coppersmith, brass-founder;
brazier, tinker;
copper, bronze.
· Calfa
Ընդ ոսկերիչս եւ ընդ արծաթաձոյլս հակառակի, եւ պղնձագործաց նմանէ. (Իմաստ. ՟Ծ՟Է. 9։)
Դարբինն, հիւսնն, արծաթագործ. եւ պղնձագործ, եւ քարակոփ եւ բրուտ. (Եզնիկ.։)
Վասն պղնձագործաց եւ վասն այլոց գռեհիկ մարդկան. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 20։)
Յուղին ական ընդ նմա դեմաս եւ հերմոգինէս պղնձագործք եւ դարբինք. (Ճ. ՟Գ.։)
Դուժքն այն ոչ ունելով արհեստ պղնձագործաց, բայց ի փայտ կերպարանեալ (զպ՛ատկեր ձկան՝) կանգնեն առ եզերբ գետոյն. (Մագ. ՟Ծ։)
Յարծաթագործ եւ ի պղնձագործ պատկերաց այտի. (Ագաթ.։)
Հրամայեցեր գարծել զվրանն խորան ժամու՝ ոսկւով պատուականով եւ արծաթով սրբութեամբ, պղնձագործ հնչողութեամբ յանփուտ փայտից. (Մաշտ.։)
coppersmith's art or calling.
· Calfa
Ոչ պղնձագործութեան կատարումն գործւով բրուտութեանն հասու լինել բնաւորեցաւ. (Բրս. հց.։)
χαλκευτική ars aeraria. Արհեստ պղնձագործաց.
cf. Հնչիւն;
պղնձագործ հնչողութեամբ, with the tinkling of bells and the clash of cymbals.
· Calfa
forger;
brasier;
lock-smith;
ironmonger.
· Calfa
, ի-ա հլ. «երկաթագործ» ՍԳր. Վեցօր. 197. Եփր. Բ. կոր. 113, «ԴՁ ձայնին պատկանող մի եղանակի անուն» Մանրուս.։ Բուն և հին իմաստն է «վարպետ. աոհեստա-ւոր», ինչպէս ցոյց է տալիս դարբին պղնձոյ «պղնձագործ» Ծն. դ. 21, որից՝ դարբնել Ոսկ. մ. բ. 24, դարբնութիւն Եզն., դարբնոց Վեցօր. դարբնական Փիլ., դարբնաքար Խոր. արծր., դարբնիչ Նոննոս., դարբնոցապետ (նոր գրականի մէջ). առանձին հետաքրքրա-կան ձև է դարբնայք «դարբիններ» Ճառընտ.։
= Հնխ. dhabhro-նախաձևից՝ -ին մաս-նիկով, հմմա. լտ. faber «վարպետ, արհես-տաւոր (երկաթագործ, պղնձագործ, հիւսն, քարտաշ ևն)», իբր ած. «արուեստաւոր կեր-պով, վարպետօրէն, արուեստաևեռա». fabrē Քճարտարօրէն, վարպետ կերպով», fabrica «արուեստ, արհեստ, գործատուն, արհեստա-նոց», fabrire «պատրաստել, յօրինել», fab-ricare «գործել, շինել, ձևակեր պել». գոթ. ga-daban «յարմարիլ, պատշաճիլ, յարմա-րեցնել», ga-dōbs «պատշաճ, յարմար». հիսլ. dafna «ուժով, ամուր դառնալ», անգսք. ge-dafan «պատշաճ», ge-daeftan «կարգա-ւորել», լիթ. dabinú «ղարդարել», darbi-niñks « մշակ, գործաւոր», daba «կերպ, ե-ղանակ, յատկութիւն», dabšnus «գեղեցիկ», հոլ. doba «յարմարոթիւն». udobinū «դիւ-րին», dobru «գեղեցիկ, լաւ», podobati «պատշաճիլ», dobli «ուժով», ná-do «պէտք է». չեխ. dobry «քաջ» ևն։ Բոլորի պարզ արմատն է հնխ. dhabh-«յօրինել, գեղեցիկ կերպով յարմարել» (Walde, 264, Berneker, 203-5, Trautmann, 42-3, Pokorny, 1, 824, Ernout-Meillet, 305)։-Հիւբշ. 438.
miner;
—ք or — մետաղք, cf. Երկաթահանք.
