free;
large, ample, vast, spacious, great;
diffuse;
— ժամս, for a long time, or duration;
— ի նեղութիւնս, magnanimous, long-suffering, patient;
— կեանք, a dissolute life;
— է, it is lawful, permitted, it is not prohibited;
— կեալ, to live daintily;
— գնալ, to live dissolutely;
— առնել, to facilitate;
at length, lengthily;
diffusely;
dissolutely;
յ—ի, freely, at large;
յ—ի լինել, to be free, in liberty, at large;
to be unbound.
Ընդարձակ հեռաւորութիւն, միջոց տեղւոյ եւ ամաց, ծոց, եւ այլն. (Նար.։)
Եւս հրաշափառագոյն եւ ընդարձակ խորհրդով. (Արշ.։)
Կայր ընդարձակ (կամ ընդ արձակ) ժամս անկեալ. (Վրք. հց. ՟Դ։)
Զի իւր ամենայն հարկաւոր պիտոյքն ընդարձակ է, եւ աւելորդն է խափանեալ։ Յորժամ Աստուած ողորմի, զամենայն ինչ ընդարձակ առնէ այնոցիկ՝ որոց ողորմի. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ.։)
Ընդարձակ ուսուցին հաւատացելոց ոչ միայն բանիւք, այլ եւ գրովք. (Բրսղ. մրկ.։)
Տարի եւ կէս յընդարձակի շրջեցաւ Յովհաննէս, եւ ապա մատնեցաւ. (Տօնակ.։)
diffuse, extended;
prolixious.
Ունիմք եւ առ այս ճշգրիտ եւ ընդարձակաբան վկայութեամբ հարցն զթուղթ Գերմանոսի. (Գր. տղ. թղթ.։)
larger, vast;
very long, lengthy, more diffuse, very prolix;
more diffusely, minutely, in all its details.
Ընդարձակագոյն բանիւ բարբառեալ. (Յհ. իմ. երեւ.։)
Ընդարձակագոյն դնէր զբանն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։)
magnanimous, patient.
Երկայնամիտ՝ համբերօղ. լանսիրտ.
magnanimity, long-suffering, patience.
Երկայնմտութիւն. համբերութիւն. լանսրտութիւն.
vast, spacious, extended.
Զհրացանկն գաւիթ ընդարձակայարկ յատակաց վայրիցն ագինայ. (Նար. խչ.։)
widely, amply.
Գետ՝ որ ընդարձակապէս հոսի ընդ հարթաձեւ դաշտ. (Լմբ. պտրգ.։)
reared in ease, dainty, delicate, commodious;
unbridled, dissolute.
Նախդիր անպէտ (բաց ի բաղադրութենէ, ուր լինի եւ Ըմ) որպէս Ընդ. ներ. ն. ի. յ. ց։ Ի տրական հոլով, որպէս յն. εἱς ad
Հիւանդութիւն եւ ողջութիւն ըն մարմնոջ կենդանեաց. իսկ սպիտակութիւն եւ սեւութիւն պարզաբար ըն մարմնոջ. իսկ արդարութիւն եւ անիրաւութիւն ն՝ոգւոջ մարդոյն. (Արիստ. հակակ. ՟Թ։)
Որպէս ըն ձայնի ստորասութիւնս ըն խորհրդում ինչ լինիցի. (Անյաղթ պերիարմ.։)
Մարդիկք փափուկք իբրեւ զնոսա՝ ընդարձակասուն բնակիչք ձիւնեղէն լերանց՝ եղեն բնակիչք խորշակահար դաշտաց. (Եղիշ. ՟Ը։)
to dilate, to enlarge, to make greater, to increase, to augment, to extend, to prolong;
to disband, to relax, to spread, to widen, to reach, to stretch, to give ground, to amplify;
— բանիւ, to exaggerate;
to relax, to give repose to;
to tranquilize;
ընդարձակելով — զձեռն յօք or ումեք, to open the hand, to give freely, to be generous;
— ումեք, to give rest or repose, liberty, license.
πλατύνω, ἑμπλατύνω dilato ἁνοίγω aperio Լայնել. բանալ. տարածել. համարձակ եւ ազատ առնել. անդորրացուցանել. դիւրել. ճոխացուցանել. թողացուցանել. լանցընել, մենծցընել.
