Definitions containing the research աղ : 10000 results

Ոռոգանամ, ացայ

vn.

cf. Առոյգանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Սարմանեաց զօտարսիրութիւն այրին, եւ վաղվաղակի զհասկ բարեպաշտութեանն զոռոգացեալն հնձեաց. (անդ։)


Ոռոգանեմ

va.

cf. Ոռոգեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Նախագաղափար, ոռոգեմ. իսկ ածանցական, ոռոգանեմ. եւ պարտ է գիտել, թէ ըստ մերումս բարբառոյ նախագաղափարաւդ վարին կորճայքդ միայն (իբր ռամկօրէն). (Մագ. քեր.։)


Ոռոգեմ, եցի

va.

to water, to bathe, to bedew, to wet.

· Calfa

NBHL (1)

Նախագաղափար, ոռոգեմ. իսկ ածանցական, ոռոգանեմ. եւ պարտ է գիտել, թէ ըստ մերումս բարբառոյ նախագաղափարաւդ վարին կորճայքդ միայն (իբր ռամկօրէն). (Մագ. քեր.։)


Ոռոգումն, ման

s.

watering;
irrigation, sprinkling;
water-retting, steeping;
աւազան ոռոգման, retting-pool, retting-tank, retting-pit, retting-pond.

· Calfa

NBHL (1)

Պատուիրանապահացն է լուսոյ ոռոգումն աստէն յաղօթիցս լուր. (Խոսր.։)


Ոսկեգիր

adj. s.

written in golden characters;
chrysograph.

· Calfa

NBHL (1)

Առեալ բազում գրեանս, գործք (առաքելոց), եւ ոսկէգի՛րք աւետարանք. (Մաղաք. աբեղ.։)


Ոսկեգոյն

adj.

gold-coloured, yellow.

· Calfa

NBHL (1)

Խնձորենիք էին ոսկեգոյնք։ Եւ իբրեւ գետ հոսէր ոսկէգոյն՝ ջուր ականակիտ երեւելով. (Պտմ. աղեքս.։)


Ոսկեգործ, աց

s. adj.

gold-smith;
jeweller;
golden, made of gold.

· Calfa

NBHL (3)

Կոչեալ առ ինքն ոսկեգործ՝ հրամայեաց նմա առնել աղաւնի յոսկւոյ սրբոյ. (Ճ. ՟Բ.։)

Հրոյ զօրութիւն, է զի զանպիտան աղտն խառնեալ ընդ ոսկւոյ ... սրբել, եւ յառաջին պայծառութիւնն ածել ի ձեռն արուեստի ոսկէգործաց. (Իգն.։)

Կոչեաց զնա ի ճաշ զուղէ ոսկէգործն։ Առեալ զակն՝ ել յերուսաղէմ. եւ եցոյց զնա ոսկէգործին. իսկ ոսկերիչն ասէ, եւ այլն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Ոսկեթել, ի

adj. s.

interlaced or interwoven with gold;
embroidered with gold;
gold-thread, gold-wire;
— դիպակք, կերպասք, brocade.

· Calfa

NBHL (3)

Նրբափայլ ոսկեթել տարփալի։ Ոսկեթել յօրինէին. (Շ. տաղ.։)

Իսկ (Կաղանկտ.)

Ոսկեթեղան (կամ ոսկեթեղան) փարուաղաւ». ղ գրչութիւն անստոյգ։


Ոսկեհան, աց

s.

gold-digger;
— տեղի or —ք, gold mine;
gold-diggings.

· Calfa

NBHL (3)

Քան զոսկեհանս չարաչար տանջիմք ... զոսկեհանացն (զգործս) գործեսցես։ Ոսկեհանաց, եւ որք ի քրէական մետաղսն խոնջիցեն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 13։ եւ Ոսկ. փիլիպ. ՟Է։)

χρυσορύκτης auri fossor μέταλλα ἑργαζόμενος qui metalla fodit μεταλλικός metallicus. Որ հանէ զոսկի ի բովուց մետաղաց.

