Definitions containing the research իբր : 8114 results

Միաւորակից

adj.

conjoined;
united.

· Calfa


Միաւորութիւն, ութեան

s. fig.

union, junction, conjunction;
adhesion, combination;
reunion;
incorporation;
gluing;
copulation, pairing;
unanimity.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս Միանալն, միաւորիլն, անշփոթ խառնումն. յն. ἔνωσις unio, adunatio. նաեւ Միութիւն՝ իբր միացումն.


Միեղջերու, ի

s.

monoceros, unicorn;
— ծովային, sea-.

· Calfa


Միզարձակ, աց

adj.

diabetic, incontinent of urine.

· Calfa

NBHL (1)

իբր լտ. urinae incontinentia laborans, urinam faciens. Որոյ մէզն կամ միզելն է արձակեալ քան զսովորականն. այսինքն թուլացեալ մարմնով՝ ստէպ միզօղ. ջրվաթը բռնել չկրցօղ.


Մինչ

adv.

till, until, up to;
to, as far as;
when, at the time that;
while, whilst;
— or — զի, so that, in such a manner that;
այնպէս — զի, so that;
— այս — այն, mean time, meanwhile, in the mean time, whilst these things were doing, during that time, in the interim.

· Calfa

NBHL (1)

Ռամկական է, ՄԻՆՉ ՈՐ, իբր Ցորչափ.


Մինչեւ

prep. adv. until, till, as far as, to;
even to;
that;
— ցայժմ, till now, up to the present, up to this time, hitherto;
— ցայդ վայր, so far, as far as, to that place;
— ցայդր, so far, as far as that, to there;
— ցայս վայր, thus far, as far as this, to here;
— ուրանօ՞ր, how far?
— ցամպս, even to the clouds;
գայ ընդ իս — ի կարս, he goes with me as far as Kars;
կաց or մնա — եկեսցէ, wait till he comes;
— ցե՞րբ, how long?
ոչ ելից — դարձցիս, I will not go out until you return;
— ցբազում ամս, during many years;
— զի, so that, insomuch that;
այնպէս or այնչափ՝ զի, so that;
as well as;
— բազմաց իսկ ասել, so that several people said.

· Calfa

NBHL (3)

ՄԻՆՉԵՒ. մ. իբր Մինչ, մինչդեռ. եւ Ցորչափ. (անսովոր գոգցես ոճով)

Մինչեւ հրամայես, կայ ծառն, եւ բերէ զբազմութիւն տերեւոց. (Իսիւք. (իբր ռմկ. ուր որ, երբ որ, քանի որ )։)

շ. ՄԻՆՉԵՒ. շ. ὤστε ut, ita ut, sic ut. որպէս Մինչ զի, մինչ, որք չեն յաճախելի իբրեւ զմինչեւն. որ ստէպ վարի առընթեր աներեւոյթ բայի, եւ երբեմն կից ընդ դիմաւորի, եւ դուն ուրեք ընդ դերբայի։ cf. ՈՐՊԷՍ ԶԻ, cf. ՈՒՍՏԻ. որ, անանկ որ, այնչափ որ.


Միոստայնի

adj.

woven in one piece, without seam.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր զմիոստայնի վերարկու՝ գեղեցկատիպ յանգուածով՝ զբովանդակն սկսեալ յարմարեաց (հին տպ. միաստանի). (Նար. խչ.։)


Միջավայր, աց

s. adj.

middle, centre;
interval;
cf. Միջավար.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն միջավայրսն ասեն երկիրն ունի։ Արեգակն եւ լուսին զամենայն վարյս միջավայրաց (կամ միջավայրս վայրացդ) իբրու զմի ինչ ունին միանգամայն. (Վեցօր. ՟Ա. ՟Զ։ եւ Շիր.։)


Միջերկնեայ

adj.

that is in the middle of the heavens, medicelestial.

· Calfa

NBHL (1)

μεσουρανών qui in medio coelo est. Որ ինչ է ի միջավայրս երկնից՝ իբր ի վերայ գագաթան մերոյ.


Միջնալուսին

s.

full moon.

· Calfa


Միջնապարիսպ, րսպաց

s.

partition wall;
rampart.

· Calfa

NBHL (2)

Օրէնքն իբրեւ միջնապարիսպ իմն ի մէջ աստուծոյ եւ կռոցն. (Ածաբ. ի պասեք. ՟Ա։)

Նովաւ իբր միջնապարսպով բաժանեսցին ի միմեանց. (Դամասկ.։)


Միջնատարր

s.

water and air.

