mediocrity, mediation, middle way.
Ընդ մէջն գտանիլ ծայրից. միջասահմանութիւն.
to penetrate, to pierce, to strike through or pass across;
to insinuate one's self;
to pass through a filter.
Ընդմտանէ ընդ ամենայն վասն յստակութեան. (Իմ. ՟Է. 24։)
Օդոյս այսոյ, որ այժմս ընդմտեալ է յորդիսն ապստամբութեան. (Եփես. ՟Բ. 2։)
Եւ Ընդ իւիք կամ ի ներքոյ իրիք մտանել.
Խնդրէ զայն, որ ընդմտանէ (ընդ լծով), եւ ձգէ. (Սեբեր. ՟Ժ։)
touchy, easily offended, sensible, feeling;
thoughtful, pensive, anxious, gloomy, full of care.
αἱσθητικός sensitivus, sensibilis Ընդ միտս տարօղ զիմն՝ հոգալով. հոգած. խնամոտ. յն. զգայուն.
Սիրտ առն ընդմտատարի՝ տրտմութիւն է անձին իւրոյ. (Առակ. ՟Ժ՟Դ. 10.)
Ընդմտատար զայն կոչէ, որ չառնէ անտես ո՛չ զբանս եւ ո՛չ զգործս, որ պատահէ։ (Լմբ.)
to render proud, insolent, impertinent.
Չասաց, թէ հալեա՛ զմարմինդ, այլ թէ մի՛ այնչափ ընդողնեցուցաներ, մինչեւ զորդւոյն իշխանութիւնն ի միջոյ բառնալ. (Ոսկ. եբր. ՟Ժ՟Գ։) (գրեալ էր վրիպակաւ, ընկողմնեցուցաներ)։
to lie down at length, supine;
to become idle, negligent, feeble;
to adorn one's self magnificently, gorgeously;
to make an ostentatious display, to dress pretentiously;
to become vain or insolent.
ԸՆԴՈՂՆԻՄ որ եւ ՅՈՂՆԻԼ. Յողն անկանիլ. յորսայս անկանիլ ի վերայ ողին. յուլանալ. յանհոգս նստիլ. անգործ կալ. եւ Զհետ լինել ընդունայնութեանց եւ պաճուճանաց. (յն. պէսպէս)
Կարի իմն հեշտացուցիչք են (գովեստք), եւ ընդողնելոյ պատճառք. (Սարգ. ՟ա. պետ. 4։)
Զգաստութեամբ, եւ մի՛ ընդողնելով. զի այն զարդ է, միւսն չզարդ։ Մարթի եւ այսպիսի հանդերձիւք ընդողնել ե՛ւս չար քան ազնուօք։ Ո՛չ մեծութեան ինչ նշանակ է այնչափ զարդ յանձին կապել, այլ ընդողնելոյ եւ պչրանաց. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ը։)
boaster, braggart.
Ոչ կարաց ընդոստախօս պատագրոսն այն համբառնալ զգլուխն իւր. (Ղեւոնդ.։)
to leap, to recoil, to start with fear;
to be aroused, frightened, dismayed;
to shy, to be testive;
to be disturbed, disconcerted;
to get angry.
ԸՆԴՈՍՏԻՄ ԸՆԴՈՍՏՆՈՒՄ ԸՆԴՈՍՏՉԻՄ. ἁναπηδάω resilio διανίστημι adsurgo in altum, salto Ի վեր ոստնուլ. ի վեր վազել, ցնցմամբ յոտս յառնել. յանկարծ զարթնուլ ի քնոյ. խրտչել. յահի լինել. ապշիլ, այլայլիլ. տեղէն վեր ցաթկել, տակն ու վրայ ըլլալ.
