Definitions containing the research եւ : 10000 results

Թաղանթապատեալ

adj.

enveloped with, or in a membrane.

· Calfa

NBHL (1)

Մասն ինչ յառաջին լուսոյն գոյացելոյ թաղանթապատեալ, իբրեւ յաման ինչ արկեալ. (Ճշ.։)


Թաղասմաւոր, աց

adj.

castrated, gelt.

· Calfa

NBHL (4)

Զթաղասմաւորն, որ հաստատեալ թաղեալ լինի միսն, եւ խառնեալ ընդ կաշին։

ըստ նմին եւ Վարդան մեկնէ աստ այսպէս.

Զթաղամսաւորն, որ հաստացեալ թաղիացեալ լինի ուրեք միսն, եւ խառնեալ ընդ կաշին, եւ չքերթուի։

ԹԱՂԱՍՄԱՒՈՐ կամ ԹԱՂԱՄՍԱՒՈՐ. θλαδίας, θλασίας eunuchus, cui testes contusi Ներքինացեալ ջախմամբ. որ ասի եւ Մալեալ. եբր. մայուք, ճմլեալ։ (Ղեւտ. ՟Ի՟Բ. 24.) ուր քանզի ոմանք ընթեռնուն թաղամսաւոր,


Թաղար, աց

s.

earthen-pot or vessel, basin;
flowor-pot.

· Calfa

NBHL (1)

Անօթ կաւեղէն գոգաւոր կամ կոնքաձեւ, իբրեւ պոյտն, եւ ծաղկոց. թաղար, դղար, դեղար, պտուկ.


Թաղեայ

adj.

worked in felt.

· Calfa

NBHL (1)

Արարեալ էին իբր մարդիկս թաղեայս, եւ զգեցուցեալ իրս փայլփլունս։ Հարցեն զթաղեայ մարդիկն. (Մարթին.։)


Թաղեմ, եցի

va.

to inter, to bury, to entomb, to inhume;
to bury in the ground, to pay the last honours;
to hide.

· Calfa

NBHL (5)

Թաղեցից զմեռեալս իմ։ Թաղեաց ի կրկնումն այրի։ Թաղեցաւ ի ներքոյ բեթելայ ընդ կաղնեաւ։ Թաղեսցեն զիս ի գերեզմանի նոցա.եւ այլն։

Մի՛ լինիր որպէս զմեռելոյ թաղօղս, որք երբեմն զանձինս իւրեանց լան, եւ երբեմն արբուցանեն. (Կլիմաք.։)

Փորեցի, եւ առի զսփածանելին ի տեղւոջէ անտի, ուր թաղեցի զնա. ա՛յլ ձ. թաքուցի զնա անդ. (Երեմ. ՟Ժ՟Գ. 7։)

Ըստ առաւելութեան մահն, որ է հոգւոյ թաղեցելոյ յախտս եւ ի չարիս. (Փիլ. այլաբ.։)

Շնչեցին ընդ երեսս նորա չորք հողմք երկնից, եւ թաղեցին զնա ցօղով։ Արարիչն գիտէ՝ զինչ թաղեալ կայ յաշխարհի։ Ի լռութիւն նորա թաղեալ է զօրութիւն նորա. (Եփր. թագ. եւ Եփր. ծն.։)


Թաղերգիչ

s.

tragedian.

· Calfa

NBHL (1)

Պիսիդոս կորնթացի հարց ընդ Թուղիոս թաղերգիչ, զի՞նչ մարմին. պատասխանի, գործի ոգւոյ առ կենցաղս. (Սանահն.։ եւ Ոսկիփոր.։)


Թաղթ

s. bot. cyclamen, sowbread.

