pontifically.
Առ հասանելի նմանութիւն աստուածասիրաց իմացութեանց քահանայապետաբար երեւեալք։ Ո՛րք են (ի հրեշտակս), որք մեզ քահանայապետաբար վերակացուք եղեն. (Դիոն. երկն.։ Մաքս. ի դիոն.։)
to be or become high priest or pontiff;
to perform the duties of pontiff.
Նուաստագունիցն կարգաց իւրաքանչիւր ոք առաջինն քահանայապետէ. իսկ վերնագունիցս այսոցիկ զարդու քահանայապետութեանս՝ աստուած քահանայապետէ. (Մաքս. ի դիոն.) (այսինքն որպէս սրբազան պետ լուսատու լինի, առաջնորդէ)։
priesthood;
hierarchy.
Ո՛վ քահանայապետ սուրբ (գրիգոր), վերնոյն եւ հրեշտակական քահանայութեանն կարդակից։ Միջին եւ վերջին քահանայութիւն անմարմնոցն. (Երզն. լս. եւ Երզն. ՟ժ. խորան.։)
Նստէր ի սուրբ եկեղեցւոջն ի վերայ բեմբին՝ մերձ առ սեղանն Աստուծոյ ի սուրբ կաթուղիկէին (սուրբն Սահակ ի սարկաւագութեան)։ Կանգնեալ երեւեցաւ ինձ յերկրի բեմբ չորեքկուսի ամպեղէն։ Եւ ահա կայր ի վերայ բեմբին՝ սեղան չորեքկուսի ականակապ։ Եւ ընդ ահեկէ բեմբին տեսի աթոռ մի բարձր. (Փարպ.։)
Շեշտ՝ վերացման աղագաւ ասի ոլորակ. իսկ բթութիւն ընդէ՞ր. այս է, զի որպէս նա ի վեր հանէ, սա ի խոնարհ նմանապէս զիջուցանելով հարթէ. (Մագ. քեր.։)
Որ եւ երկին վերին՝ բոցեղէն եւ հրեղէն. (Կամրջ.։)
Ընդ զերծման գլխաշուք կտաւոյն՝ զանապականութեան վերարկուն. (Նար. ՟Լ՟Գ։)
Որ առաքէր ընդ ծով պատանդս, եւ թուղթս գրաձեւս, ի վերայ ջուրց մկանաց. (Ոսկ. ես.։)
Զանխափան վերին զօրութեանցն զսպասաւորութիւն, եւ զերագակատար (յն. զերագ) պաշտօնն. (Ոսկ. ես.։)
Ոչ արժան էր ըստ մարմնոյն եւեթէ վերակացութիւնս օրինաւորիլ սմա՝ առանց խնամոյ անձնականի (այսինքն հոգեկանի). (Սարկ. քհ.։)
Զօրախաղաց լիցուք ի վերայ խուժադուժ ազգաց. (Պտմ. աղեքս.։)
Ի վեր հայել ընդդէմ երեսացն Աստուծոյ. (Մաշկ.։)
Զվարագոյր վերին կամարին՝ բանայր ընդդէմ Նախավկային. (Գանձ.։)
Չարչարանքն յորժամ ընդյերկարեսցին ի վերայ, յայնժամ բազմանայ վարձ հատուցման. (Եղիշ. ՟Է։)
Զի մի՛ ընդերկարեսցին փորձանքն ի վերայ տկարութեանս մերոյ. (Եփր. ՟ա. կոր.։)
Կացեալ ի վերայ ծնկաց իւրոց՝ թախծալից զղջմամբ, եւ արտասուօք դնէր աղերս ամենահաստիչ փրկչին. (Կաղանկտ.։)
Թէատրոնն յեռակլիա, որ է տեսարան շինեալ ի վերայ գլխոյ անդրւոյ միոյ. (Տօնակ.։)
Այլում տեղւոյ եւ ժամանակի թողեալ (զմնացորդ բանից)։ Թողու ի վերայ նոցա զամենայն շէնս (այսինքն շնորհէ)։ Ի նոսա թողլով զշէնս ամենայն։ Եպիփանու վճարեալ զկենցաղս՝ թողեալ լինի (այսինքն մնայ) աշակերտ մի անուն Հռոփանոս. (Խոր. ՟Ա. 3։ ՟Բ. 7։ ՟Գ. 53։)
Ոչ զամանակս խուզել եւ ցզեկ ինել պարտ է։ Որ ի վեր քան զմեր բանս է, ոչ արժանի լինել համարիմք իրազեկ (կամ իրագէտ) լինելոյ. (Նիւս. կազմ.։)
Մի՛ իւրովի առնուլ զվերակացութիւնն, այլ զոր այլքն դատիցին. (Բրս. հց.։)
լուսանշոյլ ամպովն վերանալով. (Անան. եկեղ։)
պատուհանս ի կողմանէ ոչ եթող, այլ ի վերուստ ի ձաղուանէն լուսանցսն մանրամազ փոշետեսակութիւն (շողոյ)։ Աղուեսուց ի յորջսն զծխահանսն եւ զլուսանցսն. (Մագ. լ. ՟Ծ։)
Կարկառեա՛ ի վերայ իմ զամենամերձ աջ քո։ Մատն ամենամերձ. (Նար. ՟Լ՟Դ. ՟Խ՟Բ։)
Կարգէր զնա սենեկապետ, եւ ամենապետ հաւատարիմ ի վերայ ամենայն կենաց թագաւորին. (Մեսր. եր.։)
ԱՄԷՆԻՇԽԱՆ որ եւ ԱՄԵՆԻՇԽԱՆ. πάνταρχος, παντάρχης. omnibus imperans, omnium dominus Տէր եւ իշխան բոլորից Աստուած. եւ մարդ կարգեալ յԱստուծոյ իշխան ի վերայ բազմաց. ամենապետ.
