Definitions containing the research օ : 10000 Results

Արագաթռիչ

cf. Արագաթեւ.

NBHL (3)

Արագ ի թռիչս՝ իրօք կամ նմանութեամբ.

Արագաթռիչ թեւօք. (ՃՃ.։)

Զազգն աղեքսանդրացւոց՝ զարագաթռիչսն ի խօսս եւ ի պատմութիւնս բանիցն. (Աթ. ի ստեփ.։)


Արագալուր

adj.

that hears, understands easily or readily;
that has fine ears.

NBHL (1)

Խցաւ սրատես ակն, սեղմեցաւ ունկն արագալուր. օնակ.։)


Արագախաղաց

adj.

that moves, stirs quick.

NBHL (1)

Արագախաղաց վայրկեանք ժամուց. (Վեցօր. ՟Զ։)


Արագախամուր

adj.

that fades, withers or dries soon.

NBHL (1)

Ըստ վայելչութեան վաղահասուկ եւ արագախամուր ծաղկանցն են վայելչութիւնք մարդկութեան մերոյ. (Վեցօր. ՟Ե։)


Արագահաս

adj.

that happens, arrives or comes quickly.

NBHL (1)

Ծանեաւ զնա հեշտալուր եւ արադահաս (յօգնութիւն). (Լմբ. սղ.։) cf. ԵՐԱԳԱՀԱՍ.


Արագամիտ

adj.

acute, ingenious, witty, clever.

NBHL (3)

Սրամիտ. Ճարտար մտօք. նրբիմաց.

Ոչ անգիտանայ ամենայն իրօք արագամիտ լսօղն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ.)

Եւ այսպէս տեղեկանան արագամիտք. օնակ.։)


Արագավախճան

adj.

that is soon ended or dead.

NBHL (2)

ὁξύμωρος brevi periturus, ταχύμερος brevis aevi Որ արագ վախճանի. ոյր օրհասն փո՛յթ հասանէ. երագազրաւ. վաղանցուկ. կարճատեւ.

Արագավախճան զօրութիւն. (Ածաբ.։ ժղ։)


Արագափոխ

adj.

that soon changes.

NBHL (1)

Արագափոխ ժամ. (Վեցօր. ՟Զ։)


Արագաքայլ

adj.

that walks fast, quick, nimble.

NBHL (1)

Արագաքայլ արշաւանօք անցեալ դնացից ընդ շարադրածս անցնիւր պատմագրաց. (Արծր. ՟Ա. 8։)


Արագեմ, եցի

vn.

to hurry ones self, to hasten, to be diligent.

NBHL (1)

Կանխաւ արագեալ յառաջ քան զօրն կատարածի։ Արագեսցէ՛ փրկութիւնդ. (Նար. ՟Կ՟Զ. ՟Ղ՟Գ։)


Արագընթաց

adj.

that runs quick, swift.

NBHL (1)

Արեգակն իւրով արագընթաց գնացիւքն. (Վեցօր. ՟Զ։)


Արագոտն

cf. Արագաքայլ.

NBHL (2)

Արագոտն սուրհանդակ. յն. քաջընթացօղ. (Առակ. ՟Ի՟Դ 34։)

թեթեւանդամ եւ արագոտն. (Վեցօր. ՟Թ։)


Արագուսումն, ման

adj.

who learns quickly.

NBHL (2)

Արագ ուսանօղ. սրամիտ. ուշեղ. արադառու.

Իբրու զի խօթ եւ պղերգ եւ հեղդ էր, արագ եւ արագուսումն եղեւ. (փիլ. լին։)


Արածեմ, եցի

va.

to graze, to pasture, to keep, to take care of;
— զհողմս, to cherish vain hopes, to build castles in the air.

NBHL (6)

(որպէս թէ առ ածել, յարօտ ածել. լծ. եւ եբր. րաա. արբ. րայ) βόσκω, νέμω, ποιμαίνω pasco Հովուել ի դաշտի. առաջնորդել անասնոց յարօտս եւ ի ճարակս. արծել.

