Definitions containing the research եւ : 10000 Results

Բռնահարեմ, եցի

va.

to force, to oppress, to molest;
to fist.

NBHL (2)

Բռնահարեաց, եւ բռնադատեաց զնա, եւ տառապեցոյց զնա. (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Գ. 14։)

Այլք ապտակէին յաջ եւ յահեակ դէմսն՝ բռնահարելով զնա. (Բրսղ. մրկ.։)


Բռնահարութիւն, ութեան

s.

vexation, oppression.

NBHL (1)

Ըստ կամացն նոցա հանդիպիլ սմա խօսքն, գեղեցիկ ուշիւ նպատակի բռնահարութեամբք եւ սոցա ունկնդրութիւնն. (Փիլ. տեսական.։)


Բռնամահ

adj. s.

died by a violent death, killed, murdered;
self-murderer.

NBHL (1)

Վաստակեցաւ ի բռնամահ վկայիցն համբերութեանց։ Մոլորին ի մարդ բռնամահ։ Զոր ասենն, թէ Քրիստոս մարդ էր, եւ դադարեաց (ի կելոյ) իբրեւ զռնամահ, ասասցե՛ն, որո՞յ մարդոյ բռնամահի աշակերտօք ամենայն երկիր լցաւ. որո՞յ մարդոյ բռնամահի անուամբ դեւք ելանեն։ Չգիտեն, թէ բռնամահ է՝ որ իւրովք կամօք զինքն հանէ ի կենացս. (ՃՃ.։)


Բռնամարտիկ

s.

wrestler, pugilist, boxer, athlete, martial, warliko;
inexpugnable.

NBHL (5)

Ըմբիշ՝ որ կռուի բռնահարութեամբ եւ կռփահարութեամբ. փէհլիվան. եւ լայնաբար՝ Քաջ մարտիկ կամ նահատակ յասպարիսի խաղուց, կամ պատերազմաց.

Յորժամ պատերազմողացն ճակատն եւ ռազմն կայ ի հաստատութեան, եւ կարի յոյժ բռնամարտկացն դժուարակռուելիք են. (Իգն.։)

Դժնդակ եւ բռնամարտիկ դեւք ի քաղաքն ժողովեցան. (Ոսկ. ես.։)

Տային զանձինսն իւրեանց ի մարզիչս եւ ի բռնամարտիկս. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 14.) իմա՛ յասպարէզ խաղուց, ըստ յաջորդ նշ։

ԲՌՆԱՄԱՐՏԻԿՆ եւ ԲՌՆԱՄԱՐՏԻԿ ԿՌԻՒ cf. ԲՌՆԱՄԱՐՏԿՈՒԹԻՒՆ


Բռնանամ, ացայ

vn.

to encroach, to invade, to subject, to tyrannize, to rule, to reign.

NBHL (4)

Բուռն լինել եւ բուռն առնել այլոց. ըմբռնել եւ պինդ ունել. ընդ բռամբ առնուլ. բռնաբար կամ բուռն զօրութեամբ իշխել. զօրանալ ի վերայ այլոց. զօրաւոր գտանիլ, եւ բռնակալել. գոռոզանալ. հարստահարել. յաղթահերել. որպէս κρατέω, ἑπιτίθημι, καταδυναστεύω, βιάζω valeo, supero, impono, insisto

Ըստ ամենայն առմանցս իմա՛ եւ բանս մատենագրեաց մերոց.

Ի բռնանալն ասէ զրուանայ՝ ընդդիմացան նմա տիտանն եւ յապետոսթենէ. (Խոր. ՟Ա. 5։)

Բռնացեալ պահէր զկենդանական շունչս. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Բռնաշունչ

adj.

violent (wind).

NBHL (1)

Բուռն շնչօղ, եւ շնչելով. սաստկաշունչ.


Բռնատեղ

s.

handle.

NBHL (1)

Իջցէ ջերմարիւնն, եւ թուլացուսցէ զբռնատեսն. (Մամիկ.։)


Բռնաւոր, աց

adj. s.

violent, impetuous;
tyrant, usurper.

