Your research : 356 Results for ն

Entries' title containing ն : 10000 Results

Անշէջ

adj.

inextinguishable.


Անշնորհ, աց

adj.

ill-favoured, disfigured, deformed;
ungracious, ungraceful, unpleasant;
unfortunate, unlucky;
ungrateful, unthankful.


Անշնորհակալ, ի, աց

adj.

ungrateful, unthankful.


Անշնորհակալու, լուի

cf. Անշնորհակալ.


Անշնորհակալութիւն, ութեան

s.

ingratitude.


Անշնորհութիւն, ութեան

s.

deformity, ugliness, ill-favouredness;
ingratitude.


Անշնչական, ի, աց

adj.

breathless, dead;
inanimate, senseless.


Անշնչանամ, ացայ

vn.

to expire, to die;
to commit suicide by suffocation.


Անշնչացեալ

adj.

asphyxiated.


Անշնչացուցանեմ, ուցի

va.

to asphyxiated.


Անշնչութիւն, ութեան

s.

expiration, death;
asphyxia.


Անշշուկ

adj.

dumb with amazement, astonished, surprised;
— լինել, to be astonished, to wonder;
— լռութիւն, utter or profound silence.


Անշշունջ

cf. Անշշուկ.


Անշունչ, շնչից, ոց

adj.

inanimate, senseless.


Անշուշտ

adj. adv.

incontestable, sure, certain, assured, infallible;
assuredly, incontestably, certainly.


Անշուք

adj.

inglorious, unhonoured, ignoble, vile;
ill-favoured, deformed;
— վարել կենցաղ, to live retired.


Անշրջելի, լւոյ, լեաց

adj.

unchangeable;
that cannot be overturned.


Անշփոթ, ից

adj. adv.

adj. adv. without confusion;
unperplexed, not embarrassed;
tranquil.


Անշփոթութիւն, ութեան

s.

imperturbability, calm.


Անշքանամ, ացայ

vn.

to become vile, to grow despicable;
to grow ugly, to fade.


Անշքացուցանեմ, ուցի

va.

to disfigure, to deform, to spoil.


Անշքութիւն, ութեան

s.

awkwardness, deformity, ugliness.


Անշօշափելի, լւոյ, լեաց

adj.

impalpable.


Անոլորտ

adj.

unbounded, unlimited, infinite.


Անոխակալ, ի, աց

adj.

without malice, not revengeful, not malignant.


Անոխակալութիւն, ութեան

s.

absence of maliciousness, freedom from revenge or hatred.


Անողորկ

adj.

unpolished, uneven, rough.


Անողորմ, ից

adj. adv.

unpitying, imcompassionate, inhuman, barbarous, cruel, brutal. cf. Անողորմաբար.


Անողորմաբար

adv.

cruelly, barbarously, atrociously;
— չարչարել, to tyrannize.


Անողոք

adj.

implacable, severe, inflexible, inexorable.


Անողոքելի

cf. Անողոք.


Անողջախոհ

adj.

unchaste, incontinent, impure, immodest.


Անողջանալի, լւոյ, լեաց

adj.

insanable, incurable.


Անոճ

adj.

without style, orderless, confused;
— իմն, pellmell, promiscuously.


Անոյժ

adj.

without force, feeble.


Անոյշ, նուշի, ուշունք, ուշից

adj.

sweet, agreeable;
հոտ — բուրել, to give an agreeable odour;
հոտ անուշից, perfume.

• (ի հլ. յգ. ուղ. անոյշք կամ անու-շունք) «համեղ, ախորժելի, հոտաւէտ» ՍԳր. Կիւրղ. ծն. «հաճելի բան, ախորժելի կեանօ» Եւս. քր. «սիրով, ախորժելով» Ոսկ. բ. կոր. որից անոյշք «երկնային արքայութիւն» Եզն. անուշակ «անմահական» Գ. մկ. զ. 10. Եւս. քր. ա. անուշակ կերակուր «անմահների ու-տելիքը, ἀμβροσῖα» Իմ. ժթ. 20. անուշահամ Ագաթ. անուշահոտ Ագաթ. Եզն. անուշանալ «անու» հոտեր քսուելով հոտաւէտուիլ» Ոսկ. ա. տիմ. մ. և ես. անուշարար «ախորժելի» Չաք. թ. 17. «քաղցրեղէն եփող» Եղիշ. անու-շութիւն «քաղցրութիւն, բոյր» ՍԳր. Ագաթ. ւետնաբար անուշացնել զսիրտ «հաճել, հա-մոզել» Սմբ. պտմ. 102։

