dispelling darkness.
Լուսակիրն՝ օրակշիռն՝ մղտափարատն՝ ակնապարար ականն արեւու. (Նար. յիշ.։)
cf. Մնացական.
rest, halt, stop;
stable, durable;
cf. Կաց՞՞՞մնաց.
Կամ ա. μένων manens. Որպէս մնացական.
Անդ յանձանձէր ածէր զօրաւարն զկաց եւ զմնաց զօրականին. (Եղիշ. ՟Գ։)
to coo;
to wail, to groan, to cray;
մնչէ աղաւնի, the dove coos;
to sigh after, to long or burn for, to covet eagerly.
μελετάω, -ομαι meditor, curo, declamo φθέγγομαι vocem edo. Մրմռալ ընդ ունչս վարանական հոգովք. մռնչել. մրմնջել. ձայնել որպէս մունջ. խփեալ շրթամբք մեղմիկ հեծել. ի խորոց հառաչել հոգալոգ.
perpetually burning;
inextinguishable.
Այս նիւթ ջահաւորական մշտաբորբոք անաղօտելի։ Հրափայլ եւ մշտաբորբոք եւ ահաւոր աստուածութեանն. (Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ Նար. յովէդ.։)
cf. Մշտաբուղխ.
ՄՇՏԱԲՈՒԽ ՄՇՏԱԲՈՒՂԽ. ἁένναος, ἁείναος perennis, semper fluens. Որ միշտ բղխէ՝ հոսի. մշտնջենաբուխ. մշտահոս. յաւէժական. անսպառ.
Մերձ դնեմ սեղան բաւական, եւ խառնարան հոգեւոր մշտաբուղխ. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)
flowing, gushing out continually, never failing, perennial.
ՄՇՏԱԲՈՒԽ ՄՇՏԱԲՈՒՂԽ. ἁένναος, ἁείναος perennis, semper fluens. Որ միշտ բղխէ՝ հոսի. մշտնջենաբուխ. մշտահոս. յաւէժական. անսպառ.
Մերձ դնեմ սեղան բաւական, եւ խառնարան հոգեւոր մշտաբուղխ. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)
everlasting, perpetual, eternal.
Ի մշտագոյ յաւիտենին զերանականն վիճակեսցեն հանգիստն. (Դիոն. թղթ.։)
cf. Մշտագնաց.
Ի շարժմանէդ մշտախաղաց անկայական, զանշարժելի շարժող բնաւիցս որ այժմ կան. (Երզն. ոտ. երկն.։)
Մանկանցն բնականաբար շարժեալ ի գութ ծնողին, եւ հարկաւորաբար զբնութիւնն ունելով մշտախաղաց յայսոսիկ. (Անան. ի պետր.։)
Զառաջին մշտախաղաց շրջագայեալ կարգն կալեալ. (Յհ. կթ. (այն է շարժական տումարն, որպէս եւ անշարժն կոչի անխաղաց։))
always thoughtful.
Զտռփումն մշտախոհ՝ զցանկ ըղձման քո տրամախոհական մտածութեան. (Մագ. ՟Ժ։)
well known.
Զայրական սերտութիւն քո մշտածան յարակայութեամբ տեղեակ եմ. (Մագ. ՟Ի՟Ե։)
annual;
accustomed;
established.
Որ միշտն կատարի ամ ըստ ամէ. սովորական. տարեւոր.
Ever Virgin.
ἁειπαρθένος semper virgo. Միշտ կոյս. մշտնջենաւորակոյս. (իրօք՝ սեպհական սուրբ աստուածածնի. եւ նմանութեամբ՝ եօթն թուոյ).
Մարմնաւորութիւն էմմանուէլի յանամուսնական որովայնէ մշտակուսէն. (Պրպմ. ՟Խ՟Դ։)
always praying or entreating.
Պարապեալն ի միշտ հայցուածս. միշտ հայցօղ՝ հայցողական.
always victorious.
