eloquent;
cf. Խօսուն.
· Calfa
Բազում ինչ ի խօսականէս յինքն ձգեալ տանի. (Փիլ. լիւս.։)
Յոյժ խօսական իմաստասէր տեսանեմ զայրն. (Լծ. ածաբ.։)
· Calfa
ԲԱՅ. ա. Լոկ ասութեամբ յօդեալ, կցկցեալ, թարմատար, ընդվայր բարբառեալ, զրախօսական.
s. gr. verb;
word, speech, discours;
cf. Բայոց.
· Calfa
ԲԱՅ. ա. Լոկ ասութեամբ յօդեալ, կցկցեալ, թարմատար, ընդվայր բարբառեալ, զրախօսական.
moral, belonging to morals;
moralist;
moral;
— իմաստասիրութիւն, ethics;
— գիտութիւն, morality, ethics;
— իմաստ, morality;
առնել — խորհրդածութիւնս, to moralize, to make moral reflections.
· Calfa
ԲԱՐՈՅԱԿԱՆ. իբր Բարոյախօսական. φυσιολογικός ուստի Բարոյականն՝ որպէս Բարոյախօսութիւն. φυσιολογία
negative.
· Calfa
ἁποφαντικός enunciativus Որպէս Բացախօսական. այսինքն յայտնաբանական, մեկնողական, եւ հաստատողական.
that speaks confusedly or impurely, confused;
unchaste, impure.
· Calfa
Խառն խօսօղ այլեւայլ բարբառս. եւ Խնռնախօսական. Զքնղնք՝ ուր բազում լեզուք խառնախօսք խուժադուժք բնակին սովորութեամբ գիրք բաբելոն անուանեն. (Սարգ. ՟ա. պետր. ՟Ժ՟Բ։)
speaking well, eloquent, fluent;
good speaker, orator, declamer.
· Calfa
Եւ իբր Ճարտարախօսական. պատիր.
pronounced in public;
public speaker, haranguer, orator, speech-maker, declaimer;
publicly.
· Calfa
Կամ δημηγορικός concionalis, publicus. իբր Հրապարակախօսական. ատենական. հանդիսական.
speaking;
mediator.
· Calfa
Խօսուն. խօսական. խօսողական. բանական. մտաւոր. ճարտար ի բանս. եւ Խօսարան.
Իբրեւ Անմռնչական, եւ Անպատմելի, կամ անխօսական. ուր չիք հնչիւն ձայնի. Անմռունչ ձայնիւ զայս խոստովանել. (Նար. ՟Կ՟Զ։)
Ի հեծութիւնս անմռունչս. (Հռ. ՟Ը. 26.) իմա՛ ըստ ոմանց՝ անձայն, ըստ այլոց՝ անճառ. յն. անխօսական։
place, spot, ground;
public or market-place, market, exchange;
town-hall, town-house;
concourse of people, assembly, the public, crowd;
court, tribunal;
good cheer, feast;
արտաքին —ք դրանց, porch, portico, atrium, vestibule;
տիեզերական, ահեղ —, last judgment;
— մեհենից, gymnasium;
cf. Ըստ, ընթացք, թատր;
ի —ս, ի —ի անդ, —աւ, in the public places, in public, publicly, notoriously, evidently, frankly, plainly, openly;
— դնել, to consult, to deliberate;
— առնել, cf. Հրապարակեմ.
· Calfa
, ի-ա հլ. «ընդարձակ տեղ քաղաքում, արձակավայր. 2. ատեան, ար-քունի ատեան. 3. աւագանիի ժողով. 4. բազ-մութիւն, ժողովուրդ» ՍԳր. Մծբ. Ոսկ. փի-լիպ. Ագաթ. որից հրապարակաւ «ամէնքև առաջ» ՍԳր. հրապարակագոյժ Ոսկ. մ. բ. 1Ո. հրապարակախօս Առակ. լ. 31. Ագաթ. Ոսկ. հրապարականէծ Առակ. ժա. 26. հրա-պարակատես Ոսկ. ես. հրապարակախօսու-թիւն Եւս. քր. հրապարակախօսական, հրա-պարակային (նոր բառեր) ևն։
book;
parchment, scroll, roll, register;
code, manuscript;
աստուածային, աստուածաշունչ —ք, the Holy Scriptures, — Bible;
—ենից դարան, library;
ի —ենի հարկանել, տալ, to write, to set down or couch in writing, to register, to record;
մատեան — գունգ, the immortal band (Persian cavalry).
