Definitions containing the research ժ : 10000 Results

Արօտական, ի, աց

adj. s.

that pastures, eats grass, at pasture, at feed;
that leads cattle to pasture, herdsman, shepherd;
pasturage.


Արօրադրեմ, եցի

va.

cf. Արօրադիր առնել.

NBHL (1)

Ըզբոլոր ապառաժուտն արօրադրելով կակղել. (Պիտ.։)


Աւագանի, անւոյ

s.

court, nobility, grandee.


Աւագութիւն, ութեան

s.

greatness, excellence, sublimity, dignity, degree, degree of honour, nobility;
majority.


Աւադիկ

adv.

there is, here is.

NBHL (1)

Այժմ աւադիկ հաշտեցոյց. (Կող. ՟Ա. 22։)


Աւազականոց, աց

s.

receptacle for thieves.

NBHL (1)

Ի հին մատեանս գրի որպէս յն. օ միգրօն ο . Որ՛ մեզ փոխադարձի ի ո, եւ այժմ դրոշմի օ. իմա՛ ի մէջ բաղաձայնից, կամ յառաջ քան զբաղաձայն ինչ ի սկզբն բառից. իսկ ի յանգս եւ յառաջ քան զձայնաւորս հնչի որպէս ավ։ cf. Ւ, եւ cf. Օ։ Սորին վասն անխտիր գրի ի ձեռագիրս, ասաւղ կամ ասող. ասաւղք կամ ասողք. պաւլիս, կամ պոլիս, եւ այլն. զոր օրինակ եւ առ եբրայեցիս, արաբացիս եւ այլն, որպէս եւ առ գաղղիացիս, օտառն՝ գրի ա եւ նշանադրօք։


Աւազակապետ, աց

s.

captain of robbers.

NBHL (2)

Որդի թագաւորի յորժամ երթայ առ աւազակապետ մի, եւ տայ զինքն ի ծառայութիւն նմա, ապաքէն տէր եւ իշխան է աւազակապետն կենաց եւ մահու նորա. (Մանդ. ՟Ի՟Զ։)

Աւազակապետ ժանդատեսիլ. (Արշ. ՟Ի՟Բ։)


Աւազակուտ

adj.

full of robbers;
who loves robbery.

NBHL (1)

Տեղի ինչ է դժուարին եւ աւազակոտ։ Աւազակուտ անապատ. (Գէ. ես.։)


Աւազին

adj.

sandy, gravelly;
—ք, sand-banks, quick-sands, downs;
sand-pit;
խրել յ—ս, to run upon a sand.

NBHL (2)

Աւազին կայան։ Աւազին ժռիցն։ Ոչ միայն ի դաշտային շամբուտ վայրս, այլ եւ յապառաժ զառ ի կողս, եւ յանհարթ աւազինս. (Պիտ.։)

Աւազին կայան։ Աւազին ժռիցն։ Ոչ միայն ի դաշտային շամբուտ վայրս, այլ եւ յապառաժ զառ ի կողս, եւ յանհարթ աւազինս. (Պիտ.։)


Աւազուտ

adj.

cf. Աւազին.

NBHL (1)

Աւազին կայան։ Աւազին ժռիցն։ Ոչ միայն ի դաշտային շամբուտ վայրս, այլ եւ յապառաժ զառ ի կողս, եւ յանհարթ աւազինս. (Պիտ.։)


Աւաղաձայնութիւն, ութեան

s.

complaint, moan, lamentation.

NBHL (1)

Անբուժելի վտանդիս աւաղաձայնութեան. (Պիտ.։)


Աւաղուկ

cf. Աւաղիկ.


Աւանդապահ, աց

cf. Աւանդակիր.

NBHL (1)

Երկիւղած ի տեառնէ Աստուծոյ, յոյժ աւանդապահ պատուիրանաց նորա. (Բուզ. ՟Դ. 3.)


Աւանդեմ, եցի

va.

to consign, to deposit;
to leave, to commit, to deliver, to remit, to transmit;
to recommend;
to toach;
to give;
— զոգի, to give up the ghost, to die.


Աւանիկ

adv.

see there, see here;
here is, there is.


Աւաչ, ոյ, ի

adj.

voice, sound;
melody, harmony;
— ասեմ, to sing.

NBHL (1)

Մեղմ մրմունջս եւ աւաջս նուագեն քաղցր եւ մեղկ յոյժ. (Մարթին.։)


Աւատ, ոյ

s.

faith;
fidelity;
յ— գործել, to make, to work faithfully.


Աւարաբաշխ

adj.

that distributes the booty.

NBHL (1)

Բաժանօղ զաւար, որպէս գնի ի յն.


Աւարամասն

s.

portion of plunder.

NBHL (2)

Մասն աւարին. բաժին հանեալ ի բաշխման աւարի.

