enchased.
Ագուցեալ պնդապէս յայլ ինչ. խորամուխ մածեալ. ներս խոթած՝ մտած. կիյտիրմէ.
Ագուցիկ մթերին խորհուրդք չարութեան. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)
raven, crow;
cf. Կռնչեմ;
cf. Կռչեմ.
Որ ինչ ագռաւ, նա եւ սեաւ. այլ ո՛չ որ ինչ սեաւ՝ նա ագռաւ. (Անյաղթ պորփ.։)
Ագռաւ ընդ պիղծ թռչունս համարեալ ըստ օրինաց։ (Ղեւտ. ՟Ժ՟Ա. 15։)
Յառասպելս հեթանոսաց՝ երբեմն սիրելի ապողոնի վասն սպիտակն գոլոյ, այլ յետոյ փոխեալ ի սեւութիւն. եւ վասն յամելոյն ի բերել ջուր՝ փոխադրեալ յաստեղս ի ներքոյ աստեղատան Առիւծուն եւ Կուսին՝ դէպ յԸմպանակն, առ տտամբ Վիշապին։ (Շիր.։)
adamantine;
hard;
magnetic.
Ադամանդեայ գմբէթ. (Շիր.։)
Փոխաբերութեամբ, իբր Յոյժ կարծր. կարծրակուռ. կարի խիստ, հաստապինդ. դիմացկուն. ելմաս կիպի փէք.
Գրչաւ երկաթեաւ, ադամանդեայ (կամ անդամանդեայ) եղեգամբ. (Երեմ. ՟Ժ՟Է. 1։)
Յովբ՝ որ ադամանդեայն էր, եւ քան զվէմ եւս հաստատուն։ Ամուր վառեաց զնոսա, եւ երկաթիս անդամանդեայս գործեաց. (Ոսկ. մտթ. ՟Ա. 15։ եւ ՟Բ. 8։)
Ադամանդեայ կարծրութեամբ սպառազինեալ. (Պիտ.։)
Եւ եթէ անդամանտեայ էին, կակղեալ պարտ էր. (Մխ. երեմ.։)
Արժան էր ստանալ զգօնութիւն, թէեւ ադամանտեայ եւ վիմեղէն ոք ունէր հոգի. (Սարկ. հանգ.։)
Adonaï, the Lord God.
Ադովնա՛ տէր ելովէ սաբաւովթ։ Այսպէս ասէ ադովնայի տէր, եւ այլն. (ի սուրբ գիրս։)
to cause to fade, to tarnish, to dry.
ξηρόω, λεπτόω, arefacio, attenuo Չորացուցանել. ցամաքեցուցանել. չորցընել. գուրութմագ.
Ի չորացուցանել եւ յազազել առաւել փութան զմարդատունկս. (Սարգ. յուդ. շ ՟Բ։)
Հալեաց զսառնն կռապաշտութեան, եւ ազազեաց զջրշեղջսն ուրացութեանն. (Ճառընտ. ՟Բ։)
freely;
nobly.
Ազատաբար ի նոյն բերի, եւ ո՛չ թէ ծառայաբար. (Լմբ. սղ.։)
Ո՛չ ազատաբար արարեալ՝ թողէք զիւրաքանչիւր իշխանութիւնս. (Խոր. ՟Գ. 42։)
Եւ յօժարաբար, ազատ կամօք. ուզելով, իրատէթ իլէ
Ուղղապէս եւ ազատաբար բերիմք ի կրկին տեսութիւնս բանից. (Շ. թղթ.։)
to speak freely, frankly.
plain-spoken, free-spoken, tongued, frank, bold. freely, boldly.
ազատ բերանով. աներկիւղ համարձակութեամբ.
the noble corps, corps of nobles. formed, composed of nobles.
Ամենայն ազատագունդ բանակաւն. (Ագաթ.։)
Մեծ սպարապետն, եւ այլ եւս ազատագունդ տեարք։ Կանայք ազատագունդ արանց. (Յհ. կթ.։)
openly, frankly.
Մերկագլուխ ազատադէմ առանց պաճուճանաց զարդարութիւնն ցուցանէ. (Ոսկ. յհ.։)
of noble birth, highborn, illustrious.
cf. Ազատազարմ.