Զի մի՛ յանկարծակի ընդոստիցին՝ (կամ ընդոստիցեն) կա՛մ ճչելով կամ կոծելով. (Մամբր.։)
Ոչ արդեօք ընդոստիցէք ի գեղեցկութենէ մտացն (գրոյն). (Փիլ. լին.։)
Ընդոստնոյր ի յահէ. (Վրդն. ծն.։)
Ընդոստչել զարթնուլ։ Զի՞ յապաղես եւ ոչ շարժիս եւ ընդոստչիս. (Փիլ.։)
Զի մի՛ ընդոստչիցին հրէայքն։ Բայց նոքա եւ ոչ ինչ այնու ընդոստեան, այլ տակաւին իբրեւ ընդ մարդոյ խօսէին. (Ոսկ. գղ. եւ Ոսկ. մտթ. ՟Բ. 24։)
Ոչ ընդոստեայ ի թմբրութեանց լքմանէ մտացս. (Նար. ՟Ե։)
Յերկիւղէ տերանց իբրեւ սուր խթանով հարեալ՝ ընդոստչի. ի վեր վազէ։ Ու՛ր ուրեմն ի խոր ընկղմութենէն ի վեր ընդոստիցէ. (Անյաղթ հց. իմ.)
cf. Ընդոստնում.
Յերկիւղէ տերանց իբրեւ սուր խթանով հարեալ՝ ընդոստչի. ի վեր վազէ։ Ու՛ր ուրեմն ի խոր ընկղմութենէն ի վեր ընդոստիցէ. (Անյաղթ հց. իմ.)
leap, reboud;
shaking, concussion.
Ընդոստնուլն. յառնելն.
Ի քուն եւ յընդոստումն (Ղազարու) ... ընդոստմամբն Աստուած փառաւորի. (Մամբր.։)
Տատանման մրրկածին շնչոյ ընդոստման՝ տանն. (Նար. մծբ.։)
to cause to leap or recoil;
to shake, to move;
to impel, to push, to spur on, to thrust;
to awaken, to excite.
ἑπεγείρω, διανίστημι exsuscito, excito, stimulo եւ այլն. Տալ ընդոստնուլ. զարթուցանել. շարժել. շարժլել. հարթուցանել. ի բաց վարել.
Ընդոստուցից փախստական զամենեսին։ Ոչ ոք իցէ՝ որ ընդոստուցանիցէ (զգիշակերս)։ Դարձո՛ զաչս քո յինէն. վասն զի դոքա ընդոստուցին զիս (ա՛յլ ձ. սրարբեցուցին). (Ես. ՟Խ՟Գ. 14։ Օր. ՟Ի՟Ը. 26։ Երգ. ՟Զ. 4։)
Զարթուցանէ եւ ընդոստուցանէ զխաղաղացեալ ոգին։ Այս երեւութիւն եւ զմարգարէն զԵսայի զարթուցեալ ընդոստոյց. (Փիլ.։)
Բանս, ձայնիւ փողոյ անբանս, որք զիմ զինուորն ոչ ընդոստուցանեն ի հոգեւոր պատերազմն. (Ածաբ. կարկտ.։)
Ընդոստուցանել ի թագաւորութենէ զմարդիկ. (Անան. ի յհ. մկ.։)
exciting;
stimulating, spurring on.
Խթան ընդոստուցիչ ամենայն հեղգացելոց. (Եղիշ. ՟Ը։)
Յայնպիսւոյ ընդոստուցիչ եւ կսկծողական խթանէ իմաստայիղձն պակասեալ բանից. (Սկեւռ. լմբ.։)
to trample under foot;
to despise;
to dishearten, to humble, to subdue, to drive out, to push.
Զամենայն սրացեալ ընդոտնես։ Ընդոտնեա՛ ի սանձս կապոյ։ Ընդոտնեցաւ թշնամիք եկեղեցւոյ։ Ընկրկեցին ընդոտնեցին զլեռնակարկառ մոլութիւն։ Վեհն ի տկարէն ընդոտնի. (Նար.։)
to twist or break the neck;
to tame, to bridle.
Ընդուլնէ եւ հերքէ։ Եւ արջք բաժանեալք՝ ընդուլնեն, եւ զմիջոյ բուռն հարեալ՝ ուժգնապէս զարկուցանեն. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. լիւս.։)
receiving, welcoming;
capable, susceptible;
acceptable, agreeable.
Ընդունա՛կ լեր աղօթից եւ մաղթանաց մեղուցեալ քոց ծառայիցս. (Գանձ.։)
ԸՆԴՈՒՆԱԿ. δεκτικός ad recipiendum aptus ἁντιλαμβανόμενος capiens, capax μέτοχος particeps Յարմար առ ընդունել. ենթակայ. արժանաւոր. ունակ. ընդունարան. ունօղ յինքեան. հաղորդ.
