Definitions containing the research տար : 6174 results

Տեսակագործեմ, եցի

va.

to specify, to qualify, to form, to figure.

· Calfa

NBHL (1)

εἱδοποιέω speciem seu formam efficio, repraesento. Կերպարանել իբրու զնիւթ տեսակաւ իւրով. կատարելագործել տիրապէս.


Տեսակագործութիւն, ութեան

s.

specification, qualification, formation.

· Calfa

NBHL (1)

εἱδοποιΐα efformatio. Տեսակագործելն. եւ տեսակագործեալ իրք. կատարողութիւն. կատարելութիւն.


Տեսակարար

adj.

specific.

· Calfa

NBHL (3)

Եւ որպէս մակդիր տարբերութեան՝ որ է որոշիչ տեսակաց եղելոց ընդ միով սեռիւ.

Բաժանելով տեսակարարօք տարբերութեամբք։ Իւրաքանչիւր ոք ի տարերցս ըստ լծորդութեան երկուս որակութիւնս ունի ըստ լծորդութեան երկուս որակըութիւնս ունի զտեսակարարս զնա. (Պորփ.։ Նիւս. բն.։)

Բաղկացականքն եւ կամ բաժանականքն՝ տեսակարարուք ամենեքեան կոչին։ Վասն ոչն գոլոյ որպէս յատկապէս տեսակարարուքն ասացեալք տարբերութիւն. (Պորփ.։)


Քաջալերիչ

adj.

encouraging.

· Calfa

NBHL (1)

Լցեալ կատարեսցուք ի ձեռն քաջալերիչ բանին մերոյ զպակասութիւն հաւատոցդ ձերոց. (Եփր. ՟ա. թես.։)


Քաջակազմութիւն, ութեան

s.

good furniture;
strong or iron constitution.

· Calfa

NBHL (1)

Զբանականին քաջակազմութեան օրէնս տարորիշ (յանբանից) յարդարէ. վասն զի անբանքն ոչ ունին՝ որով արգելուն զհեշտութիւն. (Լծ. ածաբ.։)


Քաջահաւատ

adj.

very faithful;
most confiding.

· Calfa

NBHL (1)

εὕπιστος fidelis. Զօրաւոր հաւատով. հաստատուն ի հաւատս. մեծահաւատ. հաւատարիմ, եւ Վստահ.


Քաջամասնութիւն, ութեան

s.

fortune, prosperity, felicity.

· Calfa

NBHL (1)

Կատարեցելումն եւ վարեցելումն բնութեամբ քաջամասնութեամբ։ Աիական քաջամասնութեան հանգէսք. (Փիլ. լին.։ Յհ. կթ.։)


Քաջամարմին

adj.

endowed with strength, vigorous, strong, robust.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞յք են խճողեալքն, եթէ ոչ քաջամարմին այրիքն, որոց ինչքն աճեցեալ են. (Եփր. աւետար.։)


Քաջամիտ

adj.

sharp-witted, very intelligent, full of wit.

· Calfa

NBHL (1)

ոչ զքաջամիտսն ի կատարելութիւն ճանապհարհին փորձէ, եւ զքաջամիտ բարեկամսն սուդք եւ արտմուիւնք ընտրեն. (Ոսկիփոր.։)


Քաջանամ, ացայ

vn.

to set forth one's value or worth, to make oneself known, to shew one's courage or energy, to exert one's abilities, to excel.

· Calfa

NBHL (1)

Քաջացայց ասէ, եւ տարայց (դժնդակացն). (Մխ. երեմ.։)


Քաջապնդութիւն, ութեան

s.

solidity, firmness;
vigour, sustained effort, unflagging force.

· Calfa

NBHL (2)

Հալածումն զքաջապնդութիւն ընթացողին թարգմանէ։ Տղայոցն է կաթն կերակուր. իսկ գինի յաղագս քաջապնդութեան ջերմութեան՝ կատարելոցն վայելումն լինի. (Նիւս. ստեփ. եւ Նիւս. երգ.։)

Գվելի եւ հզօր քաջապնդութեամբն կարծրատարր լինելով եւ սերա. (Պիտ.։)


Քաջապտղութիւն, ութեան

s.

fertility, fruitfulness, abundance.