ἁεί νικών semper victor, vincens. Միշտ յաղթօղ՝ յաղթական.
of eternal memory;
ever memorable.
ἁειμνημόνευτος, ἁείμνηστος semper memorandus, memorabilis. Միշտ յուշ բերելի, յիշելի. յաւերժական յիշատակաց արժանի.
perpetually in motion.
ἁεικινήτος sempiternum motum habens, perpetuo motus vel mobilis. Միշտ շարժուն, կամ շարժեալ։ Զաստուծոյ ասի՝ որպէս անշարժ շարժօղ, կամ ինքնաշարժ, միտք բոլորովին՝ ամենայնիւ ներգործական.
Իսկ զարարածոց՝ իբրու հաղորդ իմացականութեան առաւելապէս. կամ դիւրաշարժ. դիւրաշրջիկ. դիւրափոփոխ. եւ մշտայած. կամ ինքնաբերեալ. յօժարափոյթ.
Մշտաշարժս առ գիւտս սատանայական. (Նար. ՟Ղ։)
perpetual motion.
Մշտաշարժութիւնք նոցա յաստուածայինս։ Անթոյլ եւ անխոտոր մշտաշարժութեամբ։ Հրեշտակականին մշտաշարժութեան. (Դիոն. ստէպ։)
Արեգական եւ լուսնոյ մշտաշարժութիւնք դադարեն. (Սարկ. աղ.։)
permanently shining, clear or luminous.
Մշտապայծառ լուսովդ լրանլ։ Ըստ արեգակնային մշտապայծառ վսամական զարդու. (Մագ. ՟Ի՟Թ. ՟Կ՟Զ։)
instant in prayer, constant in worship, fervent, devout, pious;
assiduous.
Որ միշտ պարապի պաշտամանն աստուծոյ եւ աղօթից. որպիսի էին ակումիտք, կամ վանականք անհանգստից վանաց.
very diligent, assiduous, indefatigable, unwearied.
Ուր իցէ միշտ ջան եւ փոյթ. բազմավաստակ. ճգնողական. բազմահնար. անձանձիր. անխոնջ.
always in tears.
Արժանի արդարեւ տարակուսանաց, եւ մշտարտօսր կականման. (Մագ. ՟Ծ՟Դ։)
eternal, perpetual.
Այսպէս ածէր զմտաւ, թէ մշտնջեան իցէ իւրոց խորհրդոցն իշխանութիւն. (՟Գ. Մակ. ՟Գ. 7.) ա՛յլ ձձ. մշտնջենական, կամ մշտնջենաւոր. յն. մշտնջենապէս δηνεκῶς.
cf. Մշտնջենաւորիմ.
Մնացականացն յանախտական առողջութեան՝ զգուշութեան տայր պատուէր, եւ ըմպելի՝ մշտնջենանալոյ ի նմին. (Սարկ. քհ.։)
cf. Մշտնջենակից.
Արդ պիտոյ է ոչ պարզաբար մշտնջենաւորակից աստուծոյ վարկանիլ՝ որ նախ քան զյաւիտեանսն է, զյաւիտենական ասացեալս. (Դիոն. ածայ.։)
որ եւ ՄՇՏՆՋԵՆԱԿԻՑ. συναΐδιος coaeternus. Յաւիտենակից. միասնական՝ համագոյ յաւիտենից ցյաւիտեանս.
perpetuity, perpetuation, continuation, permanence, eternity.
ἁειδιότης, τὸ ἁείδιον aeternitas եւ այլն. μονή perennitas, perseverantia. որպէս Յաւիտենականութիւն աստուծոյ անսկիզբն անվախճան. եւ որպէս անկատարծ տեւողութիւն սկսելոցն. մնացականութիւն. հանապազորդութիւն. եւ ἁποσχόλασις vacatio, studium. անընդհատ պարապումն.
Ընդ նմին թագաւորեսցեն յաւիտենական մշտնջենաւորութեամբ. (Ագաթ.։)
cf. Մոգակրօնիկ.