· Calfa

NBHL (3)

Թաղթ եւ շաղգամ եւ ստեպղին։ Դարմանեցաւ ոմն ի թաղթէ ի գարնան յեղանակի. եւ զբնաւն կարծելով պիտանի ի դարմանս՝ եփեալ սերմամբն հանդերձ եկեր, եւ սկսաւ ործալ. (Մխ. առակ.։)

Եղերդակն եւ փրփրեմ ... կերակուր հով եւ գիճային ուտէ՛. որպէս սպանախ եւ թախթ. (Մխ. բժիշկ.։)

ԹԱՂԹ κυκλάμινος tuber terrae որ եւ ԹԱՅԼ. ռմկ. թախդ. Արմատ բանջարոյ իբր գետնախնձոր, չափով ուտելի իբրեւ համեմիչ կամ ի պէտս զովացուցիչ դեղոյ. թալէթ. թիւլիւտ կամ թիւլտ. իբր ուռոյցք. եւ սիլահ տուզի. կամ տօնղուզ ալմասի.


Թաղի

s. bot.

felt cloak;
cf. Թաղ;
cf. Կաճ;
wild artichoke.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ԹԱՂ 3, եւ ԿԱՃ։


Թաղիանամ, ացայ

vn.

to harden, to become hardened.

· Calfa

NBHL (1)

Հաստացեալ թաղիացեալ լինի ուրեք միսն. (Վրդն. ղեւտ.։)


Թաղկիմ, եցայ

vn.

to grow tighter, thick, to condense, to be condensed.

· Calfa

NBHL (6)

ԹԱՂԿԻՄ որ եւ ԹԱՂԿԱՆԱՄ, ացայ. չ. συμπίλουμαι, πίλουμαι, συστρέφομαι constipor, concolvor, conglomeror Թաղկ եւ հոծ եւ խիտ լինել. խտանալ. թաղիանալ. կծկիլ. իբրու թաղիք կամ կծիկ լինել.

Եւ ի սոցանէ տակաւին (այսինքն եւ եւ՛ս) թաղկեալն՝ զջուր հոսէ։ Մինչեւ ջուր արդեօք եւ բռնութեամբ զերկրի (զհողոյ) դատարկսն ի միասին թաղկացեալ ունիցի։ Կարծրագոյն իսկ, եւ հոծագոյն թաղկեալ։ Թաղկեալ կօշկացն (յն. թաղկելոց, եւ կօշկաց) լինելութիւն. (Պղատ. տիմ. եւ Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ։)

Խռուցեալք եւ թաղկեալք (կամ թաղկացեալք) վարսք. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)

Հերք թաղկեալ (կամ մազն թաղքեալ) եւ խռուացեալ. (Մանդ. ՟Ժ՟Ա։ եւ Ճ. ՟Բ.։)

Թլիփն անկուած խիտ եւ հոծ, եւ կարի յոյժ թաղկեալ է։ Մորթ թաղկեալ. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. լիւս.։)

Եւ կամ խոտն՝ խիտ, կուռ, եւ թաղկեալ է թանձրութեամբ. (Վրդն. ծն.։)


Թաղկումն, ման

s.

thickness, condensation.

· Calfa

NBHL (2)

Կարկուտ լինի ըստ ձիւնաբերին դառնալով ի թաղկմանէ անգայտութեան ի սերտութիւն. (Արիստ. աշխ.։) (յն. յոլորտանալոյ ձիւնաբերին, եւ յառնլոյ զծանրութիւն ի թաղկմանէ։)

Զախտս գլխոյ, եւ զցաւս ոտից, եւ զթաղկումն յանկարծակի, եւ զծանրութիւն ապականութեան ստամոքաց. (Ոսկ. նին.։)


Թաղհար, աց

s.

woman's cap (in form of an earthen pot).

· Calfa

NBHL (2)

Գլխարկ կանանց ի ձեւ թաղարի.

Մի՛ ծամակալս ի ծամս, մի՛ տեռակալս, եւ թաղհարս ի գլուխս. (Ոսկ. եփես. ՟Ի. (չի՛ք ի յն։))


Թաղումն, ման

s.

sepulture, burial, interment;
funeral;
զ— իշոյ թաղիլ, to be buried like an ass.