Որ ի ծառայութենէ ազատես զազատազգիսն. (Սարկ. հանգ.։)
very noble.
Մարս պարսիկք զիւրեանցն՝ առնեն կանայս, եւ որք ի սոցանէն ծնանին՝ ազատակս համարին, եւ թագաւորութեան արժանիս առնեն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
liberal;
free;
noble.
ἑλεύθερος, liber Սեպհական ազատի եւ ազատութեան. եւ անվեհեր. աներկիւղ.
Ազատականօք եւ արձակ յարձակմամբք փոխէր զբնակութիւնն. (Փիլ. իմաստն.։)
gentlewoman, dame, lady.
Ազատակինն ազատութեամբն զարդարեսցի ... ազատ կինն զանպերճն զարդ ունիցի յանձին. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Ը։)
free-companion.
Կցորդ ազատութեան կամ ազատաց. որ է ի կարգէ ազնուականաց.
Որդիքն Բագարատայ՝ հանդերձ այլ եւս իւրեանց ազատակցօք. (Յհ. կթ.։)
the nobility.
Նաեւ ազատակոյտն՝ խառնիճաղանճ ամբոխիւն հանդերձ զմիմեամբք դիզանէր. (Ագաթ.։)
public free mill.
Ուր ազատութիւն է աղալ ամենեցուն. աղօրիք ի պէտս հասարակաց կարգեալ.
noble-minded, freehearted;
generous, liberal.
Ազատամիտ լինել յատելութենէ, կամ ի նախանձութենէ, եւ այլն. (Եւագր. ՟Գ։ Սարգ. յկ. ՟Ը։)
Մեծահոգողութեան եւ ազատամիտ առաքինութեան կա՛լ օրինակ զառաքեալսն սուրբս. (Ոսկ. գծ.։)
to free or rid oneself, to shake off, to break away;
to be ennobled or exalted.
ἑλευθερόομαι, liberor Ազատ լինել. ելանել ի ծառայութենէ. ոչ մնալ ընդ տէրութեամբ.
Մինչ ծառայքն էիք մեղացն, ազատացեալ էիք յարդարութենէն. (Հռ. ՟Զ. 20։)
Անձնիշխան կամօքն ազատանալ ի բռնադատողական հարկաւորութենէ. (Պիտ.։)
Լիցուք ազատացեալք զճշմարտութիւն ազատութեանն. (Ոսկ. յհ.։)
Ազատիլ. զերծանիլ. գուրթուլմագ, խէլաս օլմագ
Ազատանալ ի դառն պարտեաց գեհենին, կամ յամենայն զբօսանաց. (Յճխ. ՟Թ։ Ագաթ.։)
Յամենայն փոփոխմանց ազատացաւ մանուկն. (Ոսկ. մտթ.։)
Յառաջադիմութենէ՝ ազատացեալս (ասեն զնոսա), որպէս ընտանիք թագաւորաց. (Խոր. ՟Բ. 7։)
Ո՞ եթող զցիռ ազատացեալ. (Յոբ. ՟Լ՟Թ. 5։)
cf. Ազատազարմ.
Զատուցանել ազատատոհմ, որք ոչ ի հարց, այլ թէ եւ ինքեանք նախանձաւորք իցեն նոցայցն բարեպաշտութեան. (Փիլ. լին. ՟Դ։)
Պատանդս ազատատոհմէ տուեալ լինէր. (Յհ. կթ.։)
Զազատատոհմն, եւ զնոցին նախագահութիւնս. (Ուռպ.։)
liberator, saver, deliverer.
Արարօղ եւ պատճառ ազատութեան. ազատեցուցիչ, ապրեցուցիչ. փրկիչ, եւ փրկարար. ազատօղ, գուրթարըճը, խէլաս էտիճի.
Յայդքան չարեաց ձեզ ազատարար։ Խնկով աղօթիցն անուշահոտից՝ պարտաւորացն ազատարարաւ. (Երզն. լուս.։)
to liberate, to deliver, to save;
to enfranchise, to emancipate;
to free, to exempt, to disentangle, to disengage.