Լուսոյ, կամ շնորհաց, կամ բարձրագոյն բարեաց, կամ շնորհաձիր էին եւ հոգւոյ նորա ընդունակ։ Որդւոյն պատրաստեալ զքեզ ընդունակ. (Նար.։)
Ո՛չ է կեանք, այլ կենաց ընդունակ. (Կիւրղ. գանձ.։)
Ներհական խաւարի է լոյս. յայտ է թէ (եւ) ընդունակք լուսոյ իմաստութեան՝ ընդունակաց տգիտութեան խաւարի. (Սարկ. քհ.։)
Ընդունակ եղեւ ամենայն չարութեան. (Բրս. չար.։)
Որք զծիրանին ներկեն, այլովք ոմամբք զընդունակսն պատրաստեն. (Տօնակ.։)
Անտես ինչ տեսակ եւ անկերպարան (նիւթն առաջին՝) ամենայնի ընդունակ (յն. մի բառ πανδεκές ). (Պղատ. տիմ.։)
ԸՆԴՈՒՆԱԿ. δεκτός acceptus, gratus Ընդունելի. հաճոյական. արժանընկալ. արժանընդունակ. եւ Ընկալեալ.
Ի ձեռն սոցա ընդունակ եւ հաճոյական մաղթանաց հայցմա աղօթից. ա՛յլ ձ. ընդունական. (Նար. առաք.։)
Ոչ զայն ցուցանեմք, թէ յականջսն ազդեցաւ ձայնն, այլ՝ թէ կամացն ընդունակ եղեւ. (Խոսր.։)
Ի յայդմանէ զքեզ ի վա՛յր արկ, ի հրեշտակաց լե՛ր ընդունակ. (Յս. որդի.։)
acceptance;
capacity, reach;
participation;
capacity;
— ջերմութեան, heating -.
Տաճարացո՛ յընդունակութիւն մարմնոյ եւ արեան միածնի քո. (Պտրգ.։)
Հոտոտելիքն (նշանակեն) զանուշահոտութեանն աստուածայնոյ զընդունակութիւնն. (Շ. հրեշտ. ըստ Դիոն. երկն.։)
acceptable, admissible;
agreeable, welcome;
obtainable;
that accepts, that receives.
δεκτός, προσδεκτός, εὑδόκιμος acceptus, acceptabilis, gratus Արժանի ընդունելոյ. հաճոյական. հաւանելի.
Զընդունելիս ձեր զոհեսջիք։ յողջակէզ ընդունելի առ ի ձէնջ։ Զի ոչ լինիցի ընդունելի առ ի ձէնջ։ Կշիռ արդար ընդունելի է նմա։ Օր ընդունելի։ Ընդունելի պատարագ։ Ամ տեառն ընդունելի։ Ժամանակ ընդունելի։ Ընդունելիք նորա իբրեւ զամպ անագան.եւ այլն։
Աղօթիւք ընդունելւովք Աստուծոյ. (Սարկ. քհ.։)
Շնչոյ զգալի, եւ լսելեաց ընդունելի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 25։)
Ընդունելի իմ է։ Ընդունելի է մեր Աստուած Յակովբայ։ Աստուած ընդունելի փրկութեան իմոյ. (Սղ. ՟Ժ՟Է. ՟Խ՟Ա. ՟Խ՟Ե. ՟Ձ՟Ը. ՟Ղ։)
Ընդունելի իմ է. ո՛չ թէ ես ընդունիմ զնա, այլ թէ նա զիս ընկալաւ յինքն. քանզի ի յոյնս յայտնի նշանակէ Անտիլիփտօռմու, այսինքն զօրավիգն իմ. (Լմբ. սղ.։)
who receives, receiver, acceptor;
recipient.
Այն, որ ընդունի. ընդունօղ, ընկալուչ. եւ Ընդունարան.
Ետուն մեզ զգեղմն ընդունիչ զցօղն երկնային. (Շար.։)
Ընդունչին պատարագաց, եւ մատուցչին։ Ի մէջ ամուլ որովայնին ընդունչին նորա. (Եփր. ծն. եւ Եփր. համաբ.։)
Առաքեսցեն (զջուրս գետոց) յայլ ընդունիչ երակս։ Բանն հոսելով զօրէն աղբեր ի լսելիս այնոցիկ, որք պատահեսցեն անդ իբրեւ զընդունիչս ոմանս. (Փիլ. լին.։)
griming, grimacing, mimicking;
grumbling.