· Calfa

NBHL (2)

Զանապական թաղումն քո յերկրի։ Թաղմամբ ի նոր գերեզմանի. (եւ այլն. Շար.։)

ταφή sepultura κηδεία funeratio Թաղիլն, եւ ելն. ամփոփումն ի գերեզման. եւ Դիապատումն, յուղարկաւորութիւն. թաղում.


Թաղուն

adj.

thick, close, compact, dense;
client, stable.

· Calfa

NBHL (3)

Երկինք՝ թաղուն սերտութեամբն։ Վերին հաստատութիւնն՝ թեթեւ բնութիւն է, որ ունի զսերտութիւն եւ զթաղուն կազմութիւն. (Վեցօր. ՟Բ։ եւ Ոսկ. մտթ.։)

Օդ թանձր եւ թաղուն. (Շիր.։)

Զխստէ եւ զթաղուն բնութենէ յայտ առնէ. (Վրդն. ծն.։)


Թամբ, աց

s.

saddle;
pack-saddle;
calf of the leg;
— վասն կանանց, կողմնակի —, side-saddle, pillion;
—ս հարկանել, — ի նուս դնել, to saddle;
բառնալ զ—ն, to throw off the saddle, to dismount.

· Calfa

NBHL (7)

Սանձս եդեալ էր, եւ թամբս հարեալ. (Ոսկ. ծաղկզրդ.։)

Զձին սանձաւ թամբաւ առ եւ գնաց. (Բուզ. ՟Զ. 8։)

Զերիվարսն իւր թամբօք եւ սանձիւք. (Մխ. դտ.։ եւ Կանոն.։)

Ի թամբս եւ ի բեռն եւ ի պախուցս. (Զքր. կթ.։)

Ի վերայ թամբօք ձիոյ նստած լինիս։ Թէ ջորին թամբօք եւ լկամօք լինի. (Ոսկիփոր.։)

Եփեաց խոհակերն զազդրն եւ զթամբն որ զնովաւ. յն. մի բառ. (՟Ա. Թագ. ՟Թ. 24։)

Է ձուկն, որոյ իբրեւ խոզի պառակաց՝ թամբ ի վերայ կողիցն կայ. (Եզնիկ. (որպէս թէ թամբաձեւ ազդր)։)


Թամբահարեմ, եցի

va.

cf. Թամբեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս էշ թամբահարեալ, եւ բեռնակիր լեալ. (Բրսղ. մրկ.։ Ճ. ՟Թ.։ Տօնակ.։)


Թամբատեակ

s. adj.

rag, tatter, old clothes;
old, ragged, shabby, threadbare, all in rags;
cf. Գրգլեակ.

· Calfa

NBHL (2)

ԹԱՄԲԱՏԵԱԿ ԹԱՄԲԱՏՈՑ. Գրգլեակ. զգեստիկ. հանդերձիկ. քուրձ. անարգ հանդերձ որպէս թամբ արկեալ զանձամբ. կամ ծածկոյթ մինչեւ ի թամբն, այսինքն յազդերս. քուրջ, չուլ .... (որպէս եւ թէմպէ ՝ է հեյպէ. թէմպէլիթ ՝ կէս կամ ամբողջ բեռն գրաստու)

Գնայր բոկ, եւ զգեցեալ էր թամբատեակ մի. (Եփր. թագ.։)


Թամբատոց

cf. Թամբատեակ.

· Calfa

NBHL (2)

ԹԱՄԲԱՏԵԱԿ ԹԱՄԲԱՏՈՑ. Գրգլեակ. զգեստիկ. հանդերձիկ. քուրձ. անարգ հանդերձ որպէս թամբ արկեալ զանձամբ. կամ ծածկոյթ մինչեւ ի թամբն, այսինքն յազդերս. քուրջ, չուլ .... (որպէս եւ թէմպէ ՝ է հեյպէ. թէմպէլիթ ՝ կէս կամ ամբողջ բեռն գրաստու)

Գնայր բոկ, եւ զգեցեալ էր թամբատեակ մի. (Եփր. թագ.։)


Թամբեմ, եցի

va.

to saddle, to harness.