Քրիստոսաժողով բանակին աւարմասն առեալ զողորմութեանցն Աստուծոյ բերումն. (Ճ. ՟Գ.։)


Աւարառու, ռուաց

adj.

plunderer, depredator, freebooter, marauder.


Աւարեմ, եցի

va.

to make booty;
to sack, to pillage, to ravage.

NBHL (1)

Ընդ աւարողի գերել զմիտս ամենեցուն ի հնազանդութիւն Քրիստոսի։ Աւարող ժողովումն. (Պիտ.։)


Աւարումն, ման

s.

pillage, sack;
devastation.

NBHL (1)

Աւարումն քաղաքաց. (Փիլ. ՟ժ. բան.) աւարումն.


Աւարտ, ի

s.

termination, completion, consummation, end, term, point, extremity, issue, exit, conclusion;
fall, termination, cadence;
— դնել, to end.

NBHL (3)

Զառաքինութիւնս ի մի վայր ժողովեալ պօղոս՝ զսէրն աւարտ արար ամենայնի. (Հց. աթ. կիւրղ.։)

Աւարտ՝ կատարման իրաց սովոր եմք կոչել։ Ի նոյն բերէ եւ քարոզն զաւարտն։ Ապա աւարտ զայն դնէ՝ զօրհնելն զնա ամենայնիւ. (Խոսր. պտրգ. եւ ժմ։)

Յերկրիս հարոց ի չորրորդ բաժինս, եւ յերրորդ հայոց աւարտին. (Զենոբ.։)


Աւարտումն, ման

s.

termination, term, end, completion.

NBHL (1)

Յորժամ խորհուրդն չար՝ գործով յաւարտումն գայ. (Լմբ. սղ.։)


Աւաքեմ, եցի

va.

to cure, to deliver from sickness;
cf. Հաւաքեմ.

NBHL (1)

Մի՛ ժողովեսցիս, եւ մի՛ եւս աւաքեսցիս. (Եզեկ. ԻԹ. 5։)


Աւել, ի, աց

s.

broom;
hair or feather broom;
brush;
coat-brush;
— ածել, to sweep;
to brush;
to dust.


Աւելագոյն

adj.

very abundant, much.

NBHL (4)

Ունի իմն ծերութիւն, իմաստութիւն, ժամանակաւ եւ հմտութեամբ աւելագոյն. (Ոսկիփոր.։)

Նոցա ասէ աւելագոյն խնամ առնիցէք ճանապարհացն։ Եւս աւելագոյն պատժոյ արժանի է. (Ոսկ. ես.։)

Աւելագոյն ի միտս մարդկան այն իմն դժուարին է։ Մի՛ ինչ այլ աւելագոյն կարծել վասն նոցա. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2։)

Վասն այսորիկ եւ աւելագոյն պատուեալ է եօթներեակն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Աւելած

s.

sweepings.

NBHL (1)

Բառ ռմկ. որ եւ ԱՒԵԼՈՒՔ. աւլուք. Փոշի կամ խռիւ, որ ժողովի յաւել ածելոյ. չէօք.


Աւելաստաց, ից

adj.

avaricious, greedy.


Աւելի, լւոյ, լեաց

adj. adv. s.

exceeding, superfluous;
more, ahove, beyond;
աւելեաց բանք, exaggeration;
աւելեաց, the five epagomene days of the Armenian calendar.

NBHL (2)

Գրեթէ ըստ ամենայն ախտից, կամ ըստ աւելեաց (այսինքն յոլովից) այլայիլ պատահեաց մեզ. (Արիստ. շարժ.։)

Որպէս յայտ առնէ նհանջիդ երեք ժամն յաւելիսն յաւելադրեալ. (Խոսր.։)


Աւելորդ, աց

adj. s.

exceeding, redundant, superfluous, too much;
rest;
—ք որովայնի, excrement.

NBHL (4)

περισσός, -όν, πλεονάζων redundans, superfluus Աւելի քան զպէտս. յաւելեալն քան զարժանն. անկարեւոր. ումպէտ. ընդունայն. անդէպ. էւելորդ, փուճ.

Առագաստք, վարագոյրք, եւ այլ եւս աւելորդ ամենայն գործոյ նորա։ Աւելորդ աւարին, կամ մանանային, փեղկին։ Աւելորդն գաղաադու։ Աւելորդ ոսկի նուիրացն։ Աւելորդքն զտեղի առին։ Զաւելորդս ժողովրդեանն զմնացեալս ի քաղաքին.եւ այլն։

Եւ իբր Ի դուրս մնացեալ. անբաժ.

Ո՞ր տեղի իցէ աշխարհի, որ ոչ լինիցի յանկարծակի աւելորդ ի մասնէ լուսոյն, յորժամ ամփոփիցէ զճառագայթս իւր. (Վեցօր. ՟Բ։)


Աւելորդութիւն, ութեան

s.

redundance, superfluity.

