Definitions containing the research ջ : 10000 Results

Յարափթիթ

adj.

ever-shooting or blossoming.

NBHL (1)

Լուսասաղարթ ոստովք քաջուղէշ եւ յարափթիթ պտղաւետեալք. (Խոր. վրդվռ.։)


Յարգանք, նաց

s.

respect, veneration, deference, reverence, consideration, esteem, regard;
honour;
compliments.

NBHL (1)

Ընդ երջանիկ պոռնկացն ի քէն ընկալելոցն յաւէտահրաշ յարգանօք։ Չունիմ զանձն իմ քեզ ընծայել յարգանօք բանից իբրեւ զնոսա։ Բանականութեանն յարգանօք կրկին ճոխացար. (Նար. ՟Լ՟Գ. ՟Ծ՟Թ. եւ ՟Խ՟Զ։)


Յարգեմ, եցի

va.

to respect, to pay respect to, to honour, to render honour, to revere, to think very highly of, to value highly;
to esteem, to value, to prize, to make much of, to account, to consider;
to exercise, to employ, to make use of, to turn to account;
— զհանճար, զտաղանդ, to employ or exercise one's talents.

NBHL (5)

τιμάω honoro, decoro μεγαλύνω magnifacio, aestimo, magnifico προάγω eveho ἑγκωμιάζω laudo ἁνακηρύττω praedico, laudibus celebro. Պատուել, պատուասիրել. մեծարել. մեծացուցանել գովութեամբ, դրուատել, քարոզել. ընծայեցուցանել, նախապատիւ առնել. յառաջեցուցանել. վարկանել. յարգ ընծայել.

Յարգէր զնոսա ժողովուրդն։ Պատուեաց զիմաստութիւն, եւ յարգեցաւ (այսինքն արգոյ եղեւ, յառաջեաց)։ Եւ ոչ յարգեցաւ (յն. վերագրեցաւ) թիւն ի գիրս բանից աւուրց թագաւորին Դաւթի. (Գծ. ՟Ե. 13։ Առակ. ՟Զ. 8։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Է. 24։)

Յարգեն զթշուառութիւն, եւ պարսաւեն զյաջողուածս։ Յարգեն զանարգս քան զպատուականս։ Ետես՝ եթէ ոչ ինչ յարգեցաւ ծածուկ հնարագիտութիւնն. (Եղիշ. ՟Բ։)

Ինքն ոչինչ յարգէ զանձն։ Քան զամենեսեան յարգէր (զհարիւրապետին հաւատս)։ Պօղոս զբամբասեալսն յարգէ։ Մեք անձամբ զանձինս մի՛ յարգիցեմք. եւ եթէ այլք եւս կամիցին յարգել, մի՛ առնուցումք յանձն։ Որք պահօք զանձինս յարգել ջանայցեն. (Ոսկ. մտթ. ստէպ։)

ՅԱՐԳԵԼ. որպէս Իրակել (ըստ յն). πραγματεύομαι . (որ եւ հանդերձել) negotior եւ ῤυθμίζω ad certum numerum redigo, moderor, mores informo, compono, apto . Ի գործ արկանել. յառաջ տանել՝ կատարել. աճեցուցանել. վճարել. եւ Յանգել. յարմարել. բանեցնել, գլուխ հանել .... եւ յարմարցընել. ... (լծ. եւ յն. էրղա՛զօ ).


Յարգի

cf. Յարգոյ.

NBHL (1)

(լծ. արժօղ. եւ յառաջ. առաջին) որպէս Յարգաւոր. յարգոյ. պատուական. մեծ համարեալ. նախամեծար. ...


Յարդատեսակ

adj.

like straw.

NBHL (1)

Զյարդատեսակ ժողովս մեղաւորաց ձախակողմանն ... արկանէ ի հուրն անշէջ։ Զպտուղ չարչարանացն առեալ ընդ ձեզ տանիք. իսկ յարդատեսակ չարչարանքն աստանօր մնան. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ՟Բ։)


Յարդարանք

s.

ornament;
finery.