ἑλευθερόω, libero Ազատ առնել. ապրեցուցանել, զերծուցանել ի ծառայութենէ, ի գերութենէ, եւ յամենայն նեղութեանց. խէլաս էթմէք, գուրթարմագ
Ազատեա՛ զայնոսիկ՝ որ կան ի ծառայութիւն անարգելոց եւ պղծոց։ Ճշմարտութիւնն ազատեսցէ զձեզ։ Ազատեալք (կամ ազատացեալք) ի մեղաց՝ ծառայեցէ՛ք արդարութեանն։ Ազատեցին յօրինացն մեղաց եւ մահու։ Ազատեսցին ի ծառայութենէ ապականութեան. եւ այլն։
Ազատեաց զնոսա իւր ժողովուրդ սեպհական. աւասիկ ուխտ Աստուծոյ ազատեալ է ի հարկաց անտի թագաւորաց. (Մծբ. ՟Ե։)
to free.
Եթէ որդին զձեզ ազատեցուսցէ, ճշմարիտ ազատք լինիջիք. (Յհ. ՟Ը. 36։)
Ազատութեամբն՝ որով Քրիստոս զմեզ ազատեցոյց. (Գաղ. ՟Դ. 31։)
Զնախաստեղծն ի ծառայութենէ մահու ազատեցոյց. (Շար.։)
cf. Ազատարար.
Ազատեցուցիչ յուսոյն ամենեքեան սպասէին։ Սպասէին ազատեցուցիչ յուսոյ. (Ագաթ.։ Շար.։)
free-born, son of a noble, nobleman.
Ապրեցուցին զազատորդիսն, զի մի՛ ծառայեսցեն ի ստրկութիւն մարդոյ. (Եփր. թագ.։)
Գունդ կազմէր ի հայոց մեծաց՝ զազատ եւ զազատորդի։ Զազատս եւ զազատորդիս փութով առ մեզ հասուսջի՛ք կապանօք. (Եղիշ. ՟Ա։ Արծր. ՟Գ. 1։)
parsley;
cf. Քեղակարոս.
πέτροσελινον, apium agreste Ուստի ԱԶԱՏՔԵՂՈՅ կամ ԱԶԱՏՔԵՂԻ ՍԵՐՄՆ։ Քեղակարոս. լախուր վայրենի՝ խոշոր յոյժ քան զընտանին. վայրի քէրէվիզ, դաշտի թարա. մաղտանոս։ Գաղիան։
very close, serried.
Կոխել զամենայն անցաւորս, եւ թռչել անցանել ի վերայ ազբախումբ զօրութեանցս, որ աստէն առ մեօք պատաղիչքն. (Բուզ. ՟Դ. 5։)
genealogist.
γενεαλόγος, generationes recensens Որ գրէ զազգաբանութիւն. ազգաբանօղ.
Յեսովայ եւ դատաւորացն եւ հռութայ գիրքն, եւ թագաւորութեանցն չորեքին, եւ մնացորդացն ... են անսխալ ազգաբանքն արդարոցն ազգի. (Ղեւոնդ.։)
to draw or write a genealogy, to number ancestors.
Զորդի ի հօրէ ծննդաբանելով՝ ազգաբանիցեմք զբովանդակն։ Ազգաբանելով զնա յառաքինութեանց։ Նոյ եւ Յոբ ո՛չ ի հաւուց, այլ յառաքինութեանց ազգաբանեցան. (Խոր. ՟Ա. 1։ Փիլ. իմաստն.։ Երզն. մտթ.։)
Ազգաբանէր զտէրն ըստ մարմնոյ։ Աստուածաբանի՛ բան, բայց ազգաբանի մարդ. (Աթան. ՟Դ։)
many nations, many people;
various, different, manifold.
Ազգի ազգի իւղովք կամ անուշութեամբ. (Բ. Մնաց. ՟Ժ՟Զ. 14։ ՟Գ. Մակ. ՟Է. 11։)
Յազգի ազգի տրտմութեանց։ Յազգի ազգի վնասս. (Խոսր.։)
Բոտոտք ազգի ազգիք։ Տնկեաց ծառս ազգի ազգիս։ Զփորձ առնուլ զհեշտութեանց ազգի ազգեաց։ Վասն արուեստից ազգի ազգեաց։ (Նար. ՟Կ՟Թ։ Եւս. քր. ՟Ա։ Ածաբ. ժղ.։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ՟Ա։)
Թէպէտ եւ բիւր եւ ազգի ազգի տանջիցէք զմեզ։ Զանազան հնարիւք, եւ ազգի ազգի ջանացեալ։ Ազգի ազգի պղծի. (Ագաթ.։ Պիտ.։ Խոսր.։)
relation, consanguineous.
