Your research : 1 result for պիտանացու

Պիտանացու, աց exact entry

adj.

necessary, useful, advantageous;
—ք, necessaries, the needful;
ոչ ումեք է —, it is useful to no one;
ոչ եւս իմիք է —, it is no longer good for anything.

· Calfa

NBHL (11)

Որ ոչ իմիք իցէ պիտանացու։ Չէր ինչ իմիք պիտանացու։ Փայտ որթուն միթէ պիտանացու ի՞նչ իցէ ի գործ։ Ապա թէ աղն անհամեսցի, ոչ յերկիր եւ ոչ յաղբ է պիտանացու. (Երեմ. ՟Խ՟Ը. 38։ ՟Ժ՟Գ. 1. 10։ Եզեկ. ՟Ժ՟Բ. 5։ Ղկ. ՟Ժ՟Դ. 35։)

Մեռեալ անդամ՝ չէ ինչ պիտանացու ի գործ մարմնոյն. (Շ. ընդհանր.։)

Եղեւ նա անօթ կազմեալ պիտանացու ի գործ տեառն իւրոյ. (Եզնիկ.։)

Տուեալ է մեզ զամենայն պիտանացու ջուրս. (Եղիշ. ՟Ը։)

Ոչ վայելէ աստուածոյ (բարկութիւն), այլ ի սպառնալիս պիտանացու էր. (Կիւրղ. թագ.։)

Ծածկեալ զինքն յարմար եւ պիտանացու էր։ Պիտանացու էր յայնաժամ անգիտանալ նոցա. (Իգն.։)

Ժառանգեն ծառայքն պիտանացուք զքաղաքս իւրաքանչիւր . իմա պատուականք, կամ յարգիչք տաղանդաց։

Որպէս զմարմինն ոչ միով կերակրով, այլ ամենայն պիտանացուօքն կերակրեմք. (Մաշտ.։)

Ցանկութիւն արկանէ՝ վասն պիտանացուացն ստէպ ստէպ յիշատակն. (Իսիւք.։)

Միջնորդեալ բաւականաբար երկաքանչիւրոցն կողմանց բնակչացն՝ յանկարօտ պիտանացու ացն ընդունելութիւն. (Պիտ.։)

Ի ձեռն քո բաշխիչին հաստատութիւնք պիտանացուաց համայնից կենաց. (Նար. ՟Ը։)


Entries' title containing պիտանացու : 2 results

Անպիտանացուցանեմ, ուցի

va.

to render useless.

· Calfa

NBHL (2)

Զամենայն վիճակս բարիս անպիտանացուսջիք. (՟Դ. Թագ. ՟Գ. 19։)

Ի սպառսպուռ ջախջախանս անպիտանացուցանել. (Դատ. ՟Է. 26։)


Պիտանացուցանեմ, ուցի

va.

to render useful, to make profitable.

· Calfa

NBHL (1)

Հայեաց ի քեզ. այս քեզ բայ պայծառապէս բարեկրեցելումն եւ ամենայն կենաց քոց կատարումն բերէ, պիտանացուցանելով. (Բրս. հայեաց.) յն. χρησιμῶς παραστήσεται.


Definitions containing the research պիտանացու : 77 results

Արմանամ, ացայ

vn.

to be benumbed;
to be stunned;
to be astonished.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմանք ընդ պիտանացուն մարդկան արմանան, եւ ոմանք ընդ մարգարէութիւնս արմանան։ Զհրեշտակական մատակարարութիւնն արմանամ։ Արմանայ, եթէ եւ այլն։ Որոց զհետ են, եւ արմանան, որք առանց խրատու են (որպէս պչնուլ, յարիլ)։ Ահա արմացայ ընդ դէմս քո եւ ի վերայ բանիս աղսորիկ. (որպէս հայել յերեսս, ակն առնուլ). (Փիլ. յովն. եւ Փիլ. սամփս. եւ Փիլ. լին.։)


Աւելորդ, աց

adj. s.

exceeding, redundant, superfluous, too much;
rest;
—ք որովայնի, excrement.

· Calfa

NBHL (1)

Աւելորդ բոյս։ Զաւելորդս իրաց քան զկարեւոր պիտանացուս։ Աւելորդացն տռփանօք։ Ոչ ի յաւելորդացն մանաւանդ քան ի հարկաւորացն. (Պիտ.։)


Ատաղձ, ից

s.

matter;
timber;
timber-work, carpentry.