NBHL (8)

τύραννος եւ τυραννῶν . որ ըստ ոմանց՝ κοίρανος, δυνάστης, δυναστεύων, κατισχεύων tyrannus, dominator, imperator եւ potens, dominatus եւ այլն. Այր բո՛ւռն եւ բռնակալ. թագաւոր, իշխան. գոռոզ. իշխօղ եւ տիրօղ՝ կա՛մ քաջութեամբ, կամ բռնակալութեամբ, որ եւ ԲՌՈՒՆՔ ասին, եւ ամենայն ոք՝ որ բռնանայ ի վերայ ընկերաց.

Թագաւոր կամ բռնաւոր։ Բռնաւորաց հրամանաւ։ Զպետս եւ զբռաւորս։ Բռնաւորք խաղալիկք նորա։ Ասացէ՛ք ցթագաւորն եւ ցբռնաւորսն։ Եբեր նմա իշխանութիւն ի վերայ բռնաւորաց նորա։ Յագահութեան բռնաւորաց նորա.եւ այլն։

Ոչ նա բռնաւոր, եւ սա տկար ոք. (Եզնիկ.։)

Հանողին զվերին հանդերձն՝ բռնաւորի ուրուք, մերկանալ եւ զմիւսն. (Վրդն. ել.։)

βίαιος vehemens, violentus եւ այլն. Բուռն. սաստիկ. զօրաւոր ինչ. ուժգին, բռնական. բռնաւորական.

Զբնաւոր հողմոցն եւ զալեացն զ՝ի վերայ ընթացս համբերել. (Բրս. յուդիտ.։)

Անհողմութիւնս, եւ շունչս բռնաւորս։ Յաղագս բռնաւոր թշնամանաց, հարուածոյ, վիրաց։ Բռնաւոր ահիւ հարկաւորաւ։ Ծովուն պատառեցելոյ, եւ բռնաւոր խզմամբ այրս անդր ժողովեցելոյ. (Փիլ.։)

Դառն եւ բռնաւոր ծառայութեամբ։ Ըստ բռնաւոր կամացդ. (Փարպ.։)


Բռնաւորաբար

adv.

tyrannically.

NBHL (2)

τυραννικῶς tyrannice Իբրեւ զբռնաւոր զոք. բռնաւորութեամբ.

Ոչ բռնաւորաբար հպեալ։ Մինչեւ ցքո բռնաւորաբար ի ներքս վազելն. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. թղթ.։)


Բռնաւորական, ի, աց

adj.

tyrannical, violent.

NBHL (2)

τυραννικός tyrannicus, βίαιος potens, violentus Սեպհական բռնաւորի, եւ բռնութեան. ահաւոր.

Ի բռնաւորական եւ յանժուժալի դիպուածոց. (Պիտ.։)


Բռնաւորեմ, եցի

va.

to force;
to tyrannize, to encroach.

NBHL (3)

Բուռն առնել. բռնադատել. ստիպել. եւ Պինդ ունել զանձն իւր, կամ զայլ ինչ.

Բռնաւորեա՛ փոքր ինչ զմիտսդ։ Բռնաւորեալ զինքն, եւ փոքր ինչ արգելեալ զարտասուսն. (Վրք. հց. ՟Դ։)

Բռնաւորեա՛, եւ ի քեզ կորզեա՛. (Ոսկիփոր.։)


Բռնաւորութիւն, ութեան

s.

tyranny.

NBHL (3)

δυναστεία որ եւ ՀԱՐՍՏՈՒԹԻՒՆ. τυραννίς, βία dominatus, imperium, tyrannis, vis, violentia Բռնակալութիւն. եւ բռնութիւն (արարեալ, կամ կրեալ).

Գոռոզութեանց եւ բռնակալութեանց ցանկան. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Որ զսատանայի բռնաւորութիւնն եւ զդիւաց օրինակեն. (Արշ.։)


Բռնաքար, աց

s.

stone thrown with the hand.

