Definitions containing the research իբր : 8114 results

Փոքրահոգի

adj.

pusillanimous;
impatient, hasty.

· Calfa

NBHL (1)

Այնպիսի է փոքրահոգին, իբրու զամենայն հանդիպմունսն անարգանս եւ անպատութիւնս կոչէ։ անազատն մտօք եւ փոքրահւգին ոչ կարէ իմանալ զօրինացն զօրութիւն։ Յեա մեծասքանչ երախտեացն՝ որք յԱստուծոյ, փոքրահոգիք լինէին։ Տղայ մանկունքն փոքրահոգի ի համարս ուսմանցն. (Արիստ. առաք.։ Լմբ. առակ.։ Նախ. յոբ.։ Մաշկ.։)


Փոքրահոգութիւն, ութեան

s.

pusillanimity.

· Calfa


Փոքրոգի, գլոյ, գեաց

adj.

pusillanimous;
shortwitted, shallow, weak-minded;
light, easy;
բեռն —, light burden;
— առնել, to lighten, to lessen, to ease.

· Calfa

NBHL (1)

Սլացան իբրեւ զթռչունս, եւ բեռնակիրս արարին փոքրոգի բեռինն Քրիստոսի. (Գէ. ես.։)


Փոքրոգութիւն, ութեան

s.

lightness, slenderness;
pusillanimity;
low-mindedness, baseness, cowardliness.

· Calfa

NBHL (1)

Զմարդկային զփոքրոգութիւնն տեառն իբր զտակար իմն անկատար ի ձեռն տրաշիցն կերակրելով. (Նիւս. կազմ.։)


Փչեմ, եցի

vn. va. to blow, to breathe;
to swell, to inflate;
to expire;
to die;
cf. Հոգի, cf. Ոգի;
հողմն փչէ, the wind blows.

· Calfa

NBHL (1)

եւ չ. ἑμφυσάω, ἑκφυσάω flo, inflo, sufflo, exsufflo, insufflo, spiro, inspiro, exspiro. (արմատն երեւի Փուչ, կամ փուք. ի ձայնէս. ֆը՛չ, ֆը՛ս. յն. ֆիսա՛օ) Ի դուրս տալ զշունչ ընդ բերանն իբրեւ զհողմ կամ զփուք. շնչել կենդանեաց եւ հողմոց. փչել.


Փչուչ

s.

blow-pipe.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ ռմկ. իբր Փչիչ. գործի փչելոյ.


Փռնգամ, ացի

vn.

cf. Փռնչեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Փռնգայր իբրեւ զձի խստերախ։ Ի փռնքալոյ նորա կայծակունք հատանէին։ Ոտնատրոփ փռնկալոյն։ Մեծամեծս փքայր փըռնքտալով. (Արծր. ՟Գ. ստէպ։)


Փռնչեմ, եցի

vn.

to sneeze;
to cry, to bellow;
to neigh.

· Calfa

NBHL (1)

Փռնգայր իբրեւ զձի խստերախ։ Ի փռնքալոյ նորա կայծակունք հատանէին։ Ոտնատրոփ փռնկալոյն։ Մեծամեծս փքայր փըռնքտալով. (Արծր. ՟Գ. ստէպ։)


Փսխած, ի

s.

vomit;
շուն դառնայ ի — իւր, the dog returns to his vomit.

· Calfa

NBHL (1)

Զբանն Աստուծոյ իբրեւ զփսխած համարեցան, այլ եկն սա յարդիւնս. (Գէ. ես.։)


Փրծանիմ, փրծայ, ծեալ, ծուցեալ

vn.

to be detached, taken away, to escape, to break away, to shake off, to get rid of;
cf. Յիշատակ.

· Calfa

NBHL (1)

Սարտուցեալ ի տեսլեան սրտի իւրոյ՝ իբրեւ զայն, որ փրծանիցի յերեսաց պատերազմի. (Սիր. ՟Խ. 7։)


Փրկաւէտ

cf. Փրկական.

· Calfa


Փրկեմ, եցի

va.

to save, to deliver, to liberate, to redeem.

· Calfa

NBHL (1)

ῤύομαι libero, eruo, eripio. որ եւ ἑξαιρέω, σώζω salvo, servo λυτρόω redimo. Ազատել. ապրեցուցանել. հանել կամ պահել ի փորձանաց. կեցուցանել. փրկանաւորել. փրծուցանել. Ճողոպրել. կորզել. թափել ի ձեռաց (իբր փեռեկելով). խալըսել, փրցընել. ... եբր. խալաց, ֆէրէգ եւ այլն. եւ հօշէա, էաշա. (յորմէ էաշուս. Յիսուս փրկիչ).


