Definitions containing the research անկ : 5285 results

Բազմամուսնութիւն, ութեան

s.

polygamy.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ մանկունքն ծնեալք ի բազմամուսնութիւն կնոջն՝ կարեն զհայրն ճանաչել, եւ ոչ նա ի նոսին պահէ զգութն ամբողջ՝ այսու կասկածանօք. (Լմբ. առակ.։)


Բազմայեղց

adj.

plentiful, abundant.

· Calfa

NBHL (1)

Յորմէ անկեալն զանազան եւ բազմայեղանակ հիւանդութեամբ ախտացաւ. (Բրս. չար.։)


Բազմայր

adj.

who has many husbands;
populous (town).

· Calfa


Բազմայօդ

adj. adv.

that has many joints;
false;
Piecemeal.

· Calfa

NBHL (1)

Զի չէ՛ մարդ, թէ մի գնացք լինիցին բազմայօդ յօդուածոց նոցա։ Բազմայօդքն լքեալք անկանէին, եւ յօդակոտոր ի միմեանց յօդքն քակտէին. (Վեցօր. ՟Ա. եւ ՟Թ։)


Բազմապատիւ

adj.

much honoured, very honourable, respectful.

· Calfa

NBHL (1)

Այնպէս բազմապատիւ ճանապարհ լեալ նոցա՝ գնային հասանէին ի քաղաքն. (Կաղանկտ.։)


Բազմապատկեր

cf. Բազմանկար.

· Calfa


Բազմապտուղ

adj.

that abounds in fruit, that produces much, fruitful.

· Calfa

NBHL (1)

Ցորենահատն անկեալ մեռաւ, եւ բազմապտուղ հասկ եղեւ. (Վրդն. յաւետար.։)


Բազմառատ

adj.

superabundant.

· Calfa

NBHL (1)

Սփռել անանկաց մի՛ խնայեսցուք, զի առցուք ի տեառնէ բազմառատս պարգեւօք զարքայութիւնն երկնից. (Եփր. պհ.։)


Բազմավտանգ

adj.

very perilous, dangerous.

· Calfa


Բազմատոհմ

adj.

of many species or kinds;
populous.

· Calfa

NBHL (1)

Հաց ի քաղցեալն անկեալ՝ բազմատոհմ զօգուտն զկինսս տայ. (Բրս. ապաշխ.։)


Բազմաւորական, ի, աց

cf. Բազմաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

Պարունակեալ զբազմաւորական գաւառս աշխարհին. (Կաղանկտ.։)


Բազմափորձ

adj.

very experienced, practised.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ Բազում փորձութեանց ներքոյ անկեալ.


Բազմաքնին

adj.

scrutinizing, very inquisitive.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմաքննին միտք մարդկան ի խնդիր իմն անկանին յաղագս մանկանց կոտորածի. (Շ. մտթ.։)


Բազմերան

adj.

very happy, blessed.

· Calfa

NBHL (1)

πολυμάκαρος beatissimus, felicissimus որ եւ ԲԱԶՄԵՐԱՆԵԱՆ. Երանաւէտ. երջանկութեամբ լի.


Բազմերանգ

adj.

of several colours, variegated.

· Calfa

NBHL (2)

Բազմերանկ քարինք. (Լմբ. ատ.։)

Բազմերանկ ծաղկօք. (Ոսկիփոր.։)


Բաժակակալ

s.

salver.

· Calfa

NBHL (1)

Չեդան առաջի նոցա սուրբ սկտեղք, եւ ոչ անկան բաժակակալք յուրախութիւն. (Եղիշ. ՟Ը։)


Բաժակեմ, եցի

va.

to soak, to water;
— զգետինն, զտունկս, to water the ground, the plants.

· Calfa

NBHL (1)

Տաժանէ (որթն զերկրագործն) ի բրելն եւ ի բաժակելն, զաւելորդ ուղէշս յապաւել, ջուրբ արբուցանել։ Տանել զյանձանձանս աճեցմանն՝ միայն շուրջ զինքեամբ բոլորակաբար բաժակելովն, եւ այնպէս անկարօտ ի վտակացն ոռոգմանէ դարմանեալ սնանի. (Պիտ.։)


Բաժանակից, կցի, կցաց

adj.

that partakes with another.

