vision, sight;
prophecy.
· Calfa
Գրուանաւ անիրաւութեանն զիւրեանց տեսանողութիւնն իբրեւ զճրագ ծածկեցին, եւ կուրացան փարիսեցիք. (Եփր. աւետար.։)
theatre, spectacle;
scene;
sight, the eyes;
landscape, scenery;
watch-tower;
look-out man, top-man;
vedette;
շուրջ —, amphi-theatre;
— աշխարհի լինել, to be a subject of scorn or opprobrium.
· Calfa
Կեղծաւորելով իբրեւ ի տեսարանի։ Զորօրինակ ի տեսարանսն է տեսանել, որ ռամիկն՝ զօրավար եղեալ, եւ որ ծառայն է՝ թագ ի գլուխ ադեալ. (Փիլ. իմաստն.։ Նիւս. երգ.։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Գ։)
aspect;
appearance, look, sight, view;
air, mien, visage, image;
spectacle, representation;
vision, apparition, phantom, spectre, dream;
phenomenon;
contemplation;
theory, idea;
գեղեցիկ —, — գեղոյ, beauty, loveliness;
գեղեցիկ տեսլեամբ, handsome, beautiful, charming;
երկնային —, celestial vision;
— դիմաց, figure, physiognomy;
ի — ածել, to represent, to perform, to put upon the stage;
— լինել աշխարհի, to be made a spectacle unto the world;
— տեսանել, to have a vision;
արար տօն տեսլեան, խաղու, he held a festival with public games;
ի — ամենեցուն, before all men, or all eyes;
եղեւ բան տեառն առ աբրամ ի տեսլեան, God spoke in a dream to Abram;
տեսլեամբ բնութեան պարապեալ, given to the contemplation of nature;
— աչացն է հաւատարիմ եւ ոչ լուր ականջացն, hearing is believing but seeing has no fellow.
· Calfa
Զազիրք տեսլեամբ։ Գեղեցիկս տեսլեամբ։ Տեսիլ նորա իբրեւ զտեսիլ սառին։ Իբրեւ զտեսիլ որդւոց թագաւորի։ Աչք նորա իբրեւ զտեսիլ արուսեկի։ Եւ էր տեսիլ նորա իբրեւ զիփայլակն։ Իբրեւ զտեսիլ բորոտութեան ի մորթ մարմնոյ նորա։ Թխացան քան զածուխ տեսիլք իւրեանց։ Տեսիլ փառացն տեառն իբրեւ զհուր բորբոքեալ։ Եւ ոչ զտեսիլ նորա տեսէք։ Եղեւ տեսիլ երեսաց նորա այլակերպ։ Իջանել հոգւոյն սրբոյ մարմնաւոր տեսլեամբ իբրեւ զաղաւնի ի վերայ նորա։ Փափաքէ պատկերի մեռելոյ անշունչ տեսլեան։ Այնպէս անշքեսցի տեսիլ քո ի մարդկանէ.եւ այլն։
Ազնիւ երեսօք, եւ գեղեցիկ տեսլեամբ յոյժ։ Երեսք նորա եւ տեսիլ նորա ահագին յոյժ։ Տեսիլ արածին զնստագոյն։ Մի՛ ապականիցէք զտեսիլ մօրուաց ձերոց։ Տեսիլհ անուոցն իբրեւ զտեսիլ ական կարկեհանի. եւ այլն։
sight, vision, look, view;
theory, plan, speculation;
visit;
contemplation, consideration;
idea, conception, knowledge, notion;
vision, dream;
prophecy;
ecstasy;
տեսութեան or դիտական ասպարէզ, field of view or vision;
համառօտ —, cursory view, short notice, sketch;
հասարակաբար տեսութիւն, at or with a single glance, in a summary way.
· Calfa
Եսայիաս իբրեւ տեսութիւնս ետես. քանզի գրեալ է, տեսութիւն՝ զոր ետես եսայիաս. (Բրս. թղթ.։)
cf. Տեսութիւն.