ՈՍԿԵՀԱՆՔ գ. ՈՍԿԵՀԱՆ ՏԵՂԻ. μέταλλα χρυσίου auri metalla, fodinae metallicae. Մետաղք կամ հանք եւ բովք ոսկւոյ.


Ոսկեճաճանչ

adj.

shining like gold, as bright or resplendent as gold.

· Calfa

NBHL (2)

Կէսք (յաղաւնեաց) ոսկեճաճանչ իմն զպարանոցաւն ունին մանեկաձեւ խառնեալ գոյն. (Պիտ.։)

Ոսկէճաճանչ պսակ, կամ խոհականութիւն, կամ իմաստութեանն ծաղկօք. (Նար. յովէդ.։ Փիլ. այլաբ.։ Խոր. վրդվռ.։)


Ոսկեսէր

adj.

fond of gold , loving riches, avaricious.

· Calfa

NBHL (2)

Լնուլ զպասքումն ոսկէսիրաց՝ ազգին գիսաւորաց (հոնաց). (Կաղանկտ.։)

Արք ոսկեսէրք։ Ոսկեսէրք, նախանձոտք։ Զաղքատացն՝ ոսկէսիրաց (իշխանաց) տուեալ. (Պրոկղ. յոսկ.։ Խոր. ՟Գ. 68։ Կիւրղ. կուս.։ եւ Վրք. ոսկ.։)


Ոսկետերեւ

adj.

gold-leaved.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ տերեւքն են իբր ոսկի փայլուն. ոսկեսաղարթ.


Ոսկետիպ

s.

similor, pinch-beck.

· Calfa

NBHL (2)

Անուշահոտ վարդ կարմրերփեան, շուշան ոսկէտիպ. (Շ. տաղ հռիփս.։)

Սիրամարգ ոսկէտիպ նկար յոգիս (կամ սիրամարգ ոսկի՝ տիպ նկար յոգիդ). (Շ. տաղ ծն.։)


Ոսկետտուն

adj.

gilt-tailed;
gold-fringed or tasselled.

· Calfa

NBHL (1)

Գօտին արծաթափայլ՝ ոսկէտտուն կամարակապ. (Նար. տաղ ծն.։)


Ոսկեփետուր

adj.

golden feathered.

· Calfa

NBHL (1)

Ոսկեփետուր վարուժանն իմ։ Սիրամարգն ոսկեփետուր։ Երեւեալ հրեշտակ ի կերպարան ոսկեփետուր արծուոյ. (Արծր. ՟Դ. 12։ Երզն. ՟ժ. խորան.։ Մաղաք. աբ.։)


Ոսկեփունջ

adj. s.

like a gold tassel;
golden or yellow bouquet;
— հասկք, — հունձք, golden ears;
golden harvest.

· Calfa

NBHL (1)

Զաղէբեկ ծաղկեալ մօրուսն ոսկէփունջ (կամ ոսկեփունջս) կազմեալ. (Յհ. կթ.։ Ասող. ՟Բ. 2։)


Ոսկեքանդակ

adj.

gold plated;
incrusted, embossed with gold;
chased in gold.

· Calfa

NBHL (2)

որ եւ ՈՍԿԻԱՔԱՆԴԱԿ. Ոսկւով քանդակեալ. ոսկեխաղաց.

Տայր նմա երկու նիզակս ոսկի, եւ երկուս վահանս ոսկէքանդակս. (Կաղանկտ.։)


Ոսկիակազմ

cf. Ոսկեկազմ.

· Calfa

NBHL (1)

Վախթանգ արար ի վերայ ոսկիակազմ սաղաւարտին պատկեր գայլոյ եւ առիւծու. (Պտմ. վր.։)


Ոսկիաձոյլ

adj.

cast in gold;
of massive gold, golden.