· Calfa

NBHL (1)

Շտեմարանեսցո՛ւք, զի զայն ընկալցուք զաշխատասիրութեանն զքաջապտղութեանցն ցուցանէ առաւելութիւն։ Զբերս պտղոցն պարսպեալ՝ ոչ թողացուցանէ աւարել օտարացն զիւր քաջապտղութիւնն. (Պիտ.։)


Քաջասիրտ

adj. adv.

stout-hearted, courageous, intrepid, fearless;
courageously.

· Calfa

NBHL (1)

Զձմեռսն՝ քաջասի՛րտս (կամ քաջասի՛րտ) տարածանէր. (՟Բ. Մակ. ՟Է. 10։)


Քաջասնութիւն, ութեան

s.

good nurture or education.

· Calfa

NBHL (1)

εὑτροφία bona nutritio, alimenti copia. Բարւոք սնունդ. տարածումն. առողջութիւն. առատ բոյծք կամ ճարակ.


Քաջավարժ, ից

adj. s.

well exercised, well instructed, expert, highly versed in;
licentiate;
— օրէնսդրութեան, licentiate in law.

· Calfa

NBHL (1)

Կատարելոցն զուարճանք խրախութեան քաջավար եւ առաքինի. (Փիլ. լին. ՟Դ. 188։)


Քաջարուեստ

adj.

industrious, ingenious, clever, skilful.

· Calfa

NBHL (1)

ἁριστοτέχνης optimus artifex τεχνικός artificiosus. Քաջ արուեստիւ. ճարտար. ճարտարապետ. ամնարուեստն Աստուած. եւ Հրաշափառ.


Քաջարութիւն, ութեան

s.

act of courage or valour, great bravery, prowess.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրացո՛ քաջարութեամբ լինել կատարիչ հրամանի քո. (Սկեւռ. աղ.։)


Քաջափոյթ

adj.

very diligent, active, very quick.

· Calfa

NBHL (1)

Քաջափոյթ ձեռնարկութեամբ զգործն ի կատարումն աւարտեաց. (Խոր. ՟Գ. 58։)


Քաջութիւն, ութեան

s.

valour, courage, bravery, manhood, gallantry;
stoutness, vigour, force;
exploit, achievement, heroic acts;
virtue, nobility, integrity;
քաջութեամբ, bravely, manfully, stoutly, courageously, valiantly, valorously;
ստոյգ —, true courage;
— ցուցանել, to display courage;
— առնուլ, to take heart, to cheer up.

· Calfa

NBHL (1)

Եցոյց յիւրում մարմնի զկատարեալ քաջութիւնսն. (Ոսկ. ես.։)


Քառաբաժ

cf. Քառաբաշխ.

· Calfa

NBHL (1)

Քառաբաժ գետոյն յարձակումն։ Քառաբաժ գետովքն զանազանեալ։ Ի չորս բաժանումն լերինն՝ զքառաբաժ ծագումն (կամ ծաւալումն) աւետարանին նշանակէ. (Զքր. կթ.։)


Քառաբաշխ

adj.

divided in four parts.

· Calfa

NBHL (1)

Քառաբաժ գետոյն յարձակումն։ Քառաբաժ գետովքն զանազանեալ։ Ի չորս բաժանումն լերինն՝ զքառաբաժ ծագումն (կամ ծաւալումն) աւետարանին նշանակէ. (Զքր. կթ.։)


Քառագլուխ

adj.

four-chaptered;
four-headed.

· Calfa

NBHL (1)

Ունելով նոցա ղքառագլուխ աւետարանն իւր սուրբ. (Եպիփ. ծն.։)


Քառաթեւ, ի

adj.

four-winged.

· Calfa

NBHL (1)

Աստ ի վերայ քառաթեւ սեղանոյն բանն պատարագել՝ հաւատացելոցն հանգչի հոգիս. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Քառաթիւ

adj.

four.

· Calfa

NBHL (1)

Զտաղանդ պատուիրանին ի սեղանաւորս արկանէր՝ աւանդելով պահանջողին, եւ զշահսն բերելով քառաթուի կրկնակաց եւ ի հնգից թիւ կատարուն. (Սկեւռ. ի լմբ.։)


Քառակերպեան

adj.

having four forms.