NBHL (1)

Բռնաքարաւ հարկանիցէ զնա։ Նետիւք, եւ բռնաքարամբք դաշտին. (Թուոց. ՟Լ՟Է. 47։ ՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Դ. 14.) ըստ յն. ի ձեռանէ քարամբ, կամ վիմաձգութեամբք։


Բռնեմ, եցի

va.

cf. Ըմբռնեմ.

NBHL (4)

Բռնեաց զձեռնն, եւ արտաքս քարշեաց։ Բռնեսցէ զլեզու իւր. (Վրք. հց. ձ։)

Որ բռնելով զթեւս՝ անալէկոծ անցուսցէ զքեզ. (Կլիմաք.։)

Ընդդէմ կալ, բռնել, եւ արգելել զսուրն. (Դամասկ.։)

Յակոբ զգարշապարն եսաւայ բռնեաց։ Աջոյ ձեռին մերոյ բռնօղ։ Հասանել եւ բռնել (այսինքն արգելուլ) զպատիժն. (Վրդն. ծն.։ Վրդն. ել.։ Վրդն. օր.։)


Բռնի

adv. adj.

violently, forcibly, in spite of, by all means, involuntarily;
forced, violent, involuntary, constrained;
bound.

NBHL (2)

Բռնի զուրուք մեք ոչ կերաք եւ արբաք. (Նեեմ. ՟Ե. 14. 18։)

Ոչ եթէ բռնի ինչ վարելով։ Բռնի կալցին եւ տարցին. (Եղիշ.։)


Բռնխէթք

s.

cuff, boxing-match.

NBHL (2)

Բռամբ կամ բռնցի խթելն. բուռն եւ ստէպ հարումն, կռփումն.

Ալիք եւ անդունդք զնաւորդս նեղիցեն, ձմեռն եւ սառնամանիք զհողագործսն, եւ բռնխէթք զըմբշամարտիկսն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 23. յն. բուռն հարուածք։)


Բռնութիւն, ութեան

s.

violence, force, concussion, constraint;
usurpation, tyranny;
push, assault, vehemence, vivacity, transport;
fury, phrensy, impetuosity.

NBHL (3)

Առ վշտի բռնութեան ծառայէին մարդիկ։ Հանից զձեզ ի բռնութենէ եգիպտացւոցդ։ Քաղաք ամենեւին սուտ, բռնութիւն ի մէջ նորա։ Յաղթահարել կամ վարել բռնութեամբ։ Ածին զնոսա ոչ բռնութեամբ։ Մեծաւ բռնութեամբ ի ձեռաց մերոց եհան.եւ այլն։

Ազատել զմեզ ի ծառայութենէ բանսարկութիւնն բռնութեան. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Ի բռնութենէ հողմոյ արմատաքի խլեսցի։ Զբռնութիւնս հողմոց։ Հրոյ եւ ոչ մի բռնութիւն։ Յորդութիւն ջրոց հոսելոց բռնութեամբ։ Կամ զջրոց բռնութիւնս։ Բռնութեամբ հրացան բարկութեանցն։ Լերինք խորտակեցան բռնութեամբ։ Ի պտուտից բռնութեանն։ Յետին կողմն քակէր ի բռնութենէն.եւ այլն։


Բռշոպ

adj.

carried off by force;
tumultuous, troubled.

NBHL (1)

Գումարէր զզօրսն իւր ըստ բռշոպ ժամանակին, որչափ եւ եկն ի ձեռն իւր. (Բուզ. ՟Է. 39։)


Բտեմ, եցի

va.

cf. Բուծանեմ.

NBHL (1)

Հեշտասէրն՝ որ բտէ զմարմինն որպէս զանասուն, հրոյ ժառանգ է։ Բտէիք զմարմինս ձեր հանգստեամբ եւ մեղօք. (Եփր. վաշխ.։ եւ Ոսկիփոր.։)


Բտկան

adj.

fattened.

NBHL (1)

Իբրեւ զբտկան անասուն պարարին՝ թոյլ տալով Աստուծոյ. (Վրդն. սղ.։)


Բրաբիոն, աց

s. bot.

recompense, prize, laurel, palm;
Tuberose.