ՄՈԳԱԿՐՕՆ եւ ՄՈԳԱԿՐՕՆԻԿ. Կրօնիւք մոգ. եւ մոգական.
Զմոգակրօն զքաղդէական մոխրապաշտութեանցն զիղձս. (Անան. եկեղ։)
professing the religion of the magi.
ՄՈԳԱԿՐՕՆ եւ ՄՈԳԱԿՐՕՆԻԿ. Կրօնիւք մոգ. եւ մոգական.
Զմոգակրօն զքաղդէական մոխրապաշտութեանցն զիղձս. (Անան. եկեղ։)
profession of a sorcerer;
magic art, demonology, witchcraft, charm.
μαγεία magia. Մոգական արուեստ. սուտ գուշակութիւն. հմայք. եւ դեն մոգուց. կրակապաշտութիւն. եւ Դիւթութիւն. կախարդութիւն. յն. մաղի՛ա. լտ. մաճի՛ա. թ. մէճիւսիյէթ
hemlock.
ՄՈԼԱԽԻՆԴ կամ ՄՈԼԵԽԻՆԴ. κώνειον cicuta եւ ἁκόνιτον aconitum. որ եւ ԽՆԴԱՄՈԼԻ. (իբր մոլեգնիչ խնդալով. ռմկ. խենդեցնօղ) Խոտ թունաւոր. որպէս եւ մահդեղն կազմեալ ի հիւթոյ նորա. նոյն է եւ Կոնիոն՝ յունական ձայնիւ.
Դառնանայ յօշինդրն, եւ յապականագործ հիւթս համի մոլախնդիւն փոփոխեալ լինի. (Նիւս. կազմ.։)
furious mob.
Ես երթեալ առից զնա, տարեալ թագուցից յայն ի հրէական մոլախումբ ժողովոյն. (Տաղ.։)
wandering;
erroneous, wrong, false, heretical;
deceiver, perverter, seducer;
աստեղք —ք, erratic stars, planets.
ՄՈԼԱՐ. Մոլորական. սխա՛լ. վրիպակ. սուտ եւ մոլորեցուցիչ (բան).
furious, raging, mad, outrageous, demoniacal, fanatical, enraged, desperate, rude, violent;
cf. Մոլեգնաբար.
ἑμμανής, μαινόμενος, ἁπομαινόμενος furiosus, insanus, demens δαιμονῶν daemoniacus. Մոլի յոյժ. կատաղի. վայրենամիտ. անկեալ ի մտաց. ցնորեալ. այսահար. եւ Ցնորական. մոլեկան.
Հեբրայեցիք սպանանեն զմարգարէս նորա որպէս զմոլեգինք ապականիչք. (Եփր. ծն.։)
cf. Մոլեգին.
Մոլեգնոտ եւ ժխտող ազգին հրէից։ Նմանեալ ես մոլեգնոտի։ Հանդերձ սորմական մոլեգնոտ աբեղայիւ. (Նանայ.։ Ճ. ՟Գ.։ Արծր. ՟Ա. 14։)
cf. Մոլեգնուցք.
Դժնդակագո՛յն՝ մոլեգնութիւն կատաղութեան խորհրդոյ՝ մոլեգնութեան բնական (այսինքն քան զբնականն). (Փիլ. տեսական.։)
Առ ի յոյժ ցանկականի մոլեգնութեան. (Խոր. ՟Ա. 14։)
cf. Մոլի.
ἑμμανής, μανικός furiosus, insanus եւ այլն. Մոլի. մոլեգնեալ. մոլեգին. մոլեգնոտ. վայրենի. կատաղի. խելագար. այսահար, ցնորեալ. եւ Խելագարական. այսահարական. ցնորական.
planet, wandering star.
πλανήτης planeta, errans, erraticus, vagus. Աստղ մոլորական կամ մոլար՝ անհաստատ յընթացս իբրեւ մոլոր եւ թափառական. որ են եօթն երեւելի լուսաւորք. թո՛ղ եւ զմանունս յետոյ ուրեմն դիտակամբ նշմարեալս.