· Calfa

NBHL (1)

Իմաստուն ճարտարապետ պիտանացու ատաղձ, եւ առնիցէ անօթ ինչ. (ՃՃ.։)


Առաջարկութիւն, ութեան

s.

proposition, proposal, project, question;
establishment, introduction, motion;
arrangement;
theme;
problem;
discourse;
—ք, premises.

· Calfa

NBHL (1)

Կարի լաւ եւ պիտանացու է առաջարկութիւնս այս (կուսութեան). (Իգն.։)


Աղարտեմ, եցի

va.

to besprinkle with salt;
to spoil, to desolate;
to cast a stain upon, to wound the reputation of, to slander, to calumniate.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ աղաւաղել. վնասել. անպիտանացուցանել. ի բաց ընկենուլ. եղծանել. խանգարել. նկուն առնել. աւրել, փճացընել, վար ձգել. պօզմագ. Βλάπτω, έϰβάλλω. Officio, deludo, abjicio.


Աղութիւն, ութեան

s.

saltness.

· Calfa

NBHL (1)

Աղ՝ եթէ աղութիւն ոչ ունիցի, ոչ իմիք է պիտանացու. (Շ. մտթ.։)


Աղօթք, թից, թիւք

s. pl. prayer, orison, supplication;
աղօթս առնել, յաղօթս կանխել, յաղօթս կալ, cf. Աղօթեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Աղօթքն խօսք է ընդ Աստուծոյ, եւ յամենայն իրս պիտանացու։ Աղօթքն՝ խնդրուածք բարեաց են ի նմանէ. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Է։)


Ամենեւին

adv.

not at all, by no means, no wise, not in the least;
quite, wholly, totally, entirely.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենեւին պատշաճագոյն։ Նորոգագոյն ամենեւին։ Ամենեւին վատթարագոյն։ Ամենեւին ողորմելի, կամ ընտիր, կամ պիտանացու. (Պիտ.։)


Անչափ, ից

adj. adv.

immense, infinite;
extreme, excessive, enormous, immoderate, superfluous, superabundant;
intemperate, disordinate;
dreadful, violent, grievous;
յանչափս, cf. Յանչափս.

· Calfa

NBHL (1)

Գինի՝ չափաւորն պիտանացու է, իսկ անչափն է ընդ բամբասանօք. (Սարգ. ՟գ. յհ.։)


Անպէտ

adj. adv.

useless, vain, frivolous, insignificant;
vile, abject, miserable, despicable, worthless;
— առնել, to render useless, to spoil;
յանպէտ, յանպէտս, vainly.

· Calfa

NBHL (1)

Որոշել զպիտանացուն, եւ զանպէտն. (Անյաղթ պորփ.։)


Անպիտան

cf. Անպէտ.

· Calfa

NBHL (1)

ἅχρηστος, ἁχρεῖος. inutilis, ἁδόκιμος, improbatus, rejectaneus. Նոյն ընդ ԱՆՊԷՏ. որպէս Ոչ իմիք պիտանացու. անշահ՝ անօգուտ իր։ կամ անձն։ (՟Բ. Թագ. ՟Զ. 22։ Մտթ. ՟Ի՟Ե. 30։ Ղկ. ՟Ժ՟Է. 10։ Ովս. ՟Ը. 8։ ՟Բ. 11։ ՟Գ. 11։ ՟Դ. 5։ ՟Ժ՟Գ. 10։ ՟Ժ՟Զ. 29։ Փիլիմ. 11։)


Անհաւաստի

adj.

uncertain, unassured, doubtful;
contingent, casual.

· Calfa

NBHL (1)

Զերկակի պիտանացուն ցուցանէ ըստ հաւաստոյն եւ անհաւաստոյն. (Անյաղթ պորփ.։)


Անկատարելութիւն, ութեան

s.

imperfection, incomplete state;
defectiveness, want, faultiness.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գործոց՝ բազումս անկատարելութեամբ յարել՝ ո՛չ է պիտանացու. (Բրս. հց.։)


Անկատարութիւն, ութեան

s.

cf. Անկատարելութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գործոց՝ բազումս անկատարելութեամբ յարել՝ ո՛չ է պիտանացու. (Բրս. հց.։)


Անմիտ, մտի, աց, ից

adj.

mad, silly, brainless, senseless, stupid, foolish, irrational, crazy.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ զի անմիտ է այս, անպիտանացուացն փոյթ ունել, ծանօթ է ամենեցուն.