NBHL (1)

Լուսոյն պայծառութիւն արդարոցն լինի զգեստ յարդարանաց. իսկ այրեցողականն՝ մեղաւորացն կարգի տանջանարան. (Շ. բարձր.։)


Յարդարեմ, եցի

va. mus.

to fit up, to arrange, to adjust, to put in order;
to fine, to refine;
to form, to fashion, to dispose;
to adorn, to embellish;
to ameliorate, to improve, to better the condition;
to make, to do;
to tune, to put in tune, to accord;
— զսեղան, զճաշ, to get ready, to prepare, to get dinner ready;
— զանկողին, to make the bed;
— զսենեակ, to do the room;
— զեղնգունս, to pare one's nails;
— զճրագ, to snuf the candle;
— զհերս, to adjust, dress or deck one's hair;
— զելս իրացն, to organize, to regulate, to put in order;
ճակատ առ ճակատ —եալ, drawn out in battle-array;
սեղան կազմ եւ —եալ, table ready covered, a well spread table.

NBHL (3)

Մաքրեալ եւ յարդարեալ։ Յարդարեսցէ զճանապարհ քո առաջի քո։ Յարդարեաց զնոսա իբրեւ զերիվար գեղեցիկ պատերազմի։ Ի նմանէ դիտեաց, եւ ի նմանէ յարդարեաց։ Բարեկամս Աստուծոյ եւ մարգարէս յարդարէ (կամ առնէ)։ Իբրեւ սաղմոսարանաւ իւրաքանչիւր յարդարեալ ձայնիւք (կամ ձայնիւ յարմարեալք).եւ այլն։

Նաեւ այլուստ յարդարէ զբանն։ Տե՛ս զիա՛րդ յարդարէ յաջորդաւն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)

Ճրագն Աստուծոյ մինչ չեւ յարդարեալ է, այսինքն է թէ մինչ չեւ շիջեալ է (կամ անցեալ). (Կիւրղ. թագ.։)


Յարդարիչ, չի, չաց

adj. s.

putting or setting in order, fitting up, preparing;
adorning;
orderer, regulator;
refiner;
— ճրագի, snuffers.

NBHL (1)

Նա աւանիկ նստի ընդ աջմէ հօր յարդարիչ պատերազմացն. յն. հանդիսադիր. (Ոսկ. եբր. ՟Ժ՟Դ։)


Յարդարուն

cf. Յարդար.

NBHL (1)

Յարդարուն հմտութեամբքն յառաջեալ (ի քերթուածս)։ Զի յարդարուն զչար կամացն առաջարկութիւն դիւրաւ կարասցէ կատարել։ Յարդարուն եւ ամենահաճելի կատարելութիւն բարւոյ։ Յարդարուն կազմուածով. (Պիտ.։)


Յարդգող, ի

s.

galaxy, milky way.

NBHL (1)

Յաղագս կաթին ծրոյ. ոմանք յառաջնոցն հայոց ասացին, թէ ի խիստ ձմերան Վահագն նախնի հայոց գողացաւ զյարդ Բարշամայ ասորեստանեայց նախնոյ. զոր եւ մեք սովորեցաք բնախօսութեամբ՝ յարդգողի հետ անուանել. (Շիր.։)


Յարդիմ, եցայ

vn.

to become straw.

NBHL (1)

Որ ոք կամի լինել ցորենահատ, ընծայեսցէ զինքն Աստուծոյ, եւ կեցցէ. եւ որ ոք յետս ընկրկեալ յարդեսցի, այրեսցի, եւ մի՛ շիջցի. (Փարպ.։)


Յարեմ, եցի

va.

cf. Յարեցուցանեմ.