Արածեա՛ զգառինս իմ ... արա ծեա՛ զոչխարս իմ։ Արածեցէ՛ք որ ի ձեզ հօտդ է Աստուծոյ. եւ այլն։

Արածօղս զերամակս զազիրս. (Նար. ՟Ծ՟Զ։)

ԱՐԱԾԵՄ, կամ ԱՐԱԾԻՄ. հ. καταβοσκέω, ἑπιβοσκέω depasco, -or Ճարակիլ յարօտս. ուտել. եւ Ծախել. լափել տարածմամբ. արծիլ.

Թոյլ տացէ խաչին իւրում արածել զանդ այլոց, կամ զգեղեցիկ արօտսն. (Եւ. ՟Ի՟Բ 5։ Եղեկ. ՟Լ՟Դ 18։)

Ի սկզբանն (սատանայ) թոյլ տայ ընթացիցն, եւ աչօքն արածէ. այսինքն հետազօտէ։


Արամազդ

s.

Jupiter, Jove.

NBHL (5)

Տե՛ս բռ. յտկ. ան. պ. որմըզդ. յն. զեւս կամ դիոս. լտ. իու՛բբիդէռ, սեռ. էօ՛վիս. հայր անուանեալ աստուծոց.

ԱՐԱՄԱԶԴԱՅ ԳՕՏԻ. Ծիածան. ծիրանի գօտի.

Ասէ դնել զաղեղն իւր յամպս. ոմանք կարծեն աղեղն ասել զի յոմանցն կոչեցեալ արամազդայ գօտի, ի ձեւոյն զհաստատուն նշանակն առեալ վասն ծիածանին։ Մրմազդայ գօտիդ է արեգակնային ճառագայթիցն երեւոյթ ի գէջ յամպ։ Ոչն երբէք արամազդայ գօտւոյ ի գիշերի երեւել. (Փիլ. լին. ՟Բ 64։)

Զաղեղն իմ եդից յամպս, որ է ծիածանդ. զոր ասացին որդիք տարրապաշտիցն գօտի արամազդայ. (Արծր. ՟Ա 1։)

ԱՐԱՄԱԶԴԱՑ (աստղ, մոլորակ). Լուսնթագն. յն. զեւս, սեռ. դիօս. լտ. իու՛բբիդէռ, էօ՛վիս


Արամբի, բւոյ, բեաց

adj. s.

married woman;
— առնել, to impregnate, to violate.

NBHL (1)

Կին՝ որ է ընդ արամբ. կին առնակին. կարգուած՝ էրիկ ունեցօղ կնիկ.


Արատաւոր, աց

adj.

vitious, faulty.


Արատեմ, եցի

va.

to spot, to stain, to soil, to spoil, to blot, to vitiate, to contaminate.

NBHL (1)

Մի՛ եւ մի՛ իւիք տայցէք պատճառս, զի մի՛ արատեսցի պաշտօնն. (՟Բ. Կոր. ՟Զ 3։)


Արար, ոց

s.

act, action, fact, deed, work;
production, creation;
—ք երեւելի, exploit, achievement.


Արարած, ոց

s.

creature, created being;
creation;
generation;
work, deed, action.

NBHL (4)

Ոչ արդեօք զստացօղն ամենեցունց՝ ստացուած կամ արարած հայհոյել յանդգնէին. (Աթ. ՟Ա։)

Իսկ եթէ արարածս ինչ հաստատիցէ, եւ ցուցցէ զզօրութիւն Տէր, եւ բացցէ երկիր զբերան իւր, գիտասջիք, եւ այլն. (Եփր. ղեւտ.։)

Մինն ունի յարարածոյ իւրում կամ յարարածի իւրոյ զզօրութիւն լուսոյն. (Վեցօր. ՟Զ։ եւ Շիր.։)

Եկայք տեսուցք զլինել արարածոյ նորա (առաջին մարդոյն) յաշխարհիս. (Վեցօր. ՟Զ։)


Արարածապատում

adj.

who writes the creation of the world (Moses).