Բարձրայօն

adj.

lofty, proud, supercilious, haughty.

· Calfa

NBHL (1)

Ահարկութիւնն՝ առ ապստամսն ի պատուիրանէն է պիտանացու, եւ առ բարձրայօնսն. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ՟Ա։)


Բթացուցանեմ, ուցի

va.

to blunt, to make less sharp or piercing, to take off the point, to rust;
to stupify, to make stupid or heavy.

· Calfa

NBHL (1)

ἁμβλύω hebeto, obtundo որ եւ ԲԹԵԼ, ԲԹԵՑՈՒՑԱՆԵԼ. Բութ եւ գուլ առնել զսրութիւն իրաց կամ մտաց. եւ նմանութեամբ՝ Անպիտանացուցանել, թուլացուցանել, ի դերեւ հանել, խափանել. բթացնել.


Դիւրահնար

adj.

very easy, or possible.

· Calfa

NBHL (1)

Զդիւրահնարս զայս զձեռաց գործիս պիտանացու ունի. (Նիւս. կազմ.։)


Ժամ, ուց

s. ast.

hour;
time, moment;
proper time, precise time;
loisure-time, opportunity, occasion;
canonical hours, divine service;
season;
horoscope, nativity, ascendant;
*church;
Վրան or Խորան ժամու, Tabernacle;
միջին —, mean -;
աստեղական —, sideral —;
արեւային —, solar -;
ճշմարիտ —, true -;
հնչել երկրորդ —ու, to strike two;
քանի՞ են —ք, what o'clock is it ? what's o'clock ? — է երկրորդ, it is two o'clock;
—ք երկու եւ վայրկեանք տասն, it is ten minutes past two (o'clock);
երկու —ք եւ քառորդ մի, it is a quarter past two;
—ք երկու եւ վայկեանք քսան, twenty minutes past two;
—ք երկու եւ կէս, half past two;
—ք երկու քառորդաւ ընդհատ, a quarter to three;
—ք երկու եւ վայրկեանք քառասուն, twenty minutes to three;
զերրորդ —ու, about three o'clock;
առաջին — եւ կէս, an hour & a half;
կէս —, half an hour;
քառորդ մի —ու, a quarter of an hour;
ի վեցերորդ —ու առաւօտուն, at six (o'clock) in the morning, or at six AM.;
յեօթն —ու յետ միջօրէի, at seven in the afternoon, or at seven PM.;
ի սմին իսկ —ու or պահու, just now, now;
յամենայն —ու, յորում եւ է —ու, every hour in the day, at every moment;
ի նշանակեալ —ու or պահու, at the appointed time;
ամենայն —ուց են նորա գործք, every hour of his time has its appointed task;
ի —ս պարապոյ իմոյ, in my leisure hours;
— առնուլ, գտանել, to take occasion, to find time, or opportunity;
— բարեպատեհ, favorable moment;
—ու, ի —ու, ի դէպ —ու, in time, in good time, at the proper time;
— առնել, դնել, տալ, to appoint an hour, a time, to fix a day, cf. Ժամադրեմ;
յորժամ — լինիցի, when the opportunity arrives;
— է, it is time, it is the fitting moment;
այլում —ու եւ ժամանակի սպասել, to wait better times, or for a more favorable occasion;
զում —ս ընդ իմն հանել, to stay some hours with;
— հարկանել, to ring the bell;
— առնել, to pray;
to say the mass;
յամենայն —, at all times, always;
— ի —, from hour to hour;
— ի — առնել, սահմանել, to put off from time to time, to spin out, to prolong;
— ի —է, —է ի —, at every moment, hourly, from hour to hour;
առ — մի, ընդ —ս, առ —ս, at present, for the moment, now, provisionally;
—ս —ս, ընդ —ս —ս, —ս ընդ —ս, from time to time, now and then, sometimes;
յառաջ քան զ—ն, out of time, before the time, too soon;
եկեալ հասանէր —ն, the moment had arrived;
— ճաշոյն, dinner-time, the dinner hour;
— ճաշոյն է, it is dinner-time;
ըստ —ուն պիտոյից, according to circumstances, seasonableness;
զօգուտ —ս, ի բազում —ս, —ս ձիգս, ցմեծ —ս, for hours together, whole hours, hours at a time, a long time;
ի —ու եւ տարաժամու, seasonably and unseasonably;
հասանել —ու կնոջ, to be near delivery or childbirth;
to be near her time;
յետին —, dying hour, hour of death, last moments;
time.