Խառն եւ կցորդ ազգականութեամբ. ազգակից. խըսըմ, ագրապա
relation, kinsman or kinswoman;
մերձաւոր —, next of kin;
like, analogous.
Հօրեղբօր քո կին՝ ազգական քո է։ Յազգականաց նոցա։ Որդւոցն գեթսոնայ ազգականացն ղեւտացւոց։ Ունիմք մեք հանգչել առ հռագուելայ, եւ նա ինքն ազգական է քո։ Եւ ահա Եղիսաբէթ ազգական քո։ Մի՛ կոչեր զազգականս քո եւ զբարեկամս. եւ այլն։
Վասն եղբարց իմոց եւ ազգականաց ըստ մարմնոյ, որ են իսրայէլացիք. (Հռ. ՟Թ. 3։ Նոյնպէս եւ Բուզ. ՟Գ. 13։ Երզն. մտթ.։)
Բնութենակից. մարմնակից.
Զի զգեցցի զմարմին մարդկեղէն, եւ ազգականաւն մերձեցուսցէ զմարդիկ առ քեզ. (Ագաթ.։)
kinswoman.
Հոգի մարգարէութեան առաքէր յազգականուհին. (Ճառընտ.։)
parent, compatriot;
national, of the same nation;
allied to, near, like, similar, analogous.
Համասեռ. բնութենակից. եւ Մարդկային, մարդ.
Զազգակիցս ինքեան մարդիկ վարէին ի գերութեան։ Առ մարդիկ առ քո բնութեամբ ազգակիցս. (Պիտ.։ Փիլ. բագն.։)
Ազգակից մարմնովն որ ի մէնջ՝ տեսեալ զաստուածութիւնն, յարգեսցուք։ Ազգակցաւ մարմնոյդ առելոյ ի մէնջ. (Ագաթ.։ Նար. ՟Ղ՟Ե։)
Մօր եւ մօրուի անուն ազգակից են։ Ազգակից է բան առաքելոյն՝ այսր բանի մարգարէութեան։ Անբան կրթութիւն՝ ազգակից եւ դրացի է բողջախոհութեան. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Դ։ Պիտ.։)
Կախարդութիւնք, խորամանկութիւնք, եւ որ այսոցիկ են ազգակից ախտք։ Եւ որ ազգակիցք այսոցիկ. (Բրս. յղ. չար.։ Ճ. ՟Բ.։)
to make alliance by marriage.
Ոչ խնամութեամբ իւիք ազգակցել. (Յհ. կթ.։)
Եղբայրութիւն սուրբ՝ ազդակցեալ եւ կապեալ ի սքանչելի տեսութիւն եւ ի գործս. (Կլիմաք.։)
census;
enumeration;
— առնել, to make the census of a nation or people.
γενεαλογία, recensio generis Ի համար արկումն ազգի ըստ ծննդաբանութեան. ազգաբանութիւն. գիր համարոյ ցեղի. ճիւղագրութիւն. րէսմի սինսիլէ
chief, governor of a nation or family.
Աբորիգինացիք թարգմանին իշխանք ազգապետք, կամ նախծինք. (Եւս. քր. ՟Ա։)
Տոհմքն եւ ազգապետքն պարթեւաց։ Հրէից ազգապետ զարքեղայոս կացուցանէ. (Ագաթ.։ Խոր. ՟Բ. 25։)
family, house, generation, progeny.
Զազգատո՞հմն իմ խնդրես, թէ վարձուոր։ Եղեն ժառանգութիւնք նոցա յազգատոհմի հօրն իւրեանց. (Տոբ. ՟Ե. 17։ Թուոց. ՟Լ՟Զ. 12։)
Զազգատոհմ եւ զոչխար եւ զարջառ թողին յերկրին ի գեսեմ։
advising, monitorial;
penetrative, energetic, efficacious.
