Definitions containing the research օր : 9873 results

Յարատիւ

adj.

always shining, everluminous.

· Calfa

NBHL (1)

Որ է որպէս տիւ մշտնջենաւոր, օր աներեկ.


Յարացոյց, ցուցի

s.

example, model;
idea, design;
prototype;
paradigm.

· Calfa

NBHL (3)

Նուազք են յարացուցիցս զօրութիւնք, բայց տանին մերձ ի ճշմարտութիւնն։ Յարացոյցք յԱստուածաշունչ գրոց. (Պրպմ. ՟Լ՟Թ. եւ ՟Ժ՟Դ։)

Հպեցայց յարացոյց օրինակօք. ածակ. իբր յարացուցական։

παράδειγμα, ἱδέα exemplar, -plum;
argumentum, idea. Յար եւ յարմար յառաջ բերեալ ցոյց, ցուցակութիւն. նմանութիւն. օրինակ. տարացոյց.


Յարգեմ, եցի

va.

to respect, to pay respect to, to honour, to render honour, to revere, to think very highly of, to value highly;
to esteem, to value, to prize, to make much of, to account, to consider;
to exercise, to employ, to make use of, to turn to account;
— զհանճար, զտաղանդ, to employ or exercise one's talents.

· Calfa

NBHL (3)

Հօր եւ մօր բարիոք յարգել՝ հպատակութիւն է. (Եւագր. ՟Թ։)

Ո՛չ զզօրութիւնն խոտէ, այլ որք ի չարիս զոյժն յարգիցեն. (Գէ. ես.։)

այսպէս ընդօրինակէ (Լմբ.)


Յարգուն

cf. Յարգի.

· Calfa

NBHL (1)

Յարգունից զօրութեանց (հոգւոյ) խաղաղացելոյ. (Նիւս. կազմ.։)


Յարդատեսակ

adj.

like straw.

· Calfa

NBHL (2)

Զյարդատեսակ եւ զմթին աղխս չարին խորհրդոյ յաղթական զօրութեամբն Աստուծոյ առ ոտն կոխեսցուք. (Նար. յովէդ.։)

Զյարդատեսակ ժողովս մեղաւորաց ձախակողմանն ... արկանէ ի հուրն անշէջ։ Զպտուղ չարչարանացն առեալ ընդ ձեզ տանիք. իսկ յարդատեսակ չարչարանքն աստանօր մնան. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ՟Բ։)


Յարդարանք

s.

ornament;
finery.

· Calfa

NBHL (1)

Յարդարումն. զարդարանք. յօրինուած. հանդերձանք.


Յարդարեմ, եցի

va. mus.

to fit up, to arrange, to adjust, to put in order;
to fine, to refine;
to form, to fashion, to dispose;
to adorn, to embellish;
to ameliorate, to improve, to better the condition;
to make, to do;
to tune, to put in tune, to accord;
— զսեղան, զճաշ, to get ready, to prepare, to get dinner ready;
— զանկողին, to make the bed;
— զսենեակ, to do the room;
— զեղնգունս, to pare one's nails;
— զճրագ, to snuf the candle;
— զհերս, to adjust, dress or deck one's hair;
— զելս իրացն, to organize, to regulate, to put in order;
ճակատ առ ճակատ —եալ, drawn out in battle-array;
սեղան կազմ եւ —եալ, table ready covered, a well spread table.

· Calfa

NBHL (1)

κοσμέω orno κατασκευάζω apparo, fabrico ῤυθμίζω apto τάσσω ordino διορθόω corrigo καθίστημι constituo ποιέω facio, paro. (արմատն է Արդ, զարդ, յարդ. հարթ. արդար) Զարդարել. յօրինել. յերիւրել. յարմարել. կարգաւորել. դիւրել. հանդերձել, կազմել, պատրաստել, կարգել, առնել, կացուցանել. սազել, շտկել, դուրել, շտկտել, կոկել, հատրել, ընել, շինել.


Յարդարիչ, չի, չաց

adj. s.

putting or setting in order, fitting up, preparing;
adorning;
orderer, regulator;
refiner;
— ճրագի, snuffers.

· Calfa

NBHL (1)

Նա աւանիկ նստի ընդ աջմէ հօր յարդարիչ պատերազմացն. յն. հանդիսադիր. (Ոսկ. եբր. ՟Ժ՟Դ։)


Յարդգող, ի

s.

galaxy, milky way.