· Calfa

NBHL (1)

Այլ գործ խոհեմութեան է յիշելն ի ժամու հմտութեամբ զպիտանացուսն. (Արիստ. առաք.։)


Ժուժկալութիւն, ութեան

s.

patience;
abstinence, continence, temperance, chastity;
sobriety, soberness;
fortitude, constancy;
fasting, diet;
ի ժուժկալութեան gyql, to live continently.

· Calfa

NBHL (1)

Ժուժկալութիւն, եւ ամենայն մարմնական չարչարանք առ ինչ պիտանացու ունի.. . եւ հնազանդութեանն վարձ մեծագոյն է քան զժուժկալութեան ուղղութիւնն. (Բրս. ճգն.։)


Ինչ, ընչի

s.

thing, something;
ունիմ — ասել քեզ, I have something to tell you;
յ— ածել, to create;
ամենայն որ — իմ է՝ քո է, all that I have is thine.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ինչ գիտեմ։ Ոչ ինչ ապախտ արար՝ զոր միանգամ պատուիրեաց նմա։ Չէր ինչ իմիք պիտանացու։ Որ ոչ իմիք է պիտանացու։ Ապաքէն եւ ոչ իւիք։ Ոչ անց եւ ոչ զիւիք յամենայնէ (յն. զոչինչ յամենայնէ)։ Ինչ ոչ ասաց կամ վնասեաց։ Ինչ ոչ գիտէին։ Ոչինչ նեղիք ի մէնջ։ Ոչինչ կրտսեր ես յիշխանս յուդայ։ Ոչինչ կարի հեռի էր ի տանէն. եւ այլն։


Գործ, ոց

s.

work, affair, thing, deed, action, operation, business, trade, negotiation, practice, agency, enterprise, labour;
commission;
fact, effect, merit;
manufacture;
make;
— քաջութեան, esploit, signal action in war;
այր —ոց or —ոյ, an active man, a clever man;
օր —ոյ, a working day;
— է գտանել, it is difficult to find;
— առնել, ընդ — արկանել, to make use of, to employ, to use;
to practise, to effect, to accomplish, to execute, to realize;
ի — ածել, to use, to employ, to make use of;
բան ի — առնել, to establish, to advance, to take for granted, to agree;
ձեռն ի — արկանել, to undertake, to begin, to commence;
—, or —ք Առաքելոց, the Acts of the Apostles;
նովին իսկ ով, ipso facto, caught in the act;
— առ —ով, — ընդ —ով, transitorily, indifferently, cf. Երկրորդաբար, cf. Հարևանցի;
ի — or ընդ — մտանել, to enter on one's duties;
— ունել ընդ ումեք, to have to do with some one, to have business with some one;
ի — արկանել զերկիր, to cultivate or till the ground;
— դնել հողմոյ, to make use of the wind;
— օրական, journey work.

· Calfa

NBHL (1)

Կարի անարժան գործ էր եւ ի լուսնոյ ի վեր զամենայն ինչ անմահ համարել։ Անօթ կազմեալ պիտանացու ի գործ տեառն իւրոյ. (Եզնիկ.։)


Թանձրամսութիւն, ութեան

s.

obesity, stoutness, corpulency.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ թանձրամսութեամբ արտաքս անկցիս ի պիտանացուաց. (Մաշկ.։)


Իշավար, աց

s.

donkey-driver;
goad, spur, stimulus for asses.

· Calfa

NBHL (1)

Զբազումս ի նոցանէ գտանիցես խոհակերս եւ իշավարս։ Զիշավարն պիտանացու խնդրեմ գտանել. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 5. եւ 6։)


Միաբանական, ի, աց

adj. s.

unanimous;
monastic;
— ձայնիւ, with one voice;
—ք, religious community;
monastery.

