Definitions containing the research իբր : 8114 results

Ծովածուփ

adj. fig.

tempestuous, very agitated, stormy, billowy;
tempestuous as the sea;
— նաւ, tempest-tossed ship;
— լինել, to be agitated by waves;
to be harassed or tossed about, to turn on all sides.

· Calfa

NBHL (1)

Ծովածուփ կորուսեր զգոռոզն զփարաւովն. (իբր մ. Ճշ.։)


Ծովակ, աց

s.

sea-pool, lake, pond;
կաթ մի խելք ինձ մանւանդ եւ ոչ —ս բախտից, a drop of sense rather than a sea of fortune.

· Calfa

NBHL (1)

Ոսկի լականաւ ջուր պատրաստել առ ի լոգանալ ի նմա. եւ իբրեւ եմուտ յոսկի ծովակն, եւ այլն. (Լաստ. ՟Ը։)


Ծովական, ի, աց

cf. Ծովային;
—ք, aquatic animals.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ անդունդս ծովական խորոց գրոցս անցեալ. իբր ծովանման. (Վրդն. ծն.։)


Ծովակոծութիւն, ութեան

s.

wreck, shipwreck.

· Calfa


Ծովահեղձ

adj.

drowned;
— առնել, to drown;
— լինել, to be drowned.

· Calfa

NBHL (1)

Ծովահեղձուկ ջրհեղեղ. իբր ծովահեղձական. (Ոսկ. ամբակ.։)


Ծովահեղձիկ

cf. Ծովահեղձ.

· Calfa

NBHL (1)

Ծովահեղձուկ ջրհեղեղ. իբր ծովահեղձական. (Ոսկ. ամբակ.։)


Ծովահեղձոյց

cf. Ծովահեղձ.

· Calfa

NBHL (1)

Ծովահեղձուկ ջրհեղեղ. իբր ծովահեղձական. (Ոսկ. ամբակ.։)


Ծովահեղձուկ

cf. Ծովահեղձ.

· Calfa

NBHL (1)

Ծովահեղձուկ ջրհեղեղ. իբր ծովահեղձական. (Ոսկ. ամբակ.։)


Ծովահերձ

adj.

that cuts, divides, cleaves or ploughs the sea.

· Calfa

NBHL (1)

Ծովահերձ ընկղմէր փարաւոն. իբր մ. (գուցէ ծովահեղձ) (Աթ. խչ.։)


Ծովանամ, ացայ

vn.

to turn into a sea, to fall into;
to inundate, to immerse, to cover with water.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն հեթանոսք ծովացեալ բռնակալութեամբ՝ այժմ իբրեւ զկաթիլ մի ի դոկլէ. (Արշ.։)


Ծովացուլ, ցլուց

s.

sea-monster, chimera;
(sea-bull).

· Calfa


Ծովեզր, զերաց

s.

sea-coast, sea-side, shore, strand, beach;
առ or ի ծովեզերին, on the sea-shore.

· Calfa

NBHL (1)

Ռամկական է հոլովս՝ իբր յատուկ անուն տեղւոյ,


Ծորան, աց

adj. s.

running, flowing, liquid, fluid;
flow, flowing, running out

· Calfa

NBHL (2)

Կացոյց զերկինս իբրեւ զկամար, որ ի ծորան ջուրց բազմութենէ (կամ բնութենէ) անտի անշարժեւ անէջ զերկինս հաստատեաց. (Կոչ. ՟Թ։)

Մերթ. ա. ῤευστός fluxus. իբր Ծորուն. (եթէ չիցէ այսպէս գրելի) ծորածոյ. հոսանուտ. լոյծ.


Ծորեմ, եցի

vn. va.

cf. Ծորիմ;
to mow.