· Calfa

NBHL (2)

Վարդ բոցատերեւ՝ ոսկիաձոյլ փայլմամբ. (Շ. տաղ.։)

Ոսկիաձոյլ բաղձանօք, արծաթափայլ սուրբ սրտիւ զմեր կենարարն օրհնեսցուք. (Տաղ.։)


Ոսկիայարկ

adj.

golden-ceiled.

· Calfa

NBHL (1)

Զարքունիսն տեսանէր փայլակունս՝ ոսկիայարկ ձեղուամբք. (Պտմ. աղեքս.։)


Ոսկիանակ

s.

gold money.

· Calfa

NBHL (1)

Տուեալ ըստ ամսոյ ամսոյ առն հարստի ոսկիանակս երիս, եւ հեծելոյ ոսկիանակս հինգ. (Պտմ. աղեքս.։)


Ոսկիապատ, աց

cf. Ոսկիապատակ.

· Calfa

NBHL (2)

Այսօր ի մոգուցն ընծայեալ ոսկիապատ թագիւն՝ թագաւոր փառաց. (Շ. տաղ.։)

Սերովբէն նստէր ի վերայ վիմին ոսկիապատ թեւօքն. (Տաղ կոստանդեայ.։)


Ոսկրաբեկ

s. adj.

bone-crusher;
bone-breaking;
broken-boned.

· Calfa

NBHL (1)

Յետ այնչափ ոսկրաբեկ եւ անդամամաշ կախաղանաց. (Ոսկ. լուս.։)


Ոսոխեմ, եցի

vn.

cf. Ոսոխիմ.

· Calfa

NBHL (2)

Ծիծաղեցայց զկորստեամս ձերով, եւ ոտնահար եղէց՝ ոսոխելով ի հոգի աստուծոյ. (Համամ առակ.։)

ՈՍՈԽԵՄ ՈՍՈԽԻՄ. ἁντιδικέω contra litigo, adversor, relutor. Ոսոխ ելանել ընդդէմ այլոց. դատախազել. ոգորիլ. հակառակիլ. դիմամարտիլ. մրցիլ. ճգնել, ջանալ յաղթել.


Ոսոխիմ, եցայ

vn.

to be at law with, to accuse;
to rival, to strive, to compete;
զմիմեամբ —, to surpass each other.

· Calfa

NBHL (2)

Ծիծաղեցայց զկորստեամս ձերով, եւ ոտնահար եղէց՝ ոսոխելով ի հոգի աստուծոյ. (Համամ առակ.։)

ՈՍՈԽԵՄ ՈՍՈԽԻՄ. ἁντιδικέω contra litigo, adversor, relutor. Ոսոխ ելանել ընդդէմ այլոց. դատախազել. ոգորիլ. հակառակիլ. դիմամարտիլ. մրցիլ. ճգնել, ջանալ յաղթել.


Ոստայն, ից

s.

texture, tissue, web, weft;
— սարդի, cob-web, spider's web;
խզել զ— կենաց, to cut the thread of life.

· Calfa

NBHL (1)

Ոստայն հանդերձից անկեալ լինէր. (Պտմ. աղեքս.։)


Ոստանեայ

cf. Ոստանիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Մի ոմն յոստանեայ տանէն, որում անուն էր զանդաղան. (Փարպ.։)


Ոստանիկ

adj. s.

of the royal family, of the court;
citizen, freeman;
nobleman, noble, lord, courtier.

· Calfa

NBHL (1)

Ազատ ոք յոստան քաղաքէ կամ ի զարմէ. այսինքն ոմն յարքունի եւ յազատ քաղաքէ եւ ի տոհմէ. եւ Արքունական. ազատական. տե՛ս եւ ՈՍՏԱՆ, իբր Ոստանեայ.


Ոստնական, ի, աց

adj.

terrestrial, continental.