· Calfa

NBHL (1)

Իւրաքանչիւր ի կատարելութեան միաբանականաց մի՛ զհեշտն խնդրեսցէ յառաջնորդէն, այլ զօգտակարն եւ զպիտանացուն. (Բրս. հց.։)


Ոչ

adv.

no, not, nor, none;
ոչ կամիմ, I will not;
ոչ գիտեմ, I do not know;
ոչ կարեմ, I cannot;
ոչ ոչ, neither nor;
ոչ սիրեմ զնա եւ ոչ երկնչիմ ի նմանէ, I neither love him nor fear him;
բայց գիտէի ոչ, but I did not know it;
ինչ ոչ ունի, he has nothing;
ոչ առանց պատճառի, not without cause;
յոչ կամաց, involuntarily, against one's will, by force;
ոչ եթէ, not only;
no;
ոչ եւս, no longer;
not yet;
ոչ երբէք, ոչ բնաւ, never, not at all, no;
ոչ ոք, no one, nobody, none, not one;
ոչ ոք ի ձէնջ, no one among you;
ոչ ոք ասասցէ քեզ, nobody will tell you;
ոչ ոք գտցի այնչափ յանդուգն, no one will be hardy enough;
ոչ զոք գտցես, you will not find any man;
յոչ գոյից ի գոյ ածել, զոչսն ածել ի գոյանալ, to produce or create from nothing;
շարժել յոչ բարիսն, to provoke to evil;
այո կամ ոչ, yes or no;
եղիցի ձեր բան, այոն՝ այո, եւ ոչն՝ ոչ, let your conversation be, yea, yea;
nay, nay;
ո՞չ or ո՞չ ապաքէն ասացի քեզ, did I not tell you ?
;
ոչ, տէր, no, Sir;
ո՞չ իսկ, is it not true that ?
ոչ միայն չողորմեալ, far from being touched;
եւ ոչ իսկ մարդ է, he is no man;
ոչ արդեօք զերծաւ, perhaps he is not freed;
cf. Ել.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ինչ գիտեմ։ Ոչ ինչ ապախտ արար՝ զոր միանգամ պատուիրեաց նմա։ Չէր ինչ իմիք պիտանացու։ Որ ոչ իմիք է պիտանացու։ Ապաքէն եւ ոչ իւիք։ Ոչ անց եւ ոչ զիւիք յամենայնէ (յն. զոչինչ յամենայնէ)։ Ինչ ոչ ասաց կամ վնասեաց։ Ինչ ոչ գիտէին։ Ոչինչ նեղիք ի մէնջ։ Ոչինչ կրտսեր ես յիշխանս յուդայ։ Ոչինչ կարի հեռի էր ի տանէն. եւ այլն։


Ոչինչ, ոչընչի

s. adj. adv.

not any thing, nought, void, nothing;
none, no one, no, not any;
no, in no wise, not at all;
— ամենեւին, nothing at all;
գրեթէ —, almost nothing, scarcely any thing;
— հեռի ի քէն, not very far from you;
վասն ոչնչից, for nothing;
— իւիք, no how, in nowise, by no means;
ստեղծել յոչընչէ, to create out of nothing;
առնել յոչընչէ, to produce from void;
յ— դարձուցանել, to reduce or bring to nothing, to annihilate;
to nullify;
յ— or առ — գրել, համարիլ, to hold or esteem as nothing, to care nothing for, to make no account of, to despise, to contemn;
յոչընչէ յինչ գալ, to be raised or taken from nothing;
ես — ասեմ, I say nothing;
— պատճառ ունիս, you are wrong;
ոյր չիք առողջութիւն՝ չիք եւ —, who has not health has nothing;
— գիտեմ, I know nothing, I don't know.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ինչ գիտեմ։ Ոչ ինչ ապախտ արար՝ զոր միանգամ պատուիրեաց նմա։ Չէր ինչ իմիք պիտանացու։ Որ ոչ իմիք է պիտանացու։ Ապաքէն եւ ոչ իւիք։ Ոչ անց եւ ոչ զիւիք յամենայնէ (յն. զոչինչ յամենայնէ)։ Ինչ ոչ ասաց կամ վնասեաց։ Ինչ ոչ գիտէին։ Ոչինչ նեղիք ի մէնջ։ Ոչինչ կրտսեր ես յիշխանս յուդայ։ Ոչինչ կարի հեռի էր ի տանէն. եւ այլն։


Որակութիւն, ութեան

s.

cf. Որակ.

· Calfa

NBHL (1)

Աղ անհամեալ, եւ պակասեալ ի բնաւորական իւրմէ որակութենէ՝ չէ իմիք պիտանացու. (Սարկ. քհ.։)


Շահեկանացու

cf. Շահական.

· Calfa

NBHL (1)

Շահեկան. պիտանացու. օգտակար.