NBHL (1)

Պատմօղ զարարչութենէ արարածոց. մակդիր Մովսեսի։ ՃՃ.։


Արարիչ, չի, չաց

s.

creator;
author.

NBHL (5)

ποιητής, κτιστής, δημιουργός factor, creator, fabricator, opifex Ստեղծիչ. հաստիչ. գոյացուցիչ յոչնչէ. եւ Որ միանգամ առնէ ինչ տիրաբար. յօրինիչ. կազմիչ. կերտող. շինող։ Տիրապէս զԱստուծոյ ասի. որ եւ ըստ հոմաձայնութեան յունին՝ ՍՏԱՑԻՉ.

Արարչի գործ այն է՝ զբնութիւնս առնել։ Երկուց արարչաց զբարւոյ եւ զչարի ի միոջէ հօրէ զծնունդսն համբաւէ. (Եզնիկ.։ եւ Լմբ. հանգ.։)

Օրինակ իմն՝ ստացօղ եւ արարիչ չարութեան եղեւ մարդն Նիւս. (կուս.։)

Զհուր, որում եւ զքեզ իսկ երկրորդ արարիչ կազմեաց յօրինիչն։ Յիրաւի ասին մարդիկ արարիչք չարեաց. (Եզնիկ.։)

Աջն այն (յակոբայ՝ յօրհնելն) արարիչ անչդրանկաց էր. (Եփր. ծն.։)


Արարողութիւն, ութեան

s.

rite, ceremony;
— պատարագի or պատարագամատոյց, liturgy.

NBHL (1)

Զօրութիւն նոցա ցուցանէ, եւ յամենայն գրեթէ անժամանակապէս զթափանցիկն արարողութիւն։ Կատարել զարարողութիւն խնդրոյն բարետեսակութեամբ խոստացեալ. (Դիոն. երկն. ՟Ժ՟Ե. եւ Դիոն. եկեղ. ՟Բ։)


Արարուած

s.

action;
work, deed;
an act of theatre.

NBHL (3)

Սերք (յօգից ըստ յն) ո՛րգոն, Արարօղ (ո՛ բի՛իդիս). Արարած (հ՛ բԻ՛իսիս) որ է առնելութիւն. Արարուած (տ՛ բի՛իմա). (Թրակ. քեր.)

Զի արարուածն՝ աստուածային զօրութեան արժանի երեւեսցի. (Փիլ. լին. ՟Ա 53։)

Որ որակութիւն եւ արարուած ինչ կարծիցէ ունել զԱստուած։ Ի սմանէ որակացեալ եւ արարուած ընկալեալ է սեռական առաքինութիւնն։ Ըստ տեղւոյ խոհականութեան երկու են որակք արարուածք, խոհուն, եւ խոհօղն. (Փիլ. այլաբ.։)


Արարչագործ

s.

creator.

NBHL (2)

γενεσιουργός originis auctor, ποιητής factor, conditor, δημιουργός fabricator, opifex Արարչութեամբ կամ իբրեւ արարիչ գործօղ. ստեղծօղ. արարիչ. հաստիչ յոչնչէ. արարողական.

Արարչագործ Աստուած, կամ զօրութիւն, ձայն, բազուկ, ձեռք. (Շար.։ եւ Պտրգ.։)


Արարչագործեմ, եցի

va.

to create.

NBHL (1)

Կամ Առնել ո՛ր եւ է օրինակաւ. կացուցանել. ընել. կր. ըլլալ.


Արարչագործութիւն, ութեան

s.

creation.

NBHL (1)

Պատկերագործն փիդիա զդէմ անձին իւրոյ յօրինեաց (ի վահանին աթենայ) ի ձեռն ումեմն աներեւան արարչագործութեան. (Առիստ. աշխարհ։)


Արարչական, ի, աց

adj.

that belongs to the creator;
that creates;
efficient, plastic.

NBHL (6)

Համբարձեալ զձեռն իւր զարարչական՝ օրհնեաց զնոսա. (Զքր. կթ. համբարձ.։)

Ունօղ զկարողութիւն արարչագործելոյ կամ առնելոյ զոր ինչ եւ է. արարողական, եւ Արարօղ. արարիչ. գործօղ. կերտօղ. Պատճառ. գտակ.

