to specify, to qualify, to form, to figure.
· Calfa
εἱδοποιέω speciem seu formam efficio, repraesento. Կերպարանել իբրու զնիւթ տեսակաւ իւրով. կատարելագործել տիրապէս.
specification, qualification, formation.
· Calfa
εἱδοποιΐα efformatio. Տեսակագործելն. եւ տեսակագործեալ իրք. կատարողութիւն. կատարելութիւն.
specific.
· Calfa
Եւ որպէս մակդիր տարբերութեան՝ որ է որոշիչ տեսակաց եղելոց ընդ միով սեռիւ.
Բաժանելով տեսակարարօք տարբերութեամբք։ Իւրաքանչիւր ոք ի տարերցս ըստ լծորդութեան երկուս որակութիւնս ունի ըստ լծորդութեան երկուս որակըութիւնս ունի զտեսակարարս զնա. (Պորփ.։ Նիւս. բն.։)
Բաղկացականքն եւ կամ բաժանականքն՝ տեսակարարուք ամենեքեան կոչին։ Վասն ոչն գոլոյ որպէս յատկապէս տեսակարարուքն ասացեալք տարբերութիւն. (Պորփ.։)
encouraging.
· Calfa
Լցեալ կատարեսցուք ի ձեռն քաջալերիչ բանին մերոյ զպակասութիւն հաւատոցդ ձերոց. (Եփր. ՟ա. թես.։)
good furniture;
strong or iron constitution.
· Calfa
Զբանականին քաջակազմութեան օրէնս տարորիշ (յանբանից) յարդարէ. վասն զի անբանքն ոչ ունին՝ որով արգելուն զհեշտութիւն. (Լծ. ածաբ.։)
very faithful;
most confiding.
· Calfa
εὕπιστος fidelis. Զօրաւոր հաւատով. հաստատուն ի հաւատս. մեծահաւատ. հաւատարիմ, եւ Վստահ.
fortune, prosperity, felicity.
· Calfa
Կատարեցելումն եւ վարեցելումն բնութեամբ քաջամասնութեամբ։ Աիական քաջամասնութեան հանգէսք. (Փիլ. լին.։ Յհ. կթ.։)
endowed with strength, vigorous, strong, robust.
· Calfa
Ո՞յք են խճողեալքն, եթէ ոչ քաջամարմին այրիքն, որոց ինչքն աճեցեալ են. (Եփր. աւետար.։)
sharp-witted, very intelligent, full of wit.
· Calfa
ոչ զքաջամիտսն ի կատարելութիւն ճանապհարհին փորձէ, եւ զքաջամիտ բարեկամսն սուդք եւ արտմուիւնք ընտրեն. (Ոսկիփոր.։)
to set forth one's value or worth, to make oneself known, to shew one's courage or energy, to exert one's abilities, to excel.
· Calfa
Քաջացայց ասէ, եւ տարայց (դժնդակացն). (Մխ. երեմ.։)
solidity, firmness;
vigour, sustained effort, unflagging force.
· Calfa
Հալածումն զքաջապնդութիւն ընթացողին թարգմանէ։ Տղայոցն է կաթն կերակուր. իսկ գինի յաղագս քաջապնդութեան ջերմութեան՝ կատարելոցն վայելումն լինի. (Նիւս. ստեփ. եւ Նիւս. երգ.։)
Գվելի եւ հզօր քաջապնդութեամբն կարծրատարր լինելով եւ սերա. (Պիտ.։)
fertility, fruitfulness, abundance.
· Calfa
Շտեմարանեսցո՛ւք, զի զայն ընկալցուք զաշխատասիրութեանն զքաջապտղութեանցն ցուցանէ առաւելութիւն։ Զբերս պտղոցն պարսպեալ՝ ոչ թողացուցանէ աւարել օտարացն զիւր քաջապտղութիւնն. (Պիտ.։)
stout-hearted, courageous, intrepid, fearless;
courageously.
· Calfa
Զձմեռսն՝ քաջասի՛րտս (կամ քաջասի՛րտ) տարածանէր. (՟Բ. Մակ. ՟Է. 10։)
good nurture or education.
· Calfa
εὑτροφία bona nutritio, alimenti copia. Բարւոք սնունդ. տարածումն. առողջութիւն. առատ բոյծք կամ ճարակ.
well exercised, well instructed, expert, highly versed in;
licentiate;
— օրէնսդրութեան, licentiate in law.
· Calfa
Կատարելոցն զուարճանք խրախութեան քաջավար եւ առաքինի. (Փիլ. լին. ՟Դ. 188։)
industrious, ingenious, clever, skilful.