· Calfa

NBHL (1)

Բաժանակիցս իւրեանց զանանկս եւ զորբս եւ զծերս՝ աւարին իւրեանց առնէին. (՟Բ. Մակ. ՟Ը. 30։)


Արեւածայրք

cf. Արեւագալ.

· Calfa

NBHL (1)

Յամենայն երկրի ընդ արեւածայրս ցօղ անկանի. (Եզնիկ.)


Արեւմուտք, մտից

s. pl. West sun set;
the western nations;
յարեւմուտս կոյս, westerly, towards the west.

· Calfa

NBHL (1)

(Արեգակն) յարեւմտից մինչեւ յարեւելս երթայ ի մանկութիւն. դարձեալ յարեւմուտս կամօք քովք ծերացեալ հասանէ. (Ագաթ.։)


Արթմնի

adv.

awake.

· Calfa

NBHL (1)

Որք ի մեղաց անկեալ տղմի, ի քուն մեղաց են յարթմընի. այսինքն յարթնութեան մարմնոյ. (Շ. ոտ. Շ. հրեշտ.։)


Արժանաւոր, աց

adj.

that deserves, worthy, just, meritorious.

· Calfa

NBHL (1)

ἅξιος. dignus. Արժանի. որպէս անձն՝ անարատ վարուք, որ ունի արժանիս առաւել վարձուց, պատուոյ, կամ պատժոյ. եւ իր՝ որում անկ է եւ դիպող գովեստ կամ պարսաւ. լայըգլը, էրզանի, լայըգ, միւսթահագգ.


Արժանի, նւոյ, նեաց

adj. adv.

worthy, that deserves something;
just, convenient, suitable, decent, proper;
— համարել, to deign;
գնալ —, to go worthily, conformably;
— ըստ արժանւոյն, յարժանի, worthily, justly, suitably, cf. Արժանապէս;
— լինել, to be worthy, to deserve;
— առնել, cf. Արժանաւորեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Գործել զարժանին եւ զիրաւն։ Արժանի ընծայիւք, կամ պատարագօք։ Արժանի ամրութիւն։ Արժանի գործոցն հատուցումն։ Առանց սոցա անկար է լինել ինչ յարժանեաց. (Յճխ.։ Խոր։ Պիտ.։)

իբր Յանկաւոր. սեպհական.


Արիական, ի, աց

adj.

masculine, manly, strong;
valiant, courageous;
— ազդ, the Persian nation.

· Calfa

NBHL (1)

Որ են պէսպէս խորհուրդք ցանկականին եւ արիականին. (Լմբ. սղ.։)


Արիւն, րեանց

s.

blood, kin;
— խաղողոյ, unpressed wine, must, wine;
արեամբ ներկել՝ շաղախել, to imbrue with blood, to spot with blood;
— հեղուլ, to shed blood, to kill, to wound;
— հանել, to bleed;
հոսումն արեան, hemorrhage;
կցորդ արեան, who sheds blood with another, consanguineous, of the same blood, related;
cf. Ապաժոյժ.

· Calfa

NBHL (3)

Մի՛ հեղցուք արիւն։ Որ հեղու զարիւն։ Մեղանչել յարիւն արդար։ Չգալ յարիւն արդար։ Չերթալ յարիւն։ Մի՛ անկցի արիւն իմ յերկիր։ Թաքուցանիցեմք զարիւն նորա։ Արիւն նորա խնդրի Յարիւն ընկերի մի յօժարիցիս։ Յարիւն համարեսցի մարդոյն այնմիկ։ Կցորդ արեան։ Պարտական արեան։ Այր արեանց։ Արեամբ չափ (այսինքն մինչեւ ցմահ).եւ այլն։

Վասն եղբարից իւրեանց գրգռութեանն, զի արիւն մեծ անկեալ է ի վերայ. այսինքն արիւնհեղութիւն բազում է լեալ. (Բուզ. ՟Ե 37։)

Հարազատութեան արեան զարմին եսաւայ։ ի յարենէ արքայից։ Ընտանի արեանն երջանկի. (Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)


Արիւնազանգ

adj.

bloody

· Calfa

NBHL (1)

Որ դիմեալ գայ յեդոմայ արիւնազանկ կարմրութեամբն ի բոսորայ. (Լմբ. հանգ.։)


Արիւնակալ, աց

s.

vessel to hold blood, cup of libation.