· Calfa
Լսումն առ տեսումն երկրորդիւք պատուեալ է։ Տեսումն նորա իբրեւ զտեսումն հրեշտակի. (Փիլ.։)
Providence;
direction, inspection, superintendence, survey, watch;
incarnation;
police;
government;
աստուածական, վերին —, Divine Providence.
· Calfa
Եւ այս յիշատակ դարձեալ իբրեւ ի տեսչութեան անտի հրէութեանն առանց գրոց։ Ի տեսչութենէ ասէ ուսայ ես վասն չորից աւետրանչացն. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 22։ ՟Զ. 25։)
deprived, stripped of leaves, leafless;
stripping or despoiling of leaves;
— առնել, to pluck or strip off leaves;
— լինել, to shed or lose leaves.
· Calfa
Եղիցին իբրեւ զբեւեկնի տերեւաթափ. (Ես. ՟Ա. 30։)
to last, to persevere, to continue;
to endure, to support, to bear;
— ի մարմնի, to live, to subsist;
ժուժկալեալ տեւէր չարչարանաց, he patiently suffered the tortures.
· Calfa
Զքար՝ որ տեւօղ նիւթ է։ Ճանկդեղ իբրեւ զտեւօղ յամարայնի։ Եթէ տեւեսցեն մարդկայինքս մինչ ի ծագել փառաց նորա։ Ի ձեռն նոցա (առն՝ կնոջ) մահկանացուս տեւեսցէ բնութիւն. (Լմբ. իմ.։ Մխ. առակ.։ Երզն. մտթ.։)
pike;
spade in cards;
— մօրուաց, fresh beard, down, downy beard;
ի — նիզակի or — նիզակաց, ի սուր — նիզակի, with the lance, with arms;
with lance or spear thrusts;
ի — նիզակի տապալեցի զնա, I brought him down with a lance thrust;
տիգօք աչաց ակնարկել, to glare at, to frown at, to dart an angry or threatening look, to look daggers at;
տիգօք աչաց խաղաց ի վերայ իմ, be sharpened his eyes upon me, he frowned on me.
· Calfa
Բուն գեղարդան նորա իբրեւ զստորի ոստայնանկաց, եւ տէգ նորա ի վեցհարիւր սկեղէ երկաթոյ։ Պատեցին զիս տէգք, յանխնայ խոցոտեցին զերիկամունս իմ։ Տիգաւ խոցեաց զկողս նորա։ Տիգօք եւ ասպարօք։ Ի տէգ նիզակաց.եւ այլն։
very heavy shower, pelting or drenching rain, floods, torrents of rain;
heavy fall of snow or hail;
— լինել սպառնալեօք, to rain threats;
ետես զնետս — խաղացեալ, he saw a storm of arrows coming.
· Calfa
Իջցէ իբրեւ զանձրեւ ի վերայ սիզոյ, եւ իբրեւ զտեղատարափ ի վերայ խոտոյ. (Օր. ՟Լ՟Բ. 1։)
Կամ ա.մ. որպէս Տ՝եղատարափական. իբրեւ զտեղատարափ.
raining in torrents.
· Calfa
Տեղալն. անձրեւելն. իջանելն իբրեւ զտեղ տարափոյ.
to gall, to rub the skin off, to graze, to excoriate;
to render callous, hard as a corn.
· Calfa
species;
sort, kind, race;
fashion, manner, way;
form, figure, appearance, look;
sight, countenance, aspect, air;
image, idea;
dress, costume;
form, species;
visible;
հաղորդել կրկին —աւ, to receive the Communion in both kinds;
սեռ՝ կենդանի, — մարդ, եւ տարբերութիւն՝ բանական, genus animal, species man, whose distinctive characteristic is the faculty of reason.
· Calfa
Տեսակ (կամ տեսիլ) նորա իբրեւ լիբանան ընտրեալ։ Երգ. (՟Ե. 15։)
Զնիւթն եւ զտեսակն ի ներքս ածեն իբրեւ զանեղս. (Առ որս. ՟Գ։)
encouraging, inspiriting;
— լինել, —ս մատուցանել, տալ, to rouse the courage, to give heart to, to inspirit;
cf. Քաջալերեմ;
—ս առնուլ, to pluck up courage, to take heart, to cheer up.