· Calfa

NBHL (1)

Օդքն երկնայնոցն են ի կառս մսրի, զոր ի հայերէն բարբառ յարդագող կոչեն, եւ այս է մսուր՝ աման օդոյն թանձրայնեաց. զոր տեսանեմք ի գոյն սպիտակարանի (կամ սպիտակ օրանի). (Պիտառ.։)


Յարեմ, եցի

va.

cf. Յարեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Որ յարեն տուն ի տուն։ Յարեցի զձեզ առ իս։ Յարեսջի՛ք ի ձեզ զամենայն օրինակիրս օրինաց։ Զկնի Տեառն Աստուծոյ ձերոյ երթիջիք, եւ ի նա յարեսջիք։ Ի գէտս մի՛ յարիցիք։ Յիւրաքանչիւր ժառանգութիւն յարեսցին։ Սահմանք Մանասէի յասեր յարեսցին (կամ յա՛ր իցեն)։ Աղէ դուք եկա՛յք յարեցարո՛ւք ամենեքեան։ Յարեա՛ց յաղջկունս իմ. եւ յարեցաւ հռութ յաղջըկունսն Բոոսայ քաղել հասկ։ Յարեա՛ց ի կառսդ։ Բորոտութիւնն Նեեմանայ յարեսցի ի քեզ։ Ի միմեանս ոչ յարիցին (կամ ո՛չ յարիցեն), զոր օրինակ ոչ խառնի երկաթ ընդ խեցի. եւ այլն։

Այր մի օտարական եւ անաշխարհիկ եկիր յարեցար ի մեզ։ Թողցէ այր զհայր եւ զմայր իւր, եւ յարեսցի ի կին իւր։ Իւրովք զօրօք, եւ այլովք սիրելովք յարեցելովք յինքն։ Չա՛ր է ամբարհաւաճութիւն, եւ որ ի նոյն յարին ախտք հոգւոց։ Յարի այս եւ յամենայն ոք որ ի վիշտսն իցեն. (Ագաթ.։ Խոր. ՟Բ. 70։ Իգն.։ Նախ. սղ.։)


Յարեւանամ, ացայ

vn.

to follow, to keep close to.

· Calfa

NBHL (1)

Ցանկականն եւ ցասմնականն՝ զգայականին յարեւանայ, զո՛ր օրինակ խոհականն՝ բանականին. (Խոսրովիկ.։)


Յարձակիմ, եցայ

vn.

to assail, to affront, to attack, to storm the breach;
to dash, rush or fall upon, to pounce upon with violence, to dart or fall on;
— ի ներքս, to enter violently, forcibly, impetuously;
արտաքս —, to make a sortie;
— ի դարանացն, to leap from one's hiding-place;
cf. Զհետ;
— յոք, to attack one;
to affront, to provoke;
յիրեարս —, to attack each other, to fall upon one another.

· Calfa


Յարմարագրեմ, եցի

va.

to write correctly or elegantly.

· Calfa

NBHL (1)

συγγράφω conscribo. Ճահողակի գրել. շարագրել. յօրինել.


Յարմարական, ի, աց

adj.

cf. Յարմար.

· Calfa

NBHL (1)

Անկարգ եւ արտաքոյ յարմարականին ասացեալ եղեւ։ Յարմարական կանոնաւ զօրէնս ամուսնութեանն փութացան կազմել. (Պիտ.։)


Յարմարապէս

adv.

suitably, well, fitly, properly, decently.

· Calfa

NBHL (2)

Եկեղեցի տայ կեանս, եւ մահու իշխէ, ըստ օրինակի ադամեան պտղոյն յարմարապէս ճաշակելի. (Նար. ՟Հ՟Ե։)

ἑπιτηδείως, εὑαρμόστως, ἁκολούθως, κατὰ τὸ ἁκολούθον apte, commode, rite, consequenter. Յարմա՛ր. ըստ կարգի. ի դէպ. հետեւաբար. ընտրողութեամբ. օրինօք. միաբան.


Յարմարեմ, եցի

va. mus.

to adapt, to make proper or fit, to qualify, to proportion, to accommodate, to arrange, to adjust;
to tune, to accord, to put in tune.