Յորդորէին ուսանել զուսմունս ծաղրելի շնչմանց, եւ ընդունչսարկու քըրթընջմանց խօսսն՝ որպէս զօձակոչսն եւ զորովայնախօսս. (Փարպ.։)
cf. Ընտուստ.
Իսկ յորժամ ընդուստ մատուցանեն քահանայքն, ոչ հրամայէ ուտել. (Մեկն. ղեւտ.։)
haughtiness, pride.
Ամբարհաւաճութիւն եւ ընդվզանքն՝ ի վերայ դիմաց երեւեալ լինին. (Փիլ. լին.։)
to twist, to wring the neck.
Սա զերկուց ցլուց վայրենեաց միով ձեռամբ կալեալ զեղջերէն՝ թափեաց, հանդերձ ընդվզեալ ջախջախմամբ. (Խոր. ՟Բ. 76։)
Յաղագս այսպիսի մախանաց նենգութեան՝ ընդվզեալ մեռուցանէր զնա. (Մագ. ՟Ժ՟Ե։)
Արտաւազդայ փոխանակեալ ... ի խորափիտ ինչ ընդվզեալ. (Շ. վիպ.։)
to copy, to take a copy, to transcribe.
Որք մտաւորաբար ընթեռնոյք զվարս սրբոյն, եւ կամ ընդօրինակէք գրչութեամբ. (Գր. վկ. յիշ. վարուց ոսկ.։)
Որք կարդայք կամ ընդօրինակէք. (Յիշատ. ստէպ։)
to trample under foot;
to subdue, to submit;
to strike, to knock;
to drive away, to disperse.
Նոյն ընդ Ենթադրել. ներքոյ արկանել. առ ոտն կոխել. տապաստ արկանել. նուաճել. վանել. ընկրկել.
Այլ շիջուցին զջահըն վառեալ (զԳրիգորիս), ի շամշական ձի ընթադրեալ. այսինքն կապեալ յետուստ կողմանէ ձիոյն. (Շ. վիպ.։)
Ընթադրեալ առ ոտն հարին զմեծ քահանայութեան զԱստուծոյ զպատիւն. (Բուզ. ՟Գ. 15։)
Պարտեալ յետս ընթադրէր։ Զչարախօս թշնամին ամօթով ըըթադրէ։ Զգետս սատանայական խորհրդոցն յաղթահարեալ ընթադրեաց։ Զխնդրողսն պատուոյ յետ ընթադրէ (կամ ենթադրէ), եւ զարհամարհողսն յառաջ ձգէ։ Հեռի՛ ընթադրեա՛ց յինէն բա՛րկութիւն. (Լմբ. պտր.։ Լմբ. սղ.։ Լմբ.։ առկ։)
Ի կոյտս աղբեւաց զքեզ անխտիր ընթադրեալ. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Ժ։)
Յանձն եւ ի մարմին փրկչին ընթադրեալ (այսինքն որ առաջի կայր՝) ոչ կարէր մերձենալ պատրանօք. (Լմբ. պտրգ.։)
trampling upon;
subjection;
project, purpose, design;
սպանանել ձիախրոխտ ընթադրութեամբ, to ride over and trample to death.
Եւ որպէս Առաջարկութիւն. դիտաւորութիւն. որպէս յն. ὐπόθεσις.
Բոլոր դիտումնն մեր, եւ նորին գրոյս ընթադրութիւն՝ խաղաղութեանն է ուղղութիւն. (Գերմ.։)
racing;
swift.
δρομικός cursu valens Որ ինչ հայի յընթացումն. եւ Կարօղ ընթանալ. քաջընթաց.
concurring;
accompanying;
agreeing, concordant;
coincident;
concomitant.
Ուղեւորաց ճանապարհի՝ լերո՛ւք ի նոյն ընթացակից. (Շ. հրեշտ.։ Շ. ոտ.։)
Ընթացակից տալ զձայնս՝ մտացն. (Լմբ. պտրգ.։)
concurrence;
accompanying;
concomitance;
retinue;
coincidence.