· Calfa

NBHL (1)

Ծորեսցէ իբրեւ զջուր անպիտան։ Խռովեցաւ սիրտ իմ, եւ ծորեաց ի տեղւոջէ սերմն ի մարմնոյ իւրմէ։ Ծորեսցին աչք նորա ի կապճաց իւրեանց. (Իմ. ՟Ժ՟Զ. 29։ Յոբ. ՟Լ՟Է. 1։ ՟Լ՟Ը։ 30։ Ղեւտ ՟Ժ՟Է. 3։ Զաք. ՟Ժ՟Դ. 12։)


Ծորումն, ման

s. med.

trickling, dropping;
flowing, running;
leaking;
— ըստ ամսեանցն, the menses, menstruation. — ի մարմնոյ, gonorrhoea, running of the reins.

· Calfa

NBHL (1)

Ծորմամբ հոգւոյդ՝ ծերն իբր ի ձեթ պարարտանայ. (Տաղ.։)


Ծուղակ, աց

s.

snare, trap;
net, springe, noose.

· Calfa


Ծուղամ, ացայ

vn.

cf. Ծուլամ.

· Calfa

NBHL (1)

Կապելոյն ոչ փոյթ արարեալ, այլ ծուղացեալ յաղագս սորա իբրու այրասպանի, ոչ ինչ համարեալ իր գոլ՝ եթէ մեռանիցի. (Պղատ. եւթիփռոն.։)


Ծպտեմ, եցի

va.

to disguise, to travesty;
to dissemble, to cloak.

· Calfa

NBHL (2)

ԾՊՏԵՄ, եցի. ծպտիմ, եցայ. ն.ձ. Փոխել զկերպարանս. այլակերպել, իլ. ծածղել զանձն, եւ զիրս. թաքուցանել. ըստ ոմանց նաեւ Զսպել, իբր սաստիկ ծպնել. ամփոփել. սքօղել.

Սերոբէքն ծպտեալ՝ զառաւելութիւն լուսոյ փառացն ոչ կարէին տեսանել ... Ծպտեալ իբրեւ զսերովբէքն սաւառնեա՛. (Մեկն. ղկ.։)


Ծրդիմ, եցայ

vn.

to stain, to soil or dirty oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Կրկին ծրդեալ շինուածս խօսուն. իբր աւերակ աղտեղեալ, կամ խանգարեալ։


Ծփամ, ացայ, ացի

vn.

cf. Ծփիմ;
— ընդ մէջ յուսոյ եւ երկիւղի, to fluctuate between hope & fear.

· Calfa

NBHL (1)

Ծփայր ի խորհուրդս իւր իբրեւ զծով։ Միտքն անկայուն է եւ մշտաշարժ, եւ անյագ ի ծփելոյ ի զանազան խորհուրդս. (Լմբ. սղ.։)


Ծփիմ, եցայ

vn. fig.

to fluctuate, to ebb flow, to undulate;
to foam, to grow rough;
to be troubled, agitated, harassed;
to be undecided in purpose, to fluctuate, to waver.

· Calfa

NBHL (1)

Անօրէնք իբրեւ գծով ծփեսցին։ Բազում ծուփս (կամ մրկօք) ծփին ամենայն մարմինք անզգամաց. (Ես. ՟Ծ՟Է. 2։ Առակ. ՟Ի՟Զ. 10։)


Ծփին

cf. Ծփական.

· Calfa


Ծօ

int.

oh! holla! hallot hot here! stop ! I say!

· Calfa

NBHL (1)

ԾՕ՛, կամ ԾՕԼԱ. Ռամկական ձայն, իբր Ո՛ դու. ո՛վ աղայ. (իտալ. քէօ՛, չէօ՛. թ. ուչան, օ՛զչան ).


Կ (guiène)

s.

the fifteenth letter of the alphabet &, the tenth of the consonants;
sixty, sixtieth.