· Calfa

NBHL (2)

Զանյարմարսն յարմարէ պէսպէս յօրինուածովք ի բարիսն. (Յճխ. ՟Զ։)

ՅԱՐՄԱՐԵՄ ՅԱՐՄԱՐԻՄ. ἀρμόζω, ἑφαρμόττω, -ομαι apto, adapto πλέκω, συνπλέκω necto, connecto եւ quadro, convenio, congruo. Յարմար առնել, եւ լինել. յարել. յարդարել. յերիւրել. ի դէպ պատշաճել. միաբանել, իլ. յօրինել. կարգաւորել. յօդել. կցկցել. շարայարել. ձեւացուցանել. կեղծել. յարմարցընել.


Յարմարուած

cf. Յարմարումն.

· Calfa

NBHL (3)

Ձայնին իսկ սրագունին եւ ծանրագունին համանգամայն խառնել՝ յարմարութիւն առասասցի անուն։ Օցտիցեն քերթողքն զյարմարութիւն իսկ եւ զձեւս՝ առանց դաշանց սոսկ բանս առ չափս դնելով։ Զերգ եւ զյարմարութիւն առանց բանից՝ սոսկ փանդեռնահարութեամբ եւ փողհարութեամբ վարելով. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)

Եւ իմս օրինակութիւն ոչ է այլայլեալ յարմարութենէ. (Նար. հ։)

ՅԱՐՄԱՐՈՒԱԾ ՅԱՐՄԱՐՈՒԹԻՒՆ ՅԱՐՄԱՐՈՒՄՆ. ἀρμονία , εὑαρμονία harmonia, concinnitas, congruentia ῤυθμός rhythmus ἁνακολουθεία consequentia. Յարմարելն, իլն. համեմատութիւն. կարգաւորութիւն. պատեհութիւն. ձայնակցութիւն. կապակցութիւն. հետեւողութիւն. յարաբերութիւն. յօրինուած. հիւսուած.


Յարմարութիւն, ութեան

s.

cf. Յարմարումն.

· Calfa

NBHL (3)

Ձայնին իսկ սրագունին եւ ծանրագունին համանգամայն խառնել՝ յարմարութիւն առասասցի անուն։ Օցտիցեն քերթողքն զյարմարութիւն իսկ եւ զձեւս՝ առանց դաշանց սոսկ բանս առ չափս դնելով։ Զերգ եւ զյարմարութիւն առանց բանից՝ սոսկ փանդեռնահարութեամբ եւ փողհարութեամբ վարելով. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)

Եւ իմս օրինակութիւն ոչ է այլայլեալ յարմարութենէ. (Նար. հ։)

ՅԱՐՄԱՐՈՒԱԾ ՅԱՐՄԱՐՈՒԹԻՒՆ ՅԱՐՄԱՐՈՒՄՆ. ἀρμονία , εὑαρμονία harmonia, concinnitas, congruentia ῤυθμός rhythmus ἁνακολουθεία consequentia. Յարմարելն, իլն. համեմատութիւն. կարգաւորութիւն. պատեհութիւն. ձայնակցութիւն. կապակցութիւն. հետեւողութիւն. յարաբերութիւն. յօրինուած. հիւսուած.


Յարմարումն, ման

s. mus.

fitness, suitableness, adaptability, conformity, analogy, congruity, concordance;
proportion, symmetry;
attitude, adaptation, application;
aptitude, disposition, capacity, ability, sufficiency;
accord, harmony, concord.

· Calfa

NBHL (3)

Ձայնին իսկ սրագունին եւ ծանրագունին համանգամայն խառնել՝ յարմարութիւն առասասցի անուն։ Օցտիցեն քերթողքն զյարմարութիւն իսկ եւ զձեւս՝ առանց դաշանց սոսկ բանս առ չափս դնելով։ Զերգ եւ զյարմարութիւն առանց բանից՝ սոսկ փանդեռնահարութեամբ եւ փողհարութեամբ վարելով. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)

Եւ իմս օրինակութիւն ոչ է այլայլեալ յարմարութենէ. (Նար. հ։)

ՅԱՐՄԱՐՈՒԱԾ ՅԱՐՄԱՐՈՒԹԻՒՆ ՅԱՐՄԱՐՈՒՄՆ. ἀρμονία , εὑαρμονία harmonia, concinnitas, congruentia ῤυθμός rhythmus ἁνακολουθεία consequentia. Յարմարելն, իլն. համեմատութիւն. կարգաւորութիւն. պատեհութիւն. ձայնակցութիւն. կապակցութիւն. հետեւողութիւն. յարաբերութիւն. յօրինուած. հիւսուած.