NBHL (2)

Որ յարեն տուն ի տուն։ Յարեցի զձեզ առ իս։ Յարեսջի՛ք ի ձեզ զամենայն օրինակիրս օրինաց։ Զկնի Տեառն Աստուծոյ ձերոյ երթիջիք, եւ ի նա յարեսջիք։ Ի գէտս մի՛ յարիցիք։ Յիւրաքանչիւր ժառանգութիւն յարեսցին։ Սահմանք Մանասէի յասեր յարեսցին (կամ յա՛ր իցեն)։ Աղէ դուք եկա՛յք յարեցարո՛ւք ամենեքեան։ Յարեա՛ց յաղջկունս իմ. եւ յարեցաւ հռութ յաղջըկունսն Բոոսայ քաղել հասկ։ Յարեա՛ց ի կառսդ։ Բորոտութիւնն Նեեմանայ յարեսցի ի քեզ։ Ի միմեանս ոչ յարիցին (կամ ո՛չ յարիցեն), զոր օրինակ ոչ խառնի երկաթ ընդ խեցի. եւ այլն։

Զի զմեզ անդրէն առ աստուածութիւնն յարեսցէ իւրով նմանութեամբն։ Ընդ լուսոյն մասին եւ խաւար յարեմ։ Զմի եւ զերկուս ի նշանացն յանուանէ գրեցին, եւ ապա զբազումս ի նոյն յարեցին։ Յարէ զայս յառաջին նոյն միտս։ Յառաջինսն՝ որ ասացան, յարեցից։ Ի նոյն եւ զայս եւս յարեալ գրէ։ Ի նոյն յարեալ՝ ասէ։ Արատ ինչ յարել ի մաքուրն Գրիգորիոս. (Ագաթ.։ Նար. ՟Հ՟Ա։ Իգն.։ Նախ. սղ.։ Եւս. քր. ՟Ա։ Նիւս. ի սքանչ.։)


Յարկակից, կցի, կցաց

adj.

dwelling under the same roof, in the same house, cohabiting.

NBHL (1)

Անիրաւութիւն է յեղբայրակցութեան գտանել առանձնականս ջոկս, եւ յարկակիցս. յն. յարկակցութիւնս։


Յարկանեմ, յարկի

va.

cf. Յարկեմ.

NBHL (3)

Փայտս ի գերանս՝ յարկանել զտունսն։ Յարկին զնա, եւ կանգնեցին զդրունս։ Էյարկ զտունն ի վերայ կողմանոցաց սեանցն։ Յարկար (կամ յարկեր) ի վերայ ջուրց զվերնայարկս նորա։ Ի վերայ քո որդն յարկցի. (՟Բ. Մնաց. ՟Լ՟Դ. 11։ Նեեմ. ՟Գ. 14։ ՟Գ. Թագ. ՟Ե. 3։ Սղ. ՟Ճ՟Գ. 3։ Ես. ՟Ժ՟Դ. 11։)

Յարկեար զհաստատութիւն ջրամած կամարիդ. (Գանձ.։)

Ի սրահիցն հայէի գեղեցկութիւն, որ շուրջ զնովաւ յարկեալք ամենապայծառն վայելչութեամբք. (Պիտ.։)


Յարձակեմ, եցի

va.

cf. Արձակեմ.

NBHL (2)

ՅԱՐՁԱԿԵՄ ՅԱՐՁԱԿԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. ἑπαφίημι (ի վերայ թողուլ). immitto, instigo συντείνω, ἁνατείνω, διατείνω promoveo, extendo, intendo եւ այլն. Տալ յարձակիլ կամ դիմել. թողացուցանել. արձակել. յարաձգել. ի վեր կամ յառաջ ձգել. զեղուլ.

Զորս յետ սոցա էութիւնքն՝ առ փափագելին սոքա յարձակեցուցանեն։ Մեր առ նա յարձակելոյ եւ յարձակեցուցանելոյ։ Յարձակեցուցանել զտրուպսն յառաջ կոյս, իսկ նոցա եւ յառաջ երթալ։ Որպէս գոյութեամբ բարի՝ յամենայն էսս յարձակեցուցանէ զբարերարութիւնսն. (Դիոն.։)


Յարձակեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Արձակեմ.

NBHL (2)

ՅԱՐՁԱԿԵՄ ՅԱՐՁԱԿԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. ἑπαφίημι (ի վերայ թողուլ). immitto, instigo συντείνω, ἁνατείνω, διατείνω promoveo, extendo, intendo եւ այլն. Տալ յարձակիլ կամ դիմել. թողացուցանել. արձակել. յարաձգել. ի վեր կամ յառաջ ձգել. զեղուլ.