Մոլորակաց թիւ եւ անուն՝ որ ասացան, են ի վերոյ եւ առ ներքոյ արեգական. (Երզն. ոտ. երկն.։)
inconstant as the wind;
changeable wind.
Որ ինչ է որպէս հողմ մոլորական՝ աստնդական.
false, deceitful, fraudulent.
Կործանական կրթութիւն, մոլորապատիր վարժութիւն. (Նար. ՟Խ՟Ը։)
seducer, suborner, perverter, deceiver, corrupter.
ՄՈԼՈՐԵՑՈՒՑԻՉ. Անսովոր ոճով՝ որպէս Մոլորական կամ մոլորեալ աստղ. մոլորակ. πλανήτης, πλανώμενος errans.
wandering, straying, aberration;
error, heresy;
seduction, perversion, subornation, corruption;
fury, mania, folly, frenzy, madness;
— մտաց, mental aberration;
ծայրայեղ —, sad extremity, excess;
բազում դպրութիունք զքեզ ի — դարձուցանեն, much learning doth make thee mad.
Ի մոլորութիւն եկեալ՝ պատառեաց զթագաւորական պատմուճան իւր. (Ճ. ՟Ա.։)
ash-hole, ash-pit, ash-pan;
Persian fire-temple.
որ եւ ՄՈԽՐՈՑ. ՄՈԽՐԱՏՈՒՆ. Իբր Տեղի մոխրոյ, մոխրակոյտ. եւ անարգական հեգնութեամբ՝ Կրակատուն պարսից. ատրուշան.
fire-worshipper.
Որ պաշտէ զկրակ լուծանելի ի մոխիր. կրակապաշտ. եւ Հրապաշտական.
fire-worship.
Մոխրապաշտութիւն նախնեաց մերոց։ Մազդեզական մոխրապաշտութեանն։ Զմոգակրօն զքաղդէական մոխրապաշտութեանցն զիղձս. (Ագաթ.։ Արծր. ՟Ա. 14։ Անան. եկեղ։)
chamber-candlestick or flat-candlestick;
taper-stand.
Մոմակալ սպիտակ ի քարէ պատուականէ։ Մոմակալն կամ ճրագն այն. (Մարթին.։)
like wax.
Պա՛րտ էր իբրու զմոմաձեւ ինձ կազմածն դնել թնդ զգայութեամբք ներգործութեանցն, այն՝ որ կարէր ընդունական տպովք կնքիլ. (Նիւս. կազմ)
stay, support, prop, jamb, pillar, pilaster, stanchion, buttress;
— դնել, to prop, to support, to shore up;
— լարակալ, cf. Էշ.
Մոյթ յեցուկ մակարդական. (Մագ. ոտ. խզ։)
cf. Մոշենի.
Մուրիկ, մոշի։ Եւ յն. աղրիօմիրիգի՛, թարգմանի ի մեզ Մոշավայրի, կամ մոշայ վայրի. (Երեմ. ժէ՝. 6. 31։) յն. ձայն մռիգի՛, է որպէս թէ մեռոնական, այսինքն իւղային, խժային, կամ իբրեւ զմրտենի։
forgetful, unmindful, liable to forget;
cf. Մատն.
Ստէպ մոռացօղ. դիւրամոռաց. մոռացական. չյիշօղ. անհոգ. անմտադիր.
forgetfulness;
—նս առնել, ի —նս դարձուցանել, արկանել, to forget, to leave or bury in oblivion;
— լինել, գալն, to forget, to forget oneself, to put out of oneʼs memory;
ի —նս ածել, to cause to forget.
Մոռացօնք են նոցա, զոր միայն յիշել արժան էր, կամովին արարեալ զայս մոռացօնս թշուառականքն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Ի մոռացօնս եղեւ մեզ այս։ Ի մոռացօնս եղեւ սաղմոսական երգն. (Լաստ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Բ։)