Յաւելադրեմ, եցի

va.

cf. Յաւելում.

· Calfa

NBHL (2)

Առ հօրն յաւելադրելով շինուածս իւր. (Արծր. ՟Դ. 11։)

Նհանջիդ երեք ժամն յաւելիսն յաւելադրեալ։ Նոցա դարձեալ այլ եւս յաւելադրէ սարկաւագն զնոյն, սաղմո՛ս ասացէք։ Ասէին, օրհնեալ եկեալ անուամբ Տեառն, դաւթեան ձայնիւն յաւելադրեալ. (Խոսր. ժմ. եւ Խոսր. պտրգ.։)


Յաւելուած, ոց

s.

addition, increase, overplus, surplus, accession, augmentation;
rest, residue;
— գրոց, մատենից, addition, supplement, appendix;
— չարեաց, redundant malice;
—ք որովայնի, excrement;
թափել զ—ս որովայնի, to ease oneself, to go to stool.

· Calfa

NBHL (2)

Առ փոքր փոքր յաւելուածովն գալ ի կատարումն։ Օր ըստ օրէ յաւելուած լիցի լաւութեան. (Յճխ. ՟Ժ՟Բ. ՟Ի՟Գ։)

Այսոքիկ դիւրաւ յօրինէին փոքր ինչ բանի յաւելուածով. (Շ. թղթ.։)


Յաւելուածութիւն, ութեան

s.

increase, increment;
multiplication.

· Calfa

NBHL (1)

Յաւելաւ (օրէն) վասն յանցաւորութեան. եւ եցոյց վասն նոցա, թէ յաւելուածութիւն եղեւ։ Խնդրեսցո՛ւք զարքայութիւն եւ զարդարութիւն նորա, զի ընկալցուք ի տեառնէ զյաւելուածութիւն. (Մծբ. ՟Բ. ՟Զ։)


Յաւելում, լայ

vn.

to augment, to be multiplied, to grow, to increase, to be enlarged;
to adhere to, to go over to, to add, to join, to incorporate;
մեռաւ եւ յաւելաւ յազգ իւր, he died and was gathered to his fathers;
cf. Հայր.

· Calfa

NBHL (2)

Հարցեն զնա թւով քառասուն, եւ այլ մի՛ յաւելուցուն։ Եւ թէ սակաւ իցէ, յաւելից քեզ դոյնչափ։ Աւուրս յաւուրս յաւելեր թագաւորի։ Մեծութիւն յաւելու բարեկամս բազումս։ Յաւե՛լ մեզ հաւատս։ Յաւել տէր խօսել։ Ոչ եւս յաւելից անիծանել զերկիր։ Յաւել ծնանել զեղբայր զնորա զՀաբէլ։ Գործիցես զերկիր, եւ ոչ յաւելցէ տալ քեզ զզօրութիւն իւր։ Յաւելաք յամենայն մեղս մեր եւ ի չարիս, եւ խնդրեցաք մեզ, թագաւոր։ Որ յաւելաւ ի կերողացն։ Ոյր գուցէ, տացի նմա, եւ յաւելցի։ Մեռաւ, եւ յաւելաւ առ ժողովուրդ իւր, կամ յազգ իւր։ Յաւելցիս առ ժողովուրդ քո.եւ այլն։

Յաւելաւ հայր իմ (ի յառաջադիմութիւն), եւ եհան դեւ յեղբօրէ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Զ։)


Յաւէժանամ, ացայ

vn.

to be perpetual, to last for ever.

· Calfa

NBHL (1)

Զգաստագոյն պարկեշտութիւն ի յաւեժացեալն հաստատեալ տեւողութեան։ Ամենեւին բարգաւաճեալ յաւեժանայ։ Սոցին եւ զօրութիւն յաւեժացեալ գործով ի մէջ անցեալ տեսանի։ Ընդ աշխարհիս կազմութեան երկոքեան եւ յաւեժանան մինչեւ ի բոլորելեացս յանկումն. (Պիտ.։)


Յաւէտանամ, ացայ

vn.

cf. Յաւէժանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սոսկալիսն եղեն յաւէտացեալ։ Յաւէտացեալ ցուցանին զօրութեամբ։ Որո՛վ քաջասնութիւնք մանկանց յաւէտանան. (Պիտ.։)


Յաւիտենական, ի, աց

adj.

eternal, perpetual, uncreate, immortal, without end;
— կեանք, immortal life;
— թշնամութիւն, bitter, irreconcilable, implacable or eternal enmity;
—ն, the Eternal, the Everlasting One.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուած յաւիտենական։ Ի կեանսն յաւիտենականս։ Ի տանջանսն յաւիտենականս. եւ այլն։ Այլ ստէպ եւս՝ ուր յն. իցէ յաւիտենական, ի մեզ ասի հայկաբանօրէն՝ Յաւիտենից.