· Calfa

NBHL (3)

որ եւ ԹԱՄԲԱՀԱՐԵԼ. Համետել. հանդերձել զգրաստ.

Ստրատորքն, որք զձին թամբեն, եւ հեծուցանեն զարքայն. (Մխ. դտ.։)

Ամրացուցէ՛ք զպարիսպդ, եւ թամբեցէ՛ք զձեր ձիդ. (Ուռհ.։)


Թայլ

cf. Թաղթ.

· Calfa

NBHL (2)

Նոյն է ընդ Թաղթ։ Իսկ ի Հին բռ. Թայլ՝ կոչի նաեւ Կոտոբ, եւ Փելոնիա։

ուղիղ եւս երեւի՝ ըստ լուսանցից միոյ օրինակի,


Թայրաթոտք

s. pl. the relations, the kindred.

· Calfa

NBHL (3)

Եկի քակել զայր ի հօրէ եւ այլն. ո՛չ եթէ դոյզն ինչ թայրաթոտք ընդ միմեանս անկանիցին, այլ կարի հարազատք եւ սիրելիք միմեանց. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 10։)

Ի վաղիւ անդր յարեան ժողով եղբարք եւ թայրաթոտք եւ ամենայն ազգատոհմք. (Եփր. ել.։)

Բարեկամք եւ բարեասացք, եւ բազում ազգատոհմք եւ թաթարոտք. (Վեցօր. ՟Ե։)


Թան, ից

s.

soup, porridge, broth;
skimmed milk;
— ոսպնեայ, pottage of lentiles, lentile soup;
dish of pottage.

· Calfa

NBHL (5)

Եւ էր եփեալ Յակոբայ թան։ Ետ Եսաւայ հաց, եւ թան ոսպնեայ. (Ծն. ՟Ի՟Ե. 29. 34։)

Եփեաց թան, եւ բրդեաց հաց. (Դան. ՟Ժ՟Դ. 35։)

Զգունակ թանսն եւ զարգանակ. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 17։)

Ի թան միայն, եւ ո՛չ ի միս բուծանի. (Խոսրովիկ.։)

ԹԱՆ ասի ռմկ. Մնացուած կաթին յետ մզելոյ զկոգին. յորմէ եւ չոր թան ՝ է կազմեալն եւ յաղեալն նորին, զոր յետոյ ջրով մալեալ ուտեն կամ ըմպեն. cf. ԹԱՆՈՏ՝ ըստ այսմ առման յարմարեալ, cf. ԹԱՆԱՀԱՏ։


Թանագ, ի

s.

sheet-iron.

· Calfa

NBHL (2)

Նոյն եւ ռմկ. թէնէգէ, թէնիքէ. որ է Թիթեղն երկաթի՝ անագով պատեալ. lamina e stagno ferroque attenuata. իտ. latta.

Արծաթոյն պատկեր է թանագն եւ կապարն. (Լմբ. ժող. ՟Է։)


Թանահատ, ից

adj.

abstaining from soups.

· Calfa

NBHL (2)

Ոմանք թանահատք, այլ եւ ոմանք հացահատք լինին. (Մանդ. ՟Գ։ կամ Եփր. պհ.։)

Թանահատի վանից, որք էին մշտապաշտօնք, հեռացեալք յամենայն փափուկ կերակրոց. վասն որոյ եւ թանահատք կոչեցան։ Ոչ առին յանձն ի կիրակէքն (անգամ) ի թան կամ ի պանիր կամ յիւղ խթիլ, այլ բանջարովք եւ հնդով շատանային. վասն որոյ թանահատք կոչեցան. (Ուռպ.։)


Թանամ, ացայ, ացի

va.

to wet, to bathe, to dip, to drench, to soak;
to moisten, to bedew, to water;
թանալ զանկողին իւր արտասուօք, to bathe one's pillow with tears;
արտասուօք թանալ զոտս ուրուք, to bathe the feet with one's tears;
թանալ զսուր ի պարանոց ուրուք, to cut the throat, to massacre;
թանալ յարիւնս բազմաց, to butcher, to slaughter, to shed much blood, to swim in blood;
թանալ ի գինի, to soak, to steep in wine;
գնացին առանց թանալոյ ի վերայ ծովուն, they passed the sea dry-shod.