NBHL (2)

որ եւ ԲՐԱԲԻՈՎՆ. յն. վռավի՛օն. լտ. պռա՛վիում, եւ բռէ՛միում. βραβεῖον bravium, praemium Յաղթանակ. մրցանակ. վարձ յաղթութեան յասպարիսի. մրցանակ. պսակ, արմաւենի, ձիթենի, դաբնի, ծաղիկ անթառամ, խիլայ, եւ այլն.

Որք եւ ընկալանն իսկ զբրաբիոնն յաղթութեան։ Առին զյաղթութեան բրաբիոնն (վկայական մահուամբ). (Յհ. կթ.։)


Բրած

s.

hollow, cavity.

NBHL (1)

Բրումն. եւ Բրեալ տեղին. փորելը, փորած տեղը.


Բրածեծ

adj.

struck with a stick;
— առնել, to bastinade, to beat with a stick;
— գան, to bastinado;
— լինել, cf. Գանահարեմ


Բրածոյ

adj. s.

hollowed;
—ք, fossil.

NBHL (1)

Շիրիմս քարակոփս, եւ տունս բրածոյս յօրինէ. (Յհ. կթ. (եթէ չիցէ գրելի՝ Բռածոյ։))


Բրաւոր, աց

s.

that carries a stick.

NBHL (1)

Ամբոխիւ եւ բազում բրաւորօք երեւին. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 21։)


Բրդգզեալ

adj.

ragged, tattered.

NBHL (1)

Երիթացեալ եւ բրդգզեալ։ Երիթացեալք եւ բրդագզեալք դողան. (Սարգ. յկ. ՟Դ։ Կանոն.։)


Բրդեմ, եցի

va.

to crumble;
— ի բարկութիւն, — ի սրտմտութիւն բարկութեան, to be on a passion, to be angry, mad.

NBHL (3)

διαθρύπτω comminuo, contero, frango Պատառել՝ մանրել՝ փշրել՝ գզել որպէս զբուրդ. ասի առաւել զհացէ. որ եւ ԲԵԿԱՆԵԼ ԶՀԱՑ. բրդել, ջարդել.

Բաղարջ լինիցի, եւ բրդեսցես զայն պատառս պատառս։ Բրդեա՛ քաղցելոց զհաց քո. եւտ. ՟Բ. 6։ Ես. ՟Ծ՟Ը. 7։)

Ամպն կատորոտի հանդերձ խոնաւութեամբն, բաժանի, բրդի, դնի, դիզու ի բարձրաւանդակ վայրսն, զոր եւ ձիւն անուանեմք. (Շիր.։)


Բրդոռ

s.

ospray.

NBHL (1)

Այլ հաւ կայ, բրդոռ ասեն, որ զայն ձագն (ընկեցեալ յարծուոյ) առնու եւ սնուցանէ. (Վանակ. հց.։)


Բրեմ, եցի

va.

to dig, to hoe, to dig with a mattock, to hollow, to trench, to sink, to undermine;
to scratch.

NBHL (7)

ὁρύσσω, -ττω, ἑξορύττω fodio (լծ. փոսել) effodio, κατασκάπτω suffodiendo everto, diruo Բրով կամ բրչաւ փոս հատանել. փորել եւ հանել զմիջինն. բանալ. ծակել. պեղել. յատակել. քանդել. եւ Ի բաց կորզել, քանցել.

Բրեա՛ զորմդ. եւ բրեցի զորմն։ Խլել, եւ բրել։ Քարինք որմոց նորա բրին (կամ յատակին)։ Բրեցին շուրջ զսահմանօք. եւ այլն։

Եթէ զաչս մեր բրեսցես, ոչ եկեսցուք առ քեզ։ Բրեցին զաչս նորա. եւ այլն։

Բրել զերկիր. (Ագաթ.։ Մաշկ. եւ այլն։)

Բրել զայգին։ Բրեաց քարինս. (Լմբ. պտրգ. եւ ՟Ժ՟Ղ։)

Մինչեւ զոսկերս անգամ հարցն բրեաց ի գերեզմանացն. (Խոր. ՟Գ. 29։)

Զթաղեալսն բրել, եւ յարեւու ցամաքեցուցանել. (Մխ. երեմ.։)


Բրէտ

s.

wasp.

