hoof.
• ԳՒՌ.-Մկ. կճղակ, Գոր. Ղրբ. կճէ՛ղակ, Ագլ. կճօ՛ղակ, Զթ. գօջղօգ, գօջղոգ.-Ղրբ. կճէ՛ղակ թերևս պճեղ բառի ազդեցութեամբ յառաջացած (նորամուտ ե-ով)։
newly entered, young;
novice;
—ք, innovation;
—ս նորոգել, to introduce innovations or novelties.
assemblage, collection;
heap;
assembly, levy;
company, convention, college;
chapter, congregation;
council, synod, consistory;
session, sitting;
meeting, assembly, conference, club;
crowd, multitude, people;
solemnity;
synagogue;
assembled, reunited;
պատկառելի —, honorable assembly;
— հաւատացելոց, assembly of the faithful, church, solemnity;
— վանական, chapter, congregation;
— եղբարց, convent, monastery;
— հայրապետաց, council, synod;
— տիեզերական or ընդհանրական, oecumenical council;
— քահանայապետական, consistory;
— դեսպանաց, congress;
— ծերակուտի, աւադանւոյ or պաշտօնէից տէրութեան, Parliament;
diet;
գումարումն —ոյ ծերակուտին, meeting of Parliament;
— յանձնարարական, committee;
— հերետիկոսաց, հերձուածողաց, conventicle;
—, ակումբ երեկոյին or գիշերական, evening party;
— ջուրց, mass of water;
— առնել, ի — գումարել, to unite in council, in sitting, to hold an assembly, to convoke;
արձակել զ—, to dismiss an assembly;
— լինել, to be convoked, or convened in council;
—ս ժողովել, to excite to rebellion;
—ս ժողովել ի վերայ տան ուրուք, to bring down a tempest of misfortune on one's family;
—ս կուտել ի վերայ ուրուք, to revolt against;
ի —ս մեծամեծաց յաճախել, to frequent fashionable society, or high life.
• ԳՒՌ.-Ալշ. Մշ. Սլմ. Վն. ժօղվել, Ախց. Կր. Ննխ. Պլ. Ռ. Սեբ. ժօղվէլ, Ակն. Խրբ. Մկ. Ոռմ. Տիգ. ժօղվիլ, Ասլ. ժէօղվէ՛լ, Հմշ. ժօղ-վուշ, Զթ. ժէօղէօվք.-հետաքրքրական ձև է նորամուտ Պլ. ժօղվօխք «ժողով»։-Ղ ձայնը կորցրած են Մրղ. ժօղէլ, Ննխ. ժօղօդէլ, ծი-ղօդանք, ժօղօդվիլ, թէև Մրղ. ժօղօվըրթ, ժօ-ղօվըիրթ պահում է։-Կովկասահայ բարբառ-ներում ջնջուած է բառս և գործածւում է հա-ւաքել։-Ժողվել բառի գրչութեան վրայ խօ-սած է Մասեաց Աղաւնի, 1863, էջ 79, ուր ժո-ռուել համարւում է սխալ գրութիւն և ցոյց է տրւում թէ ուղիղն է ժողվել։-Նոր բառեր են ժողովքարար, ժողվածուրիկ, ժողվուիլ, ժռղ-վըտել, ժողվոտել, ժողվտուիլ, ժողվռտուիլ, ժողվրթուիլ, ժողնոտել, ժողնկուիլ, ժողնուիլ, ժողվտմնի, ժողվտուք ևն։
entrance, entry, coming or going in, introduction, access, approach, admission;
gate, street-door, portal;
porch, atrium, vestibule;
income, revenue, rent;
carnal knowledge;
cf. Կանացի;
—ք արեւու, sun-set, setting, going down;
the setting sun, the west;
—ք արեւային, heliacal sun-set;
—ք աստեղ, immersion;
յելից մինչեւ ց-ս արեւու, from sun-rise to sun-set;
— եւ ել or ել եւ —, income and expenses;
— եւ ել նաւաց, arrival and departure of ships;
—ք եւ ելք, entering and leaving;
comers and goers;
— ամսոյ, first day of the month;
ի մտից արեւու, towards or near evening;
ի —ս լինել or դառնալ արեւու, to disappear, to set;
— առնել, to make one's entry, to enter to go in;
— or —ս գտանել, to be admitted, to have access, to be received;
— եւ ել առնել, to come in and go out;
իմանալ զ—եւ զել ուրուք, to know all a person's goings out and comings in, all his designs and actions;
ժամս որոշել ել եւ մտից, to fix the times of audience;
համարձակ — շնորհել առ ինքն, to give free access to him;
ոչ գիտեմ զել եւ զ— իմ, I do not know how to act;
խաղաղութի՞ւն իցէ —դ քո, is peace with you? do you bring peace?.
• . ի հլ. (յետնաբար նաև ո հլ.) «ներս մտնելը. 2. մտնելու տեղը, դուռ, շեմք. 3. եկամուտ, հասոյթ (ըստ Մանանդեան, Տե-ղեկ. ինստ. 1, 25 քաղաքներում տրուած մի տեսակ հարկ էր). 4. արևի մայր մտնեւռ. Արևմուտք» ՍԳր. կոչ. Ոսկ. եզն. որից մուտ-ևել Եփր. ա. տիմ. ելևմուտ ՍԳր. մտանել ՍԳր. Եզն. Սեբեր. մտել Յճխ. Նար. էջ 182. Լաստ. մտուցանել Խոր. Վրք. հց. (մհյ. մըց-նել). ընդմտանել Իմ. է. 24. Եփես. բ. 2. Սե-բեր. գարնանամուտ Երզն. երկն. արևմուտք ՍԳր. Ագաթ. արևմտեայ Յես. ժա. 16. հմուտ ՍԳր. խելամուտ ՍԳր. Ագաթ. Եզն. միջամուտ Բ. մակ. ա. 15. հետամուտ ՍԳր. Եւս. պտմ. գոմամուտ Վեցօր. դարանամուտ ՍԳր. ընդ. մուտ «հեզ» Ոսկ. պօղ. ա. 314. եկամուտ ՍԳր. Մծբ. Եւս. քր. ծակամուտ Երեմ. խթ. 16. կանխամուտ Ոսկ. մ. բ. 26. միջամուտ Բ. մկ. ա. 15. Մծբ. նորամուտ Գ. մկ. ա. 11, Ոսկ. մ. բ. 26. եկամտային (նոր բառ). տե՛ս նաև մոյծ։