· Calfa
Արդ իբրեւ զայս բարբառէին, եւ քաջալեր միմեանց տային. (Շ. եդես.։)
well prepared, dressed;
strong constitutioned.
· Calfa
Հեծեալ յերիվարն քաջակազմ ոսկեհրաշ սարուցն՝ փայլէր իբրեւ զարեգակն. (Արծր. ՟Գ. 3։)
very suitable, becoming, very fit or proper, apt, appropriate.
· Calfa
Քաջայարմար ընդելուզանել զպատմութիւնս իբրեւ զսանձս ոսկի. (Վրք. ոսկ.։)
bravely, courageously, valiantly, stoutly, resolutely.
· Calfa
Քաջապէս կարացեալ փախչել ի մահկանացու աշխտրհիս աղետից։ Պսակելով զնա իբրեւ զմարտիկ նահատակ, որ քաջապէս յաղթեաց։ Քաջապէս ճողոպրեալ ի փախուստ դարձուցեալ։ Զանդամս մարմնոյ քո մեռո՛ քաջապէս։ Քաջապէս համբերել։ Նոքա քաջապէս անձանձիր պատերազմեցան մահուչափ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. իմաստն.։ Եղիշ. միանձն.։ Լաստ. ՟Բ։ Վրք. հց. ՟Է. ՟Ի՟Է։)
very solid, fir, constant;
strong, robust, vigorous;
stoutly, strongly, vigorously.
· Calfa
Հողմն յարոյց զալիսն իբրեւ զաղիս քնարի քաջապինդ, հողմք իբրեւ մատամբք հնչեցուցանէին զալիսն. (Եփր. ի ծն. քրիստոսի.։)
cf. Քաջասլացիկ.
· Calfa
Պատրաստ ի սպառազինութիւն, քաջասլաց իբրեւ զարծուի։ Գթեալ քաջասլաց նորայն երիվար. (Կաղանկտ.։)
swiftly pouncing or springing on.
· Calfa
Պատրաստ ի սպառազինութիւն, քաջասլաց իբրեւ զարծուի։ Գթեալ քաջասլաց նորայն երիվար. (Կաղանկտ.։)
well exercised, well instructed, expert, highly versed in;
licentiate;
— օրէնսդրութեան, licentiate in law.
· Calfa
Ըստ որում յայսոսիկ քաջավարժն աղաղակէր։ Իսկ քաջավարժն ի փորձութիւնս՝ անպարտելի մնայր յայսոսիկ իբրեւ զվէմ. (Սկեւռ. լմբ.։)
very glorious, majestic, magnificent.
· Calfa
εὕδοξος gloriosus, illustris, honorificus. Բարեփառ. փառացի. փառաւոր. բարեհամբաւ. բարեբախտ. Հովիւքն քաջափառք։ Պարծէին նովաւ իբրեւ քաջափառք։ Պարծէին նովաւ իբրեւ քաջափառք քան զայլ մարդիկ։ Ի քաջափառ քաղաքն կոստանդնուպօլիս. (ՃՃ.։)
valour, courage, bravery, manhood, gallantry;
stoutness, vigour, force;
exploit, achievement, heroic acts;
virtue, nobility, integrity;
քաջութեամբ, bravely, manfully, stoutly, courageously, valiantly, valorously;
ստոյգ —, true courage;
— ցուցանել, to display courage;
— առնուլ, to take heart, to cheer up.
· Calfa
cf. Քասքնիմ.
· Calfa
ՔԱՍՔՆԵՄ կամ ՔԱՍՔՆԻՄ. δάκνομαι mordeor (որ են խածանիլ, կծանիլ) գրի եւ ՔԱՍՔԱՆԵԼ. Քստմնիլ, իբրեւ ի խածուածոյ կամ ի կծանելոյ. Խորշիլ. խրտչիլ. հարթչիլ. սարտնուլ. փշաքաղիլ, քաշուիլ, թթուիլ.
cf. Վիմագիր.
