fog, haze, mist;
darkness, obscurity;
օր ամպոյ եւ —խղոյ, cloudy and tempestuous or stormy day.
· Calfa
Տէր ասաց բնակել ի մառախղի։ Խաւար ծածկեաց զերկիր, եւ մառախուղ զհեթանոսս։ Մէգ եւ մառախուղ։ Խաւար եւ մէգ եւ մառախուղ։ Օր խաւարի եւ միգի, որ ամպոյ եւ մառախղոյ.եւ այլն։
Լապտերն յորժամ շիջանի, ոչ այլ ինչ է, բայց մառախուղ եւ մէգ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 4։)
mist, darkness, obscurity;
shadow, shade;
foggy, obscure, dark, dusk;
shady, woody.
· Calfa
ՆՀԲ կցում է մառն, մառախուղ բա-ռերի՞ն։ Տէրվ. Նախալ. 99 հյ. մառն, մայր, մուր, մրուր, մրրիկ, յն. μέλας «սև», սանս. malina «մութ» բառերի հետ՝ հնխ. mar «մարիլ, սևանալ» ար-մատից։ Քիւփէլեան, Բազմ. 1910, 153 սղուած մառախուղ բառից։ Petersson LuA 1916, 40 (առ Pokorny 2, 280) դնելով *մուռայլ (-այլ մասնիկով)՝ *մուռ-համարում է հնխ. mor-so-, որ է աճած -so-ով mor-«սև գոյնով, սևաց-նել» արմատից. հմմտ. յն. μόρνον, μօρ-τός, μόρυχος, μεμορυχμένος, ռուս. mará-ǰu ևն։
ԳՒՌ (dialectal) Լ. մլար «աչքի մշուշ», Ակն. մլար «մթութիւն, յատկապէս գինի խմելուց աչքը պատած մութը», Հմշ. մռէլ «ամպ», Խտջ. մռալ «մառախուղ», Մշ. մլալ «մռայլ».-բա-յական ձևով Սեբ. մլարիլ «մթնել», Սվեդ մլարիլ «աչքը շաղուիլ»։-Այստե՛ղ է պատ. կանում մլլկիլ Խրբ. «ամպոտիլ»։
ὀμίχλη nebula αὑχμός aestus, siccitas եւ այլն. Մառ. մառախուղ. մէգ. շամանդաղ. մութ. նսեմութիւն. մլար, մռէճ, գոլ, մշուշ.
to veil, to cover with a veil or curtain;
to cloak under a pretence, to mask;
to set sail, to make sail, to sail.
· Calfa
Մի՛ առագաստեսցէ մառախուղ մեղսասիրին զանկրական լոյս էութեան քո. (Բենիկ.։)
cherry;
large black cherry;
morello cherry;
fog, mist;
pale colour, paleness.
· Calfa
ԲԱԼ 2 (ի, ից.) գ. ὀμίχλη nebula, caligo Մէգ. մառախուղ. մռայլ.
Թանձրացեալ մթասցի բալ եւ մառախուղ՝ խաւար ի վերայ լերանց եւ դաշտաց քոց։ Եւ եղեւ բալ եւ մութ թանձրամած խաւարին ի վերայ երեսաց ամենայն երկրին. (Արծր. Բ. 3։)
darkness, obscurity.
· Calfa
որ եւ ԱՂՏԱՄՈՒՂՏ. Թանձր մէգ. մառախուղ. խաւար. բալ. մութն. մթութիւն. σκότος, ζόφος, γνόφος, ἁχλύς tenebrae, caligo, nebulo, մութ. գարանլիգ. զուլմէթ. փուս. տուման.
impassive, insensible.
· Calfa
Հրդեհեա՛ անկրական հրով ահաւորիդ։ Անկրական եւ անսահման սիրոյ քո։ Մի՛ առագաստեսցէ մառախուղ մեղսասիրին զանկրական լոյս էութեան քո. (Բենիկ.։)
not evident, not manifest, obscure, hidden, secret;
apocryphal.
· Calfa
Իբրեւ զմառախուղ ցօղոյ եղեւ անյայտ. (Յոբ. ՟Ժ՟Դ. 19։)
mixed with flame, ardent, inflamed.