· Calfa

NBHL (1)

Յերիս զատուցեալ սեռս, ծովային, ոստնական, եւ օդային. (Սկեւռ. աղ.։)


Ոստնում, եայ

vn.

to leap, to jump, to take a leap, to bound, to gambol, to skip, to caper;
to spring on or at, to rush or fall upon;
to rush forward, to fly at.

· Calfa

NBHL (3)

Ոստեար ի բաց ի գրկացն հայրենեաց. (Սարկ. աղ.։)

Իբրեւ ի լայնալիճ աղեղանէ յամպոցն ոստիցեն ի նպատակս. (Իմ. ՟Ե. 22։)

Ի կռոցն ի բաց ոստուցեալք՝ դարձտն եւ պաշտէին զաստուած։ Ոչ վաղվաղակի ի բաց ոստեաւ, այլ գիտէր խորհրդաբար։ Ո՞ կարէ լսել դմա ... կամեցան ի բաց ոստնուլ։ Յորժամ ի տեսիլ այսց իրաց աստուածայնոց ածցէ ոք զքեզ, ի բաց ոստնուս. (Ոսկ. յհ.։)


Ոստոստեմ, եցի

vn.

to hop, to leap, skip or frisk about, to frolic, to trip along.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր զօրէն մարտկի յաղթողի պանծայր խրոխտմամբ. եւ յայտ էր յոստոստելոյն. (Փիլ. լիւս.։)


Ոտանաւոր, աց

adj. s. adv.

having feet;
walking, going on foot;
rhythmical, measured, metrical;
verse, rhyme, poetry;
on foot;
անցանել ընդ գետ յ—, to cross the river on foot;
յ— or յ—ս կալ, to be on foot;
զօրացոյց զօտս իմ յ—ս, he gave me strength to stand;
—ս յօրինել, գրել —ս, — չափմամբ, to rhyme, to versify, to make verses, to write poetry or verses;
գձուձ, յոռի —, mean, worthless verses, doggerel.

· Calfa

NBHL (6)

Գիշերի ձեռնատարած եւ յոտանաւոր սաղմոսերգութիւնս. (Մագ. ՟Ի՟Զ։)

Այս են ոտանաւորքն. յոբն, սաղմոսն, առակք սողոսոմի, եկլեսիաստէ, երգ երգոց. (Դամասկ.։)

Ոտանաւորս եւ չափաբերականս գերակայ գրել տաղս։ Ոտանաւորս առասացեալս։ Արհեստ ոտանաւորացդ. (Մագ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ի. ՟Հ՟Ե։)

Ի սմա գրեցի զբանս հաւատոյ, ոտանաւոր տաղիւ չափոյ. (Շ. խոստ.։)

Հոմերական տաղից չափող, ոտանաւոր տառից գըտող. (Լմբ. ի շ.։)

ՈՏԱՆԱՒՈՐ. ա.գ. στίχος versus στιχηρός, στιχήρης per versus scriptus ῤυθμός, ῤυθμικός rythmus, rythmicus. Ունօղ չափաբերական ոտից. եւ Տաղաչափութիւն. ստիքս. ոտիքերովն.


Ոտնալուայ, ի

s.

pediluvium.

· Calfa

NBHL (1)

ՈՏՆԱԼՈՒԱՅ կամ ՈՏՆԼՈՒԱՅ. Լուացումն ոտից եկեղեցական արարողութեամբ յաւագ հինգշաբաթի։ (Տօնաց.։ Մաշտ.։ Տաղ.։)


Ոտնակապեմ, եցի

va.

to shackle, to fetter;
to impede, to hinder, to stop, to clog.

· Calfa

NBHL (1)

Կապել զոտս. չթողուլ յառաջ խաղալ. կասեցուցանել.


Ոտնակացութիւն, ութեան

s.

standing up.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ կարէի ոտնակացութեամբ կատարել զաղօթս իմ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Ա։)


Ոտնահար

cf. Ոտնահար.