Զորս յետ սոցա էութիւնքն՝ առ փափագելին սոքա յարձակեցուցանեն։ Մեր առ նա յարձակելոյ եւ յարձակեցուցանելոյ։ Յարձակեցուցանել զտրուպսն յառաջ կոյս, իսկ նոցա եւ յառաջ երթալ։ Որպէս գոյութեամբ բարի՝ յամենայն էսս յարձակեցուցանէ զբարերարութիւնսն. (Դիոն.։)


Յարձակիմ, եցայ

vn.

to assail, to affront, to attack, to storm the breach;
to dash, rush or fall upon, to pounce upon with violence, to dart or fall on;
— ի ներքս, to enter violently, forcibly, impetuously;
արտաքս —, to make a sortie;
— ի դարանացն, to leap from one's hiding-place;
cf. Զհետ;
— յոք, to attack one;
to affront, to provoke;
յիրեարս —, to attack each other, to fall upon one another.

NBHL (1)

Յարձակեցան դարանամուտքն։ Յարձակեցար դիմել ի վերայ աւարիդ։ Կորիւն առիւծու. եւ յարձակեսցի ի Բասանայ։ Յարձակեցաւ ի վերայ գնդին, յաջ եւ յահեակ կոտորեաց։ Յարձակեցան ի ներքս ի քաղաքն։ Ամենայն հեթանոսաց յարձակելոց ի վերայ Երուսաղէմի. եւ այլն։


Յարձակումն, ման

s.

assault, attack;
aggression, invasion;
առնուլ —կմամբ, to storm, to carry by storm;
յինքն ընդունել զ— ուրուք, to sustain an assault, to resist an attack.

NBHL (1)

Իսկ ես աշդահակ խտրոց ընդ մէջ անկեալ, եւ յիս զայնպիսի եղեալ յարձակումն ընկալայ. (Խոր. ՟Ա. 25։)


Յարմարագիր

adj.

elegant (writer).

NBHL (1)

Յարմար եւ աջող ի գրութիւն, ի շարագրութիւն. ճարտար.


Յարմարական, ի, աց

adj.

cf. Յարմար.

NBHL (2)

Յարմարականքն շուրջ յածմունք (լուսաւորաց). (Փիլ. քհ. ՟Ե։)

Յարմարականն բաղազանս ունելով բերմունս՝ այսոցիկ, որ ի մեզ են հոգւոյ շրջագայութիւնք. (Պղատ. տիմ.։)


Յարմարակից

adj.

symmetrical, proportioned;
analogous.

NBHL (1)

συναρμόθεις coaptatus. Համեմատ. պատկանեալ. պատշաճ. սեպհական. քաջայարմար. միաբան զօդեալ.


Յարմարապէս

adv.

suitably, well, fitly, properly, decently.

NBHL (1)

Յարմարապէս եւ ըստ կարգի յառաջ խաղան. (Նիւս. կուս.։)


Յարմարեմ, եցի

va. mus.

to adapt, to make proper or fit, to qualify, to proportion, to accommodate, to arrange, to adjust;
to tune, to accord, to put in tune.

NBHL (1)

Զամենայն կարգս անդրէն յարմարել ըստ առաջին սովորութեան։ Կարգեալ եւ յարմարեալ կային առաջի նորա իւրաքանչիւր մասանց տեսակք. (Եղիշ.։)


Յարութիւն, ութեան

s. fig.

resurrection;
act of rising;
elation, puffing up, pride, haughtiness;
օր յարութեան, sunday.