· Calfa

NBHL (5)

Թացցէ քահանայն զմատն իւր յարեանն։ Եթաց զմատն իւր յարեանն։ Թացցէ զմատն յիւղոյ անտի։ Ի ջուր թացցի։ Առցեն զոպայ, եւ թացցէ ի ջուրն։ Թացցես զպատառ քո ի քացախիդ։ Թացցի ոտն քո յարեան։ Արտասուօք իմովք զանկողինս իմ թացի։ Արտասուօք սկսաւ թանալ զոտս նորա.եւ այլն։

Յորժամ անձրեւ է, հարկ է իմաստնոյն թանալ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Երկիրն թացաւ, եւ գզաթն ցամաք մնաց։ Որք թանալոց էին յարիւնս բազմաց. (Եղիշ. դտ. եւ Եղիշ. յես.։)

Լեզուք աշակերտացն յերկնային ծորանն թացան, եւ հրացան ի հոգւոյն. (Համամ առակ.։)

կր. թացայ (լծ. լտ. թի՛նկօ) βάπτω mergo, tingo βρέχω pluo, rigo Խոնաւութեամբ տոգորել. թրջել. առոգանել. թաթաւել. ներկանել. շաղախել. մխել կամ ընկղմել ի ջուր, եւ ի խոնաւ ինչ. թրջել, թաթխել, թաթախել.


Թանաք, ի, աւ

s.

ink;
սեաւ թանաք, black ink;
կարմիր թանաք, red-ink;
cf. Կարմրագեղ;
կապոյտ թանաք, blue-ink;
թանաք տպագրութեան, printing-ink;
թանաք ճենաց, Indian or China ink;
անեղծ թանաք, indelible, indestructible ink;
համակիր, ծածկագիր թանաք, sympathetic, invisible, secret ink;
թանաք նշանագրութեան, marking-ink;
արատ, բիծ թանաքի, ink-spot, ink-stain;
արատել թանաքաւ, to ink;
մրճոտիլ, աղտեղիլ թանաքաւ, to be inked all over;
պոյտն, շիշ թանաքի, ink-pot, ink-bottle;
աման թանաքի, ink-horn, inkstand;
cf. Կաղամար.

· Calfa

NBHL (5)

Բե՛ր ա՛յսր քարտէզ եւ թանաք. (Ճ. ՟Ա.։)

Թէպէտ եւ պէտք ջրոյն իցեն, իբրեւ դեղոյն թանաքի. (Սեբեր. ՟Գ։)

Ջնջել ոսկեգիր կարգացն, եւ գծագրել սեւադեղ թանաքովն. (Ուռհ.։)

μέλαν atramentum. իտ. inchiostro, tinta Ներկ սեաւ ի պէտս գրչութեան. սեւակ. սեւադեղ. դեղ. որ եւ յն. բառիւ ՄԵԼԱՆ.

Ա՛յլ է բնութիւն թղթին եւ թանաքին, եւ ձեւավորեալ թանաքն կայացեալ է ի թուղթն. (Մխ. ապար.։)


Թանգար

s.

merchant;
shopkeeper;
retailer;
inn-keeper

· Calfa

NBHL (1)

Եղեւ այր թանգար արուեստիւ, եւ հմուտ վաճառականութեան. (Արծր. ՟Բ. 4։)


Թանգարան, ի

s.

treasure, treasury;
museum;
cabinet, collection.