· Calfa

NBHL (1)

θυΐσκη mortriolum կամ ըստ եբր. քաֆ acerra Անօթ զոհից, որպէս ընդունարան արեան ի ձեւ սանդի կամ անկանի. ըստ այլոց՝ տուփ կամ խնկաման.


Արիւնահեղ

cf. Արիւնահան.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչեւ ցե՞րբ իցեմք յահի եւ ի դողման արիւնհեղ թագաւորիս. (Կաղանկտ.։)


Արիւնոտ

adj.

sanguine, full of blood.

· Calfa

NBHL (1)

Դառնամազձքն բարկացկոտք լինին, եւ արիւնոտքն ցանկասէրք. (Լմբ. առակ.։)


Արծաթ, ոյ

s.

silver;
coin, money, species;
—ոյ տալ, վաճառել, to sell for ready money;
քերել զ—, to take or wear the silver off;
անօթ —ոյ, a silver vase.

· Calfa

NBHL (1)

Օրինակ քաջապէս հնազանդութեանն կենդանի արծաթն մեզ լինիցի, որ ի ներքոյ ամենեցուն գլորի, եւ յամենայն աղտոյ մարմնոյ անկցորդ. (Կլիմաք.։)


Արծաթապատ

adj.

silvered.

· Calfa

NBHL (1)

Հուր անկանի ի տուն դիցն ոսկիապատացն եւ արծաթ ապատացն. (Թղթ. բարուք.։)


Արծաթասէր, սիրաց

adj.

that loves money, avaricious, covetous, too fond of money.

· Calfa

NBHL (1)

Արծաթասէրն զհարկաւոր կարիսն առաջի արկանէ։ Ցանկութիւն արծաթասիրի ոչ յագի ի բազմութենէ ընչիցն։ Բարիոք թուի արծաթասիրացն՝ նիւթոյն գեղեցկագունութիւն. (Նիւս. կազմ. ՟Ի՟Բ։)


Արծաթեղէն, ղինի, նաց

adj. s.

silvery, made of silver;
silver plate.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ ինքեան ունելով զխաչն արծաթեղէն ոսկեխաղաց տեսակաւ. (Կաղանկտ.։)


Արծաթունակ

s.

trunk;
poor-box.

· Calfa

NBHL (1)

Ուօղ յինքեան զարծաթ. այն է դարձանակ. եւ Որ ինչ անկ է գանձանակի.


Արծարծումն, ման

s.

rekindling.

· Calfa

NBHL (1)

Զարծարծումն ցանկութեանց բորբոքէ խօսք կանանց. (Նեղոս.։)


Բազմագլուխ

cf. Բազմագլխեան.

· Calfa

NBHL (3)

Գօտի ածել ընդ մէջ. քանզի տեղին այն ի մսուր համարեալ է բազմագլուխ պաճարին՝ ի մեղն ցանկութեան։ Վասն բազմագլուխ գազանին՝ ցանկութեան. (Փիլ. ել.։)

Բազմագլուխ գազան՝ ցանկութիւնն. (Եղիշ. խաչել.։)

Գլխատեսցո՛ւք այսուհետեւ զբազմագլուխ գազանն (զնախանձ). քանզի բազում կերպարանք են չարակնութեանն։ Չա՛ր է փառաց ցանկութիւն, եւ բուռն գազան է զայրացեալ եւ բազմագլուխ. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. յհ.։)


Բազմագումար

adj.

of a great assembly.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմագումար զօրօք գայր հասանէր յաշխարն հայոց. (Կաղանկտ.։)


Բազմադիմի

cf. Բազմադէմ.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմադիմի սքանչելագործութիւնք, կամ ջանք, կիրք, կամ փոփոխութիւնք, անկողինք. (Ագաթ.։ Պիտ.։ Փարպ.։)


Բազմազան

adj.

very various, of many kinds.