Փրփրածին

adj.

born of sea-foam (Aphrodite).

· Calfa

NBHL (1)

Ἁφροδίτη Venus. Ի փրփրոյ ծնեալ, իբր թարգմանութիւն յունական անուան չաստուածւհւոյն տռփանաց՝ Ափրոդիտէ կոչեցելոյ.


Փրքամ, ացայ, ացի

vn.

to spout or blow water from the nostrils.

· Calfa

NBHL (1)

Շուրջ խայտայ դլփին, ի վեր փրքալով՝ իբրեւ ախորժելի իմն, եւ ի վեր առաքեալ. (Ածաբ. նոր կիր.։)


Փքամ, ացի

vn.

to hiss;
cf. Փքանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Փքացեալ իբրեւ զտիկ։ Մի՛ բարձրասցի փքացեալ յամբարհաւաճութենէ։ Ոչինչ արարին, եւ փքացեալ՝ մեծամեծս խորհին. (Մագ. ՟Ի՟Զ։ Փիլ. բագն.։ Իգն.։)


Փքանամ, ացայ

vn. fig.

to swell, to be swollen;
to be puffed up, elated, to grow proud, to be swollen with pride, to take a pride in one's successes, to be bloated with pride and presumption.

· Calfa

NBHL (1)

Փքացեալ իբրեւ զտիկ։ Մի՛ բարձրասցի փքացեալ յամբարհաւաճութենէ։ Ոչինչ արարին, եւ փքացեալ՝ մեծամեծս խորհին. (Մագ. ՟Ի՟Զ։ Փիլ. բագն.։ Իգն.։)


Ք (ké)

s.

the thirty sixth letter of the alphabet, and the thirtieth of the consonants;
nine thousand, nine thousandth.

· Calfa

NBHL (2)

Ք. Լծորդ է ի մեզ ընդ գ, կ, խ. զոր օրինակ Հէգ, հէք. թագչել, թաքչել. չոքայ, չոգայ. պատրիարգ՝ իբր պատրիարք (ըստ յն) սիգ՝ որպէս սիք (ըստ յն. փսիխի՛ ). ծասքել. ծասկել. պասկիլ. աքաաբ, ախաաբ. հռախաբ, հռեքեբ։

Զի երկաքանչիւրս իբրու զՔէ՝ միմեանց առարկեալ միջոց ի բոլոր. (Պղատ. տիմ.։)


Քածբոր

s. med. mange, dog-itch.

· Calfa

NBHL (1)

Ազգ բորոյ իբրեւ զբորոտութիւն շան.


Քահանայագործեմ, եցի

va.

to consecrate;
to ordain priest.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ հեթանոսաց՝ Ձօնել. նուիրագործել իբր սրբազան ինչ. καθιερόω consecro, devoveo.


Քահանայապետ, աց

s.

priest, chief priest;
pontiff;
hierarchy;
—ն, հռովմայ, sovereign pontiff.

· Calfa


Քահանայապետաբար

adv.

pontifically.

· Calfa


Քահանայապետեմ, եցի

vn.

to be or become high priest or pontiff;
to perform the duties of pontiff.

· Calfa


Քաղածոյ

cf. Քաղածու.

· Calfa


Քաղաքային

cf. Քաղաքական;
—ք, citizens, townspeople.

· Calfa

NBHL (1)

Միաբանութեամբ քաղաքանուացն. իբր քաղաքայնոցն։


Քաղաքանամ

vn.

to become a town;
to be peopled like a town.

· Calfa


Քաղաքանիստ

adj.

town-like.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսանէր զտուն չաստուծոցն այնպիսի մեծամեծ լայնութեամբ եւ երկայնութեամբ եւ այնչափ բարձր պարսպաւ՝ իբրեւ փոքրագոյն քաղքանիստ մի. (Ոսկիփոր.։)


Քաղաքասէր

adj.

loving one's native place, patriotic.

· Calfa

NBHL (1)

Առ բարին եւ քաղաքասէրն, իբրու ասէ, փութացայց տալ պատասխանի. (Պղատ. սոկր.։)


Քաղաքավարութիւն, ութեան

s.

behaviour;
policy;
police;
good breeding, civility, urbanity, courtesy, politeness, affability;
— կենաց, personal conduct;
անսագիւտ —, unimpeachable morality or integrity;
ծայրացեալ —, deep policy.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղաքավարութեան սկիզբն զո՞ոք երբէք լինել ասասցուք։ Թերեւս ցուցցէ մեզ ցառաջին զքաղաքավարութեանց լինելութիւնն եւ փոխադրութիւն։ Քաղաքավարութիւնք եւ արհեստք եւ օրէնք։ Քաղաքավարութեանն իբրու մարք, մի իշխանութիւն (պարսից) եւ հրապարակակալութիւն (յունաց). (եւ այլն. Պղատ. օրին. ՟Գ։)


Քաղդէացի, ցւոյ, ցւոց

adj. s. Chaldean;
—ք, the Chaldeans.