· Calfa

NBHL (1)

Ընծայիւք եւ պատարագօք բազմօք յարքունի թանգարանաց, այլ եւ ի տանէ սրբարանաց մերոց։ Առնուլ թանգարանսն գանձուց եւ կարասեաց նոցա. (Յհ. կթ.։)


Թանգուզեմ, եցի

vn.

to shun, to elude, to set one's self free, to steal, or to get away, to escape, to fly from, to avoid;
to be ashamed, to shuffle, to use chicanery;
-զելով խօսել, to speak with respect or reverence.

· Calfa

NBHL (2)

Տե՛ս, թէ ո՞րքան խորշանօք եւ թանգուզելով (խօսի). (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 26։)

ὐποστέλλω, -μαι subtraho me Հնարիլ ճողոպրել զանձն (յամօթոյ, յերկիւղէ, եւ այլն). խորշիլ. խոյս տալ լռելեայն. քաշուիլ, սկըրդիլ ելլալ.


Թանթ

s.

fine blade, thin plate;
fine membrane, pellicule;
— ապակւոյ, window-glass.

· Calfa

NBHL (2)

Իբր Թաղանթ. (լծ. եւ պ. թ. թէնթէ) Ոստայն սարդի. պարզուած, ձգուած. վարագոյր. առագաստ. մաշկ թափանցիկ.

Մարգարէն ընդ թանթ ապակւոյ ընդ աչս կիտին տեսանէր զմեծամեծ գործս Աստուծոյ. (Անան. նին.։) Կայ եւ ռմկ. թանթ, որպէս տարածեալ ոստ եւ բարունակ դդմենւոյ, վարնգոյ, եւ այլն։


Թանիկ

s.

a little broth, pottage.

· Calfa

NBHL (2)

Թան աղքատին եւ դուզնաքեայ. ապուրիկ, ապրիկ.

Ոմանք սակաւ ինչ հացիւ եւ զանպաճոյճ թանիկն եւս յաւելուն. (Մանդ. ՟Գ. կամ Եփր. պհ.։)


Թանկ

adj.

dear, high priced;
precious;
— է, it is dear;
փոքր մի —, rather dear;
— մարմնով, corpulent.

· Calfa

NBHL (3)

ԹԱՆԿ կամ ԹԱՆԳ. պ. թէնկ. Մեծագին, ծանրագին. եւ Ծանրակշիռ. ծանր. սուղ, ծանտր.

Զ իսպանդանոցի սղութիւնն թանկ յարգէին, բայց թագաւորն թեթեւացոյց. (Ուռհ. առ ստեփ. Լեհ.։)

Էր իմաստուն եւ հանճարեղ, բայց մարմնովն թանկ էր. (Բառ. ստեփ. լեհ.։)


Թանկար

cf. Թանգար.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն վաճառելոյ կարասւոյ, եւ թանկարաց. (Սիր. ՟Խ՟Բ. 5։)


Թանձր, ձու, ձունք

adj. gr. mus. adv.

thick, big, great;
fat;
dense;
deep;
coarse, gross;
rude, clumsy, rough;
deep, flat, low (sound);
barytone;
s. zool. bustard;
in great quantity, thickly;
— միտք, dull-witted, stupid;
— տգիտութիւն, gross ignorance;
— մարմին, weighty, heavy;
corpulent;
— անտառ, մօրուք, dense wood;
thick or bushy heard;
— քուն, deep sleep.

· Calfa

NBHL (13)

παχύς densus եւ այլն. Ստուար. թաւ. խիտ. նիւթեղ. հարստամարմին. յոյր. լայն. խոր. թանծր, հաստ, խոշոր, գէր.