Ընդարձակել զսահմանս, կամ զտեղի խորանաց, զգնացս. (Ել. ՟Լ՟Դ. 24։ Օր. ՟Ժ՟Բ. 20։ Ես. ՟Ծ՟Դ. 2։ Սղ. ՟Լ՟Է. 37։)
Դաւիթ հարկանէր զքնարն վասն Սաւուղայ, զի ընդարձակեսցի նմա. (Մծբ. ՟Թ։)
Որ առ Աստուած սիրովն ընդարձակեալ հոգին. (Յհ. իմ. երեւ.։)
Ի հարկաւորսն՝ ընդարձակեալ է յԱստուծոյ՝ վայելել. (Գր. հր.։)
cf. Արձակ.
Երիւար արքունի է լեզուդ. եթէ ընդարձակերասանակ թողուցուս օցտել եւ խայտալ, սատանայի եւ դիւաց հեծանելիք լինիցին. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 26։)
extent, extension, size, latitude, greatness, width, amplitude, amplification, enlargement;
diffusion;
field;
capacity, capaciousness;
disengagement, relaxation, freedom, liberty.
πλάτος, πλατεῖα, τὸ εὑρύχωρον, ἅνεσις spatium, latitudo, dilatatio, laxitas Ընդարձակն գոլ՝ ըստ ամենայն առման, հակառակն անձկութեան.
Ընդարձակութիւն քաղաքի, կամ տան, սրահի, սրտի, եւ այլն։ Շնորհեաց նոցա ընդարձակութիւն, եւ արար թողութիւն՝ ելանել եւ շինել զԵրուսաղէմ. (՟Ա. Եզր. ՟Դ. 62։)
Ընդարձակութիւն պատմութեան, կամ լեզուի, ապացուցի, խորհրդոց Քրիստոսի, ձեռին, կամաց, կեղոյ չարի։ Յընդարձակութեան վայելումն։ Առնել ընդարձակութիւն ի վրդովմանց։ Կապելոց կամ նեղելոց ընդարձակութիւն, եւ այլն. (Խոր.։ Պիտ.։ Լմբ.։ ՃՃ. եւ այլն։)
cf. Ընդարմացեալ.
Արմատ Ընդարմանալոյ. իբր Ընդարմացեալ ինչ. զոր Անյաղթն ստուգաբանէ ըստ համեմատութեան յունականին ի վերայ մարմին բառի այսպէս.
Մարմին կրեալ ասի զհոգին, ուստի եւ կապարն զմարմինն կոչէ հոմերոս. վասն որոյ մարմին կոչի, այսինքն ընդարմ. վասն զի ընդարմացուցանէ զհոգին, եւ ընդարմանայ ի գերեզմանի. (Սահմ. ՟Ը։)
Ի մարմնի գոլ, որ է ընդարմն, թմուր, խօլ. զի ընդարմացեալ է հոգի ի նմա, եւ ինքն ընդարմանայ ի գերեզմանի. (Վրդն. յանթառամն.։)
to grow stupid, numb, to fall asleep;
to be benumbed, dulled;
— ի ցրտոյ, to be benumbed with cold, to be frozen, to become torpid;
— աչօք յիմն, to gaze at, to stare at;
— զբաղանօք, to preoccupy one's self, to plunge in, to engulf one's self;
զբաղմակոյտ ոսկերաց նորա ընդարմացոյց, he has benumhed the multitude of his bones.
Ընդ պատուհանն խոնարհեալ նայի, եւ կանգնի, մինչեւ ընդարմանայ. (Նեղոս.։)
Բազում սերմանիք ի բազում ամաց ընդարմացեալ կացին ընդ հողով անբոյսք. (Մամբր.։)
Ընդարմացեալ ի տգիտութենէ։ Աչօքն ընդ երեւելի վայելչութիւնս ընդարմանեալ։ Ընդարմացեալ եմք զբաղանօք աշխարհիս. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)
to benumb, to lull asleep;
to chill;
to stupefy.
Այսօր անմահութեան հոտ անոյշ բուրեաց ի Թաբօր, թմբրեալ ընդարմացոյց զդասս առաքելոցն. (Շար.։)
to cover with sand, to bury.
Ընդ աւազով ծածկել. թաղել ընդ հողով.
Եհար զեգիպտացին, եւ ընդաւազեաց. (Եղիշ. ՟Ե։)
to cry out-right, or loudly.
ὁδύρομαι lamentor, ploro, defleo Գեղձիլ յոյժ. փղձկիլ՝ ցնդիլ յարտասուս. կականիլ տղայոց. անշնչանալ ստնդիեցաց լալեօք. հեկեկալ. կախկըպիլ.
to fall on one's knees;
to coil one's self up.