Յափուցանեմ, ուցի

va.

to quench, slake or allay thirst;
to exhaust.

· Calfa

NBHL (1)

Հռաքէլ՝ որ յափոյց զզօրութիւն նորա, եւ նուաճեաց զնա առ Լիա. (Եփր. ծն.։)


Յափչիմ, եայ

vn.

to be extinguished or quenched.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ սպառի՝ որ ինչ ծծին (ի պատրուգէ ճրագի), շիջանի յափչի եւ այն՝ որ զջերմութիւնն ունէր. (Վեցօր. ՟Գ։)


Յելուզակաբար

adv.

thievishly.

· Calfa

NBHL (1)

Աւազակաբար. իբր յեղուզակ. ասպատակօրէն.


Յեղադարձական, ի, աց

adj.

reprehensive, reproachful.

· Calfa

NBHL (1)

Որում ես թացեալ զպատառն տաց. (եւ օրինակն յեղադարձական. Ոսկ. յհ. ՟Բ. 26։)


Յեղակարծ

adj. adv.

unexpected, unforeseen;
—, —ում or —ում ժամու, unexpectedly, unawares;
suddenly, all at once;
—ում պահու ի վերայ հասանել, to surprise, to take by surprise.

· Calfa

NBHL (3)

Յանկարծ եւ յեղակարծ տագնապ նեղութեան ժամանեալ ունի զերկիր։ Հաւաքին համօրէն ազգք մարդկան յեղակարծ ժամու. (Զքր. կթ.։)

Յեղակարծ ժամու եկեալ ի վերայ զօրն բուլղարաց. (Ասող. ՟Գ. 33։)

Յանկարծակի յեղակարծում ժամու։ Յանկարծ յեղակարծումն ժամանակի։ Յանկարծօրէն յանպատրաստից յեղակարծումն ժամու։ Յանկարծօրէն յեղակարծումն հասանէր անկանէր ի վերայ բանակին։ Յեղակարծումն անկեալք ի վերայ միոյ թեւի. (՟Ա. Մակ. ՟Ե. 28։ Ագաթ.։ Բուզ.։ Փարպ.։)


Յեղանակ, աց

s.

cf. Եղանակ;
season;
chapter;
custom, habit, deportment, bearing, manners;
աղջիկ ոմն —աւ գովելի, a praiseworthy girl;
—աւ իմն, in any manner or way, anywise;
որով —աւ, how ? in what manner ?
ընդ քանի —ս, in how many ways ?
ընդ երկուց —աց, in two ways;
ընդ հինգ —ս, in five ways;
եւ ոչ միով —աւ, in nowise;
—աւ կոչման նրան, according to his vocation;
որով or որպիսի եւ իցէ —աւ, in whatever way it be, in all ways, some way or other.

· Calfa

NBHL (2)

Յետ ամառնային յեղանակացն դարձման. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)

ՅԵՂԱՆԱԿ τρόπος modus. որ եւ ԵՂԱՆԱԿ. (արմատն ոչ այնչափ է Եղանիլ, որչափ Յեղումն, ի ձայնէս Այլ. թ. է՛լ. յն. լտ. ա՛լլօս, ա՛լիուս ). Կերպ. տարազ փոփոխութեան կամ պէսպիսութեան. որպիսութիւն. օրինակ. ձեւ. (յն. դռօ՛բօս. այսինքն դարձուած. թարզ)


Յեղանակաւոր

adj.

changeable, mutable.

· Calfa

NBHL (1)

Ջնջական գիրն, եւ յեղանակաւոր օրինակն, եւ խափանելի կտակն. (Նար. ՟Ծ՟Ա։)


Յեղանակեմ, եցի

va.

to change, to alter, to vary, to diversify;
to remodel;
to convert;
to repeat, to reiterate, to say again;
to trill, to warble, to sing harmoniously.

