Vulcan.
Առաջին մարդն առ ի յեգիպտացւոց հեփեստոս, որ եւ հրոյ գտակ լինէր նոցա. յորմէ արեգակն. (Եւս. քր. ՟Ա։ Խոր. ՟Ա. 6։)
Հուրն ասի թէ հեփեստոսի խառնելիքն է. (Նոննոս.։)
Զհեփեստոս ասեն կաղ յերկոցունց ոտիցն ... եւ նստեալ դարբնէ մարդկան. (Արծր. ՟Ա. 3։)
Հեփեստոս հրագագաթն. (Ղեւոնդ.։)
sophist;
sage, philosopher.
cf. Սոփեստոս.
Զի եթէ իմաստութիւն ինչ պիտոյ էր, զսոփեստոսս ընտրէր, եւ ոչ զորսորդս. (Եփր. ՟ա. կոր.։)
tongs, pincers;
— ասամնախիլ, forceps.
Հեփեստոս՝ ասեն, ունի ի ձեռնն աքծանս եւ կռանս, եւ նստեալ դարբնէ մարդկան. (Արծր. ՟Ա. 3։)
cup, goblet, bowl;
liquor, beverage, drink, potion, libation;
crater;
—ք թեւոց, the tiller ropes;
խառնել —ս, to offer, to pour out libations.
Հուրն ասի, թէ հեփեստոսի խառնելիքն է. (Նոննոս.։)
to warn, to announce, to declare, to notify, to learn, to instruct, to inform;
— կանխաւ, to foretell.
cap, bonnet;
calix, flower-cup;
inventor, author;
— լինել, to invent;
—աւ, exactly, surely, precisely.
Առաջին մարդ առ ի յեգիպտացւոց հեփեստոս, որ եւ հրոյ գտակ լինէր. (Եւս. քր. Ա։ եւ Խոր. Ա. 6։)
of a hard or laborious calling, or occupation.
Հեփեստոս արուեստիւ դարբին այլ կարծրարուեստ կոչեն զնա քերթողքն, քանզի փառաւոր առնէր զարուեստն զդարբնական. (Նոննոս.։)
to be smoked.
Հեփեստոս էր արուեստիւ դարբին. (վասն որոյ աստուածաբանն) աստուած մրաթաթախ եւ ծխոտեալ կոչէ զնա. (Նոննոս.։)
cf. Սոփեստոս.
to lose one's senses, to go mad;
to be in a passion, enraged;
to be extravagantly fond of, to fall violently in love with, to be passionately in love;
— զհետ, to bend one's whole soul to, to apply oneself entirely to, to dote upon, to be destracted with;
մոլիս, պաւ՛ղէ, Paul, thou art beside thyself.
Կամ թէ ուրախ եղեալ՝ մոլին, կամ թէ մարգարէանան՝ ստութիւն։ Արբցեն եւ քամեսցեն, եւ մոլեսցին յերեսաց սրոյն։ Մոլեցարո՛ւք, սո՛ւգ առէք։ Ասեն ցնա, մոլիս։ Շահս բազումս տայր տերանց իւրեանց մոլելովն (իբր խօսելով զըղձութիւնս)։ Մոլեալ ի վերայ նոցա՝ հալածէի։ Մոլիս պօ՛ղէ ... ո՛չ մոլիմ քաջդ փեստոս։ Ո՞չ ասիցեն, եթէ զի մոլիքդ.եւ այլն։
surname;
title.
Արդարութեան իմն մականուն է նոյ։ Որոց եւ մականուանս եդին այլս այլք. զհուրն հեփեստոս կոչեցին, իսկ հերա զօդ, եւ զջուր պոսիդոն, զերկիր դեմետրա. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. տեսական.։)
to join together, to conjoin, to unite.
Կամ կապել կաշկանդել. պրկել. շաղել. իլ. շաղապատիլ. պատատիլ. Հեփեստոս յորոգայթս զարէս շաղկապեաց. (Նոննոս.։)
salute, salutation, greeting, compliments, kind regards;
health, state of salubrity;
all, entire, whole;
entirely, wholly, completely;
— հրաժարական, leave-taking, adieu, farewell;
— տալ, to salute;
to compliment;
հարցանել զողջունէ, տեսանել զ— ուրուք, to salute affectionately, with kind expressions;
հարցանել զողջունէ ուրուք, to ask news of;
տալ — հրաժարական, to take leave;
to say good bye, farewell;
—, — քեզ, — ընդ քեզ, good morning ! good day !
— իցէ քեզ, how do you do ? how are you ?
— է, very well;
— է քեզ, is all well with you ?
— է, do you bring good news ?
— է, health, peace, prosperity;
— քեզ տունդ իմ սիրելի, — քեզ երկիր ծննդեան, fare well sweet home ! adieu my native land ! adieu !.
Իջաք յողջոյն որդւոց արքայի։ Եկին ի կեսարիա յողջոյն փեստոսի. (՟Դ. Թագ. ՟Ժ. 13։ Գծ. ՟Ի՟Ե. 13։)
smoky, fuliginous, sooty.
Հեփեստոս էր ասեն արուեստիւ դարբին. (վասնորոյ) աստուած մրաթաթախ եւ ծխոտեալ կոչէ զնա. (Նոննոս.։)
Vulcan, god of fire and of smiths;
vulcano, Etna, Vesuvius.
ՈՒՌԿԱՆՈՍ որ եւ ԲԱՌԿԱՆՈՍ. Բառ լտ. վուլգանուս. ըստ յն. հեփեստոս. vulcanus Ἤφαιστος . Չաստուած հրոյ եւ դարբնաց. հրաբուղխ լեառն. վառարան կիկղոպայց դարբնացն շանթառաք արամազդայ ըստ քերթողաց. էտնա, մօնճիպէլլօ եւ վէսուբ եւ այլն.
instead of, in place of;
in exchange or in return for, as a reward for;
— նորա, in his place;
— ընդ, instead of;
— զի, whereas;
for as much as, since, because;
անձն քո — անձին նորա, your life shall be surety for his;
ասել —ուրուք, to say in a person's name.
Եկն փոխանակ փելիքսի փեստոս պորկիոս. (Գծ. ՟Ի՟Դ. 27։)
substitute;
lieutenant;
vicar;
successor;
exchange, barter, compensation;
—աւ, by turns, alternatively, reciprocally, mutually;
— արքայի, vice-roy;
— բդեշխի, vice-consul;
proconsul;
— հանդերձից, change of clothes, changes of raiment;
արարի — քո զեգիպտոս, have given Egypt as your ransom.
Եկն փոխանակ փելիքսի փեստոս պորկիոս. (Գծ. ՟Ի՟Դ. 27։)
Phaeton.
Ո՛չ է իբր զհեթանոսաց աստուածսն. . . Պիսիդոն ծովու է արարիչ, եւ հեփեստոս հրոյ, դեմետր երկրի, եւ փայիթոն երկնի. (Լմբ. սղ.։)