· Calfa

NBHL (2)

Կ. ՟կ. իբր թիւ համարոյ է Վաթսուն կամ վաթսներորդ։

Կ. Տառադարձութեամբ դնի ի մեզ փոխանակ տառից յն. κ եւ լտ. c զոր օրինակ Կղեմես, կղեմայ կամ կղեմենտոսի, իբր Κλήμης, Κλημέντος Clemens, Clementis. Մակեդոնիա, իբր Μακεδονία Macedonia. Սիկիլիա կամ սիկեղիա, իբր Σικήλια Sicilia. կենտրոն. իբր κέντρον centrum.


Կազդուրական, ի, աց

adj.

corroborative.

· Calfa

NBHL (1)

իբր կազդուրեցուցիչ. զօրացուցիչ.


Կազդուրեմ, եցի

va.

cf. Կազդուրացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ձ. իբր Կազդուրիլ, զօրանալ. ոգի առնուլ.


Կազմակերպեմ, եցի

va.

to project, to figure, to form, to fashion, to construct.

· Calfa

NBHL (1)

Մարմինն տէրունական կազմակերպեալ ի հոգւոյն սրբոյ։ Եւ զայն կազմակերպել կամեցաւ, թէ չէր հակառակ եւ օտար յօրինացն։ Այլով ձեւով իբր երկիւղածութեամբ զայն զնոյն կազմակերպել կամեցան. (Ոսկ. յհ.։)


Կազմեմ, եցի

va.

to form, to mode, to fashion;
to construct, to erect, to build;
to furnish, to provide, to supply;
to fit up, to arrange, to set in order;
to adjust, to put in repair;
to adorn, to embellish;
to get ready, to prepaire;
to equip;
to arm;
գունդս —, to enrol soldiers;
— զկառս, to harness the horses;
պարս ուրախութեան —, to give a ball;
— գորս, to bind books.

· Calfa

NBHL (2)

Իմաստութեամբ քով կազմեցեր զմարդն։ Որ կազմեացն զնոսա։ Ի կաւոյ կազմեալ ես եւ դու իբրեւ զիս։ Կազմել զտուն, զգրունս, զբեմ, զբեդեկ տանն, զտապանն, ղէնս, աղեղունս։ Կազմել զէշն, զերիվարս, զկառս. ջնար, կռիւս։ Կազմեցին զյորդանան առաջի արքայի։ մուրթքէ դարմանէր եւ կազմէր զտուն թագաւորին. եւ այլն։

Կազմէ խոնարհաբար (զբանն) վասն տկարութեան լսողացն։ Կազմեաց զառաջինն՝ մեծ լինել քան զաբրահամ, եւ այլն. Ոսկ. յհ. իբր կազմակերպել։


Կաթեմ, եցի

vn.

to drop, to flow drop by drop;
to trickle, to run down;
to distil;
անձրեւ ոչ եւս կաթեաց յերկիր, not a drop of rain fell;
— լուսոյ, to shine forth, to appear.

· Calfa

NBHL (2)

Ակն իմ կաթեսցէ ի վերայ անձին իմոյ. իմա՛ զարտասուս, եւ այն իբրեւ քամեալ ի հնձանէ. ղի յն. եւ եբր. է կթել, եւ հնձան հարկանել։

ԿԱԹԵԼ՝ լուսոյ, շողոյ. իբր ռմկ. ցաթել.


Կաթիլ, թլոյ

s.

cf. Կաթ;
— առ —, drop by drop.

· Calfa


Կաթնակեր, աց

adj. s.

sucking;
suckling.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր Կաթնակից, սննդակից. հէմշիր.


Կաթնաջամբ

cf. Կաթնատու.

· Calfa

NBHL (1)

ԿԱԹՆԱՋԱՄԲ ԼԻՆԵԼՆ. իբր յն. կաթնասնունութիւն. γαλακτοτροφία lactatus, lacte nutritio.


Կաթոգնիմ, եցայ

vn.

to love passionately, dotingly, fondly;
to be smitten with violent love, to be enamoured, to burn, to languish or long for, to sigh or pant after.