· Calfa

NBHL (3)

Ոչ վայրապար զայս յեղանակեմ բազմօրինակաբար. (Խոսր.։)

Աւելորդ է մեզ զնոցայն յեղանակել զանհաստատ օրէնսն։ Բազում անգամ զսոյն յեղանակէ. (Սարգ. յկ. ՟Թ։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)

ՅԵՂԱՆԱԿԵԼ. στρέφω verso, repeto. Յեղյեղել. ստէպ կրկնել, պէսպէս օրինակաւ զնոյն բան ասել. երկրորդել.


Յեղափոխեմ, եցի

va.

to convert, to change, to transform;
to degenerate;
to translate.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրէնսն յեղափոխելով ի նորս շրջէր. (Երզն. մտթ.։)


Յեղյեղեմ, եցի

va.

to change, to convert, to transmute;
to repeat, to re-iterate, to rehearse, to inculcate;
to translate;
— ի մտի, to turn over, to revolve in one's mind, to think over again, to reconsider;
to ruminate, to ponder, to muse on;
ստէպ —, վեր ի վայր —, to repeat eternally the same thing, to return often on the same subject, to twaddle, to harp always on the same string, to be ever talking about.

· Calfa

NBHL (1)

τρέφω, περιστρέφω, ἁναστρέφω , ἑπιστρέφω verso, repeto. որ եւ ՅԵՂՅԵՂՈՒԼ. Ստէպ յեղուլ կամ այլայլել. յեղանակել. որպէս երկրորդել, կրկնել զբան պէսպէս օրինակաւ. շրջշրջել. հետազօտել.


Յեղյեղուկ

s.

changing often, mutable, variable, fickle, inconstant, unstable, fleeting, flighty, unsteady, volatile;
— լեզուաւ, double-tongued, double-dealer;
—ս արկանել, to make one's voice often heard.

· Calfa

NBHL (1)

Յեղյեղուկ ալիք, կամ խորհուրդ. (Ագաթ.։ Վեցօր. ՟Բ։)


Յեղյեղում, ղի

va.

cf. Յեղյեղեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Յեղյեղու զլուսոյն հանգամանս։ Վասն է՞ր այնքան յեղյեղու զյարութենէն։ Է՞ր աղագաւ այնքան յեղյեղու զհօրէ. (Նանայ.։)

Նոյնք բազում անգամ յեղյեղուն (խորհուրդք ընթերցուածոց). այսինքն կրկնին պէսպէս օրինակաւ. (Արշ. ՟Բ։)


Յեղումն, ման

s.

cf. Յեղյեղումն;
— սրոյ, rotation of a sword;
յեղմունք լուսնոյ, the phases of the moon.

· Calfa

NBHL (2)

Ի բարիս ունին զյեղումն՝ օրինօք դաստիարակեալ. (Իգն.։)

ՅԵՂՈՒՄՆ. Եղանակ տարւոյ. Արեւադարձ. Շրջան լուսնի, եւ քառորդք նորա. Զուգօրութիւնք, եւ յեղմունք ամառնային եւ ձմեռնային։ Յեղմունք լուսնոյ եօթներեկօք լինին. (Փիլ. լին. ՟Գ. 1. եւ այլաբ։)


Յենում, ցայ

vn. fig. va.

to lean upon, on or against;
to confide in, to rely on, to trust, to put one's trust or confidence in, to be based or grounded on;
cf. Յեցուցանեմ;
— յորմն, to lean against the wall;
—ի ծառ, to lean or set one's back against a tree;
— արմկամբ, to lean on one's elbow;
to rest one's elbows on;
— ի ցուպ, to lean upon a stick;
կալ դատարկ յեցեալ յինչ, to loll;
— ի ցուպ եղեգնեայ, to trust to a broken reed, to hope in, to rely or depend upon one who has no power, no interest;
— յոք, to rely, to depend upon a man's power, credit or protection;
— ի ծերութիւն, to advance or grow in years, to age, to become or get old;
— ի հպարտութիւն ամբարտաւանութեան, to grow proud, to be puffed up;
— ի վաղակաւորն, to unsheathe, to draw a sword;
ամեն ինչ ի նա յեցեալ կայ, all depends upon him, all hope is in him;
յեցի՛ր յիս, lean upon me.