Ընդգճեալ ի ծունկս՝ երկիրպագանէր։ Ընդգճեալ առաջի արտօսրաթոր կականմամբ. (Յհ. կթ.։)
to take or receive to one's bosom, to make welcome.
Զամենայն տիեզերս (համեմատեալ) առ երկինս, որ զնոսա զամենեսեան յինքն ընդգոգեալ ունի. (Կոչ. ՟Զ։)
Զայս աւետիս եւ վստահութիւն ընդգոգեալ ունէր։ Սեռք մերմանց անճառից ընդգոգեալ ի մի ասպարէզ. (Նար. ՟Ժ՟Ա. եւ Նար. մծբ.։)
to embrace, to clasp in ones arms, to clasp or throw one's arms round, to hug;
to undertake;
— զձեռն ի վերայ լանջաց, to remain with the arms crossed.
Կենարար աջովդ՝ որ ի խաչին տարածեալ՝ զիս ընդգրկեաց. (Խոր. հռիփս.։)
Ընդգրկել զկենակիցն։ Հեռացի՛ր յընդգրկելոյ զօտարն։ Ընդգրկեաց սիրական ողջունիւ զորդին միածին։ Զլոյս հոգւոյն ընդգրկել։ Ընդգրկել զերկեղ Աստուծոյ։ Զբարին ընդգրկել։ Զնոյն երանութիւն ընդգրկել. (Լմբ.։)
Երասանաւ բանին ընդգրկեալ զոտս մեր ի ճանապարհէ աշխարհիս՝ դարձուցանէ յընթացս վկայութեանն Աստուծոյ. (Լմբ. սղ.։)
Գլուխ իմ ընդգրկեալ ծնգեալ իբրեւ զհասկ, որ հասանէ ի մանգաղս մահու. (Կեչառ. աղեքս.։)
to divide in opposite parts, to place one against the other.
ԸՆԴԴԻՄԱԲԱԺԱՆԵԼ. ἁντιδιαιρέω divido in formas contrarias, oppono Դէմ ընդդէմ բաժանել. հակադրել.
Գործնականն ընդդիմաբաժանի տեսականումն։ Յընդդիմաբաժանեալ տեսակսն (ի բանական եւ յանբան). (Սահմ. ՟Ա. ՟Ժ՟Թ. ՟Ի։)
resistent, solid, hard, compact, opaque.
ἁντιτυπής repercutiens, refractarius Որ ընդդէմ բախէ. դիմակաց. դիմահար. պինդ. կարծր.
ԸՆԴԴԻՄԱԲԱԽ ԼԻՆԵԼ. προσβάλλομαι Ընդհարկանիլ.
(Փորձութիւնք ի թշնամեաց յաճախէին ընդդէմ Փրկչին). որում ընդդիմաբախ եղեալք լուծանէին, եւ յոչինչ համարեալ լինէին. (Աթ. ՟Ը։)
Սաստիկ հնչմունս ընդդիմաբախեալք անչափութեամբ ճայթմանն. (Բրս. արբեց.։)
opposite;
contradictory;
contradicter, opponent;
— լինել, cf. Ընդդիմաբանեմ.
ἁντιλόγος, ἁντιλογικός contradicens Դիմախօս. հակառակաբան. հակասօղ. դէմ խօսօղ.
Յորում զհակառակն ասաց իբրեւ զընդդիմաբան. (Բրս. հց.։)
Միոյ հասարակաց ճշմարիտ հաւատոյ ընդդիմաբանս. (Լմբ. ատ.։)
to contradiet, to counteract, to contest, to answer;
to object, to oppose.
ἁντιλέγω, ἁντιφωνέω contradico, altercor, reclamo Դիմախօսել. հակառակ բարբառել. հակառակել. վիճել. առարկել. ի դէմս ածել.