· Calfa


Քաղեմ, եցի

va. fig.

to gather, to gather together, to collect, to assemble, to amass;
to draw, to extract;
to pick, to pluck up, to take away;
— զոգիս, զշունչ ուրուք, to keep in suspense, to amuse, to keep at bay;
— բանս ի բերանոյ ուրուք, to catch something out of one's mouth;
to get, to obtain his secret surreptitiously;
սկսաւ ոգի նորա քաղիլ ի նմանէ, he began to faint away;
լոյս իմ քաղի, my life is consuming;
cf. Ընկոյզ.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղելով առ ծովեզերին զկոնքեղն, եւ նովաւ կազմէին զծիրանին։ Հանդիպեցաւ ձկնորսաց ոմանց որ քաղէին զոջիլս (քթուել՝ իբր կթել)։ Քաղելով ի ձորձաց իւրոց զքրտնածին բծիծսն. (Նոննոս.։)


Քաղրթեղ

adj.

tun-bellied.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ կունդ է (ոք իբրեւ զսոկրատ), քաղրթեղ չէ. թէ քաղրթեղ է, ուշիմ չէ (իբրեւ զնա). թէ ուշիմ գոյ, սոփոնիսկոսի որդի ոչ կարէ գոլ. (որ են յատկութիւնք սոկրատայ). (Անյաղթ պորփ.։)


Քաղցանամ

vn.

cf. Քաղցնում.

· Calfa


Քաղցելաբար

adv.

like a famished person, greedily.

· Calfa


Քաղցկեղ, ի

s.

cancer, gangrene, mortification, impetigo, moist tetter.

· Calfa

NBHL (1)

Բանք նորա իբրեւ զքաղկեղ ճարակ գտանեն. (՟Բ. Տիմ. ՟Բ. 17։)


Քաղցնում, եայ

vn. fig.

to feel hungry, to by hungry, famished;
to hunger after, to thirst for, to by greedy of, thirsty or eager for.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծամեծք աղքատացն, եւ քաղցեան։ Թէ քաղցեայց, քեզ ինչ ոչ ասացից։ Անձն գործատեաց քաղցիցէ։ Իբրեւ քաղցիցէք, տրտմեսջիք։ Ոչ քաղցիցեն, եւ ոչ ծարաւեսցին։ Որ ծառայենն ինձ՝ կերիցեն, եւ դուք քաղցիջիք։ Հացիւ ոչ քաղցիցուք։ Քաղցեաք եւ ծարաւեցաք։ Եթէ քաղցեալ է թշնամին քո, կերակրեա՛ զնա, կամ հա՛ս տուր նմա։ Յագեցոյց զանձինս քաղցեալս։ Այն է հանգիստ քաղցելոյն։ Բրդեա՛ քաղցելոց զհաց քո։ իբրեւ արջ քաղցեալ.եւ այլն։


Քաղցու, ոյ

s. adj.

mast, new wine;
full of or drunk with new wine.

· Calfa


Քաղցրաբան, ից

adj.

sweet-spoken, mealymouthed, smooth-tongued;
flattering.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծիմաստ եւ քաղցրաբան։ զքաղցրաբանսն՝ որ զլսելիսն կախարդեն։ իբրեւ տեսանեն զձեզ քաղցրաբանս, չարախօսեն զձէնջ իբրեւ զմոգաց եւ զպատրողաց։ Յունկն քո քաղցրաբանք են (չարքն). որպէս որոգայթն թռչնոց. (Յհ. կթ.։ Սարգ. յկ. ՟Ը. եւ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ը։ Լմբ. առակ.։)


Քաղցրաբարբառ

adj.

honeytongued;
sweet-voiced, melodiously singing.

· Calfa

NBHL (1)

իբրեւ զձայն երգոց քաղցրաբարբառ յօրինելոց. (Եզեկ. ՟Լ՟Գ. 32։)


Քաղցրախօս

adj.

cf. Քաղցրախօսիկ.

· Calfa


Քաղցրաձայն, ից

adj.

sweet voiced, melodious, tuneful, musical;
— բարբառով, melodiously.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ մ. իբր Ի ձայն քաղցր.