· Calfa

NBHL (2)

Յենուցու ի ձեռս իմ։ Սպառազէնն՝ յորոյ արքայ յենոյր ի ձեռն (կամ ի ձեռս) նորա։ Եղեր գաւազան եղեգնեայ, յենուին ի քեզ։ Ի ցուպն եղեգնեայ յենուցու։ Զննեցից զսիւնս, եւ յեցայց ի նոսա ... յեցաւ ի նոսա, ի մին աջով իւրով, եւ ի միւսն ձախով իւրով։ Փայտ կենաց է, որ յենուն ի նա իբրեւ ի Տէր հաստատութեամբ։ Յեցեալ (կամ յենու գայ) եղբօրորդի իւր։ Յեցեալ ես յօրէնսն։ Ի հպարտութիւն ամբարտաւանութեան յեցեալ։ Յեցեալ ի ծերութիւն (յն. վիճակեալ)։ Եկեալ յեցեալ (յօտարաց յազգն իսրայէլի).եւ այլն։

(լծ. թ. էան կէլմէք, տայանմաք ). ἑπαναπαύομαι , ἑπερείδομαι, ἑπιστηρίζομαι, πρόσκειμαι requiesco super, fulcior, innitor, adjaceo եւ այլն. Տալ զթիկունս կամ զձեռս ի նեցուկ ինչ. յողն գալ. յարիլ կամ հաստատիլ յամրութիւն ինչ կամ ի գաւազան. որպէս տնկոյ ի խեչակ, եւ այլոց իրաց ի մոյթս. նմանութեամբ՝ Յարիլ ի խումբ ինչ. եւ Ապաւինիլ ի նպաստ այլոց, կամ ապաստան լինել յանձն եւ ի զօրութիւն իւր. Կռթընիլ.


Յեռանդ

adv.

the day before yesterday.

· Calfa

NBHL (1)

Եռանդ, այսինքն երեք աւուրբք անդր. էրեկ չէ մեկալ օր.


Մաքրագործութիւն, ութեան

s.

purification;
sanctification.

· Calfa


Մաքրազարդեմ, եցի

va.

to purify, to cleanse, to polish;
to embellish.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հողանիւթեայ հաճեցար այսօր տաճարի բազմիլ փառաց մաքրազարդեալ որովայնի. (Շար.։)


Մաքրական, ի, աց

adj.

cf. Մաքուր;
purgative, cathartic, cleansing;
— դեղ, a purge;
— տեսեկ, nitre, saltpetre;
— աղանդաւոր, puritan.

· Calfa

NBHL (2)

Զօրութիւն իմն է մաքրական մեղացս՝ տեառն սփածանելին. (Նիւս. երգ.։)

Որպէս է զօրութիւն մաքրական տեսակացն. (Պղատ. տիմ.։)


Մաքրողական, ի, աց

adj. s.

purificative, depurative, purgative;
detersive, abstersive;
expiatory;
depurative;
purgative, purge;
— առնուլ, to purge, to take a purge.

· Calfa

NBHL (1)

καθαρτικός, -κή, -κόν purgativus, expians, expiator, -trix. Ունօղ զզօրութիւն կաամ զպաշտօն մաքրելոյ. մաքրիչ. քաւիչ. սրբիչ. սրբարար.


Մաքրումն, ման

s.

cleaning, cleansing;
scouring.

· Calfa

NBHL (1)

Միտքն ըստ մաքրմանն՝ անճառիցն լինի տեսօղ։ Արիւնն անբիծ հեղեալ՝ մաքրումն յանօրէն արեանց աշխարհի պարգեւեսցէ. (Խոսր.։)


Մեզէն

cf. Մեզոյն.

· Calfa

NBHL (1)

Մեք մեզոյն (կամ մեզէն) լինիմք քակիչ օրինացս մերոց. (Եղիշ. ՟Ը։)


Մեզոյն

adv.

by ourselves.

· Calfa

NBHL (1)

Մեք մեզոյն (կամ մեզէն) լինիմք քակիչ օրինացս մերոց. (Եղիշ. ՟Ը։)


Մելան, ի, աւ

s.

ink.

· Calfa

NBHL (1)

Թագաւորք կարմիր մելանաւ գրեն զգիրս. եւ տէր մեր արեամբն իւրով գրեաց. (յօրինակին էր, մելանագրեն։)


Մեծաբեռն

cf. Ծանրաբեռն.

· Calfa

NBHL (1)

(Ոտք փղի յարմարեալ են) բառնալ զեծաբեռն ծանրութիւնն բազմադէզն մարմնոյն. (Վեցօր. ՟Թ։)