ἑνεργός, efficax Ազդողական, ազդոյ, ներգործական. ազդեցող. զօրաւոր. հատու. ահաւոր. խորունկ իմացնող, կտրուկ. գէսկին, միւթէֆի
Զանքուն բնութիւնն, զազդական զօրութիւնն։ Զօրութիւն ինչ ազդական. (Ոսկ. ես. ՟Զ։ Սեբեր. ՟Է։)
Քանզի ահա թուր ազդական, սուրըն սրեալ աստուածական. (Շ. եդես.։)
Հռչակաւոր եւ ազդական արարեալ զաստուածագործ յարութիւնն. (Ագաթ.։)
Եւ ունող ազդումն ինչ կամ զօրութիւն ազդելոյ.
Զի թէպէտ են յանկենդանեաց նոքա ու անբան, սակայն շարժմամբ անձանց ունին ինչ ազդական. (Շ. իմ. եղ.։)
to inform, to advertise, to announce;
to influence, to inspire, to dictate;
to work upon, move or affect;
to suggest, to insinuate.
Ազդեսջի՛ք փողով։ Ազդեսցեն ուժգին։ Եթէ ազդեա՞լ իցէ լուր այսպիսի. (Թուոց. ՟Ժ. 9։ Յես. ՟Զ. 8։ Օրին. ՟Դ. 32։)
Զողբալին եւ զզուարճալին ազդեսցէ։ Մեծաւ բարբառով կենդանութիւն անմահութեան ի սմա ազդելով։ Ազդեալ հառաչմամբ զմշտանուէրն նուագ ձայնի։ Որ զողորմութեանցդ քո փողով բարբառոյ ազդէ. (Նար.։)
Որ ինչ ի զգայնոցս ազդի, այն մարմնաւոր է. եւ որ զգայնոց ոչ ազգի, անմարմին։ Նուրբ է տարր հրոյ, այլ զի ջերմութեամբն ազդի մարմնոյ, մարմնաւոր է. (Եզնիկ.։)
Ներգործել. ուժել. բան մը ընել, ներսը հասցնել. թէէսիր էթմէք
Կամ զօրել. օգտել. ստնանել. բանի գալ. էարամագ, գէար էթմէք
Թէ աղն անհամի, ոչ իմիք ազդիցէ այնուհետեւ. (Մտթ. ՟Ե. 13։)
Հաւատամ ազդել քոյ կարողութեանդ առ յարութիւն եւ բժշկութիւն։ Զի՞նչ ազդեսցէ փոքր խաւար՝ աւուրդ Աստուծոյ. (Նար. ՟Ժ՟Է. ՟Հ՟Դ։)
Ոչինչ կարաց ազդել նոցա։ Նետք հրեղէնք սատանայի՝ խաւարելոցն ազդեն։ Բան մեր թերեւս ուժգնագոյնս ազդեաց առ ձեզ. (Եղիշ.։ Խոսր.։ Ոսկ. յհ.։)
Ազդեցող զօրութիւն. (ԳԷ. ես։)
Շարժել ի ներքուստ. շնչել. դրդել. տուն տալ. իլհամ էթմէք
Ազդեաց յօրէնսն, շնչեաց ի մարգարէսն։ Ազդես միայն (յաստեղս), եւ նոքա ընթանան։ Առ հեղիաս զօծելութիւնն ազդեաց յէուայ եւ ազայելի։ Ի քէն ազդեցաւ գրել ինձ զսոսին. (Նար.։)
Ի ծայրից ծփմանց ազդելոյ ծովուն։ Զազդել շրթանցդ (խօսիւք). (Նար. ՟Ի՟Է. ՟Խ՟Ե։)
cf. Ազդեցիկ.
Ի բնական եւ յազդեցական բնութենէ (շունչ անասնոց). (Եզնիկ.։)
Որպէս ի զգայութիւնս է զուգատեսութիւն տեսանելեաց, եւ ձայն ազդեցականին ընդունօղ առ բերումն մտաց. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)
efficacious, energetic.