Զօրութիւնք (Աստուծոյ), մին արարչական, եւ միւսն արքունական։ Որ առ աստուածութեան զօրութիւնք են, արարչականին եւ արքունականին. (Փիլ. ստէպ։)

Ապստամբ զօրութիւնք՝ իբրեւ արարչականք չարութեանն, եւ մեզ աւանդիչք. (Ածաբ. ծն. Ուստի)

ԱՐԱՐՉԱԿԱՆ ՊԱՏՃԱՌ. Արարօղ կամ արարողական պատճառ. սկիզբն որ առնէ. որ եւ ասի ԱՐՏԱՔԻՆ ՊԱՏՃԱՌ, որպէս եւ ԱՌԱՋԻՆ ՊԱՏՃԱՌ. որ է Աստուած միայն.

Ոչ ի յերկրէ յօդեալ մարդկան, այլ նորաստեղծ արարչական. (Շ. խոստ.։)


Արարչակից, կցի, կցաց

adj.

associate in the creation.

NBHL (3)

συνδημιουργήσας, συνδημιουργός socius creationis, συγκτίζων simul creans Արարիչ ի միասին. համագործ. որպէս որդի եւ հոգի Սուրբ միով արարչական կարողութեամբ ընդ հօր։ (Ագաթ.։ եւ Շար. ստեպ։)

Անդ հնարագիւտ լնիելոյ արեգական ասեն զարհմնն, եւ աստ յայտնի իսկ արարչակից լուսոյ. այսինքն ի միասին արարօղ լուսոյ։

Մարմնականքն ոչ ունէին իւրեանց չար զօք արարչակից. (Բրս. չար.։)


Արարչատիպ

adj.

that resembles the creator, that is made after the image of the creator.

NBHL (1)

Ունօղ զտիպ եւ զնմանութիւն արարչին. Աստուածակերպ.


Արարչաւանդ

cf. Արարչատուր.

NBHL (1)

Ոչ զօրեցի տանել այսմ արարչաւանդ պարգեւացս. (Ուռպ.։)


Արարչութիւն, ութեան

s.

creation.

NBHL (4)

κτίσις, δημιουργία creatio, opificium, structura որ եւ ԱՐԱՐՉԱԳՈՐԾՈՒԹԻՒՆ. Ստեղծանելն, եւ իլն. գործ Աստուծոյ. եւ Արարչական զօրութիւն եւ խնամ.

Ճանաչել զզօրութիւն բնութեան արարչութեան քո։ Արժանի եղեն ճանաչել զարարչութիւն նորա։ Ասել Հօրն արարչութեան ցարարչակից որդին. (եւ այլն. Ագաթ.։ Տե՛ս եւ Նար. ՟Ժ՟Գ. ՟Ի՟Զ. ՟Ի՟Է. ՟Լ՟Գ. ՟Հ՟Ե. ՟Ղ՟Բ։)

Ստեղծական եւ նկարագրական արարչութիւն (դրօշելոց) բազում ինչ վնասակար կենաց մարդկան. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Ընդէ՞ր Մովսէս պղնձի օձ կազմէ, ոչ հրաման տուեալ նմա յաղագս որակութեան արարչութեան. (Փիլ. այլաբ.։)


Արբանեակ, նեկաց

s. ast.

footman, groom, waiter;
servant;
— մոլորակի, satellite.

NBHL (3)

πρύτανης administrator, ὐπουργός minister, προαγωγός perductor, ἁκόλοωθος pedissequus, ὐπήκοος subditus Յարբունս հասել սպասաւոր ժիր. որ եւ կոչի մանուկ, պատանեակ. համբակ. սպասեակ. ծառայ. պաշտօնեայ. որպիսի եւ է սպասահարկու. գործօնեայ. գործակալ. գործակից. կամարար. կամակատար. մատակարար. հպատակ. հետեւօղ. առիթ. միջնորդ.