· Calfa

NBHL (1)

Ծիծաղեցայց զկորստեամբ ձերով, եւ ոտնահար եղէց. (Համամ առակ.։)


Ոտնաչափ, ի

adj.

s. geom. foot;
of a foot, pedal.

· Calfa

NBHL (1)

Ոտնաչափ երեւի արեգակն. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)


Ոտնառութիւն, ութեան

s. med.

slipping, false step, foot-fall;
podagra, the gout.

· Calfa

NBHL (1)

Յանհնարին չարեացն անկանել յոտնառութիւն։ Ուստի բազում եւ ստէպ ստէպ ոտնառութիւնք լինին. (Ոսկ. գաղ. եւ Ոսկ. մ. ՟Բ. 10։)


Ոտնատեղի

s.

ground for the foot, footing;
cf. Ոտնահետ.

· Calfa

NBHL (1)

Զաղքատս եւ զսուրբս, որք ոտնատեղօքն իսկ (յն. ոտիցն գնացիւք) կարիցեն բերել զաստուծոյ օրհնութիւնսն, զայնպիսիսն կոչիցես. (Ոսկ. եփես.։)


Ոտնափոխութիւն, ութեան

s.

motion of the feet, footing, walking.

· Calfa

NBHL (1)

Փոփոխումն գարշապարաց ոտից ի քայլելն. ոտն ոտն յառաջ խաղացումն.


Ոտնխթի

adv.

slowly, gently, furtively, little by little.

· Calfa

NBHL (1)

Կողոպտիցէ ճարտարմտութեամբ. գող եւ օտարոտի եւ կաղ ի կաղս եւ ոտնխթի՛ մտանել մտանէ. (Ոսկ. կողոս.։)


Ոտնհար, աց

adj. fig.

malignant, rejoicing at another's suffering, malevolent, ill-natured;
— լինել, to kick, to cause to fall;
to rejoice at another's woe, to be malignant, malevolent;
to despise, to insult, to laugh at, to mock, to jeer;
— լինել թշուառութեան ուրուք, to insult one in his misfortune.

· Calfa

NBHL (2)

Ծիծաղեցայց զկորստեամբ ձերով, եւ ոտնհար եղէց։ Ոտնհար լիցին ի վերայ փառաց նորա։ Մի՛ ոտնհար լինիր ինձ թշնամի իմ, զի գլորեցայ։ Մի՛ ոտնհար լիցիս որդւոցն յուդայ յաւուրս կորստեան նոցա։ Մի՛ ոք ոտնհար լիցի այրւոյս։ Փոխանակ զի ոտնհար եղերուք ի վերայ սրբութեանց իմոց, որ պղծեցան։ Եթէ ոտնհար եղէ ի վերայ գլորման թշնամւոյ իմոյ։ Առակ. (՟Ա. 26։ Ովս. ՟Ժ. 5։ Միք. ՟Է. 8։ Աբդ. 15։ Բար. ՟Դ. 12։ Եզեկ. ՟Ի՟Ե. 3։ Յոբ. ՟Լ՟Ա. 29։)

ՈՏՆՀԱՐ ԼԻՆԵԼ. ἑπιχαίρω, χαίρω, ἑπιχαρής γίνομαι, ἑφήδομαι , ἑφίημι exulto, insulto, ludibrio habeo, delector malis alterius. Ոտն հարկանել ի գլորել՝ կամ գլորելոյն. աքացել զարդէն անկեալն. ծիծաղիլ ընդ գլորումն ուրուք. վա՛շ վա՛շ կարդալ.


Ոտնհարութիւն, ութեան

s. fig.

kick;
ill-will, ill-naturedness, malevolence;
insult, sneer, derision, laugh.