· Calfa
ἁριστοτέχνης optimus artifex τεχνικός artificiosus. Քաջ արուեստիւ. ճարտար. ճարտարապետ. ամնարուեստն Աստուած. եւ Հրաշափառ.
act of courage or valour, great bravery, prowess.
· Calfa
Զօրացո՛ քաջարութեամբ լինել կատարիչ հրամանի քո. (Սկեւռ. աղ.։)
very diligent, active, very quick.
· Calfa
Քաջափոյթ ձեռնարկութեամբ զգործն ի կատարումն աւարտեաց. (Խոր. ՟Գ. 58։)
valour, courage, bravery, manhood, gallantry;
stoutness, vigour, force;
exploit, achievement, heroic acts;
virtue, nobility, integrity;
քաջութեամբ, bravely, manfully, stoutly, courageously, valiantly, valorously;
ստոյգ —, true courage;
— ցուցանել, to display courage;
— առնուլ, to take heart, to cheer up.
· Calfa
Եցոյց յիւրում մարմնի զկատարեալ քաջութիւնսն. (Ոսկ. ես.։)
cf. Քառաբաշխ.
· Calfa
Քառաբաժ գետոյն յարձակումն։ Քառաբաժ գետովքն զանազանեալ։ Ի չորս բաժանումն լերինն՝ զքառաբաժ ծագումն (կամ ծաւալումն) աւետարանին նշանակէ. (Զքր. կթ.։)
divided in four parts.
· Calfa
Քառաբաժ գետոյն յարձակումն։ Քառաբաժ գետովքն զանազանեալ։ Ի չորս բաժանումն լերինն՝ զքառաբաժ ծագումն (կամ ծաւալումն) աւետարանին նշանակէ. (Զքր. կթ.։)
four-chaptered;
four-headed.
· Calfa
Ունելով նոցա ղքառագլուխ աւետարանն իւր սուրբ. (Եպիփ. ծն.։)
four-winged.
· Calfa
Աստ ի վերայ քառաթեւ սեղանոյն բանն պատարագել՝ հաւատացելոցն հանգչի հոգիս. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
four.
· Calfa
Զտաղանդ պատուիրանին ի սեղանաւորս արկանէր՝ աւանդելով պահանջողին, եւ զշահսն բերելով քառաթուի կրկնակաց եւ ի հնգից թիւ կատարուն. (Սկեւռ. ի լմբ.։)
having four forms.
· Calfa
Զքո ձեւդ քառակերպեալ նշանակեմք ի քարս եւ ի փայտս եւ յամենայն տարրական գոյացութիւնս. (զքր. կթ. խչ։ եւ Գանձ.։)
in four manners or ways.
· Calfa
Զյատուկ բաժանեն քառակի։ Ընդէ՞ր զտարբերութիւն միայն ենթադրեաց քառակի. (Պորփ.։ եւ Անյաղթ ի պորփ.։)
quadrilateral;
square.
· Calfa
Յաղագս քառակողմ աշխարհիս պատարագեալ. (Շար.։)
cf. Քառակուսի.
· Calfa
Նշանաւ խաչիւ եւ սուրբ աւետարանաւն ի քառակոյս կողմանէ տեառնադրեն զամենայն արարածս. (Եպիփ. ծն.։)
Ի քառակուսեան եզերս աշխարհի սփռեալ տարածեցան. (Նար. խչ.։)
Լարիւք իմն քառակոյս տարածեալ. (Ճ. ՟Ա.։)
adj. s. square;
— արմատ, root — թուոյ, of a number.
· Calfa
Նշանաւ խաչիւ եւ սուրբ աւետարանաւն ի քառակոյս կողմանէ տեառնադրեն զամենայն արարածս. (Եպիփ. ծն.։)
Ի քառակուսեան եզերս աշխարհի սփռեալ տարածեցան. (Նար. խչ.։)
Լարիւք իմն քառակոյս տարածեալ. (Ճ. ՟Ա.։)
necklace, collar.
· Calfa
Քառամանեակ ասէ զհնազանդութիւնն աւետարանին. քառամանեակ՝ զարդ պարանոցին. (Նիւս. երգ.։)
cf. Քառանիւթեայ.
· Calfa
ՔԱՌԱՆԻՒԹ ՔԱՌԱՆԻՒԹԵԱՅ. Որ ինչ է ի չորից նիւթոց կամ ի տարերաց կամ ի կողմանց, քառակերպ.
composed of four matters or elements.
· Calfa
ՔԱՌԱՆԻՒԹ ՔԱՌԱՆԻՒԹԵԱՅ. Որ ինչ է ի չորից նիւթոց կամ ի տարերաց կամ ի կողմանց, քառակերպ.
quadrangular;
tetragone;
— վանաց, cloister.