· Calfa

NBHL (1)

Զքո ձեւդ քառակերպեալ նշանակեմք ի քարս եւ ի փայտս եւ յամենայն տարրական գոյացութիւնս. (զքր. կթ. խչ։ եւ Գանձ.։)


Քառակի

adv.

in four manners or ways.

· Calfa

NBHL (1)

Զյատուկ բաժանեն քառակի։ Ընդէ՞ր զտարբերութիւն միայն ենթադրեաց քառակի. (Պորփ.։ եւ Անյաղթ ի պորփ.։)


Քառակողմն

adj.

cf. Քառակողմեան.

· Calfa


Քառակողմեան

adj.

quadrilateral;
square.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս քառակողմ աշխարհիս պատարագեալ. (Շար.։)


Քառակոյս

cf. Քառակուսի.

· Calfa

NBHL (3)

Նշանաւ խաչիւ եւ սուրբ աւետարանաւն ի քառակոյս կողմանէ տեառնադրեն զամենայն արարածս. (Եպիփ. ծն.։)

Ի քառակուսեան եզերս աշխարհի սփռեալ տարածեցան. (Նար. խչ.։)

Լարիւք իմն քառակոյս տարածեալ. (Ճ. ՟Ա.։)


Քառակուսի, սւոյ

adj. s. square;
— արմատ, root — թուոյ, of a number.

· Calfa

NBHL (3)

Նշանաւ խաչիւ եւ սուրբ աւետարանաւն ի քառակոյս կողմանէ տեառնադրեն զամենայն արարածս. (Եպիփ. ծն.։)

Ի քառակուսեան եզերս աշխարհի սփռեալ տարածեցան. (Նար. խչ.։)

Լարիւք իմն քառակոյս տարածեալ. (Ճ. ՟Ա.։)


Քառամանեակ, նեկաց

s.

necklace, collar.

· Calfa

NBHL (1)

Քառամանեակ ասէ զհնազանդութիւնն աւետարանին. քառամանեակ՝ զարդ պարանոցին. (Նիւս. երգ.։)


Քառանիւթ

adj.

cf. Քառանիւթեայ.

· Calfa

NBHL (1)

ՔԱՌԱՆԻՒԹ ՔԱՌԱՆԻՒԹԵԱՅ. Որ ինչ է ի չորից նիւթոց կամ ի տարերաց կամ ի կողմանց, քառակերպ.


Քառանիւթեայ

adj.

composed of four matters or elements.

· Calfa

NBHL (1)

ՔԱՌԱՆԻՒԹ ՔԱՌԱՆԻՒԹԵԱՅ. Որ ինչ է ի չորից նիւթոց կամ ի տարերաց կամ ի կողմանց, քառակերպ.


Քառանկիւն, կեան

adj. s.

quadrangular;
tetragone;
— վանաց, cloister.

· Calfa

NBHL (1)

Քառանկիւնի դարձեալ. վասն զի ամենայն թիւ ղինքեան բազմապատկելով՝ զքառանկիւնի թիւն բացակատարէ. որպէս, հնգիցս հինգ քսան եւ հիգ. (Սահմ. ՟Ժ՟Է։)


Քառանկիւնի

adj.

having four angles, quadrangular.

· Calfa

NBHL (1)

Քառանկիւնի դարձեալ. վասն զի ամենայն թիւ ղինքեան բազմապատկելով՝ զքառանկիւնի թիւն բացակատարէ. որպէս, հնգիցս հինգ քսան եւ հիգ. (Սահմ. ՟Ժ՟Է։)


Քառասնամեայ, էի, ից

adj.

cf. Քառասնամեան.

· Calfa

NBHL (1)

ՔԱՌԱՍՆԱՄԵԱՅ ՔԱՌԱՍՆԱՄԵԱՆ. τεσσαρακονταετής, -τοότης, τεσσαρακόντα ἕτων quadraginta annorum. Ունօղ զամս քառասուն. քառասուն ամաց. քառսուն տարու.


Քառասնամեան, մեանց

adj.

quadragenarious;
of forty years.

· Calfa

NBHL (1)

ՔԱՌԱՍՆԱՄԵԱՅ ՔԱՌԱՍՆԱՄԵԱՆ. τεσσαρακονταετής, -τοότης, τεσσαρακόντα ἕτων quadraginta annorum. Ունօղ զամս քառասուն. քառասուն ամաց. քառսուն տարու.