Ի մարդկեղէն կերպարանաց զԱստուծոյ ազդեցիկ զօրութիւնն դրոշմէ։ Գալուստ զազդեցիկ զօրութիւնն կոչէ. (Ոսկ. ես. ՟Բ. եւ ՟Դ։)
cf. Ազդեմ
Զգացուցանել. զեկուցանել. ազդել. խապէր էթմէք
Ճարտարքն ի բժշկաց յորժամ ազդեցուցանեն զցաւն, ապա մխիթարութիւն ցաւոցն մատուցանեն. (Մեկն. եբր.։)
Մի էութենէ, որ զամենայն յամենայնի ազդեցուցանէ. (Եզնիկ.։)
Որ առ ի մէջ է բանիւս (տրամախոհութեան), մի զսա (զաշխարհս) ըստ վայելչականն բանին բնաւորեալ ազդեցուցանէ աստուած. (Պղատ. տիմ.։)
efficaciously, energetically.
efficacious, energetic.
Ունօղ զզօրութիւն ազդելոյ. գործի նշանակելոյ զիրս ինչ.
Միայն մարդ բնաւորեցաւ ընդունել ըստ ազդողականին զգիտութիւն։ Երկաւորութեամբ ազդողական շնչոյս զօրացեալ։ Մասունս չափոց զազդողականաց հինգ զգայութեանց. (Սահմ. ՟Դ։ Նար. ՟Ի՟Ե. ՟Խ՟Զ. եւ ՟Ղ՟Գ։)
Աներեւոյթ սրով՝ հրամանաւ բարձրելոյն, որ ազդողական զօրութեամբն թափանցական է քան զամենայն սուր երկսայրի. (Ղեւոնդ.։)
efficacious, strong, energetic, penetrative;
pathetic, expressive, emphatic, significative;
active, vehement, spirituous, violent.
(որ առ յետինս առաւել գրի Ազդու) καίριος, κυριώτατος, temoestivus, opportunus Ազդող, եւ Աստոյ. Ներգործօղ զօրութեամբ եւ հաստատութեամբ. կարի դիպող. կարեւոր. զօրաւոր տիրապէս. սաստիկ յարմար, կտրուկ. փէսկին, փէք էքրար, քէար էտէր, ամէլլի
Բազում բանջարս առնուն, եւ մի դեղ կազմեն. եւ ի բազմացն մին կարի է ազդոյ. սոյնպէս եւ յապաշխարութեանն այս բանջար (ողորմածութիւն) ազդոյ է քան յամենայն. (Ոսկ. եբր.։)
Ողորմութիւնն է կարեւոր եւ ազդոյ քան զամենայն առաքինութիւնս առ ի զմեղս քաւելոյ։ Առաւել եւս ազդոյ է առ ի ցաւոցն փարատումն։ Ազդոյ (կամ աստոյ կամ ազդու) եւ օգտակար եւ կարեւոր են պահոց պնդութիւն։ Ազդոյ պատասխանի. (Մանդ.։ Եփր.։ Խոսրովիկ.։)
Հաստ աղեղնն ազդո՛յ ձգէ զնետն ի թշնամին։ Յազդոյ եւ անաչառապէս հարկանէ. (Լմբ. սղ.։)
Թէ եւ նման չէ այս ազդոյ, զի երկոքեանն են ի նիւթոյ. (Շ. խոստ.։)
վէրք, կամ հարուած, կամ ախտ. Կարեվէր. մահառիթ. չարաչար վէրք, ցաւք. մուսիպէթլի, մաթէմլի
Զայնպիսի ազդոյ վէրս առեալ ի սատանայէ, եւս ազդոյ վէրս եդ՝ քան զոր էառն։ Ազդոյ (կամ ազդու) վէրս դնէ լսողացն վասն անհաւատութեան նոցա. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. յհ.։)
Զի մի՛ զազդոյ վէրն ի հոգիս մեր ընդունիցիմք։ Գէր ցուլն կարի ազդոյ ունի զախտն։ Առաւել պատշաճ մանկան՝ մարմնոյն հարուածք քան մտացն, զի այս ազդո՛յ է։ Դուք զազդոյ վէրս (այս ինքն կարեվէր) ի զօրութիւն նիզակի հարջիք զնա. (Սարգ. ՟գ. յհ.։ Լմբ. սղ. եւ Լմբ. առակ.։ Արծր. ՟Դ. 2։)
thigh;
back.
