL (1)

Մինն դիւրաբոյժ գոլով, եւ միւսն անբոյժ. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ։)


Դիւրագայթ

adj.

decayed, fragile, weak, slippery.

· Calfa

NBHL (3)

Դիւրագայթ բնութիւն, կամ իմացուած, կամ ճանապարհ. (Խոսր.։ Վրդն. ղեւտ.։ Լմբ. սղ.։)

Գիտէ զտկարութիւնս, զի դիւրագթելի եմք եւ սխալականք. (Գր. հր.։)

ԴԻՒՐԱԳԱՅԹ ԴԻՒՐԱԳԱՅԹԱԿՂ. ԴԻՒՐԱԳԱՅԹՈՏ. ԴԻՒՐԱԳԹԵԼԻ. εὑόλισθος valde lubricus, labilis Որ դիւրաւ գայթէ, գթէ. եւ Ուր լինի դիւրաւ գթել, սխալել. սխալական.