Քառասնեակ, նեկի

s.

quarantine.

· Calfa

NBHL (1)

Ապա քաղցեաւ, այսինքն յետ քառասնեկին լրման ... Տէրն յայտնեաց նմա զքաղցն ի կատարումն քառասներկին։ Եւ ի լընուլ քառասնեկին՝ ըզկերակուր խնդրէր վերջին. (Շ. մտթ. եւ Շ. խոստ.։)


Քառեակ, եկի

mus.

adj. s. four;
fourth.

· Calfa

NBHL (1)

Ի թիւնս քառեակն պատուեալ է։ Զքառեակն պատուեցին. Իսկ քառեակն ի զչորից տարերց մեզ գոյանալ (Փիլ. իմաստն.։ Մագ. ՟Է։)


Քառորդութիւն, ութեան

chem.

s. ast. quadrature;
quartation.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխանակ սրբոյ երրորդութեանն քառորդութիւն անվայելուչ տարօրինապէս խորհեցան. (Սանահն.։ եւ Ոսկիփոր. Իբր յԱթանասէ։)


Քասքնեմ, եցի

vn.

cf. Քասքնիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Գիտելով զճշմարտութիւն աւետարանին՝ քասքնէր։ Մի՛ քասքաներ, յորժամ ի պէտս խրատուն հարկանէ զքեզ գաւազանաւ հայր քո. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. առակ.։)


Քարագագաթն

cf. Քարագլուխ.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ գագաթն կամ կատարն է քաղեղէն. քարագլուխ.


Քարագործ, աց

adj. s. med.

stony, of stone, made of stone;
cf. Քարակոփ;
gravel, stone.

· Calfa

NBHL (1)

Անդ դիպեալ ճարտարապետին հայոց՝ տրդատայ քարագործի. (Ասող. ՟Գ. 27։)


Քարակոշտք

s.

block of stone;
precipice, ravine.

· Calfa

NBHL (1)

Անձաւք՝ բնակութիւն մարդկան, քարակոշտք՝ հանգստարանք. (Լմբ. պտրգ.։)


Քարակոփ, ի, ից, աց

adj. s.

made or built of stone;
stone-cutter, stone-mason;
sculptor, carver.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն հիւսան, եւ քարակոփ ճարտարաց Հրամայեաց կոչել քարակոփս։ Հրամայեա քարակոփացն բանալ զվէմն. (ՃՃ.։)


Քարահատ, աց

s.

stone-cutter;
paviour's beetle or rammer.

· Calfa

NBHL (1)

Հայեցարո՛ւք ասէ ի վէմն՝ յորմէ հատարուք. որպէս եւ անդ քարահատք զծնունդ ժողովրդեանն յայտ առնեն. (Սեբեր. ՟Ը։)


Քարաձգութիւն, ութեան

s.

stone-throw;
stoning, lapidation.

· Calfa

NBHL (1)

Զձմեռս ձեր տարածեալ էր քարաձգութեամբ ... Ի վերայ յարձեկմանց դիմակաց քարաձգուեւեանց. (ՃՃ.։)


Քարանձաւ, աց

cf. Քարայր;
cf. Քարաժայռ.

· Calfa

NBHL (1)

Ամրանային ի քարանձաւս ամրաշէն բերդից։ Շինեաց եկեղեցի միյամրական քարանձաւին ի կատար քարանձաւին. (Արծր. ՟Բ. 1։ ՟Դ. 11։)


Քարավէժ

adj.

precipitated, fallen or thrown headlong;
struck with a stone, stoned;
— առնել, արկանել, to precipitate, to fling or hurl headlong;
to stone, to cast stones;
— լինել, to fling, cast or throw oneself headlong.

· Calfa

NBHL (1)

Նետս անոյժս եւ քարավէժս թանձրատարափս ի վերուստ զմարդկաւն ցնդէին. (Ագաթ.։)


Քարաքուի

s.

cavern, grotto.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ տուն եւ ոչ տեղի իջեւանի գտանէ, այլ՝ օտարանոց քարաքուի (կամ քարաքիւ), ուր ոչ մահիճք եւ ոչ որորան գտանէր. (Մանդ. ՟Ե։)