· Calfa
, ի հլ. (կայ նաև -եանց) «մա-գաղաթ կամ թուղթ, գիրք, գրուածք, արձա-նագրութիւն, գրքի գլուխ» ՍԳր. (-րիրք բա-ռից տարբերութեան համար հմմտ. Բ. տիմ. դ. 13 Յորժամ գայցես, բերջիր և զգիրսն, մանաւանդ զմատեանսն. յն. մագաղաթ). որից մատեան կամ մատենից դարան «գրա-դարան» Բ. մակ. բ. 13. Եւս. քր. ի մատենի հարկանել կամ տալ «գրել» Եւս. քր. մատե-նագէտ. Եզեկ. իէ. 9. մատենագիր Եւս. քր Փարպ. Կոչ. մատենայած Առաթ. մատենա-պատում Կորիւն. մատենադարան Եւս. քր. հոգեմատեան Ագաթ. կրճատ ձևով ունինք մատնարկ «գրքերի դարան, մատենայարկ» (իբր ֆրանս. étagère, որից ռուս. əтажеp-кa) Արձ. 1201 և 1214 թթ. (Վիմ. տար. էջ 45 և 56)։ Նոր բառեր են մատենադարանա-պետ, մատենագիտութիւն, մատենազանկ, մատենագրական, մատենախօսական, մա-տենախօսութիւն ևն։
cock-crowing;
cf. Խօսք.
· Calfa
, ի հլ. «խօսք, խօսած կամ ասած բանը» Եւս. պտմ. 467? (կասկածելի). Զքր. կթ. Մագ. քեր. «աքլորի կանչը» Բրս. մրկ. սովորաբար անեզական ձևով խօսք ՍԳր. Սեբեր. Մծբ. Եւս. քր. որից խօսիլ «ասել, խօսիլ. 2. ճառել, պատմել. 3. աքլորի եր-գելը. 4. աղջիկ նշանել» ՍԳր. Ոսկ. խօսա-կից Առակ. զ. 22. խօսարան «լեզու» Ագաթ. խօսելի Գ. թագ. ժ. 7, Ոսկ. յհ. ա. 10. Ա-գաթ. խօսնակից Բուզ. խօսնայր Մխ. դտ խօսուն ՍԳր. Ագաթ. Եզն. Վեցօր. Ոսկ. Եփր. ծն. խօսող «ճարտասան» ՍԳր. Կոչ. «աք-լոր» Բրս. մրկ. «ԱՉ ձայնին պատկանող մի եղանակի անուն» Մանրուս. (Ամատունի, Հյ. բառ ու բան, էջ 297), անխօս ՍԳր. Եզն. Կոչ. բարեխօս ՍԳր. Ոսկ. Կոչ. Ագաթ. բազ-մախօս Եւագր. Եւս. պտմ. խօսումն «նշա-նադրութիւն» Ոսկ. Բ. կոր. Աթան. էջ 609 զարդախօս Մծբ. երկխօս ՍԳր. զրախօս Ես զ. 19. Տիտ. ա. 11. ընդունայնախօս Կորիւն. ընդվայրախօս Ոսկ. ես. թոթովախօս Ես. իթ. 24. Եփր. ծն. լաւախօս Սիր. զ. 5. խառ-նախօս Ոսկ. Ա. կոր. Եւս. քր. խորախօս Եզեկ. գ. 5. խօսացտէր «իշխանաւոր. մե-ծաւոր, որի խօսքը կանցնի» Աբր. կրետ. 41 ևն. նոր գրականի մէջ հայախօս, տաճկա-խօս, ռուսախօս, համախօսական, խօսակ-ցական ևն։