· Calfa
Եւ ոչ զի իբրեւ սարդից բարակ անկեալ է քարագիր խշտիքն. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
s. zool. plover, pluvialis, lapwing;
or jaundice-bird, icterus, galbula.
· Calfa
Է թռչուն ինչոր կոչի քարադր (կամ քարագրոս). համակ սպիտակ է. աղբ փորոյն բժշկէ զաչս չլացեալս ... իբրեւ տեսանէ զհիւանդն (մահացու), դարձուցանէ զերեսս քարադրն. ապա թէ կենաց իցէ հիւանդն, պշնու ընդ նա քարադրն, եւ հիւանդն ընդ քարադր, եւ կլանէ քարադր (կամ քաղադր) զցաւս հիւանդին եւ զախտսն, եւ ապրի. (Եպիփ. բարոյ.։)
bdellium.
· Calfa
βδέλλιον bdellium, lacrima arboris arabicae, gummi. Խունկ պնդացեալ իբրեւ զքար.
vine-hedge, vine-trellis.
· Calfa
Եւ անտի պարզեցան մեկնեցան ի կողմն քարայի՝ իբրեւ վտաւանօք հինգ հարիւր եւ յիսուն. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 17։)
heap of stones.
· Calfa
Քարակոյտն իբրեւ զբլուր եղեւ ... մերձ ի քարակոյտն. (Ճ. ՟Դ.։)
Առ ի յոյժ թանձրանալ դիականցն անկելոցն իբրեւ զքարակոյտս դերբկաց երեւէին. (Եղիշ. ՟Զ։)
s. adj. cf. Քարակոփ.
· Calfa
Ես իբրեւ քարակուռ զքարինս մածուցի ի շինուած. (Մծբ. ՟Ժ։)
stone's throw.
· Calfa
Ի վերնատուն մի ժողովեալ էին. եւ էր բարձրութիւն նորա կարի մեծ յոյժ՝ իբրեւ ձեռամբ ի վերայ քարաձիգք մի. (նոր ձ. բարձր իբրեւ քարընկէց) (Ոսկիփոր.։)
to turn to or become stone, to be changed into stone, to be petrified;
to be stoned, hardened, obdurate.
· Calfa
ἁπολιθόομαι ut lapis fio. Փոխիլ ի քար. իբրեւ զքար լինել. քար դառնալ՝ կտրիլ.
cf. Քարեղէն.
· Calfa
Եղերո՛ւք իբրեւ զկուռքս զայս քարեղէն։ Պաշտեն զկուռս քարեղէնս. (Վրք. հց. ժ՟Զ։ Ագաթ.։)
made of stone, stony, stone.
· Calfa
Եղերո՛ւք իբրեւ զկուռքս զայս քարեղէն։ Պաշտեն զկուռս քարեղէնս. (Վրք. հց. ժ՟Զ։ Ագաթ.։)
obelisk, cippus;
cf. Կոթող.
· Calfa
Մնտսջիք իբրեւ զքարկոթող մի նշանակեալ ի վերայ բլրոց. (Գէ. ես.։)
to draw, to drag, to pull or haul about, to drag along, to lead away;
— յինքն, to attract, to win, to gain or bring over;
— ընդ գետին, to drag on the ground;
— առ դատաւորն, to lead or drag before the judge, to bring to justice;
յարտասուս —, to stir to pity, to affect, to move;
— զոք, to defame, to slander, to bite.
· Calfa
Քարշեսցի զհերացն։ Ի հրապուրանաց հեշտութեանն քարշեալք Որպէս խոզք ընդ տիղմ քարշեալք։ Ընդ գետինն քարշէր։ Իբրեւ զշուն մեռաւ, եւ իբրեւ զէշ քարշեցաւ. (Սեբեր.։ Յճխ.։ Ոսկ.։ Եզնիկ.։ Եղիշ.։)
իբրեւ զբոզ մի քարշեցին զքոյր մեր. (Ծն. ՟Լ՟Դ. 31.) իբրեւ ընդ բոզ վարեցան ընդ քոյր մեր։