Ոչ ընդ արբանեակսն, այլ ընդ վարիչն պարտին զարմանալ։ Զհրեշտակս՝ արբանեակս գիտեմք յօգնականութիւն մարդկան. (Եզնիկ.։)

Արբանեակ լինել առ հաճոյս կամացն Աստուծոյ, կամ ճշմարիկ քարոզութեան, կամ Սուրբ վարուց, կամ իրաւացի օրինաց, կամ յափշտակութեանց. (ՅՃԽ. ՟Ը. ՟Թ. ՟Ծ՟Բ։ Պիտ.։)


Արբանեկութիւն, ութեան

s.

service;
— հարկանեմ, cf. Սպասաւորեմ, cf. Ծառայեմ.

NBHL (2)

ὐπηρεσία, διακονία ministerium Ծառայութիւն. սպասաւորութիւն. պաշտօն. պէտք.

Աստուած ո՛չ հնարից կարօտանայ եւ արբանեկութեան առ ի յայլոց ոմանց. (Արիստ. աշխ.։)


Արբելիք, ելեաց

s.

inebriety, drunkenness.

NBHL (1)

Սկսաւ ներքինին խօսել բանս հպարտս եւ ամբարտաւանս յարբելաց. (Բուզ. ՟Դ 18։)


Արբենամ, եցայ

vn.

to get drunk, to intoxicate, to drink to excess.

NBHL (3)

ԱՐԲԵՆԱՄ μεθύω, μεθύσκομαι , κρεπαλάω inebrior, crapulor որ եւ ԱՐԲԻԼ. Գինել. զուարթանալ ի գինւոյ. եւ գինեհարիլ. յանչափս ըմպելով զգինի կամ զցքի՝ ելանել արտաքոյ անձին. անզգայիլ. կորուսանել զխելս. հարբենալ, գինովնալ. (Իսկ Արբեալ. արաբ. ախմէր, որպէս ռմկ. Խմած, խմօղ, գինով։)

Ո՞չ ապաքէն զուարթուն եւ իմաստուն իշխան ի վերայ արբեցելոց կացուցանել պարտ է, եւ ոչ զներհակն. (Պաղտ. օրին. ՟Ա։)

Է եւ այս դարձեալ յարբեցելոցս կարծեաց ատելութեամբն։ Որպէս արբեալն գինով զեղխութեան ոչ գիտէ զի՛նչ առնէ կամ զի՛նչ խօսի, այսպէս եւ արբեալն հոգաւով սիրոյն Աստուծոյ. (Լմբ. ատ.։ եւ սղ. ՟Ի՟Բ։)


Արբեցուցանեմ, ուցի

va.

to intoxicate, to inebriate;
to soak, to make drink.

NBHL (2)

Հայեցար յերկիր, արբեցուցեր զնա։ Զակօս նորա արբեցուցեր. (Սղ. ՟Կ՟Դ 10. 11։)

Այս անուն տնկօղ, կամ այս անունն արբեցուցանօղ. (Առ որս.։)


Արբշիռ, շռաց

s.

tippler, tipsy.

NBHL (1)

μέθυσος, οἱνοφλύγων ebrius, vinolentus Արբեցօղ. արբեալ. մոլեալ զհետ ուտելեաց եւ ըմպելեաց. հանգանակող. եւ անառակ. շռայլ. զեղխ. հարբացօղ, հարբած, կերխմոս սիրօղ, մոխօղ, ճամբէ ելած.


Արբուցանեմ, ուցի

va.

to give to drink, to soak;
to water, to steep.

NBHL (2)

Զարբուցանօղն ծարաւեաց. (Շար.։)

չարչարանօք, զոպայիւն մշտկաւն, եւ եղեգամբն արբուցաւ. (Կոչ. ՟Գ.)


Արբուցիչ, չի, չաց

adj.

who makes one drink.

NBHL (1)

Որ արբուցանէ. արբուցանօղ. արբուցօղ.


Արգահատեմ, եցի

va. vn.

to have pity or compassion, to grieve, to console, to comfort;
to conjure, to entreat, to demand, to intercede.