NBHL (2)

Զազգս մանունց եւ զանզօր թռչնոց զբրիտաց. (Վեցօր. ՟Ը։)

Պիծակ եւ գոռեխ, եւ մժեխ, եւ շանաճանճ, եւ բրէտ. (Մխ. առակ. ՟Ճ՟Ծ՟Դ։ (Ի Հին բռ. գրի, Կրէտ)։)


Բրինձ, ընձոյ

s.

rice;
prince.

NBHL (2)

որ եւ ՈՐԻԶ. ὅρυζα, ὅριζον oriza իտ. rizo ար. արուզ. Սպիտակ արմտիք ջրարբի վայրաց. բրինծ. Գաղիան.

Ջամբէր նմա կերակուր, որ էր նմանութեամբ իբրեւ բրինձ. (Հ=Յ. մայ. ԻԶ.։)


Բրիչ, ըչի, ըչաւ

s.

hoe, pickaxe, spade, mattock.

NBHL (2)

Վերակացուք մարդկան ունին բանիւն կակղել զխստութիւն մտաց իբրեւ բրչաւ. (Իգն.։)

Թղթոցն գրչութեամբ իբրեւ բրչաւ զամենայն վնասակարս բրեալ արմատաքի խլեաց. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Զ։)


Բրտանամ, ացայ

vn.

to become rude, rough, gross or uncivil;
to thicken.

NBHL (5)

σκληρύνομαι duresco, ξηραίνομαι areo, aresco, τυλοῦμαι calleo, πήγνωμαι pangor, algeo Բիրտ լինել իրաց, այսինքն խիստ եւ պինդ կամ կարծր՝ որպէս բիր կամ փայտ. խստանալ. կոշտանալ. պնդանալ. պաղիլ. չորանալ. քոս կապել. պնտանալ, պինտնալ, կարծրնալ, սառիլ, փատ կտրիլ.

Բրտացան նոքա, եւ եղեն իբրեւ զփայտ չորացեալ. (Ողբ. ՟Դ. 8։)

Ի ցնցոտիս զոք տեսանէիր, եւ ի ցրտոյ բրտացեալ։ Աչքն ի տքնութենէն բրտանան. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 25։ ՟Գ. 8։)

Ի տօթոյն տապանայ, եւ ի ցրտոյն բրտանայ. (Մանդ. ՟Ը։)

Բրտացեալ էին ձեռք եւ ոտք մարդադէմ գազանացն. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)


Բրտացուցանեմ, ուցի

va.

to make hard, coarse, thick or rusty.

NBHL (2)

Զմարմինս արեւակէզ առնելով՝ զօրէն լորանեալ մշակի բրտացուցանեն. (Պիտ.։)

(Անշնորհակալուն լինել) այնպէս բրտացուցանէ եւ կսկծեցուցանէ զոգիս, որպէս սառն զմարմինս. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 25։)


Բրտութիւն, ութեան

s.

harshness, asperity, roughness, crudity, aridity;
rusticity, incivility, rudeness, impoliteness, brutality, caprice;
— մարմնոյ, callosity, callus.

NBHL (1)

Ի գործել զերկիրն, եւ ի կակղել զբրտութիւն նորա. (Սարգ. յկ. ՟Ժ։)


Բքաբեր

adj.

stormy;
snowy, full of snow.

NBHL (3)

Բքաբեր եւ ահարկու հողմոց. (Արծր. ՟Ե. 11։)

Զբքաբեր լերամբք, զտապացեալ դաշտօք։ Բքաբեր կենցաղոյս. (Սկեւռ. աղ.։ Անան. եկեղ։)

Ոչ ի ժամանակս ձմերայնին, եւ ի բքաբեր գիշերային հին օրինացն. (Մխ. ապար.։)


Բքայոյզ

cf. Բքաբեր.