Առ այսպիսի առաջարկութիւնս հերձուածողացն ո՛չ է դժնդակ՝ ընդդիմաբանել։ Ո՞վ ոք համարձակեսցի՝ որոց հոգւովն խօսեցան՝ ընդդիմաբանել. (Կիւրղ. գանձ.։)
Յարելով ի նոսին զընդդիմաբանել անմիտ հայհոյութեանցն. (Խոր. ՟Գ. 65։)
Հարկանի, եւ ոչ ընդդիմաբանէ. (Վրք. հց. ՟Բ։)
Ընդդիմաբանէ այսպիսին Աստուծոյ դատաստանացն։ Ի հնազանդութիւն ժողովեաց զմեզ, եւ ամենեքին ընդդիմաբանեմք։ Աւելորդ ընդդիմաբանէք ո՛վ եբրայեցիք. (ՃՃ.։)
Ընդդիմաբանեն զկարգաւորաց ոմանց զզանազան անկարգութիւնս։ Որով եւ առ իս՝ ասացեալքն ընդդիմաբանին, բժիշկ բժշկեա՛ զանձն քո. (Շ. ընդհ. եւ Շ. ատ.։)
contradiction, disputation;
antiphrasis.
ἁντιλογία contradictio, controversia ἁνθυποφορά objectio Դիմախօսութիւն. առարկութիւն. հակառակութիւն, պատասխանատուութիւն. կշտամբութիւն. հակասութիւն. ներհակութիւն.
Առանց ամենայն ընդդիմաբանութեան՝ նուազն ի լաւէն օրհնի եւ սրբի։ Ընդդիմաբանութիւն, որպէս ի (դիմաց) հերձուածողաց. (Կիւրղ. գանձ.։)
Եւ մի՛ յերկիւղ ընդդիմաբանութեան աղխել զշրթունս. այսինքն առ ահի դիմախօսութեան հակառակորդաց. (Սարկ. քհ.։)
Ոչ տիրապէս առ նա հանդիպի ընդդիմաբանութիւնս, այլ ամենից սխալողաց. (Նար. ՟Խ՟Ը։)
on the contrary, in a contrary manner.
Ներհակաբար. ընդհակառակն. ընդդէմ.
opposite, contrary.
Հակառակօղ. հակառակորդ.
Ընդդէմ հրէիցն ընդդիմադարձից. (Ոսկ. գծ.։)
Ի պատուհասեալն զընդդիմադարձ յամառեալսն՝ հրով լեալ քինախնդիր. (Տօնակ.։)
ԸՆԴԴԻՄԱԴԱՐՁ ԼԻՆԵԼ կամ ԿԱԼ. Ընդդէմ դառնալ. հակառակիլ.
to oppose, to resist.
Հարցանեմ ցայնոսիկ, որք մեզ ընդդիմադարձին. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37։)
opposition, resistance;
antiperistasis.
Որ յանձն առեր զընդդիմադարձութիւն հրէիցն. (Գանձ.։)
Կամ ἁντιστροφή inversio, conversio retrorsum, reciprocatio Դէմ առ դէմ դարձուած՝ շրջումն՝ հայեցուած.
to oppose, to object.
ἁντιτίθημι oppono ἁντιμετρόω oppondero Դէմ ընդդէմ դնել՝ կարգել՝ կացուցանել. բաղդատել ներհակաբար.
Զառ ի նմանէ զբաղումն՝ աստուածային հոգոցն ընդդիմադրեաց։ Զվստահութիւն իւր առ ի յԱստուած յուսոյն ընդդիմադրեալ մարդկային մտածութեան. (Բրս. հց.։)
Ընդդիմութիւն բանսարկուին ... ուղղութեանց զհակառակ չարն ընդդիմադրեն. (Խոսր. պտրգ.։)
Ընդդիմադրեն՝ օրինացն Քրիստոսի գործասէրք՝ մահու եւ կենաց. (Համամ առակ.։)
cf. Ընդդիմաբան.
Մի՛ ընդդիմախօս լինել հրամանաց թագաւորին. (Վրք. ոսկ.։)
cf. Ընդդիմաբանեմ.
Ոչ ոք է՝ որ այսմ ընդդիմախօսէ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 7։)
cf. Ընդդիմաբանութիւն.
Ամենայն ուրեք զանամօթութիւն հրէիցն ըմբերանէր զընդդիմախօսութեանն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30։)
contrary, opposite;
opposite extremes, adversity, disgrace, calamity;
— զօրութիւն, coercive power;
—ս դնել, to oppose, to contract.
ἑναντίος, ἑναντιούμενος contrarius, oppositus, adversarius Հակառակ. ներհակ. ընդդէմ. ներհական. հակադրեալ.