NBHL (2)

Ո՞ արգահատեսցէ թովչի օձահարի. (Սիր ՟Ժ՟Բ 13։)

(որպէս լտ. րօ՛կօ, տճկ. իրճա. րէճա) Գութ արկանել. գթովք աղաչել. պաղատիլ. ողոքել թախանձանօք խնդրել. մաղթել. հայցել. (որ եւ յն. բարագալէօ)


Արգահատութիւն, ութեան

s.

compassion, care;
consolation, comfort;
prayer, supplication, intercession.

NBHL (2)

Արգահատութիւն բերէ անամօթութիւն աղքատի. (Ոսկ. մ. ՟Բ 10։)

Լո՛ւր պաղատանացս արգահատութեան։ Զայս արգահատութիւնս մաղթողականս։ Արգահատութեամբ եւ աղօթիւք մարտիրոսացն. (Նար. ՟Ժ՟Ը. ՟Շ՟Դ. ՟Կ՟Զ. ՟Ձ՟Ա. եւ Նար. գանձ խչ.։)


Արգանդ, ի

adj.

matrix, womb, belly, bosom;
abdomen;
փող, անցք —ի, vagina.

NBHL (4)

ԱՐԳԱՆԴ γαστήρ, μήτρα, κοιλία uterus, venter գրի եւ Արգանտ, զի առաւել այնպէս հնչի. (իբրու արգասիք՝ երկք եւ երկունք անդ). Տեղի սաղմնառութեան եւ բեղնաւորութեան մօր. որովայն մօր. cf. ԾՈՑ, cf. ԳԱՆՁԱԿ. մօրը փորը.

Իբրեւ զվիժած՝ որ ելանիցէ յարգանդէ մօր. (Թուոց. ՟Ժ՟Բ 12։)

Զգօսացեալ անպտուղ արգանդն ի պտղաբերութիւն փոխարկեաց. (Անան. ի յհ. մկ.։)

Եկեալն յարգանդէ մօրն դարձեալ արգանդոյ երկրի պատրաստի։ զմեզ ծնանի աւազանին արգանդաւ հոգեպէս. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Արգասաւորութիւն, ութեան

s.

fertility, fecundity, abundance.

NBHL (1)

Յանարգասաւորէն ձեռօք զարգասաւորութիւն խնդրէ. (Իմ. ՟Ժ՟Գ 19։)


Արգասիք, գասեաց

s. pl.

fruit, production;
benediction, grace, favour;
effect, work.

NBHL (6)

ἑργασία, πράγμα opus, res, negotium (լծ. հյ. յարգ, երկք. եւ յն. էրգասի՛ա, գործ. եւ շահ) Արդիւնք. գործ արգոյ եւ շահեկան. արարք օգգակարք. իրք արտադրեալք. վաստակ. բերք. պտուղ. ելք կամ հանգամանք իրաց.

Ոչ բանիւք լոկովք, այլ առաւել եւս արգասեօք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա 12։)

Զվարս կենացն բնաւորապէս բարի արգասեօք ի հաճոյս կամացն Աստուծոյ ուղղեցին. (Նախերգ. փիլ.։)

Որոց կանոն եւ օրինակ զիւրեանց անձանց արգասիս եդեալ. (Կորիւն.։)

Արգասեօք պարարտութեամբ. (Յհ. կթ.։)

Մենամարտիկ նահատակացն արգասեօք (որ գրի արգասեւք, կամ արգասիւք)։ Ամենավայելուչ արգասեօք. (Պիտ.։)


Արգել

s.

binderance, obstacle, opposition, impediment, embarrassment, difficulty, delay, obstruction;
encumbrance;
prohibition, forbiddance, inhibition, interdiction;
arrest;
detention, prison;
contrary, opposing;
— եկեղեցական, interdict;
— առնել՝ արկանել՝ լինել, to arrest, to hinder, to contradict, to oppose, to embarrass, cf. Արգելուլ, cf. Խափանել;
յ— արկանել, to arrest, to imprison, to immure, to encloister, cf. Շրջափակել, cf. Շրջապատել.