· Calfa
Քառանկիւնի դարձեալ. վասն զի ամենայն թիւ ղինքեան բազմապատկելով՝ զքառանկիւնի թիւն բացակատարէ. որպէս, հնգիցս հինգ քսան եւ հիգ. (Սահմ. ՟Ժ՟Է։)
having four angles, quadrangular.
· Calfa
Քառանկիւնի դարձեալ. վասն զի ամենայն թիւ ղինքեան բազմապատկելով՝ զքառանկիւնի թիւն բացակատարէ. որպէս, հնգիցս հինգ քսան եւ հիգ. (Սահմ. ՟Ժ՟Է։)
cf. Քառասնամեան.
· Calfa
ՔԱՌԱՍՆԱՄԵԱՅ ՔԱՌԱՍՆԱՄԵԱՆ. τεσσαρακονταετής, -τοότης, τεσσαρακόντα ἕτων quadraginta annorum. Ունօղ զամս քառասուն. քառասուն ամաց. քառսուն տարու.
quadragenarious;
of forty years.
· Calfa
ՔԱՌԱՍՆԱՄԵԱՅ ՔԱՌԱՍՆԱՄԵԱՆ. τεσσαρακονταετής, -τοότης, τεσσαρακόντα ἕτων quadraginta annorum. Ունօղ զամս քառասուն. քառասուն ամաց. քառսուն տարու.
quarantine.
· Calfa
Ապա քաղցեաւ, այսինքն յետ քառասնեկին լրման ... Տէրն յայտնեաց նմա զքաղցն ի կատարումն քառասներկին։ Եւ ի լընուլ քառասնեկին՝ ըզկերակուր խնդրէր վերջին. (Շ. մտթ. եւ Շ. խոստ.։)
adj. s. four;
fourth.
· Calfa
Ի թիւնս քառեակն պատուեալ է։ Զքառեակն պատուեցին. Իսկ քառեակն ի զչորից տարերց մեզ գոյանալ (Փիլ. իմաստն.։ Մագ. ՟Է։)
s. ast. quadrature;
quartation.
· Calfa
Փոխանակ սրբոյ երրորդութեանն քառորդութիւն անվայելուչ տարօրինապէս խորհեցան. (Սանահն.։ եւ Ոսկիփոր. Իբր յԱթանասէ։)
cf. Քասքնիմ.
· Calfa
Գիտելով զճշմարտութիւն աւետարանին՝ քասքնէր։ Մի՛ քասքաներ, յորժամ ի պէտս խրատուն հարկանէ զքեզ գաւազանաւ հայր քո. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. առակ.։)
stony, of stone, made of stone;
cf. Քարակոփ;
gravel, stone.
· Calfa
Անդ դիպեալ ճարտարապետին հայոց՝ տրդատայ քարագործի. (Ասող. ՟Գ. 27։)
block of stone;
precipice, ravine.
· Calfa
Անձաւք՝ բնակութիւն մարդկան, քարակոշտք՝ հանգստարանք. (Լմբ. պտրգ.։)
made or built of stone;
stone-cutter, stone-mason;
sculptor, carver.
· Calfa
Վասն հիւսան, եւ քարակոփ ճարտարաց Հրամայեաց կոչել քարակոփս։ Հրամայեա քարակոփացն բանալ զվէմն. (ՃՃ.։)
stone-cutter;
paviour's beetle or rammer.
· Calfa
Հայեցարո՛ւք ասէ ի վէմն՝ յորմէ հատարուք. որպէս եւ անդ քարահատք զծնունդ ժողովրդեանն յայտ առնեն. (Սեբեր. ՟Ը։)
stone-throw;
stoning, lapidation.
· Calfa
Զձմեռս ձեր տարածեալ էր քարաձգութեամբ ... Ի վերայ յարձեկմանց դիմակաց քարաձգուեւեանց. (ՃՃ.։)
· Calfa
Ամրանային ի քարանձաւս ամրաշէն բերդից։ Շինեաց եկեղեցի միյամրական քարանձաւին ի կատար քարանձաւին. (Արծր. ՟Բ. 1։ ՟Դ. 11։)
precipitated, fallen or thrown headlong;
struck with a stone, stoned;
— առնել, արկանել, to precipitate, to fling or hurl headlong;
to stone, to cast stones;
— լինել, to fling, cast or throw oneself headlong.
· Calfa
Նետս անոյժս եւ քարավէժս թանձրատարափս ի վերուստ զմարդկաւն ցնդէին. (Ագաթ.։)
cavern, grotto.
· Calfa
Ոչ տուն եւ ոչ տեղի իջեւանի գտանէ, այլ՝ օտարանոց քարաքուի (կամ քարաքիւ), ուր ոչ մահիճք եւ ոչ որորան գտանէր. (Մանդ. ՟Ե։)