Ամենայն ընդդիմակք՝ միմեանց ապականիչք։ Որք բոլորովին ընդդիմակքն են ոչինչ ունին հաւասար. (Նիւս. ամ. չար.։)
Միտս խորհրդոց կալցի բարեաց եւ լաւաց, եւ ի պէտս վարեսցի ընդդիմակօքն. (Փիլ. լին.։)
Ոչ միայն հակառակ՝ ընդդիմակին ընդդիմանայ, այլեւ նմին իսկ չարին՝ յոյժ չարն. (Եփր. աւետար.։)
(Նեստոր) ընդդիմակ թուղթս գրելով ուղղափառութեան հաւատոյ. (Աբր. մամիկ.։)
Ընդդէմ ժողովոյն միախորհ եդին ընդդիմակս. այսինքն ընդդիմակ բանս. (Գագիկ առ ռոմանոս.։)
to oppose, to resist.
Անտիոքոս բռնադատէ թողուլ զօրէնս հայրենիս, եւ Մատաթիա ոչ ընդդիմակայէ. (Խոր. ՟Գ. 68։)
resistance.
Ընդ հրեշտակին մարտեայ, եւ ընդդիմակալ եղէ զօրութեան նորա։ Զի կարացեր դու ընդդիմակալ լինել հրեշտակին. (Եփր. ծն.։)
cf. Ընդդիմակաց;
— ցաւք or —ք, adversity, calamity.
Ստահակ ասին ընդդիմակայք ճշմարտութեան. (Շ. բարձր.։)
Արդ մինչ վանեաց զընդդիմակայն (զսատանայ), առ Յովհաննէս գայ Յորդանան. (Յս. որդի.։)
Եթէ աղքատասցի եղբայրութիւնն յընդդիմակայ ցաւոց։ Պարտ է ի ձեռն աղօթից եւ խնդրուածոց վճարել (իլ) յընդդիմակայիցն (իրաց). (Բրս. հց.։)
opposition, resistance;
confutation, refutation, dispute, controversy.
ἕνστασις adversatio, argumentum ad refellendum adversarium Ընդդէմ կալն. պնդելն զիւր բան՝ եղծմամբ բանից հակառակորդին.
Պատահեմ ձեզ Ընդդիմակայութեամբ։ Եւ է ընդդիմակայութեան գործ, եւ այլն. (Սահմ. ՟Ա։) (ուր լրագրոյն է յն. իսկ ի հյ. թերի, մինչեւ շփոթիլ ընդ Ընդդիմայարակայութեան)։
cf. Ընդդիմակայութիւն.
Արդ եղծանելով զառաջին ձեռնարկութիւն եղծանողացն զիմաստասիրութիւն, պիտանանամք ընդդիմակայման. հին տպ. պիտանացու է եւ ընդդիմակայումն. յն. վարեմք զընդդիմակայումն. (Սահմ. ՟Ա։)
Եթէ զոգւոյ առ մարմին զուգակցութիւն եւ զընդդիմակայումն հայեսցէ (ուսանել), ի նա յեցցի. (Սկեւռ. լմբ.։)
that resists, opposite, contrary.
ὐπενάντιος, ἁντιστατικός adversarius, qui contra stat Որ ընդդէմ կայ. ընդդիմակ. հակառակորդ, եւ հակառակ. ընդդիմակայ.
Եթէ ելանիցէք ի պատերազմ յերկրի ձերում ընդդիմակացացն որ կայցեն ձեզ հակառակ. (Թուոց. ՟Ժ. 9։)
Ընդդիմակաց է հրոյ ջուր։ Ոչ ցանկանալն չշնալոյն ոչ եթէ ընդդիմակաց ինչ է. (Եզնիկ.։)
Հոսումն՝ հաստատութեամբ իւիք զօրաւորաւ եւ ընդդիմակացաւ արգելանի. (Բրս. չար.։)
opposition, resistance.
Իսկ Պոմպէոս պատերազմեալ ընդ Միհրդատայ՝ տեսանէ զսաստիկ ընդդիմակացութիւն եւ զահագին մարտս. (Խոր. ՟Բ. 14։)
Գիտացեալ զընդդիմակացութիւն նոցա, եւ զանփոփոխ յօժարութիւնն։ Տեսեալ զնորա զընդդիմակացութիւնն անխոնարհելի։ Զի մի՛ յաղթեսցէ մարդկային ընդդիմակացութիւնն. (ՃՃ.։)
Առ ախտսն ընդդիմակացութիւն (այսինքն դիմակալութիւն)։ Միմեանց լուծման եւ ընդդիմակացութեան. (այսինքն անմիաբանութեան, երկպառակութեան). (Բրս. հց.։)
adversary, antagonist
Այրեսցէ հուր զհակառակորդս քո, եւ յայտնի լիցի անուն քո ընդդիմակցաց քոց. (Ես. ՟Կ՟Դ. 2։)
opposite side, reverse, wrong side.