· Calfa

NBHL (2)

Բազմազան կերովքն եւ անյագ խահիւք զցանկութիւնս նորոգս գործեցին։ Բազմազան (իբր բազմածախ) խրախճանութիւն. (Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. տեսական.։)

Գնացին յաշխարհն իւրեանց բազմազան աւարաւ. (Կաղանկտ.։)


Բազմազբաղ

adj.

wandering;
busy, eager;
meddlesome.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մանկութենէ հրաժարեալ ի բազմազբաղս կենցաղոյս. (Հ=Յ. դեկտ. ՟Գ.։)


Բազմազգեան

adj.

of many nations.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ անկ է ազգաց բազմաց. եւ Բազմազգի.


Բազմաժամանակեայ

cf. Բազմաժամանակ.

· Calfa

NBHL (1)

Քանզի զայնս՝ որոց բազում յաւիտեան վարեցեալս հանդերձ մարմնովն կեանս առանց քաջալաւութեան, բազմաժամանակեայ մանկունս ասելի է. (Փիլ. իմաստն.։)


Բազմախիտ

adj.

very thick;
very frequented (way);
very difficult;
very abundant.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմախիտ անկովք տենչեցեալ. (Ոսկ. լս.։)


Բազմախոյզ

adj.

a much sought;
— լինիմ, to make researches, to be curious, inquisitive, cf. Բազմախուզեմ, cf. Հետազօտեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ անկանել ի բազմախոյզ խնդիրս. (Յճխ. ՟Դ։)


Բազմախումբ

adj.

cf. Բազմաժողով.

· Calfa

NBHL (2)

Տիրէր բազմախումբ ժողովրդեանն՜ Բազմախումբ մշակացն մանկունք. (Պիտ.։)

Եւ անտի յարուցեալ բազմախումբ կաճառովն մտանէ ի Գարդման գավառ. (Կաղանկտ.։)


Բազմախտեան

adj.

unhealthy, that is subject to many maladies.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդկայինս բնութիւն ի սկզբնուստն յաստուածայնոցն բարութեանց անմտաբար սահեալ՝ զբազմախտեան զկեանս ընդունի, եւ զապականացուցիչ մահու վախճան։ Ի բազմախտեանն այլայլութիւն մոլորեալ։ Զնիւթեղէն եւ զբազմախտեան այլայլութիւն ցանկացեալ. (Դիոն. եկեղ.։)


Բազմածաղիկ

adj.

that has many flowers.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր ինչ ախտանան առ բազմածաղիկս բուրաստանաց, որք այնոցիկ են ցանկացողք. (Առ որս. ՟Դ։)


Բազմական, ի, աց

s.

guest, invited person;
table, banquet;
carpet, mattress, couch, sofa;
bench, seat;
—ս —ս բաշխել, to divide tho guests, to form several banquets apart;
—ս արկանել, to offer chairs or seats.

· Calfa

NBHL (1)

Նկարակերտ կազմուածս բազմականաց։ Նկարակերպ կանաց ոստայնանկութեանց բազում բազմականս կազմեալ. (Յհ. կթ.։)


Բազմակոյտ

adj. s. of a great assembly, where there are many people;
in great quantity, many;
crowd;
assembly.

· Calfa

NBHL (2)

Իբրեւ զդիակունս բազմակոյտս ի հրապարակս անկեալք. (Յհ. կթ.։)

Յորժամ տեսանէր ոք զբազմակոյտ դիականցն անկելոց. (Եղիշ. ՟Զ։)


Բազմահամ

adj.

savoury, that has much savour.

· Calfa

NBHL (1)

Զայս կերակուրս ուտեն, եւ եւս այլոցն բազմահամոց ցանկան։ Բազմահամ կերակուրս պատրաստել տօնի աղագաւ։ Գինի տանեմ եղբարցն՝ բազմահամս. (Վրք. հց. ՟Բ. ՟Դ. ՟Ժ՟Թ։)