NBHL (3)

Կորուսցուք զանձինս, եւ դարձեալ գտցուք զնա յաւուր յարութեան, կացցուք ընդ աջմէ քումմէ. (Ագաթ.։)

Ջնջեցից զամենայն յարութիւն բուսոյ (այսինքն հասակ). ոչ վայրապար ասացեալ զյարութիւն. քանզի սա ամբարհաւաճութեան եւ ամբարտաւանութեան է անուն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 16. 24։)

Այնոցիկ՝ որ յերկնին են՝ ամենեցուն է յարութիւն եւ միասնութիւն եւ կապ ինքն երկին, որպէս յօրինեալ ի մարմնի անդամք ամենայն յարմարեալ են եւ բնաւորեալ։ Որ հաստատուն բնութեամբ ընդ միմեանս խառնեալ են, յարութեան պատճառք, շնչաւորաց նախ առաջին կերակուր է (օդն)։ Յեղյեղուկ բնութիւն ունելով, զյարութիւնն ոչ յինքեանց ունելով։ Այն որ ի տեւ յարութեանն մանաւանդ երթայ։ Երկնայնոյ հաւասարեաց բնութեան Հռեբեկայ, որոյ անուն թարգմանեալ է յարութիւն. վասն զի ոչ նուազութիւն եւ ոչ յերկարութիւնս եւս ընդունի։ Բանականի բաժին տուեալ է կոյսն յարութիւն եւ ի մշտնջենաւորութիւն հռեբեկա, եւ այլն. (Փիլ. ստէպ։)


Յարութիւնակից

adj.

sharing or participating in the resurrection.

NBHL (1)

Չարչարակից լինել, խաչակից, գերեզմանակից, ի ձեռն որոյ եւ յարութիւնակից. (Ածաբ. ըստ Կամրջ.։ եւ Լծ. կոչ.։)


Յաւականիմ, եցայ

vn.

to last, to endure, to be prolonged or protracted.

NBHL (1)

Յառաջ քան զջրհեղեղն պայազատութիւնք ազգաց մի ըստ միոջէ ի տասներորդ թիւ համարոյ ձգեալ յաւականեցան. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Յաւակնութիւն, ութեան

s.

cf. Յանդգնութիւն.

NBHL (1)

Քաջք քաջաց պատահեալք՝ անմեղադրելի կան մնան զյաւակնութեամբքն. (Արծր. ՟Ա. 7։)


Յաւելադրեմ, եցի

va.

cf. Յաւելում.

NBHL (1)

Նհանջիդ երեք ժամն յաւելիսն յաւելադրեալ։ Նոցա դարձեալ այլ եւս յաւելադրէ սարկաւագն զնոյն, սաղմո՛ս ասացէք։ Ասէին, օրհնեալ եկեալ անուամբ Տեառն, դաւթեան ձայնիւն յաւելադրեալ. (Խոսր. ժմ. եւ Խոսր. պտրգ.։)


Յաւելում, լի

va.

to add, to increase, to augment;
to join, to adjoin, to insert, to interpolate, to apply, to supply;
to reckon, to add up;
— խօսել, to repeat, to say again, to reply, to rejoin;
— ի զօրութիւն, to redouble one's strength;
— ոյժ ումեք, to sustain another's efforts;
— զինչս իւր, to increase one's wealth;
աւուրս յաւուրս —, to lengthen life;
— զվարձս ծառայի, to raise the wages of a domestic;
յաւել յիս զօրութիւն, it gave me new strength;
եւ յաւել ծնանել, and then brought forth;
ոչ եւս յաւելից անիծանել, will never curse again;
մի եւս յաւելուցուք տեսանել զերեսս իմ, see my face no more.

NBHL (1)

Յաւելաւ հայր իմ (ի յառաջադիմութիւն), եւ եհան դեւ յեղբօրէ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Զ։)


Յաւելում, լայ

vn.

to augment, to be multiplied, to grow, to increase, to be enlarged;
to adhere to, to go over to, to add, to join, to incorporate;
մեռաւ եւ յաւելաւ յազգ իւր, he died and was gathered to his fathers;
cf. Հայր.

NBHL (1)

Յաւելաւ հայր իմ (ի յառաջադիմութիւն), եւ եհան դեւ յեղբօրէ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Զ։)


Յաւէժալոյս

adj.

perpetually bright;
inextinguishable.

NBHL (1)

Որոց լոյսն է յաւերժական. անաղօտ. անշէջ.


Յաւէժական, ի, աց

adj.

cf. Յաւէժ.


Յաւէժանամ, ացայ

vn.

to be perpetual, to last for ever.

NBHL (2)

διαιωνίζω permaneo. Յաւերժանալ. մշտնջենաւորել. յարանալ. յարամնալ. յարատեւել. հանապազորդել.