Թանձր եւ խորին քնով. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 6։)

Անտառք թանձունք։ Սղոխք օդոյ, անօսրունք՝ այն որ ի ծովէն, եւ թանձունքն՝ որ ի լճէն. (Փիլ. լին. ՟Դ. 1։ եւ տեսական. յորմէ եւ Խոր. ՟Գ. 62։)

Կէսքն թանձրոյք, եւ կէսքն անօսրունք. (Վեցօր. ՟Ե։)

Թանձրունքն եւ ծանունքն անդէն մնան. (Շիր.։)

Ծանրութիւն թանձրու անդրանիկ նիւթոյս այս հողոյ։ Հոգիք թեթեւք ի թանձր մարմնի. (Նար. ՟Ձ՟Զ. եւ Նար. առաք.։)

Աղաբողոնօքն պարծէին, եւ զթանձր մուրուսն առաջի արկանէին. (Սարգ. յկ. ՟Ը։ տպ. թանձրամորուս։)

Մտաւորք եւ բանաւորք են հրեշտակք, այլ ոչ հանգոյն մեր թանձունք։ Որք ընդ զգայութեամբս են, զմարմնաւորս եւ զթանձունսս ասէ. (Լծ. ածաբ.։)

Յայսմ բանէ զիջաւ նա ի խոնարհութիւն, եւ ի թանձր եւ յանպատիւ առաքինութիւն. (Կլիմաք. (որ առ մարդիկ թանձր եւ անպատիւ իմն երեւի)։)

ԹԱՆՁՐ. մ. Թանձրագոյնս. խիտ առ խիտ. եւ Խորագոյն.

Բերին տատասկ երկաթի բազում սակառօք, եւ արկին ի գետնի թանձր. (Ագաթ.։)

ԹԱՆՁՐ. գ. Ազգ ջրասոյզ եւ պարարտ հաւու.

Այլ եւ զջրասուզակ ... մեծանձունք եւ յաղթամարմինք հաւքն, փորն, եւ թանձրն, եւ սագն. (Փարպ.։)


Թանձրադանդաղ

adj.

heavy and slow, lubber.

· Calfa

NBHL (1)

Թանձր եւ դանդաղ. ծանրաշարժ. յոյր.


Թանձրաթաղանթ

adj.

very fat.

· Calfa

NBHL (1)

Ոյր թաղանթն կամ ճարպն թանձր է եւ գէր.


Թանձրաթուփ

adj.

thickly branched, woody.

· Calfa

NBHL (1)

Ուղէշս (այսինքն) ճիւղս, աղօշս տերեւալի եւ թանձրաթուփ. (Լծ. նար.։)


Թանձրալար

adj.

of thick cords or ropes.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսակաւ ուռեկաց թանձրալարի, զոր կազմեն յորոգայթ արջոց եւ եղանց. (Նոննոս.։)


Թանձրալեզու

adj.

of an hard language;
who speaks thick, indistinctly;
of a strange speech.

· Calfa

NBHL (1)

στιβαρός crasus, gravis եւ այլն. Որոյ լեզուն կամ բարբառն է թանձր եւ հաստ. լեզուն հաստ՝ ծանտր, դժուար հասկընալու.


Թանձրախիտ

adj.

thick;
dense;
leafy, wooded, full of branches;
heaped up, heaped together.

· Calfa

NBHL (4)

Մայրիք իմն թանձրախիթք, եւ ափափայք անանցք. (Ոսկ. ես.։)

Թանձրախիտ բարձրութեամբն (հասկաց) ամպաձեւ երեւի. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)

Թանձրախիտ յատակ երկրի, կամ ջուրք. (Լմբ. իմ. եւ Լմբ. առակ.։)

ԹԱՆՁՐԱԽԻՏ ἁμφίλαβης densus, spissius, umbrosus գրի եւ ԹԱՆՁՐԱԽԻԹ. Թանձր եւ խիտ. հոծ. թաւ.


Թանձրախոր մօր

sn.

very deep mud;
pond, marsh.

· Calfa

NBHL (1)

Թանձր եւ խորին. (որպէս պաթախ չամուռ)


Թանձրահոծ

adj.

very thick, very dense.