NBHL (1)

Ի բքայոյզ եւ կամ յանձրեւաց ժամանակի. (Վեցօր. ՟Զ։ Շիր.։)


Բօթ, ի, ոյ

s.

sorrowful news.

NBHL (3)

ἁγγελία nuncium (sinistrum), rumor (malus) վր. ասի, եւ գրի բավթի. Լուր ձախօղ եւ տխուր. գոյժ. համբաւ չար եւ ցաւալի՝ զեղելոց եւ զլինելեաց. գէշ՝ սեւ՝ բօթ խապար. (իսկ փօթ՝ է կեղակարծ եւ խիթալի չարիք).

Բօթ լուայ, եւ գալոց է. (Եզեկ. ՟Ի՟Ա. 7։)

Լսեա՛ եւ այլն բօթ մահու. (Մաշկ.։)


Բօթաբեր, աց, ից

adj.

that brings sad news, sorrowful;
bearer of unhappy news.

NBHL (2)

Իբրեւ գերեցաւ տապանակն, եկն եհաս բօթաբերն՝ գոյժ տալ. (Եփր. թագ.։)

Իբրեւ զբօթաբերսն Յոբայ. (Ոսկիփոր.։)


Բօթեմ, եցի

vn.

cf. Գուժեմ.

NBHL (1)

Որպէս ի ձեռն կնոջն բօթեցաւ մահ, նոյնպէս եւ ի ձեռն արի կանանցն աւետեաց՝ կեանք յաւիտենական. (Բրսղ. մրկ.։)


Գ (kim)

s.

the third letter of the alphabet and the second of the consonants. It is sometimes confounded with or used for the letters կ and ք;
three;
third.

NBHL (5)

Տառ բաղաձայն՝ ի կարգէ իսպառ անձայնից, անուանեալ գիմ, որ ի յարիլն ընդ ձայնաւոր՝ տայ հնչիւն փափկիկ, նուրբ քան զք, եւ թաւ քան զկ, այլ առաւել մերձաւոր սմին եւ լծորդ.

կ. մանաւանդ թէ զկնի ն տառի՝ գ հնչի կակուղ որպէս կ. վասն որոյ եւ անխտիր գրի, անգիւն, անկիւն. վտանգ, վտանկ. ժանգ, ժանկ. տունգ, տունկ. եւ այլն. որպէս եւ գայթակղիմ, գայթագղիմ. կղերք, գղերք։

Գ. Ուրեք ուրեք լինի լծորդ եւ ընդ ք. զոր օրինակ թագչել, թաքչել. չոքայ, չոգայ. փափագ, փափաք։

Գ. Ի տառադարձութեան դնի փոխանակ յն. ղամմա. արաբ. ճիմ. եբր. կիմէլ. ասոր. կօմալ. լա. ճէ, կամ կա. զոր օրինակ, գաբրիէլ, գեհովն, գողգոթա, եւն։

Առ փափկութեան տառիս գ, երբեմն յայլ լեզուս նոյն բառ գտանի առանց այսր տառի. զոր օրինակ, գառն, գարուն, գիտեմ, գինի. ըստ յն. ասի, առին կամ առնիօն, էար կամ ար, իտէօ, իտա, ինօս, եւն։


Գաբ, ի

s. bot.

rhubarb (the root);
muzzle, snout;
hook.

NBHL (3)

ռմկ. գաբին տակն։ ῤέον βαρβαρικόν rhabarbarbaricum Արմատն գաբծլի կամ խաւարծլի, դեղ մաքրողական. որ եւ ԽԱՇՆԴԵՂ. ռէվէնտ։ (Գաղիան.։ Բժշկարան.) ու եւ ասի.

Ռավանդ, գաբին տակն. եւ այլ ասեն, խործուիլ չէ գաբ, ապա կունմանի ի գաբն, եւ իր ծլին մէջ փորոք, եւ ինքն զէտ սնպակ գունդ.