· Calfa

NBHL (1)

Ժողովեսցէ ղարմտիս յամարայնոյ, զի մի եղիցի կաթոգնեալ ի ձմերայնի։ Պատրաստեսցեն զճրագունս իւրեանց, զի մի՛ եղիցին կաթոգնեալք իբրեւ զանմիտ կուսանոն. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Կաթսայ, ից

s. mech.

copper, caldron, kettle, pot;
boiler.

· Calfa

NBHL (1)

Կաթսայ մսոյ։ Ի ներքոյ կատսայի։ Կատսա յեռանդան, կամ կատսայ եռանդան. ( յն. կաթսայ եռացեալ։) Կաթսա լի ժանգով։ Կառո՛ զկաթսայդ։ Տապակս եւ կատսայս։ Կաթսայիւք եւ սանիւք։ Եռացուցանէ զանդունդս իբրեւ զկատսայ. եւ այլն։


Կալ, ոց, ից

s. ast.

threshing-floor, barn-floor;
corn-sheaves, rick, stack;
Halo;
արկանել, հոսել, սրբել զ—, to winnow.

· Calfa

NBHL (2)

ԿԱԼ ի. ἄλως area, ut corona, seu circulus siderum, halo. իտ. alone. Բակ լուսաւորաց բոլորեալ իբրեւ զկալ. հալէթ, ձըլատէթ.

ԿԱԼ 2 իբր բայ. cf. ԿԱՄ, կացի, կալ. եւ ՈՒՆԻՄ, կալայ, կա՛լ։ գ.ա.


Կալակառոյց

adj.

compound, combined.

· Calfa

NBHL (1)

σύνθετος compositus. Կառուցեալ եւ շեղջակուտեալ իբրեւ զկալ կամ բարդեալ՝ զիրեարս ունելով. ըստ յն. բաղադրեալ.


Կալանաւոր, աց

s.

adj. s. detained in prison, prisoner, captive;
police-man.

· Calfa


Կալանդեմ, եցի

va.

to bind, to reduce afracture.

· Calfa

NBHL (1)

ԿԱԼԱՆԴԵՄ որ եւ գրի ԿԱՂԱՆԴԵԼ. իբրու տալ կալադ. կամ որպէս թէ զկաղացեալն դարմանել. զի յն. է՝ ἑπιδέω obligo, alligo. Կապել բարւոք, պատել. երիզապնդել. սարմագ, պաղլամագ.


Կալաքար

s.

soda;
alkali;
— կայուն, ցնդական, fixed, volatile alkali.

· Calfa

NBHL (1)

ԿԱԼԱՔԱՐ կամ ԿԱԼԷՔԱՐ Մոխիր խոտոյ իրիք՝ քարացեալ որպէս աղ. վարի իբր աճառ, եւ դեռ խածուածոյ օձից. աղ ալքալի, ղալլի, խալիա, կէլէքէր, քարէքար, շիխար։ Բժշկարան.։ լտ. ալքա՛լի, քա՛լի. իտ. սօ՛տա։ Կամ ըստ Լեհ. որպէս կապոյտ ներկ. լտ. կլա՛սդում, իսա՛դիս։


Ընդդիմահար, աց

adj.

ppposite, that opposes, resists;
hard, solid, opaque.

· Calfa

NBHL (1)

ԸՆԴԴԻՄԱՀԱՐ որ եւ ԴԻՄԱՀԱՐ. ἁντιτυπής, -πός ictum repellens, repercutiens, durus, asper Որ կարծրութեամբ կամ պնդութեամբ, եւ խտութեամբ կամ թանձրութեամբ ընդ առաջ ելանէ իբրեւ դիմակալ հարողի.


Ընդդիմոտունք, ոտանց

s. pl. antipodes.

· Calfa

NBHL (1)

ἁντίποδες adversipedes Հակոտնեայք. բնակիչք ստորին կողման հողագնտոյս իբր ընդ ոտիւք մերովք. վարի աշխըրքի մարդիկ.


Ընդելական, ի, աց

adj.

cf. Ընդել.