· Calfa
Յերկաթահատ եւ ի պղնձագործ մետաղսն». յն. գործօղք զմետաղսն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 18։)
to speak imperiously, authoritatively, presumptuously;
to abound in discourse, to amplify, to enlarge upon;
to talk high, to boast, to brag.
· Calfa
cf. Ձեռարուեստակ.
· Calfa
Հայեա՛ց ի ճանապարհորդս, ի պղնձագործս եւ ի դարբինս, եւ յայլ ձեռարուեստսս. (Ոսկ. գծ.։)
artisan;
manual.
· Calfa
Հայեա՛ց ի ճանապարհորդս, ի պղնձագործս եւ ի դարբինս, եւ յայլ ձեռարուեստսս. (Ոսկ. գծ.։)
cord-twisting;
rope-maker.
· Calfa
Վասն չուանամանաց եւ պղնձագործաց եւ վասն այլոց գռեհիկ մարդկան. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 20։)
lock-smiths trade or work, ironmongers trade, ironware, smithcraft.
· Calfa
χαλκευτική Արհեստ դարբնաց. երկաթագործութիւն. պղնձագործութիւն. դարբնականն (ըստ յն. ոճոյ).
of wood, wooden, woody.
· Calfa
Անօթ փայտեղէն։ Տապանակ փայտեղէն։ Ի վերայ փայտեղէն բեմի։ Ի վերայ փայտեղենի։ Փայտեղէն սեղանոյ։ Յատակքն նորա եւ որմք փայտեղէնք։ Աւերեցից զփայտեղէն ձեռագործս ձեր, եւ այլն։ Փայտեղէն եւ քարեղէն՝ պղնձագործ պատկերաց դից սնոտեաց. (Ագաթ.։)
made or built of stone;
stone-cutter, stone-mason;
sculptor, carver.
· Calfa
Արծաթագործն եւ պղնձագործ, եւ քարակոփ, բրուտ։ Ոչ էր կափարիչն արուեսիւ քարակոփաց մածեալ ի վերայ գրգզմանին Եզնիկ.։ Սկեւռ. յար. յորմէ եւ Երզն. մտթ.
cf. Քրայական;
criminal, enormous, horrible;
— մեղք, յանցանք, high treason;
— մետաղք, mine, galleys, place of detention for criminals.
· Calfa
Դաձցին ամենայն դատապարտեալք՝ որք ի քրէական մետաղսն իցեն։ Լուծանել հրամայել զկալանաւորսն, եւ որք ի քրէական մետաղս են։ Ի քրէականսն՝ յերկաթահատ կամ ի պղնձագործ մետաղսն։ Ոսկեհանաց, եւ որք քրէական մետաղսն քոնջիցեն։ Յաւիտենից բանդեալքն ազատեցան, եւ քրէական մետաղքն հրդեհեցան յարփիահրաշ փառաց քոց. (Ագաթ.։ Ճ. ՟Գ.։ Ոսկ. մ. ՟Բ. 18։ եւ փիլիպ. ՟Է. Բենիկ.։)
copper;
coppercoin;
— ծխեալ, yellow copper, brass, bronze, tombac;
— հրաքարային, copper pyrites, yellow copper-ore;
— երփներանգ, variegated copper-ore, phillipsite.
· Calfa
. ո հյ. «պղինձ մետաղը» ՍԳր. «ստակ, դրամ, փող» ՍԳր. «կաթսայ» Երզն. երկն. զ. Վստկ. 81, 161. որից պղնձի ՍԳր. պղնձագործ Իմ. ժե. 9. Եզն. Ոսկ. մ. ա. 20. Ագաթ. պղնձահատ Եւս. պտմ. և քր. պղրն-ձաձոյլ Ագաթ. պղնձատ «պղնձէ դրամ» Բրս. մրկ. 168 (նորագիւտ բառ) (Այրին որ զեր-արկ երկու պղնձի փող. անդ՝ էջ 235). պղըն-ձանիգ Գ. թագ. դ. 13. պղնձապատ ՍԳր. Ոսկ. մ. գ. 16. պղնձուր (նորագիւտ բառ) «պղնձագոյն» Զենոն. իմաստ. (ըստ Հ. Ա-կիսեանի հաղորդագրութեան). անագապը-ղինձ, պղնձամորթ (նոր բառեր) և այլն։