Դիցես ի դմա զանդամաթիւնդ, զազդր եւ զերի քանցեալ յոսկերաց. (Եզեկ. ՟Ի՟Դ 4։)
Գազանք զազդերաց ոտսն ընդ պորտիւն ամփոփեն իբրեւ զչգազանս, եւ զառաջին թաթս ոչ նոյնպէս. (Կիւրղ. ղեւտ.։)
ԱԶԴՐ, դերի, րաց Նմանութեամբ երանաց եւ բարձից՝ մերթ Իրանք ուսոց, եւ բարձք թիկանց ի վերայ թիակաց. ուլն, եւ ողն. կամ անձն. շալակ, կռնակ. օմուզ, սըրթ, արգա
Ի յուս կենսունակ աստուածեղէնն ազդերի ամբարձեալ։ Ի պարանոց ազդերի ձերում ամբարձօղ։ Մի՛ ստուար ծանրութիւն բեռանցս մեղաց՝ տիրեսցէ թիկանցս ազդերաց. (Նար. խչ. եւ Նար. առաք. եւ Նար. ՟Ծ՟Ը։)
Առեալ յազդերս զմին լուծն, եւ զթեթեւ բեռն։ Ագահութիւնն իբրեւ զբեռն ի վերայ ազդերիս ծանրանայ։ Զայսպիսի ծանր բեռն փոքր ինչ յազդերէ մերմէ թօթափել ջանասցուք. (Լմբ. ովս. եւ Լմբ. սղ. ՟Բ։)
fine, good, exquisite, excellent, precious, rare, choice, worthy;
noble, great;
genteel, civil;
well ! very well ! bravo !
Աբգարիոս այր ազնիւ, ի բնութենէ արեաց, յազգէ ազնուաց։ Հարսն ազնիւ։ Յաղագս ազնուի, կամ ազնուից. (Եւս. քր. ՟Բ։ Նար. խչ.։ Շ. տաղ.։ Դիոն.։)
Մանաւանդ՝ Պատուականն յամենայն ազգս իրաց. բարի. լաւ ընտիր. գեղեցիկ. անոյշ. աղէկ, ըռինտ, սիրուն, պտիուական, սօյ, ալէ, կիւզէլ, գըյմէթլի.
Ոսկի երկրին այնորիկ ազնիւ։ Զպատմուճանն ազնիւ։ Էր Յովսէփ ազնիւ երեսօք։ Իբրեւ զգինի ազնիւ։ Ազնիւ փայտակերտ, փայտ, ծառ, ձիթենի, անդեայք։ Իւղոյ նարդեան ազնուի մեծագնոյ. եւ այլն։
Յոսկւոյ ազնուէ։ Ազնիւ կնդրկաւ։ Այնպիսի հոտոյ անուշութիւն ազնիւ եւ օգտակար։ Ի վերայ ազնիւ երիվարի. (Մագ. ՟Ժ՟Գ։ Նար. ՟Ղ՟Գ։ Ոսկ. եբր.։ Լաստ. ՟Ժ՟Զ։)
Մարթի եւ այսպիսի հանդերձիւք ընդողնել ե՛ւս չար՝ քան ազնուօք։ Վասն ազնիւ ապաշխարութեան նինուէացւոց խնայեաց. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. ես.։)
Հիւկն յազնիւ լեզուն եգիպտացւոցն թագաւոր նշանակէ. (Եւս. քր. ՟Ա։)
Ազնի՜ւ, ծառա՛յ բարի եւ հաւատարիմ. (Մտթ. ՟Ի՟Ե. 21. 29։ Ղկ. ՟Ժ՟Թ. 17։)
ի մասնէ ինչ զայդ ազնիւ ասես. (Աթ. ՟Ը։)
genteelly, civilly;
nobly, generously.
Միատեսակ ազնիւ է Աստուած. վասն զի ոչ ցրուի յունակութիւն եւ տարբերութիւնս ազնուաբարս. (Մաքս. ի դիոն.։)