· Calfa

NBHL (1)

μέσον τοιχεῖον medium elementus. Միջին տարր. օդ եւ ջուր՝ թնդ մէջ հրոյ եւ հողոյ իբրու ծայրից.


Միջնորդ, աց

s.

mediator;
intermedium, agent, go-between;
negotiator;
medium;
— վաճառաց, broker;
— հաշտութեան, reconciler, conciliator, intermediator, intercessor.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԻՋՆՈՐԴԱՒ կամ իւ. իբր Միջնորդութեամբ. ի ձեռն.


Միջնորմ

s.

party wall, partition.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբր ա. Եղեալն որպէս միջնորմ.


Միջուկ

s.

marrow, core, heart;
— հացի, crum of bread;
— ձուոյ, yolk of an egg;
— ընկուզոյ, kernel of a walnut;
— տնկոց, pith;
— պտղոյ, core;
— գիսաւորաց, nucleus of comets.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ՄԻՋՈՑ (ըստ վերջընթեր նշ). Որ ինչ կայ ի բուն մէջն կամ ի ներքս անդ՝ իբրու ծուծ եւ սերմն.


Միջօրեայ, էի, ից

s. adj.

noon, noon-tide, midday;
the south;
meridian;
southern, meridional;
half, semi;
— ջերմն, intermittent fever.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ իս ուտելոց են ի միջօրէի։ Մինչ չեւ եկեալ էր յովսէփ ի միջօրէին։ Ննջեաց մինչեւ ցմիջօրեայ։ Ի միջօրէի իբրեւ ի խաւարի խարխափեսցէ։ Խաւարն քո իբրեւ զմիջօրեայ.եւ այլն։


Միս, մսոց

s.

flesh;
meat;
— դնդերային, muscular flesh;
— մարդկային, human flesh;
— երէոց, venison;
— հաւուց, white meats, poultry;
— նապաստակի, brown meats, game;
— սպանդանոցի, coarse meat, butcher's meat;
— որսոց, fowls and game;
— պտղոց, pulp;
հում, պախ, խորովեալ —, raw, boiled, roast meat;
— ի կասկարայէ, broiled or grilled meat;
մսոյ ջուր, broth;
— ածել, to fatten, to make fat;
կաթսայ մսոյ, flesh-pot.

· Calfa

NBHL (1)

σάρξ caro. (թարգմանին ի մեզ եւ մարմին, իբրու σῶμα corpus ). սանս. ա՛միշս. դաղմ. միա՛սօ. Փափուկ մասն մարմնոց կենդանեաց. տե՛ս եւ ՄԱՐՄԻՆ.


Միւս, ոյ, ով

adj.

other, another;
different from, other than;
—ն, the other;
— քան զ—, one more than another;
—ում աւուր, the other day;
բայց եւ զ—ն պատմեցից, but I will tell you something else;
cf. Մի;
անգամ — or միւսանգամ, cf. Միւսանգամ.

· Calfa

NBHL (2)

Զմին ատիցէ, եւ զմիւսն սիրիցէ. կամ զմին մեծարիցէ, եւ զմիւսն արհամարհիցէ։ Ասէ ցմիւս եւս։ Եղեւ ողջ իբրեւ զմիւսն։ Ի միւս նաւն. ի միւսում շաբաթուն. միւս մարիամն։ Միւս եւս այլ կորիւն։ Զառաջին պարիսպն, եւ զմիւսն եւս. եւ այլն։

ՄԻՒՍՔ իբր Այլք. (անսովոր ոճով)


Միւսիոն, ի, աց, ից

s.

mosaic.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԻՒՍԻՈՆ. Բառ լտ. musivum. իտ. musaico, -ca ψῆφος lapillus որ եւ ՄԱՆՐԱՄԱՍՆ ասի. Մանրախիճ քար կամ ապակի ոսկէզօծ՝ յեռեալ ի զարդ որմոց եւ այլն. ... (ա՛յլ է եւ յն. լտ. մուսի՛օն, մուզէ՛ում. իբրու ճեմարան մուսայից եւ այլն)


Միօրեայ, րէից

adj. adv.

of a day, ephemeral, lasting only a day;
a day only;
— ջերմն, ephemera, ephemeral fever;
— ճանճ, ephemera, ephemeral fly;
— ճճի, ephemeron-worm;
— գեղ, fleeting beauty.