Զգաստագոյն պարկեշտութիւն ի յաւեժացեալն հաստատեալ տեւողութեան։ Ամենեւին բարգաւաճեալ յաւեժանայ։ Սոցին եւ զօրութիւն յաւեժացեալ գործով ի մէջ անցեալ տեսանի։ Ընդ աշխարհիս կազմութեան երկոքեան եւ յաւեժանան մինչեւ ի բոլորելեացս յանկումն. (Պիտ.։)


Յաւէժացուցանեմ, ուցի

va.

to perpetuate, to eternize, to immortalize.

NBHL (1)

Իբրեւ զհանդիսադիրս քաջալերութեանն ունելով յաւէժացուցանէ համարձակել ի յանկքելի նահատակութիւնս. (Պիտ.։)


Յաւէժութիւն, ութեան

s.

perpetuity, eternity.

NBHL (1)

ἁϊδιότης sempiternitas. Մշտնջենաւորութիւն. յարակայութիւն. հանապազորդութիւն.


Յաւէտախաղաց

cf. Մշտախաղաց.

NBHL (1)

ἁένναος perennis ἁεικινήτος qui nunquam non movetur. Մշտախաղաց. յաւէժագնաց. մշտնջենահոս. մշտաբուխ. մշտաշարժ. արծարծեալ ի բնէ. անսպառ.


Յաւէտահրաշ

adj.

admirable, most wonderful, stupendous, marvelous.

NBHL (2)

Մշտնջենահոս լուսով անթառամ պսակեալ տօն՝ յաւէտահրաշ եւ ճառագայթաւէտ։ Յաւէտահրաշ եօթնալուսեան ճառագայթիւք ճոխանալ. (Խոր. վրդվռ.։ Անան. եկեղ։)

Ընդ երջանիկ պոռնկացն ի քէն ընկալելոցն յաւէտահրաշ յարգանօք. (Նար. ՟Լ՟Գ։)


Յաւէտանամ, ացայ

vn.

cf. Յաւէժանամ.

NBHL (1)

Ի սոսկալիսն եղեն յաւէտացեալ։ Յաւէտացեալ ցուցանին զօրութեամբ։ Որո՛վ քաջասնութիւնք մանկանց յաւէտանան. (Պիտ.։)


Յաւէրժապէս

adv.

cf. Յաւէժ.

NBHL (1)

Ելանել յաշխարհէ անմեկնելի հրաժարմամբ յաւերժապէս առ ի մէնջ. (Դիոն. թղթ.։)


Յաւիտեան, ենից

s. adv.

eternity;
perpetuity;
age;
life;
world;
—, —ս, always, perpetually, eternally;
—ենից, ի —ենից, ab eterno, from all eternity, since the world is world;
ի —ենից ոք ոչ լուաւ, such a thing was never heard of since the world began;
—ս —ենից, for ever and ever, to all ages, ever world without end, everlastingly, eternally;
հանդերձեալ —, future life;
— աշխարհի, duration of the world.

NBHL (2)

αἱών aevum, saeculum, aeternitas . Յաւէտ գոլն. մշտատեւութիւն. մշտնջենաւորութիւն՝ անսկիզբն եւ անվախճան, կամ սկսեալ անկատարած. եւ Երկար ժամանակ. դար մի հարիւր ամաց. կեանք, աշխարհ. (լծ. արաբ. էպէտէլ ապատ. յն. էօ՛ն, այի՛ օ՛ն. լտ. է՛վում, էդէ՛ռնում, սէ՛գուլում. եբր. այօլամ, էօլամ, լիյօլամ թ. ).

Որ ի ջրոյն են կեանք, զանց արասցեն զլուանալի յաւիտենաւս. (Ածաբ. ժղ.։)


Յաւիտենական, ի, աց

adj.

eternal, perpetual, uncreate, immortal, without end;
— կեանք, immortal life;
— թշնամութիւն, bitter, irreconcilable, implacable or eternal enmity;
—ն, the Eternal, the Everlasting One.