NBHL (6)

(լծ. հյ. առ՝գելում. լտ. ա՛րչէօ. յն. ի՛րղօ. գօլիօ) κώλυμα, κωλύτικον obstaculum, impedimentum Խափան, կամ խափանարար եւ խափանումն. արգելք.

Զի՞նչ է քեզ արգել՝ լինել վայելօղ ամենայնի. (Բրս. ողորմ.։)

Դեղ բժշկութեան են աղօթք, արգել մեղաց. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Է։)

Որպէս եւ ասէս եւասէր երբեմն զարգելն իւր ի հոգւոյն յիրս ինչ պիտանիս. օնակ.։)

Եւ նոցա արգել արկանէր՝ գնալ յանօրէն ճանապարհն ելանել. (Բուզ. ՟Գ 13։)

Ի տեղւոջ իմիք զզօրութիւն մտացն յարգել արկանել. (Նիւս. կազմ. ՟Ժ՟Գ։)


Արգելական, ի, աց

adj.

encloistered, arrested, enclosed, detained, imprisoned.

NBHL (2)

Աւերեաց զդժոխս, եւ զորոց անդ արգելականացն հոգւոց արձակեալ բազմութիւն՝ յարեաւ երեքօրեայ. (Պրպմ. ՟Լ՟Դ։)

Ի բաց գնացեալ արգելական կրօնաւորութեան, եւ ախտից ի վերայ հասեալ, զհետ ի ներքս անկանի անարգելաւորութիւն. (Փիլ. լին.։)


Արգելան, աց

s.

arrest, detention, prison;
lazaretto, quarantine;
դնել յ—ս, to arrest, to imprison.

NBHL (1)

Նովին կապանօք անցուցին ի տեզիս արգելանին։ Այրէին զամուրս արգելանաց նոցա. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Գ։)


Արգելեմ, եցի

va.

cf. Արգելում.

NBHL (1)

Արգելելով զմարգարէին զանօրէնութիւն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Արգելում, ելի

va.

to hinder, to obstruct, to arrest;
to close, to shut, to enclose;
to sequester, to hold, to imprison;
to forbid, to interdict, to prohibit;
to amuse, to occupy;
to interrupt, to disturb.

NBHL (6)

ԱՐԳԵԼՈՒՄ. κωλύω, ἁποκλείω, συνέχω, ἑπέχω, φραγίζω. prohibeo, impedio, obstruo եւ այլն. որ եւ ԱՐԳԵԼԵՄ, եւ իբր ռմկ. ԱՐԳԻԼԵՄ. (ի առ՛ գելում. լծ. լտ. ա՛րչէօ. յն. գօ՛լիո, գլի՛օ, ի՛րղօ) Արգել առնել կամ արկանել՝ կամ տալ կամ լինել. այսինքն խափանել, չթողուլ նահանջել. սանձել. դադարեցուցանել. կասեցուցանել. թող չիտալ. գօյ վէրմէմէք, ենկել օլմագ, եասսագ էթմէք, մէն էթմէք, մանի օլմագ, զապթ էթմէք.

ἑγκλείω, συγκλείω. includo, occludo. Յարգել արկանել. խափուցանել. փակել ի ներքս. չթողուլ ելանել. պաշարել. դնել ի բանտի կամ ի դիպահոջ. գոցել, պահել, ներսը արգիլել. գափաթմագ, ալըգօմագ, հապս էթէմէք.

Ճեպել ստիպել հասանել արգելուլ (ջուրց) զիւրաքանչիւր տեղիսն ետեղակալս. (Վեցօր. ՟Դ։)

Խրատեսցէ զքեզ արգելուլ ի գործոց չարեաց. (Վեցօր. ՟Զ։)

Անդանօր զմեղացն կատարոմն արգելեալ լինի. (Նանայ.։)

Անսայի, զի թերեւս արգելցէ ոք զիս անդ։ Գային ի հնձոց՝ ճաշակել. եւ երթեալ՝ ոչ օք արգել զնա. (Վրք. հց. ձ։)