Հակառակ կողմն. ներհակն. ներհականն.
Որպէս եւ ընդդիմակողմնն՝ մի ըստ միոջէ չարին է կապեալ զչարութիւնն իւր. ատելութիւն զբարկութենէ, բարկութիւնն զհպարտութենէ. (Նեղոս.։)
antipathy.
Մոգքն ազգ են պարսկական, ի հնարս եւ ի դիւթութիւնս, եւ ի բանաւորական ընդդիմակրութիւնս նայելով, եւ ի պահպանութիւն առ ի բարձրայնոցն պարապել. (Բրս. ծն.։)
cf. Դիմամարտութիւն.
Զբանսարկուին զընդդիմակցութիւնսն ընկալաւ։ Որոց ընդդիմակցութիւնն մահ էր. (Ճ. ՟Գ.։)
contrary, inimical, opposite;
adversary, antagonist.
Սաստկանայր հանդէս ընդդիմամարտիցն. (Խոր. հռիփս.։)
Զընդդիմամարտս այլոց կենդանեաց. (Յհ. իմ. պաւլ.։)
Որպէս ի հանդիսէ ընդդիմամարտաց եկեալ ի բանակետղն. (Կամրջ.։)
Հակառակամարտ. ոսոխ. հակառակորդ.
Վանեցեր զընդդիմամարտ թշնամին։ Ընդդիմամարտ հանդիսիւ. (Շար.։)
Ուր սաստկապէս նահատակեալ քաջութեամբ ընդդիմամարտ լինէր Գնէլ. (Խոր. ՟Գ. 3։)
Ընդդիմամարտ դիւաց կամ մահու։ Ընդդիմամարտ ախոյեան։ Աներեւութից ընդդիմամարտից։ Վանեա՛ զընդդիմամարտն իմ. (Նար.։)
cf. Ընդդիմամարտ.
Ո՛չ հիւանդութիւն՝ մահու ընդդիմամարտիկ. (Մամբր.։)
Զընդդիմամարտիկսն տկար գոլ համարեալ ըստ իւրեանց կարծեաց։ Համարին ընդդիմամարտկացն յաղթող լինել. (Դիոն. ածայ.։)
to resist, to contrast, to be repugnant, to mutitiny.
ἑναντιόω adversor, obsto ἁντιβαίνω obnitor, refragor Ընդդէմ կալ, դառնալ. հակառակիլ.
Յստակամտաց հովիւ ... ընդդիմացողաց դատաւոր. (Եփր. աւետար.։)
contrary thought or sentiment.
Զի՞նչ արդեօք իցէ կռիւ Աստուծոյ առ մարդ (այսինքն հրեշտակին ընդ Յակոբայ), բայց ինձ թուի մարդկային առաքինութեանս (կամ զօրութեան) առ Աստուած ընդդիմաքննութիւն. (Առ որս. ՟Է. յորմէ եւ Վրդն. ծն.։)
antipodes.
ἁντίποδες adversipedes Հակոտնեայք. բնակիչք ստորին կողման հողագնտոյս իբր ընդ ոտիւք մերովք. վարի աշխըրքի մարդիկ.
Ասեն արտաքինքն, թէ գոն ի ներքոյ երկրի մարդիկք եւ այլ կենդանիք, որք ընդդիմոտունք են մեզ։ Եթէ ոչ էին մեզ ընդդիմոտունք ներքոյաբնակք, ո՞ւմ արդեօք արեգակդ տայր զլոյս կէս աւուրն (ի գիշերի)։ Ես հաւանեալ էի ընդդիմոտունս մեզ լինել. եւ այլն. (Շիր.։)
resistance, opposition;
contradiction, contrariety, discord;
hinderance, obstacle;
strife;
dislike, aversion, repugnance, conflict, trouble, implication.
ἑναντίοτης, ἑναντίωμα repugnantia, adversitas Ընդդէմ գոլն. եւ ընդդէմ կալն. դիմամարտութիւն. հակառակութիւն.
Ո՞ր ընդդիմութիւն հանդիպի, եթէ ասեմք, եւ այլն. (Աթան. ՟Ը։)