• = Պհլ. anoš «նեկտար, անմահութեան ըմպելիք», anōš։ k «անմահ, անանց», պաղ. anōš «դեղթափ», պրս. [arabic word] nōš «կենաց ջուր, քաղցրաճաշակ և անուշահամ իր, խո-րիսխ, շաքար, քաղցր ըմպելիք ևն», [arabic word] nōša «լաւ, բարի, քաղցր», [arabic word] nōšin «քաղցր, համեղ», [arabic word] nōšdārū «անդե-ռայ, դեղթափ», [arabic word] nošidan «ըմպել, խմել», [arabic word] nōša kardan «շողոքոր-թել», [arabic word] nōšaba «կենաց ջուր, անմա-հութեան ջուր», Շահնամէի մէջ յաճախ գոր-ծածական է [arabic word] anōša bizī̄ tū «յա-ւիտեան կեա՛ց»։ Այս բոլոր բառերի արմատն է զնդ. aoša-«մահ», որից բացասական մաս-նիկով anaoša-«անմահ»։ Անմահութեան ի-մաստը յետոյ փոխուած է քաղգրութեան-մինչև այսօր էլ մեր ժողովուրդը գործածում է անմահական հոտ, անուշ անմահական ջուր, անո՜ւշ անմահութի՛ւն ասացուածները, որոնց մէջ անմահական բառը «քաղցր» ի-մաստն ունի (հմմտ. M. Abeghian, Arm. Volksglaube, էջ 27)։ Այս օրինակները ցոյց են տալիս՝ որ ո՛չ միայն անոյշ «քաղցր» և անուշակ «անմահ» բառերը պէտք չէ բա-ժանել իրարից (ինչպէս անում է Հիւբշման), այլ նաև այն՝ որ մեր նախնիք այս բառերի հետ փոխ էին առած նաև անմահութիւնը և քաղցրութիւնը իրար զուգորդելու գաղափարը։ -Հիւբշ. 99։

• Առաջին անգամ ուղիղ մեկնեց ԳԴ յետոյ Paterm. 92 են։

• ԳՒՌ.-Ագլ. Ալշ. Ախց. Գոր. Երև. Զթ. Խր. Խրբ. Կր. Հճ. Ղրբ. Մկ. Մշ.Ննխ. Շմ. Ոզմ. Պլ. Ռ. Սեբ. Սչ. Վն. Տփ. անուշ, Ջղ. անուշ, անո՜շ. Սլմ. անօ՜շ, Տիգ. անուշ, Ակն. անիւշ, Ասլ. էնիւշ, Հմշ. օնուշ, Մրղ. աննօշ, այս ձևերից ռմանք, ինչ. Ասլ. Խր. Պլ. նշանակում են «քաղցր» (սրանց մէջ քաղցր բառը կորսուած է). ուրիշներ՝ ինչ. Սչ. Խրբ. Ոզմ. «համեղ, համով» (որոնց մէջ քաղցր բառն էլ կայ պահուած), իսկ Ագլ. Ղրբ. Մրղ. Շմ. Ջղ. Սլմ. գործածում են միայն իբր բարեմաղթութիւն ւտողին կամ մանաւանդ խմողին ուղղուած։ Նոր բառեր են անուշաչուի, անուշատուր ա-նուշբերնել, անուշել, անուշեղէն, անուշկեկ, անուշ-մանուշ, անուշ-չանուշ ևն։

• ՓՈԽ.-Ըստ Ծաղիկ 1891, էջ 89-90 թրք. գործածւում է nuš olsun, anuš olsun«անո՜ւշ լինի» (իբր բարեմաղթութիւն. յատկապէս ճաշի վրայ զկռտացողներին են ասում). ա-ռաջինը պարսկերէն է, իսկ երկրորդը՝ եթէ ստոյգ է, փոխառեալ է հայերէնից։


Անոյշք, շից

s.

sweetness, suavity.


Անոպայ, ից

adj.

untoward, rude, rough, rustic;
uncivil, disobliging;
awkward, unbecoming.

• , ի հլ. «անխելք, անմիտ» Ոսկ. ես. Կռչ. 228. «դաժան, ժանտ» Նար. Սկևռ. յար. Սարգ. յուդ. «տգէտ, գռեհիկ, վայրե-

ՆՀԲ մեկնում է հյ. անեփ կամ յն. օ՛փս «երես» բառից, իբր «աներես»։


Անոստ

adj.

without branches;
that does not rise or stir.


Անոտն

adj. adv.

footless, apode;
baseless;
յանոտից, at the feet.


Անոտնաձայն առնեմ

sv. vn.

to walk on the tip-toe;
to walk on the tip of one's toes.


Անորակ

adj.

without quality or accident.


Անորդի, դւոյ, դեաց

adj.

childless, heirless;
steril, barren;
— մեռանել, to die without children.


Անորդիմ, եցայ

vn.

to remain without children, to lose one's children.


Անորդութիւն, ութեան

s.

cf. Անզաւակութիւն.


Անորիշ

adj.

inseparable, indivisible.


Անորոճ

adj.

that does not ruminate or chew the cud.


Անորոշ, ի, ից

adj. adv.

undetermined, indefinite, uncertain;
vague, indistinct, confused;
inarticulate;
contingent;
Անորոշաբար.


Անորոշաբար

adv.

indefinitely;
confusedly, indistinctly;
implicitly.


Անորոշութիւն, ութեան

s.

indecision, indetermination.


Definitions containing the research ն : 4985 Results