Յառաջնորդացն ընթացակցութենէ ոչ խոտորեցան։ Պահեն զարդարս եւ զմեղաւորս ընթացակցութեամբ գլխոյն իւրեանց Քրիստոսի. (Լմբ. պտրգ.։)
cf. Ընթացատեղ.
στάδιον stadium, curriculum Որոշեալ վայր ընթանալոյ. ասպարէզ. ստադիոն. վազելու տեղ.
Զգաստութեամբ յընթացարանսն եւ ի գազանամարտս արուեստիւ գործեն. (Փիլ. տեսական.։)
Բայց որոշման սոցա տեղի են զանազան, զոր մոլորակք աստեղքն ունին ընթացարան. (Երզն. ոտ. երկն.։)
to cause to run.
Տալ ընթանալ. յառաջ վարել. վազցընել, առաջ քշել՝ տանիլ.
Որ ընթացուցանեն զճանապարհորդն ի դուռն կենաց եւ փրկութեան։ Յառաւելութիւն բարեաց զմեզ ընթացուցանեն։ Ի կատարումն ընթացուցանեն հաճոյիցն Աստուծոյ. (Յճխ.։)
Ընդ խաւար որպէս ի լոյս ընթացուցանելն. (Լմբ. ատ.։)
Ընթացոյց զնա (յերկրէ) յերկինս. (Եփր. համաբ.։)
legible, readable;
reader, lecturer.
Այսինքն Ընթերցօղ։ (Կոչ. ՟Դ.) ուր ըստ ձ. ընթեռնլեացն. իսկ հին տպ. ընթերցողացն։
Զոր միանգամ յեկեղեցիս ոչ ընթեռնլի են (յն. ոչ ընթերցեալ լինին), զայն եւ առանձինն մի՛ ընթեռնուցուս։
cf. Առընթեր.
Այլ ո՞յր ընթեր (կամ Առ ո՞յր ընթեր) նստի քո գլուխն. (Լմբ. պտրգ.։)
Մեք, նիւթոյ իրիք ընթեր գոլով, ի ձեռն շարժման ձեռաց կատարեմք ինչ. (Կիւրղ. գանձ.։)
Կայր մեծ քահանայն բեհեզազդեաց՝ աւազանին ընթեր, որ ի դրախտէն բղխէր. (Տաղ.։)
to read.
Առնել ընթերցանելեացն զբօսանս. այսինքն կամեցողացն ընթեռնուլ, ըստ յն. (՟Բ. Մակ. ՟Բ. 26։)
that loves study, studious, well-read.
to study, to read with pleasure.
Ընթեռնուլ, կամ պարապել յընթերցմունս.
Յորժամ այսպիսիս ընթերցասիրեմք իմաստութեան ճառս. (Խոր. ՟Ա. 2։)
cf. Ընթերցիչ.
ἁναγινώσκων legens ἁναγνώστης lector Որ ընթեռնու. ընթերցասէր. գրագէտ. դասասաց. վերծանօղ. եւ Անագանոս՝ ունօղ զպաշտօն կարդալոյ եւ մեկնելոյ յեկեղեցւոջ զսուրբ գիրս. կարդացօղ, կարդացօղ մարդ, գիրք կարդացօղ ու մեկնօղ կամ թարգմանօղ.
Սիրելի եղիցի եւ քեզ ընթերցողիդ, որպէս այրն եւ գործք, այսպէս եւ զնմանէ բանք։ Ինքն էր ընթերցող եւ թարգմանիչ. (Խոր. ՟Ա. 30։ ՟Գ. 47։)
Ողջոյն տամ դպրաց, եւ ընթերցողաց, եւ դռնապանաց. (Ածազգ. ՟Ը։)
reading;
lectureship, order of lecturers in the church.
Ընթերցումն. եւ Ընթերցողն գոլ ըստ ամենայն առման.
Պատմագրացն, յորոց ըստ յերկար ընթերցողութեան գտի ի նոցանէ, եւ այլն. (Փարպ.։)
Վերծանութիւնդ ըստ յունաց (իբր վերաճանաչութիւն՝) ի մերումս թարգմանի ընթերցողութիւն. (Երզն. քեր.։)
lecture;
lesson.