Թակաղաղ մի ամպեայ։ Թակաղակն ամպեայ, զի ամպով վերանան արդարքն ընդ առաջ Քրիստոսի. (Ագաթ.։) (Տօնակ.։)
Ի վերայ մարմնոյ միաւորութիւն՝ այլայլումն գործէ. (Նիւս. բն. ՟Գ։)
Ոչ այլացեղք ոմանք աստուածք լինէին վերակացուք. (Դիոն.։)
Ըստ այնգունակ ամենաքջրն խրոխտանաց։ Այնգունակ փոփոխմամբ կիսոց ի վեր ելեալ։ Այնգունակ բազմապատիկ երկչոտութեամբն ընդոստուցեալ. (Պիտ.։)
Անվերարկուք, եւ անանկողինք. (Եղիշ. ՟Ը։)
Իբր ի վեր քան զամենայն գեղեցկութիւն.
Ամենատեսակ, անկերպ, անգեղեցիկ։ Անգեղեցիկ ասէ, որպէս գեղեցկութեան ի նմանէ եղելոյ. իսկ ինքն ի վեր քան զգեղեցկութիւն է. (Դիոն. ածայ.։ Մաքս. անդ։)
Անընթաց ոտիւքն թռուցեալ (նաւն) ի վերայ ծովուն. (Ագաթ.։)
Անկեաց կեանս ի վերայ հասուցանեն. (՟Գ. Մակ. ՟Գ. 15։)
Թիւ թէպէտ ստորուստ ի վեր, եւ կամ ի վերուստ ի խոնարհ սկսցի, անհակառա՛կ է. (Երզն. քեր.։)
Նահապետ լինելով ո՛չ մահկանացու ազգին, այլ՝ անմահկանացուին. (Սարգ. ի վերջն։)
Մերձեցի՛ր յիս ողորմութիւնդ անբաւ, մինչեւ է ժամանակ անողորմութեան հասեալի վերայ իմ. (Բենիկ.։)
Զանուանադրութիւն գրոց (ի վերայ գազանաց) բարուց իմանալ, եւ ոչ էութեան. (Լմբ. սղ.։)
Ի վեր է քան զիմանալիս յանսահմանութեան եւ յանբաւութեան իւրում. (Յճխ. ՟Ա։)
Անոստ կամ անընդոստ. անշարժ. որ վեր չցաթկէր.
Որ խնամէ զաշխարհ, կամ խնամ ունի ի վերայ աշխարհին. աշխարհաշէն.
Ապարահութիւն դաշտանին, զի դարձաւ նա վերստին, վկայէ վասն տղայութեանն դառնալոյ. (Եփր. ծն.։)
Դասաւորելով յաջակողման դասուն։ Աջակողմանքն վերանան. (Շար.։)
Առբերիլ. ի վերայ գալ իւր կամ իրերաց. շրջաբերիլ. յետս դառնալ. պտըտիլ, դառնալ ի վրայ, կամ իրարու վրայ գալ.
Այսուհետեւ առանձնեա՛ թաղել մկրտութեամբ։ Առանձնէի՞ր ապտակն վերջին։ Առանձնեաց (զխրատ օձին) քան զտեառն. (Սեբեր. ՟Ժ։)
Նա ինքն է առաջնապահ եւ վերջնապահ. (Եփր. ծն.։)
Առաւելագոյն ողջախոհասցին։ Եւս առաւելագոյն յորդորեցից ի վերայ իմ զաստուածառաքն բարկութիւն. (Պիտ.։)
ԱՌԿԱՅԾ եւ ԱՌԿԱՅԾԵԱԼ ԱՌԿԱՅԾԵԼԻ. Ի փոքր կայծ իմն վերացեալ. նուազեալ, նուաղեալ, մերձեալ ի շիջումն. պլպլացօղ, մարելու մօտ.
Յաստեղագիտական եւ քաղդէաղանդն կարծեաց օրինեց։ Աբրամ թարգմանի հայր վերամբարձ, երեւեցուցանէ զաստեղագիհականն եւ զվերամբարձայածուն. (Փիլ. իմաստն.։)
Պսակ աստեղեայ իջեալ յերկնից ի վերայ դագաղացն. (Հ=Յ. դեկտ. ՟Ի՟Ե.։)
Բաժանիլ կամ ի վեր ելանել յաստիճանս. զանազանիլ ո՛ր եւ է աստիճանաւ.
Ճանապարհ աստիճանեալ ներքուստ ի վեր մինչ ի կատարած անձուին. (Արծր. ՟Դ 11։)