· Calfa

NBHL (2)

Բաղդատ իբրեւ ոտնհարութեամբ այսպէս սկսաւ յառաջաբանել։ Բամբասեն զիս, եւ ոտնհարութեամբ խօսին ընդ իս. (Իսիւք.։)

ἑπίχαρμα, ἑπίχαρσις insultatio, ludibrium. որ եւ ՈՏՆԱՀԱՐՈՒԹԻՒՆ. Ոտնհարելն. ոտնհար լինելն. չարախնդացութիւն. այպանք. ծաղր.


Որ՞, ո՛ր

adj.

which ? what ?
որո՞վ իշխանութեամբ, with what authority ?
ո՞ր որդի է, who may that child be ?
յո՞ր իրս եւ յի՞նչ միտս առաքեաց, for what and why did he send ?
որո՞վ իւիք, by which ? with what ?
յո՞ր վայր, up to where ?
յորո՞ւմ ժամու, at what hour ?
ո՞ր աղագաւ, why ? for what reason ?
զորմէ՞ օրէ ասիցէ, and what day does he fix ?
զո՞ր օրէնք ունի, what law prevails ?
վասն ո՞ր արդար վաստակոց, for what just deserts ?
որո՞վք երեսօք հալածիցեն, with what effrontery they will drive away ?
գիտէ զիւրաքանչիւր ոք ըստ կարգի՝ եթէ որ ըստ որմէ իցեն, he knows each one by the order in which he comes;
եւ որ այլ or այլն եւս, եւ որ ի կարգին, եւ որ ինչ ի կարգին, and so on and so of the rest, et cetera.

· Calfa


Որակ, աց

s.

quality;
colour;
manner, form.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս որակի, եւ որակութեան։ Որակութիւն ասեմ, ըստ որում որակք (գոլ) ոմանք ասին։ Այսոքիկ որակութիւնք են. քանզի ընդունականք սոցա՝ որա՛կք ասին ըստ այսմիկ. ո՛րզան, մեղրն վասն քաղցրութիւն ունելոյ քա՛ղցր ասի։ Թէ պատահեսցէ նոյն առ ինչ եւ որա՛կ եալ (այսինքն լեալ, կամ ել)։ Տեսակն եւ սեռն՝ որակ իմն (այսինքն զորպիսի) գոյացութիւն նշանակէ. (Արիստ. ստորոգ.։)


Որականամ, ացայ

vn.

to be qualified;
to be coloured;
— յարիւն, to be changed into blood.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմանք ցրտին են, այլք քաղցունք՝ եւ ջերմական, որք ի տարերց՝ նոյնք զանազան որակացան (պտուղքն). (Երզն. ոտ. երկն.։)


Որակարար

cf. Որակացուցիչ.

· Calfa

NBHL (1)

Քերթեալ է որակարար բնութիւն. որպէս ի քաղցրութենէն առնի քաղցր, եւ այլն. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։ (Աստ եւս կայ հոմաձայնութիւն ըստ համեմատութեան յն. ձայնիցս՝ բիէ՛օ, առնել, կերտել, քերթել, եւ բիօ՛օ, որակացուցանել։))


Որակութիւն, ութեան

s.

cf. Որակ.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս որք զմեղր ճաշակել՝ ի նմանէ որակութեամբն գիտացին քաղցր զմեղրն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Որբասէր

adj.

fond of orphans, charitable.

· Calfa

NBHL (1)

Քահանայ եղիցի քաղցր, որբասէր, օտարասէր, հիւրասէր. (Եւագր. ՟Ժ՟Է։)


Որդան, Որդան կարմիր

s.

cochineal;
kermes;
scarlet.

· Calfa

NBHL (1)

(առեալ ի սեռականէ բառիս Որդն) κόκκινον coccinum. Ընտիրն ի մէջ կարմիր ներկոց. այն է փոքրիկ եւ կարմրիկ որդն գտեալ ի տերեւս վայրի կաղնոյ, այսինքն բալամուտի. որպէս եւ նիւթն ներկեալ նովին. որ պարզապէս Կարմիր կոչի յոլովակի.