· Calfa

NBHL (1)

Էփիմեռոս, հիւմմայի եաւմիայ, որ թարգմանի միօրեայ ջերմ. իբր օր օր ըստ օրեայ. (Մխ. բժիշկ.։)


Մլար

cf. Մռայլ.

· Calfa

NBHL (1)

Մլարն հերձուածողական տեղի ետ, եւ ուղղափառութիւնն իբրեւ զարեգակն համատարած սփռեցաւ. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Դ։)


Մլմլեմ, եցի

va.

to rub one's eyes and face on awaking.

· Calfa

NBHL (1)

(իբր Մալելով մալել) τρίβω confrico. Շփել. քերել. այլայլել պէսպէս շարժմամբ.


Մխախառն

adj.

mixed with smoke, smoking, smoky.

· Calfa


Կողմնապահ

cf. Կողմնակալ.

· Calfa

NBHL (1)

στρατηγός dux, praepositus. Իշխան եւ ոստիկան գաւառի՝ իբրու զօրավար եւ պահապան արքունի յերեսաց թշնամեաց. կողմնապետ. կողմնակալ.


Կողմնեցուցանեմ, ուցի

va.

to lay down, to put to bed.

· Calfa

NBHL (1)

Կող մնեցուցանեն զնոսա իբրեւ զդիակունս. (Թղթ. բար.։)


Կողոմեմ

va.

to conjecture, to guess.

· Calfa

NBHL (1)

Կարծօղ (ասի) քննիչ, որ ի փորձոյ նկատէ զհանդերձեալսն իբր կողմելով. եւ բազում անգամ ի դէ՛ կարծէ. այլ մեծ է միջոցն ընդ մարգարէն եւ նդ կորովամիտն. (Գէ. ես.։)


Կողոն

s.

colossus

· Calfa

NBHL (1)

Կարիա եւ ռոդո շրժեցան, մինչեւ մեծի կողոնին անկանիլ։ Ռոդոս շարժեցաւ, կողոսոսն կործանեցաւ. որ էր պատկեր արեգական առնակերպ՝ իբր ՟Հ կանգուն. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Կողոսոս, ի

cf. Կողոն.

· Calfa

NBHL (1)

Կարիա եւ ռոդո շրժեցան, մինչեւ մեծի կողոնին անկանիլ։ Ռոդոս շարժեցաւ, կողոսոսն կործանեցաւ. որ էր պատկեր արեգական առնակերպ՝ իբր ՟Հ կանգուն. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Կողոփոց

s.

knee-pan;
rattle, toy.

· Calfa


Կոճ, ոց

s. bot.

astragal;
door-post, side-post, jamb;
joint, articulation;
ankle-bone;
knuckle-bones (for play);
— վրացի, hellebore;
դար եւ — խաղալ, to play at cross & pile, or head & tail.

· Calfa

NBHL (2)

լծ. ընդ Կոճղ, եւ Կողակ. ռմկ. կոճ, եւ կոճակ. Կունտ ինչ իբր յօդ կամ մասն ի դուրս ցցուեալ. Երբեմն որպէս Կոզակ կամ կողմանոց շինուածոյ.

Իբրեւ զվիշապ ձգեցաւ ի կարթէ փրկչին, եւ իբրեւ զանասուն զքթովն՝ զկոճէս առաւ. (Ոսկիփոր.։)


Կոճանք, նաց

s. fig.

porker, pig;
corn, callosity.

· Calfa

NBHL (1)

Լինելին իբրեւ զկոճ (ըստ ՟ա նշ) կամ մասն կոշտացեալ.


Կոյադնդիռ

s.

dung-beetle.

· Calfa


Կոյզկապ

s.

point of section in grape stalk.

· Calfa


Կոյր, կուրաց

adj.

blind, sightless, eyeless;
— գործել, to blind;
— հնազանդութիւն՝ ատելութիւն, passive, implicit obedience;
blind submission;
լաւ է — աչօք քան — մտօք, is better to be blind of an eye than to want understanding;
better want of sight than intellectual blindness.

· Calfa

NBHL (1)

ԿՈՅՐ. մ. իբր Կուրաբար, կոյր մնալով. կուրութեամբ.


Կոն, ի

s.

cone;
fir-cone, pinecone.

· Calfa

NBHL (1)

ԿՈՆ 2 իբր յն. իգօ՛ն. εἱκών . այսինքն Պատկեր։ (Ոսկիփոր.։)


Կոշկոճեմ, եցի

va.

to beat, to strike, to bemaul, to beat to death, to torture, to put to the rack, to murder, to slay, to massacre, to butcher, to kill in a violent cruel manner.