NBHL (3)

αἱώνιος aeternus. Որ կայ յաւիտեան (ըստ ամենայն առման յաւիտենի) մշտնջենաւոր. յարակայ. էպէտի.

Աստուած յաւիտենական։ Ի կեանսն յաւիտենականս։ Ի տանջանսն յաւիտենականս. եւ այլն։ Այլ ստէպ եւս՝ ուր յն. իցէ յաւիտենական, ի մեզ ասի հայկաբանօրէն՝ Յաւիտենից.

(Իսկ զոր յետինք ըստ այլ լեզուաց Յաւիտենականութիւն ասեն, առ նախնիս մեր՝ Անանց յաւիտեանք կոչի, կամ Անանց մշտնջենաւորութիւն. եւ այլն)։


Յափշտակեմ, եցի

va.

to ravish, to carry off by force, to carry away with violence, to snatch, to bear off;
to usurp;
to rob, to pillage, to ravage, to plunder;
— զմիտս, to charm, to enchant, to attract, to ravish or carry away the senses;
— զանձն, to escape, to be saved or liberated;
— զսիրտ, to enrapture, to captivate or enslave the heart;
յինքն —, to appropriate, to usurp, to occupy ore possess illegally.

NBHL (1)

Ապրեցո՛ զանձն քո, եւ յափշտակեա՛ զքեզ ի տանջանաց. (Ճ. ՟Ա. որ եւ ԲՈՒԺԵԼ ասի. (ռմկ. խալըսել )։)


Յափչիմ, եայ

vn.

to be extinguished or quenched.

NBHL (1)

Իբրեւ սպառի՝ որ ինչ ծծին (ի պատրուգէ ճրագի), շիջանի յափչի եւ այն՝ որ զջերմութիւնն ունէր. (Վեցօր. ՟Գ։)


Յափսիթերս երթամ

sv.

to crawl along;
to go on all fours, on hands and feet;
— խաղալ, to tumble, to fall head over heels, to turn a somersault.

NBHL (1)

ՅԱՓՍԻԹԵՐՍ ԵՐԹԱԼ կամ ԽԱՂԱԼ, գրի եւ ՅԱՓՍԵԹԵՐՍ. (ի բառիցս Ափ, եւ թեր, կողմն, կամ դարձ) Թաւալգլոր խաղալ. կամ ըստ յն. գլորիլ, եւ շրջաբերիլ ի վերայ ձեռաց. κατακυλίζομαι devolvor περιφέρομαι ἑν ταῖς χέρσιν circumferor vel collabor in manibus.


Յիզդիմ

vn.

cf. Յեզդիմ.

NBHL (2)

Զի լիցի յիզդիլ գետին՝ ջրհեղեղին զգուշացեալ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 64։)

Յեզդիլ զերկիր ասէ չտայ թոյլ ի վերայ երկրի ելանել ջըրհեղեղին. (Լծ. փիլ.։)


Յեզդիմ

vn.

dry the waters off the earth.

NBHL (2)

Զի լիցի յիզդիլ գետին՝ ջրհեղեղին զգուշացեալ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 64։)

Յեզդիլ զերկիր ասէ չտայ թոյլ ի վերայ երկրի ելանել ջըրհեղեղին. (Լծ. փիլ.։)


Յեղադարձեմ, եցի

va.

to turn, to change.

NBHL (1)

Փոխադարձել. յեղաշրջել. յեղափոխել.


Յեղանակաբար

cf. Յեղանակագոյն.

NBHL (1)

Յեղանակաբար ամպք մարգարէքն, եւ ջուր շնորհք հոգւոյն սրբոյ. (Վանակ. յոբ.։)


Յեղանակագոյն

adv.

figuratively, allegorically, symbolically, mystically, mysteriously.

NBHL (1)

Յեղանակաբար ամպք մարգարէքն, եւ ջուր շնորհք հոգւոյն սրբոյ. (Վանակ. յոբ.։)


Յեղանակաւոր

adj.

changeable, mutable.

NBHL (1)

Ջնջական գիրն, եւ յեղանակաւոր օրինակն, եւ խափանելի կտակն. (Նար. ՟Ծ՟Ա։)