Ուստեք

adv.

from some place;
— —, from several places, in all directions;
ամենայն —, on all sides;
from all quarters;
այլ —, այլուստ —, from another side, elsewhere, in or from another part;
բազում —, յոլով —, from many places;
often, in many ways;
ոչ —, ոչ — այլ —, from no other place, from no other part;
երկիւղ եւ ոչ —, no fear;
ոչ — է իշխանութիւն, եթէ ոչ յաստուծոյ, there is no power but from God;
ոչ գոյր — նմա պատերազմ, no war was undertaken in his time.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն ուստեք իբրեւ զմեղուս հաւաքել զպիտանացուսն։ Ամենայն ուստեք զոյգ ինքեան եւ նման. (Ածաբ. մակաբ. եւ Ածաբ. պասք. ՟Բ։)


Հարկաւոր, աց

adj. s.

necessary, important, essential;
intimate;
ministering, serving;
necessaries.

· Calfa

NBHL (1)

ἁναγκαῖος necessarius. Ուր գոյ հարկ անհրաժեշտ, կամ բռնադատութիւն ինչ, կամ պէտք կարեաց. հարկեցուցիչ. կարեւոր. պիտանացու. անցաւոր. եւ Բնաւորական.


Խամրացուցանեմ, ուցի

va.

to wither, to cause to shrink, to weaken, to stunt, to kill;
to tarnish, to spoil.

· Calfa

NBHL (1)

ԽԱՄՐԱՑՈՒՑԱՆԵՄ ԽԱՄՐԵՄ ԽԱՄՐԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. καταμαραίνα , ξηραίνω exarefacio, tabefacio ἁποσβεννύω extinguo. Տալ խամրանալ. թառամեցուցանել. չորացուցանել, եղծել. խոհրել. անպիտանացուցանել. նուաստացուցանել.


Խամրեմ, եցի

va.

cf. Խամրացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ԽԱՄՐԱՑՈՒՑԱՆԵՄ ԽԱՄՐԵՄ ԽԱՄՐԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. καταμαραίνα , ξηραίνω exarefacio, tabefacio ἁποσβεννύω extinguo. Տալ խամրանալ. թառամեցուցանել. չորացուցանել, եղծել. խոհրել. անպիտանացուցանել. նուաստացուցանել.


Խամրեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Խամրացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ԽԱՄՐԱՑՈՒՑԱՆԵՄ ԽԱՄՐԵՄ ԽԱՄՐԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. καταμαραίνα , ξηραίνω exarefacio, tabefacio ἁποσβεννύω extinguo. Տալ խամրանալ. թառամեցուցանել. չորացուցանել, եղծել. խոհրել. անպիտանացուցանել. նուաստացուցանել.


Խառնամաղ կոշտ

s.

siftings.

· Calfa

NBHL (1)

Զպիտանացու հողն ի մանրախիճ աւազոյ անտիպարզեն, եւ զխառնամաղ կոչան ի բաց մաքրեն. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ.)


Մակաբերութիւն, ութեան

s.

inference, conclusion, conjecture, supposition, hypothesis.

· Calfa

NBHL (1)

(սեռ. խնդ) ἑπί super. Ի վերայ. ի. վըրան. Բառս կամ մասնիկս այս ըստ ինքեան է անպէտ՝ հանդերձ բազում մասամբք ածանցից՝ ի բարդունիւնս կամ բաղադրութիւն, այլ պիտանացու եղեալ յուսմունս.


Մանրախիճ

s.

coarse sand, pebbles, gravel.

· Calfa

NBHL (1)

Զմանրիկն եւ զպարարտն եւ զպիտանացու հողն ի մանրախիճ աւազոյ անտի պարզեն. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)


Հնարիմ, եցայ

vn.

to invent, to find out, to imagine a device, to conceive a project, to contrive;
to strive, to endeavour, to exert oneself;
to bend or apply one's mind to, to study;
to counterfeit, to feign;
cf. Հնար.

· Calfa

NBHL (1)

Նաւացն տախտակք առանց բազմաց սատարելոյ չհնարին լինել յանօթ պիտանացու. (Փարպ.։)


Հողագործութիւն, ութեան

s.

husbandry, agriculture, tillage.

· Calfa

NBHL (1)

Երկաթն ի գործ հողագործութեան պիտանացու է, այլ ի սպանութիւն կարի իսկ անպիտան. (Կիւրղ. ել.։)


Հաւաքումն, ման

s.

collection, gathering, receipt;
congestion;
assemblage, set, body;
argument, reasoning;
concentration;
compilation.