NBHL (1)

Յորժամ մարդկաբար ինչ խօսի, իբրեւ աւելորդութեամբ զայս դնէ. այսինքն անչափ խոնարհութեամբ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37։)


Աւելուկ, լկի

s. bot.

dock;
—ք, sweepings.

NBHL (1)

λάπαθον, -ος lapathum ռմկ. եւս՝ աւելուկ, էւէլիկ. Բանջար ինչ ուտելի. (Գաղիան.։ Բժշկարան.։)


Աւեղկեմ, եցի

va.

to regret, to be sorry for.

NBHL (1)

Յորժամ զհերսն դեռ վիրային ի նմանէ, առ յոյժ գեղեցկութեանն բազումք յարտասուս հարան՝ որք լուանն կամ տեսին, ի գեղ աւեղկեալ. (Բուզ. ՟Դ. 3։)


Աւետագիր

s.

copy or writing of good news;
a. that writes goodnews.

NBHL (2)

Կործանման մահունախաժաման մեծ աւետագիր. (Կորիւն.։)

Կորածանման մահու նախաժաման մեծ աւետագիր. (Նար. ՟Ծ՟Ա։)


Աւետարանեմ, եցի

va.

to give good news, to announce;
to evangelize, to preach the Gospel.


Աւետաւոր, աց

adj.

that has, firings good news.

NBHL (1)

Աւետաւոր համբաւ, կամ ժամանակ. ձայն. յիշատակ. բան. վարդապետութիւն (Քրիստոսի աւետարանական). (Փարպ.։ Պիտ.։ Նար. ՟Ծ՟Բ։ Սկեւռ. յար. Եւս. քր. ՟Բ։)


Աւետաւորեմ, եցի

va.

to give, to bring good news, to announce.


Աւետիք, ետեաց

s.

good news, notification of good news;
երկիր աւետեաց, land of promise;
աւետիս տալ, cf. Աւետեմ;
տօն աւետեաց, Lady-day.


Աւերակ, աց

adj. s.

ruined, desolated;
ruin, rubbish.

NBHL (1)

Աւերակ երկիր, տեղի, լերինք, քաղաքք, ժառանգութիւնք։ Եղիցի աւերակ յաւիտեան, եւ ոչ եւս շինեսցի։ Եւ էր երուսաղէմ աւերակ թափուր.եւ այլն։


Աւերանք, նաց

s. pl.

ruin, desolation, ravage, devastation.

NBHL (1)

Վրդովումն աւերանաց։ Յեղծումն աւերանաց բերիլ։ Խուժան աւրեանաց. (Յհ. կթ.։)


Աւերեմ, եցի

va.

to ruin, to destroy, to demolish, to undo, to overthrow;
to ravage, to desolate, to break, to spoil.

NBHL (2)

Աստուած մերժեցեր, եւ աւերեցեր զմեզ. (Սղ. ՟Ծ՟Թ. 2։)

Աւերեաց զմահու կարողութիւն, կամ զդժոխս. (Շար.։)


Աւերուած

cf. Աւերած.


Աւերումն, ման

s.

cf. Աւերած.


Աւիշկ

cf. Աւիշ.

NBHL (1)

cf. ԱՒԻՇ կամ ԱՒԻՇԿ, կամ ԱՒԻՇՏ, ԱՒԻՇՔ, կամ ԱՒԻԺՔ. ἱχώρ flumor serosus, cruor, sanies Հիւթ վիժելի ի կենդանի կամ ի մեռեալ մարմնոց եւ ի տնկոց. հոյզն պարարտ կամ իւղային անուշահոտ. եւ Շարաւ.


Աւիւն

s.

fury, transport, enthusiasm.

NBHL (2)

(յորմէ Սօսաւիւն) οἷστρος oestrus, furor Ազդումն ներքին. շարժումն ըղձից. վարումն. բրումն մոլեգին. մոլեգնութիւն. դըրդում.

Աւիւն մոլեգնութեան (յն. մի բառ), որ ըմբռնէ զոք, անհնար է կատարած առնուլ ի ձեռն միոյ ուրուք բաղձութեանց. (Փիլ. ՟ժ. բան.)


Ափիբերանեմ, եցի

va.

to confound, to stop the mouth of some one, to silence;
— լինել, to be confounded, to be unable to answer.


Ափշութիւն, ութեան

s.

cf. Ապշութիւն.


Ափսինդ

cf. Օշինդր

NBHL (1)

ԱՓՍԻՆԴ կամ ԱՓՍԻՆԹ, կամ ԱՓՍՆԴԻՆ. յն. ափսինթիօն. լտ. ապսինցիում. պ. էֆսինթիյն. cf. ՕՇԻՆԴՐ։ ժշկարան.։)


Ափսոսամ, ացի

vn.

to regret.

NBHL (1)

Աւաղելով ավսոսան զանցեալ ժամանակն. (Ոսկիփոր.։)