· Calfa

NBHL (1)

Ամպ թանձրահոծ իբրեւ զթաղ լմեալ՝ բալաձեւ սպիտակափայ յոյժ. (Արծր. ՟Ա. 3. (գրի թանձրախոծ ի կրկին ձձ)։)


Թանձրահող

adj.

thick with earth, fertile.

· Calfa

NBHL (2)

Գոն եւ ծառք սակաւագոյն, եւ թանձրահող բազում ի նմա. (Եղիշ. երէց.։)

βαθύγειος cujus solum profundum est, fertilis, pinguis Ուր կայ թանձր հող մինչեւ ցխորս. արգաւանդահող. հողը շատ ու պարարտ.


Թանձրամած

adj.

thickened, condensed;
heavy, hard;
viscous, curdled, clotted, congealed;
bushy.

· Calfa

NBHL (5)

Թանձրագոյն կամ թանձրութեամբ մածեալ. թանձր եւ մածուցիկ. խիտ. խուռն. խռկեալ. խորին եւ ստուար. ծանր. թանծր ու կպչուն.

Բնակեալ ի կեանս իւրեանց իբրեւ թէ ի թանձրամած խաւարի. (Եղիշ. ՟Ա։ եւ Արծր. ՟Բ։)

Որովայնք թանձրամածք զխորհուրդս սուրբ եւ առողջս ոչ ծնանին. (Եփր. պհ.։)

Թանձրամած տերեւք. (Անան. նին.։)

Որպէս զհուրն նշանաւոր եւ զարմանաւոր՝ թանձրամած, հրաշիւք մակարդեալ. (Նար. ՟Ժ՟Ա։)


Թանձրամայրի

adj.

bushy, thick, woody, wooded, sylvan, woodland.

· Calfa

NBHL (1)

Փառան՝ անտառախիտ եւ թանձրամայրի. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ։)


Թանձրամարմին

adj.

heavy;
plump, fat, corpulent, obese, fleshy, bulky.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մարմնաւորացն են որ թանձրամարմինք են, եւ են որ անօսրամարմինք. (Եզնիկ.։)


Թանձրամիս

adj.

fleshy, muscular, plump, fat, greasy.

· Calfa

NBHL (1)

Մաշեցաւ թանձրամիս պարարտ եւ փափուկ մարմինն նորա. (Վրք. ոսկ. ի մի ձեռ։)


Թանձրամիտ

adj.

thiek-seulled, stupid, dull, block-headed, dull-witted, awkward.

· Calfa

NBHL (3)

Քան զամենեսեան վատթարագոյն եւ թանձրամիտ էր Աքազ։ Երեւելի իրաց իմն կարօտանան թանձրամիտք. (Ոսկ. ես.։ եւ Ոսկ. մ. ՟Բ. 6։)

Թանձրամիտքն յիմարէին, եւ վատասիրտքն լքանէին. (Եղիշ. ՟Զ։)

παχύτερος, παχύτατος, παχύφρων stupidus, rudioris animi Թանձր մտօք. տխմար. որ եւ ԹԱՆՁՐԱԳՈՅՆ ասի. գապա.


Թանձրամորթ

adj.

thick-skinned.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ էած շուրջ զմեօք մորթ թանձրամորթիւքն, եւ ոչ մազ կուռ. (Նիւս. բն.։)


Թանձրամտութիւն, ութեան

s.

stupidity, dulness, heaviness of mind, slowness of apprehension.

· Calfa

NBHL (2)

Մի՛տ դիր թանձրամտութեան առնն ... երեւելի իրաց իմն կարօտանան թանձրամիտք։ Թանձրամտութիւն եւ տկարութիւն լսողացն։ Ի թանձրամտութենէն ի բաց տանի զնոսա. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 6։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։ եւ Ոսկ. գծ.։)

Հարկաւորի բանս, թանձրամտութեանս՝ մամնական իշխանութեանս յարացուցիւ՝ զսոյն երեւելի առնել։ Թերեւս կարասցեն այսոքիւք մարդկան թանձրամտութիւն հպել յիմաստ վերին պայծառութեանն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)