ԳԱԲ 2 ասի ռմկ. եւ Բերան գազանի, կամ գազանամիտ մարդոյ. իբրու յափշտակիչ։


Գաբծիլ

s. bot.

rhubarb (the plant).

NBHL (1)

Ծիղ կամ ճիղ, այսինքն բոյս գաբի. որ եւ Խաւարծիլ, թթու ախորժ. որոյ արմատն է ռէվէնտ, խործուիլ, խործովիլ, գաբն. ըռիվաճ, թուրշա։ (Բժշկարան.։)


Գագաշիմ, եցայ

vn.

cf. Բանդագուշիմ.

NBHL (3)

ԳԱԳԱՇԻՄ ληρέω deliro, nugor գրի եւ ԳԱՐԳԱՇԻԼ. Ցնորիլ. բանդագուշել. աղճատիլ. կակազել իբր զառամեալ. խանգարիլ ուշոյ. պիհուտէ սէօյլէմէք, հէրզէ եէմէք.

Զանարգեալն եւ զգագաշեալն. (Փիլ. լին. ՟Դ. 45։)

Գիւտ գագաշեալ, եւ գերեզմանի գարշապար, եւ մահու մերձաւոր. (Գիւտ թղթ. առ անյաղթ.։)


Գագաշոտ

adj.

lecherous, lewd, immodeste.

NBHL (2)

Գագաշեալ, եւ պագշոտ. յն. μοιχός շուն.

Ատեաց անձն իմ ... զծեր գագաշոտ, եւ պակասեալ ի մտաց. (Սիր. ՟Ի՟Ե. 4։)


Գագացեմ, եցի

vn.

to crow (of a cock).

NBHL (1)

Սկսաւ աքաղաղն ճեմել, եւ բարձրավզել վասն յաղթութեան. (Ոսկիփոր.։)


Գադիշ, դշի

s.

heap of sheaves or bundles of cut corn.

NBHL (2)

στοιβή acervus Դէզ. բարդ. խուրձ որայից. օրան. եւ Հունձք, կալ. եըզըն, քուտէ. ըստ եբր. հարմա, կատիշ.

Էջ ի կալն ... եւ չոգաւ ննջեաց առ եզերբ գադշին. (Հռութ. ՟Գ. 6. 7։)


Գազ, ի

s. bot.

tragacanth;
milk-vetch;
cubit.

NBHL (3)

ԳԱԶ որ եւ այլազգերէն՝ կէզ, խէս, խազ. որպէս Անուն փշոյ, գուցէ նոյն ընդ Ոքոզ, Ակքան. ըստ ոմանց եւ Կնիւն, կամ խոտ չոր.

ԳԱԶ կամ ԿԱԶ կոչի եւ Մոշի ծառն.

Գազին ծառն՝ յորժամ ի լեառն բուսնի, նազար ասեն. եւ յորժամ ածուենիքն, իսլկու. (Բժշկարան.։ Իսկ ի Հին բռ.)


Գազաղ, ի, աց

s.

embers;
ashes.

NBHL (5)

ԳԱԶԱՂ գրի եւ ԳԱԶԱԽ. τέφρα, κόνις cinis, pulvis Մոխիր. աճիւն. քիւլ, խէզիյր, գազիր. որպէս եւ քէօզ ՝ է գազաղ ջերմ եւ կայծախառն.

Հող եմ եւ մոխիր ... աճիւն ... եւ գազաղ. (Փիլ. լին.։)

Ոչ յանձն առնուլ զմոխիրն եւ զգազաղն ծեփել զերեսօքդ։ Ածուխ, եւ մոխիր, եւ գազաղ է. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 5։)

Քան զգազաղ եւ զփոշի, զոր տարաւ մրրիկ, առաւել անյայտ եղեն. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)

Զինչ է մարդ, գազաղ եւ փոշի։ Զայս՝ զոր տեսանէք՝ զդազախս. (Մաշկ.։)


Գազաղանամ, ացայ

vn.

to be reduced to ashes, to burn to ashes.

NBHL (1)

Երկնատեղացն գազախացան հրով. (Սկեւռ. աղ.։)