Ի վերայ ընթերցուածոց հին կտակարանացն։ Մի՛տ դիր ընթերցուածոց. (՟Բ. Կոր. ՟Բ. 4։ ՟Ա. Տիմ. ՟Դ. 13։)
Կափուցէ՞ք զաչս յընթերցուածոց. (Եղիշ. ՟Գ։)
Ընթերցուած ի Ծննդոց, յԵլից, եւ այլն. (Ճշ.։)
Մեր ընթերցուածս լաւագոյն ունի. (Եւս. քր. ՟Ա։)
Ընթերցուածն իսկ վկայէ ի վերայ նորա. (Եփր. համաբ.։)
Ի սահման կարգի այսր ընթերցուածոյ։ Յայլ ընթերցուածս գրեցի։ Կցորդեմ սմին զընթերցուածն, թէ օր Տեառն եւ այլն. (Նար.։)
catechism (of St. Cyril).
ԸՆԹԵՐՑՈՒԱԾԱԳԻՐ ԸՆԹԵՐՑՈՒԱԾԱԴԻՐ, դրի. Գիրք ընթերցուածոց. Ճաշոց. Տօնամակ. եւ Կոչումն ընծայութեան Կիւրղի ի վերայ բնաբանից Սուրբ Գրոց.
Քաջալերութիւն պատրաստեաց զսուրբ հայրապետն Կիւրեղ՝ իւր ընթերցուածագրովն. (Լծ. կոչ.։)
Եւ ոչ ի Կիւրղէ գտանի ոք յընթերցուածագրին։ Յընթերցուածագրի կանոնեցաւ. (Կամրջ.։)
cf. Ընթերցասէր.
who gives a supper.
Որ տայ այլոց ընթրիս. կոչնատէր. տանուտէր.
Յերկնաւոր ընթրիսն փութասցո՛ւք ժամանել յընթրատուն Քրիստոս. (Փարպ.։)
supper-time.
Անստոյգ բառ, իբր Ժամ ընթրիս ուտելոյ.
(Դան. ՟Զ. 14.) ուր ըստ յն. եւ ըստ քանի մի ձեռ. հյ. ասի.
to sup, to take the evening's repast.
δειπνέω coeno Յընթրիս բազմիլ, եւ Ուտել զընթրիս.
Ի Բեթանիա յընթրելն իւրում մի ի բազմականացն էր Ղազարոս. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)
Արժանի արասցես զիս այսօր ընթրել առ քեզ. (Ճ. ՟Ա.։)
Թէ այդպէս հանդարտութեամբ ճաշեալ էիր, ոչ այդպէս աղքատաբար ընթրէիր. (Ոսկիփոր.։)
supper, evening's repast;
— տէրունեան, the Lor's —, the Last —, —ս առնել, գործել, տալ, to invite to -;
to give a banquet;
ընթրիս առնել առ ումեք, to sup with...;
ի ժամ ընթրեաց, at supper-time.
δεῖπνον coena, caena Ընդ երեկս ուտելիք. երեկորին սեղան. մեծահաց կոչունք, եւ ազնիւ կերակուրք յո՛ր եւ է ժամու. իրիկուան սեղան.
Առնիցես ճաշ կամ ընթրիս։ Այր ոմն գործեաց ընթրիս։ Ոչ ոք յայնց կոչեցելոց ճաշակեսցէ յընթրեաց (գրի եւ յ՝նթրեաց) իմոց։ Ի լնել ընթրեացն։ Ի ժամու ընթրեացն։ Յետ ընթրեացն.եւ այլն։
ԸՆԹՐԻՍ ԱՌՆԵԼ, կամ ԳՈՐԾԵԼ. որպէս Պատրաստել ընթրիս։ (Դան. ՟Ե. 1։ Ծն. ՟Ժ՟Թ. 3։ Եղիշ. ՟Բ, եւ այլն։)
(Յայտ. ՟Գ. 20.)
to rise, to shine, to blaze forth, to glitter, to sparkle, to glare, to be bright.
ἁναλάμπω resplendeo, reluceo Ծաւալիլ սփռիլ կամ ընծայիլ լուսոյ՝ իբր ընձիւղմամբ. ծագել շառաւիղօք. նշողել. փայլել. պայծառանալ. լուսատու լինել. եւ իբր կր. Լոյս ընդունել.