· Calfa
Մռայլ եւ մառախուղ բոցախառն պատեալ շուրջ զլերամբն. (ՎՐդն. ծն։ եւ Տօնակ.։)
mist, fog, haze;
թանձր —, dense fog, thick mist.
· Calfa
Եղեւ խաւար, եւ մէգ, եւ մութ։ Մովսէս եմուտ ի մէգն, ուր էր աստուած։ Եդ զամպն եւ զմէգ ի մէջ մեր եւ ի մէջ եգիպտացւոցն. Տէր ասաց հովանի լինել միգով։ Եւ ոչ միգով սատակեսցէ զիս։ Կամ թէ ի միգի դատիցի։ Եդի նմա զմէգ ի հանդերձ, եւ զմառախուղ նմա ի խանձարուրս։ Եւ զմէգ որպէս փոշի ցանեաց.եւ այլն։
fog, haze, mist;
obscurity;
atom, corpuscle;
cosmical matter;
— աչաց, suffusion, cataract.
· Calfa
ὀμίχλη, ὁχλύς, γνόφος nebula, caligo, obfuscatio. Մէգ. մառախուղ. բալ շոգի. գոլորշի. Նսեմութիւն. մթագնութիւն. մշուշ. տիւման.
obscure, dim;
like an atom.
· Calfa
ՇԱՄԱՆԴԱՂԱՁԵՒ ՇԱՄԱՆԴԱՂԱՏԵՍԻԼ. Որ է իբր մառախուղ, կամ հանգոյն միգի. իբրեւ զհիւղէ մանրամաղ.
foggy, hazy, misty, caliginous, cloudy.
· Calfa
ՄԱՌԱԽԼՈՒՏ ՄԱՌԱԽՂԻՆ որ եւ ՄԱՌԱԽՂՈՒՏ. Ուր իցէ մառախուղ բազում կամ թանձր.
simplicity;
purity, cleanness;
simplicity, sincerity;
clarification, clarifying;
serenity, clearness, calm weather;
explication, development;
ազնուական —, noble simplicity.
· Calfa
Պարզութիւն այլ ոչ ինչ գոլով՝ բայց միայն օդ առանց ամպոյ եւ մառախուղի. (Արիստ. աշխ.։)
fault, guilt;
condemnation;
debt;
duty;
obligation, engagement.
· Calfa
Ոչ նոր ինչ գտեր յիս զյանցանացս պարտեաց մառախուղ, այլ նոյն եմ յաւէտ նովին պատահմամբ պարտաւորութեան Նար. (՟Ի՟Բ։)
to envelop, to enclose, to encircle, to surround, to shut in;
to circumscribe, to comprehend;
— թագաւ, to crown, to gird the brows with a crown.
· Calfa
Յանկարծակի պարփակեալ մառախուղով։ Անարեւ միգով յամենայն մասանց պարփակեալ. (Պիտ.։ Նար. ՟Ի՟Գ։)
curtain-shaped.
· Calfa
Մէգ եւ մառախուղ սրահակաձեւ շուրջ զլերամբն պատեալ. (Ագաթ.։)
to dissipate, to consume, to use up, to lavish, to scatter, to dilapidate, to fritter away, to waste, to run through, to exhaust;
— զինչս, to waste one's substance or goods, to squander away one's fortune.
· Calfa
Մէգ եւ մառախուղ ի մէջ խաշանաց իւրոց վատնելոց. (Եզեկ. ՟Լ՟Դ. 12։)
sun-set, west;
ի —ն մտանել, դառնալ, to go down, to set;
մառ — գինւոյ, pearly nap upon wine.
· Calfa
, ն հլ. (գրծ. մառամբ) «մշուշ, մէգ, մառախուղ» Հին բռ. և Բռ. ստեփ. լեհ. որիօ ի մառն մտանել կամ ի մառն դառնալ «ա-րևը մայր մտնել» Եփր. ել. էջ 153, ղևտ. և համաբ. 181. մառնամուտ «մութ» Նար. ղգ. էջ 261, Գիրք թղ. 38. գտնւում է մառ ձևով նաև մառախուղ «մէգ, մշուշ» բարդի մէջ։
cot, but;
cell, small room;
— պահնակաց, sentry-box.
· Calfa
. արմատ անյայտ նշանակութեամբ, սործածուած է միայն մառախուղ բառի մէջ որ տե՛ս առանձին։