· Calfa

NBHL (1)

Սխալեալ անկայ իբրու զողողակ մթային ոչ ընդելական ի հաղբս մահու անզգայապէս. (Նար. ՟Ծ՟Ե։)


Ընդելանիմ, դելայ

vn.

to grow familiar, to become familiar;
to make acquaintance;
to get used or accustomed to, to habituate one's self.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդելեալ է բնութեամբ (աստուածային իրն) վերնագունին հասանել պատուի։ Ընդելեալք՝ իբր ասեն զճպռանցդ ազգ, օդով կերակրիլ։ Առ սակաւ սակաւ ընդելեալ։ Ոգիքն յառաջ քան զմարմինսն յօտարութիւն ընդելեալ լինի. (Փիլ.։)


Ընդելացուցանեմ, ուցի

va.

to make familiar, to tame;
to instruct;
to tame, to render mild and less ferocious.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդելացուցանէ իբրեւ զյաւանակ տրմուղ. (Մանդ. ՟Բ։)


Ընդերկուանամ, ացայ

vn.

cf. Յերկուանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս այսոցիկ ընդերկուեալք են՝ մարտնչելով ընդ ձեզ։ Եթէ եւս (այսինքն տակաւին) ընդերկուեալ եմք, թէ իբրու այլաբար ունի հոգի։ Եթէ ոք ի ձէնջ ընդերկուիցի, եւ ասասցէ. (Պղատ. օրին. ՟Ա. եւ ՟Ժ. եւ Պղատ. սոկր.։)


Ընդերկուիմ, եցայ

vn.

cf. Յերկուանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս այսոցիկ ընդերկուեալք են՝ մարտնչելով ընդ ձեզ։ Եթէ եւս (այսինքն տակաւին) ընդերկուեալ եմք, թէ իբրու այլաբար ունի հոգի։ Եթէ ոք ի ձէնջ ընդերկուիցի, եւ ասասցէ. (Պղատ. օրին. ՟Ա. եւ ՟Ժ. եւ Պղատ. սոկր.։)


Ընդհատ

s. adj. mech. adv.

interval, space;
discontinued, intermittent;
loose;
different, separate;
less, lesser;
intermittent;
differently, otherwise;
nor more nor less;
ամք սակաւ ինչ — իբիւրուց, a little less than 10 000 years;
ի՞ւ իցեմք — ի նոցանէ, in what do we differ from them ? ոչ ինչ — է ի նմանէ, he differs not from him;
նուազ ինչ — ի փչմանէ լինել շնչոյն, to be almost at the last extremity, or last gasp;
չեն — յերազոց, they resemble dreams.

· Calfa

NBHL (1)

իբր նխ. ἦττων, -ον. ἦσσων, -ον minor, minus. կամ բացասաբար, οὑδέν ἦττον nihilominus Տարբեր. ունօղ զխտիր կամ զհատումն. աննման. հեռի. կամ նուազ. պակաս. ի վայր. խոնարհագոյն. պակաս, քիչ, վար.


Ընդհատութիւն, ութեան

s.

interruption, intermittence, intermission, discontinuance, relaxation, cessation.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր բնաւորեալն եմք արտաքուստ ոռոգանել շնչոյ ընդհատութիւն։ Զիւրեանց բանին (ընթացս) լնուն երդմամբք, իբրու թէ ոչ լաւ է ընդհատումն բայից. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Ընդհատումն, ման

s.

cf. Ընդհատութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր բնաւորեալն եմք արտաքուստ ոռոգանել շնչոյ ընդհատութիւն։ Զիւրեանց բանին (ընթացս) լնուն երդմամբք, իբրու թէ ոչ լաւ է ընդհատումն բայից. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Ընդձեռեմ, եցի

va.

to give, to put into ones hands, to grant;
to take away, to appropriate to one's self.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյն ընդ Ընձեռել, իբր ձեռամբ տալ, աւանդել, ընծայել. շնորհել.