· Calfa

NBHL (1)

Հինգք են տեսակք հաւաքմանց. ապացուցական, տրամաբանական, եւ այլն։ Ապացուցական հաւաքումն պիտանացու գոյ յամենայն իմաստասիրութեան. եւ այլն. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)


Հեշտ, ից

adj. adv.

ease, convenience, comfort, pleasure;
facility;
easy, commodious;
voluptuous;
— պաշտօն, volunteer service;
— ցանկութիւն, voluptuousness, concupiscence, lust;
ըստ —ի, at will, at pleasure, at one's ease;
— եւ համբոյր մտօք, affably, benignly, kindly, condescendingly;
զ— ցանկութեան զհետ անցանել, to give oneself up to pleasures;
ըստ իւրեանց —ի գնալ, to go one's own way, at one's leisure, at one's ease;
to live as one likes, to follow the bent of one's own inclinations.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ զհեշտն խնդրեսցէ յառաջնորդէն, այլ զօգտակարն եւ զպիտանացու. (Բրս. ճգն.։)


Յօրինեմ, եցի

va.

to fashion, to adapt, to fit to, to adjust;
to arrange, to dispose, to organize;
to get ready, to prepare, to provide with, to furnish, to order;
to form, to trim, to adorn, to embellish;
to compose, to write;
to make, to construct, to build;
— պարս, to dance;
— երգս, նուագս, to sing, to modulate, to tune;
թատրոնական քերթուածս —, to write a dramatic composition.

· Calfa

NBHL (1)

Զկեանս մեր բարեօք յօրինել։ Խրատս յօրինէ։ Համբերութեամբ զբանն յարժանիս յօրինեմ։ Որ ինչ կամքն Աստուծոյ են, առ ի փառս եւ ի պիտանացու յօրինի. (Իսիւք.։)


Յարաքարշեմ

va.

to attract.

· Calfa

NBHL (1)

Երկաքանչիւրոցս այսոցիկ առ ինքն յարաքարշելով։ Ասի դիտաւորութիւն յարաքարշել զմեզ առ ինքն ... պիտանացուն ասի յարաքարշել զմեզ առ ինքն. (Անյաղթ պորփ.։)


Յարմար, աց

adj. adv.

befitting, suitable, fit, proper, congruous, decorous;
commodious, easy;
competent, sufficient;
capable, clever, apt, fit, qualified;
cf. Յարմարապէս.

· Calfa

NBHL (1)

Մարզել յարմար եւ վայելուչ էր։ Ծածկել զինքն յարմար եւ պիտանացու էր. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ Իգն.։)


Յարմարանք

s.

cf. Յարմարութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Երաժշտականն ձայն պիտանացու է առ մեր լսելիսս, եւ ի սակս յարմարանաց է տուեալ. (Պղատ. տիմ.։)


Մեզէն

cf. Մեզոյն.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ զգաստանամք, մեզէն տեսանեմք զպիտանացուն. (Մաշկ.։)


Մեզոյն

adv.

by ourselves.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ զգաստանամք, մեզէն տեսանեմք զպիտանացուն. (Մաշկ.։)


Մանրիկ, նրկան, կունք, կանց

adj.

minute, little, very small, tiny.

· Calfa

NBHL (1)

Զմանրիկն եւ զպարարտն եւ զպիտանացու հողն ի մանրախիճ աւազոյ անտի պարզեն. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)


Մարտացու, աց

s. adj.

weapons of war (other than firearms);
military, warlike.

· Calfa

NBHL (1)

Նիւթական թարգմանութեամբ ի յունէ՝ μάχαιρα (ի ձայնէս μάχη , մարտ) եւ μάχιμος, μαχητικός եւ այլն. Երկաթի գործի մարտի՝ որպէս սուսեր, նետ, եւ այլն. եւ ամենայն ինչ պիտանացու ի պատերազմի.


Խոպանացուցանեմ, ուցի

va.

to let lie fallow, to leave uncultivated;
to lay waste, to spoil, to ruin.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՊԱՆԱՑՈՒՑԱՆԵՄ ԽՈՊԱՆԵՄ. χερσόω desero, desolo, incultum relinquo. Խոպան կացուցանել. աւերել. անպիտանացուցանել. Խարապ էթմէք.