· Calfa

NBHL (1)

Յամենայն կողմանց բազում իրօք (իբրեւ ալեօք) կոշկոճին. (Ոսկ. ՟բ. տիմ. ՟Ա։)


Կոշկոճումն, ման

s. fig.

torment, torture, rack;
slaughter;
suffering, grief, trouble.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կոշկոճման տեղի ընդունէր զզարկուածս քարանցն իբրեւ զցօղ զուարթագին. (Նիւս. ստեփ.։)


Կոշտ, ից, ոց

s. adj.

lump of clay, clod, sod, glebe;
corn, callosity;
hard, rude, rough, coarse;
rude, unpolished, clownish, boorish, ill-bred, ill-mannered, rough;
awkward, clumsy.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ աստանօր նմացից ծիծաղելի առ նաւսն սնոտի իբրու կոշտ ինչ հողոյ. (Պղատ. սոկր.։)


Կոշրայեմ, եցի

va.

to form, to shape, to fashion, to figure.

· Calfa

NBHL (1)

ԿՈՇՐԱՅԵԼ. Բառ անյայտ. իբրու Կշռութեամբ յարմարել, յօրինել, համեմատ կազմել. յն. տպաւորել կամ կերպարանել. διατυπόω efformo, reformo.


Կոչեցեալ

adj.

called, surnamed;
renowned.

· Calfa

NBHL (1)

եւ կ. καλέσας vocans καλούμενος vocatus. իբր ռմկ. կանչելով, եւ կանչուած.


Կոչնական, ի, աց

s.

guest, table-companion;
the host.

· Calfa


Կոչնատէր, տեառն

s.

inviter, host, master of the house.

· Calfa


Կովադիաց, ի

s.

eft, newt, lacertus facetanus.

· Calfa

NBHL (1)

ԿՈՎԱԴԻԱՑ կամ ԿՈՎԻԴԵԱՑ, կամ ԿՈՎԻԴԵԱՅ եւ ԿՈՎԱԾՈՒԾ, կամ ԿՈՎԾՈՒԾ. ռմկ. կովըծուծ. καλαβώτης, ἁσκαλαβώτης, ἁσκάλαβος (իբրու կթող կովու). stellio, animal lacertae simile. Մողէզ խոշոր՝ կանաչ, կամ պիսակ. որ եւ դօդօշ. քարաթոշ, քարաթոթոշ. քէլէր


Կովածուծ, ծծի

cf. Կովադիաց.

· Calfa

NBHL (1)

ԿՈՎԱԴԻԱՑ կամ ԿՈՎԻԴԵԱՑ, կամ ԿՈՎԻԴԵԱՅ եւ ԿՈՎԱԾՈՒԾ, կամ ԿՈՎԾՈՒԾ. ռմկ. կովըծուծ. καλαβώτης, ἁσκαλαβώτης, ἁσκάλαβος (իբրու կթող կովու). stellio, animal lacertae simile. Մողէզ խոշոր՝ կանաչ, կամ պիսակ. որ եւ դօդօշ. քարաթոշ, քարաթոթոշ. քէլէր


Կոտորեմ, եցի

va.

to break, to break in pieces, to shatter, to smash;
to out, to cut down, to fell;
to destroy, to break, to rout, to defeat, to overthrow;
to massacre, to kill;
to cut, to pull to pieces or tatters;
to divide, to share, to part;
մեծամեծս —, to hector, to brag, to boast, to swagger, to pretend to be of importance, to take much upon oneself, to be impertinent;
— ի սայր սուսերի, to put to the sword

· Calfa


Կոտրատուն

adj.

broken to pieces, smashed, shivered, shattered.

· Calfa


Կորակտուց

adj.

hawk-billed, having a curved beak.

· Calfa

NBHL (1)

իբր յն. γρυπός rostrum aduncum habens. Որոյ կտուցն է կոր. որպէս արծուի, բազէ, եւ այլն.


Կորացուցանեմ, ուցի

va. fig.

to bend, to bow, to crook, to camber;
to incline, to fold;
to arch, to vault;
to humiliate, to mortify, to dishearten, to deject.

· Calfa

NBHL (1)

Կորացուցանես իբրեւ զանուր զպարանոց քո. (Ես. ՟Ժ՟Ը. 5։)


Կորբան, ի

s.

corban, gift, alms;
alms-basket.

· Calfa


Կորեակ, եկաց

s.

millet;
սեաւ —, lin-seed.

· Calfa