Քաղցրաղի

adj.

well turned, harmonious.

· Calfa


Քաղցրաճաշակ

cf. Քաղցրահամ.

· Calfa


Քաղցրանուագ

adj.

causing harmonious chants to be heart.

· Calfa

NBHL (1)

Զե րեքսրբեան օրհնութիւնս քաղցրանուագ երգեն. (իբր մ. քաղցր նուագօք) (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Քաղցրութիւն, ութեան

s.

sweetness, suavity;
saviour;
softening;
gentleness;
affability, meekness, amiability, benignity, amenity, urbanity;
քաղցրութեամբ, sweetly, softly, gently, mildly;
քաղցրութեամբ օձն ի ծակէն ելանէ, a smooth tongue draws (gentleness is better than force).

· Calfa

NBHL (2)

Խորիսխ մեղու բանք բարիք, եւ քաղցրութիւն նորա բժշկութիւն հոգւոց։ Կոկորդ նորա՝ լի քաղցրութեամբ։ Բզխեսցեն լերինք զքաղցրութիւն։ Երթա՛յք կերա՛յք զպարարտութիւն, եւ արբէ՛ք զքաղցրութիւն։ Եւ էր քաղցրութիւն նորա իբրեւ զխորիսխ.եւ այլն։

ՔԱՂՑՐՈՒԹԵԱՄԲ իբր մ. ἠδέως suaviter χρηστῶς, εὑμενῶς benigne, benevole. Քաղցրաբար. մարդասիրապէս. ախորժաբար. հաճութեամբ.


Քամ, ոյ

s.

juice;
gravy;
jelly.

· Calfa

NBHL (1)

Արմատ Քամելոյ, իբր Քամուած. կամ քամեալ ինչ.


Քամահանք, նաց

s.

contempt, scorn, disdain.

· Calfa

NBHL (1)

Եղբօրն փրկութեան իբրու աւելորդ իրաց քամահանս առնէիր։ Եւ ոչ այնոցիկ՝ որ յերկրորդ կարգէն, քամահանս արար. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. քհ.։)


Քամեմ, եցի

va. fig.

to press, to squeeze, to extract, to wring;
to strain, to filter;
to drain, to cause to flow;
to exhaust, to drain, to use up, to empty;
— զբաժակ, to swallow up, to drain, the cup;
— զբաժակ մինչեւ ցմրուր, to drink the cup to the dregs, to swallow the pill;
— զամենայն մրուրս դառնութեան, բաղդին, to drain or exhaust the rigours of fate;
յինքն —, to suck, to imbibe, to draw in;
արտասուք յաչաց նորա քամէին, he wept bitterly;
հողմով —, to winnow.

· Calfa

NBHL (2)

Ծծելով յինքն քամեաց զանճառելի բանիցն ասացուածս (իբր սպունգաւ). (Ոսկիփոր.) (որ միացուցանէ զկրկին նշանակութիւնս)։ քամել. որպէս Քամիով՝ այսինքն հողմով հոսել, եւ Ուռուցանել.

Իսկ իբրեւ քամէր (յն. ուռուցեալ էր մարմինն), եւ առանց յուսոյ կենաց էր. (Եւս. պտմ. ՟Ը. 17։)


Քայլեմ, եցի

vn.

to step, to take a step, to walk, to stride, to go.

· Calfa

NBHL (1)

Քայլեաց ի վերայ գնդիցն, եւ ոչ ափշեցաւ ի դասապետաց։ Առիւծն իբրեւ ետես զեղբայրն ի վերայ ճանապարհին իւրոյ, եւ հեզութեամբ եւ սիրով քայլեաց ի վերայ նորա, եւ գնաց յորս։ Այլ ի վերայ ծովուն քայլէր թեթեւական. (Ճ. ՟Գ.։ Վրք. հց. ՟Դ։ Երզն. ոտ. երկն.։)


Քանակ, աց

s.

quantity, measure.

· Calfa

NBHL (1)

Երկոքին ազդին՝ քանակն եւ որակն։ Քանակն՝ ի քազմացուցանեմն. եւ որակն՝ իբր ղաստեղս. (Փիլ. լին.։)


Քանակեմ, եցի

va.

to assign the quantity;
to measure;
to contain, to comprehend.

· Calfa

NBHL (1)

ποσόω quantum facio, quantitatem attribuo. Ընդ քանակաւ արկանել. չափել. քատակել. ամփոփել. պարագրել . ձեւացուցանել. յարմարել. յօրինել. իսկ կր. իբր ձ. cf. ՔԱՆԱԿԱՆԱՄ.