Եթէ ոչ լոյս արեգական ընծուէր, զիա՞րդ մարմնոցն անբաւ եւ անճառ որակութիւնք երեւեալ լինէին։ Երկիւղ բարի ի վերայ եհաս, այն՝ որ ընծուի մերկացելոց զգայութեանցն խորհրդոց։ Աստեղքն յերեկորեայ մինչեւ յառաւօտ ընծուին։ Է՛ որ ի վերայ երկրի, եւ է՛ որ ընդ երկրաւ՝ կենդանաբերին կէսքն ընծուին. (Փիլ. քհ. ՟Ե։ եւ Փիլ. ել. ՟Ա. 22։ ՟Բ. 104. 109։)
Զաստեղս ի լուսնոյ ասեն ընծուիլ, եւ զլուսինն արեգակամբ ուռճացեալ։ Զանցնիւր գօտիսն ի ձեռն արեգականն ընծուիլ. (Խոր. ՟Գ. 6։ (Ի Հին բռ. վրիպակաւ Ընծուիլն շփոթի ընդ Ընձիւղիլ։))
that receives;
betrothed, husband;
խօսեալ —, affianced wife;
receiver.
Տաղաւարի նահապետին արդարոյ Աբրահամու՝ ընկալուչ եղելումն հիւրութեանն Աստուծոյ. (Ճ. ՟Ժ.։)
Չեհաս ի քաղաք ընկալչին իւրոյ. (Մամբր.։)
Ոչ յիշեաց զընկալուչ սուրբ հոգին, որ լուսաւորեաց զնա (աւազանաւն). (Եղիշ. ՟Դ։)
ԸՆԿԱԼՈՒՉ. μνηστήρ sponsus եւ μεμνηστευμένη sponsa, desponsata Խօսնայր. փեսայ, որ ունի ընդունել զհարսն. ասի եւ զհարսնէ՝ որպէս ընդունելի.
Զկոյսն՝ յորմէ ծնաւ, եւ զընկալուչն՝ որում զկոյսն էր խօսեալ։ Կին աստ զխօսեալն կոչէ, որպէս եւ փեսայս յառաջ քան զամուսնութիւնն սովոր են կոչել գիրք զընկալուչս. (Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)
Անդէն յիւրաքանչիւր տան պահել զխօսեալն Ընկալուչս. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)
Վայելուչք ի տգեղաց, եւ ընկալուչք յանպիտաց. (Նար. մծբ.։)
to bind one's self closely, to adhere to, to entwine one's self with.
Պաշարեալք, ընկապճեալք ... յերկիր անկեալք՝ անբարբառ կային. (Բուզ. ՟Գ. 3։)
as a companion or comrade, friendly.
Ընկերաբար գայիր ի պայքար. (Եղիշ. ՟Բ։)
subscription;
մտանել յ—, to subscribe to;
ելանել յընկերագրութենէ, to cease to subscribe, to be no longer a subscriber;
պայմանք ընկերագրութեան, terms of -.
companion, comrade, colleague;
associate, partner;
fellow-member, friar.
ἐταῖρος socius Կցորդ յընկերութեան. ընկեր.
Ոմանց յընկերակցաց նախարարացն։ Լուեալ զնամականին ընկերակցացն։ Քան զամենայն ընկերակիցս իւր. (Փարպ.։)
Ընկերակիցք են մերոյ բնութեանս. (Եղիշ. միանձն.։)
Ամենեւին չերդնուլն՝ սուտ չերդնլոյն ո՛չ եթէ ընդդէմ ինչ է, այլ յոյժ ընկերակից. (Եզնիկ.։)
Վա՛յ ինձ եղբա՛յր իմ եւ ընկերակից իմ բագոս։ Ե՛կ եւ հանգի՛ր յարքայութիւն ընդ ընկերակցին քում. (Հ=Յ. հոկտ. ՟Է.։)
to accompany one's self, to associate one's self, to become a partner.
Եթէ ընդ բարիսն շրջին եւ ընկերակցին գործովք, նոյնպէս լինին եւ նոքա. (Բրսղ. մրկ.։)