Definitions containing the research ալ : 10000 results

Դիմառական, ի, աց

adj.

of prosopopoeia, that partakes of prosopopoeia;
allegorical, metaphorical.

· Calfa

NBHL (1)

Զբան եւ ըզգործ համանգամայն առ իս փոխեալ դիմառական. (Յիսուս որդի.։)


Դիմառնութիւն, ութեան

s.

prosopopoeia.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ դիմառնութիւն, ուրանօր զբարսն՝ միանգամայն զդէմսն ստեղծանեմք, որպիսի. զի՞նչ արդեօք ասիցէ բանս ծով՝ ծովակալ եղելոց լակեդմոնացւոց. (Պիտ.։)


Դիմառութիւն, ութեան

s.

metaphor, allegory.

· Calfa

NBHL (1)

Մառնամուտ, որ եւ այս միւռոն ... որ եւ սոյն կոչումն դիմառութեան չէ՛ օտարացեալ. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Դիմաւոր

adj.

personal, having the person.

· Calfa

NBHL (1)

Սիոն հոգեւոր, դիմաւոր անձնաւոր, յայտ առնէ զեկեղեցին մտածեալ իբրեւ մայր ոք։ (Նար. մծբ.)


Դիմեմ, եցի

vn.

to run, to fall upon one, to run to, to rush, to dart;
to have recourse, to apply.

· Calfa

NBHL (5)

ὀρμάω, ἁναπηδάω եւ այլն. peto, proficiscor, irruo, impetum facuio Դէմ եդեալ գնալ. յառաջ խաղալ. ընթանալ. յարձակիլ.

Դիմեաց յօգնականութիւն արտաւանայ։ Անցեալ ընդ փիւնիկէ՝ ի սամոս դիմէ. (Խոր. ՟Բ. 68։ ՟Գ. 53։)

Ի կարգն երկրորդ դիմեցից։ Դիմելով ի յաղն բուժիչ։ Ի խնդիր իմաստից դիմեալ. (Նար.։)

Առ քեզ դիմեցից, կամ դիմելոյս առ քեզ։ Յոտս քո դիմեցեալ։ Ի տէրունի ոտսն դիմելոց։ Առ մարգարէիցն գունդ ոչ էր դիմել. (Նար.։)

Առ քեզ դիմեն յուսով։ Դիմեալ առ զօրութիւն քո։ Հաւատով դիմեցելոցն. (Շ. բարձր.։)


Դիմումն, ման

s.

cf. Դիմեցումն.

· Calfa

NBHL (1)

Զդիմմունսն էր արգելեալ (ամբոխին)։ Անիրաւագոյնս առնէր զհակառակսն նորա դիմմունսն. (Սոկր. ՟Ա. 24։ ՟Բ. 13։)


Դիպակագործ

adj.

brocaded.

· Calfa

NBHL (1)

Գործեալ ի դիպակէ.


Դիպակազգեստ

adj.

furnished or dressed in brocade.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ զգեստն է ի դիպակէ. եւ Գործեալ ի դիպակէ.


Դիպան

adj.

suitable, proper, decent, fit;
— պատահեմ, ելանեմ, to brave, to attack, to touch.

· Calfa

NBHL (2)

ԴԻՊԱՆ ՊԱՏԱՀԵԼ կամ ԵԼԱՆԵԼ. Պատահել պատերազմաւ. ի դէպ բախիլ. դպչիլ, դէմ ելլալ.

Յառաջ խաղալ, առ դիպան պատահել զօրացն պարսից։ Պատեհ է դիպան ելանել զօրացն յունաց. (Բուզ. ՟Դ. 22։ ՟Ե. 4։)


Դիպաւոր

adj.

suitable, proper, fit.

· Calfa

NBHL (1)

Դիպօղ. եւ Հանդիպեալ ըստ դիպաց.


Դիպեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to touch or strike.

· Calfa

NBHL (4)

ἀρμόσσω apto եւ այլն. Ի դէպ եւ յարմար բերել. ուղղել. եւ Յարմարել, զարկուցանել ի նպատակն. եւ Տալ հանդիպիլ. դպցընել, հանդիպցնել.

Յոր դիպեցուցեալ զհայեցած։ Ի նետաձգութեանն դիպեցուցողք. (Փարպ.։)

Զագուցեալ գլխանոցն երկաթի վաղերբ դիպեցուցեալ. (Յհ. կթ.։)

Յայս միտս դիպեցոյց տէրն ի քառասներորդին զվերանալն. (Տօնակ.։)


Դիպիմ, եցայ, այ

vn.

to happen, to arrive by chance;
to match, to suit.

· Calfa

NBHL (4)

ἁναβαίνω, συμβαίνω, ἁκμάζω evenio, accido, contingo Դէպ լինել. ի դէպ գալ. դիպուածով ընդ առաջ ելանել. հանդիպել. պատահել. անցանել անցից. յաջողել. վիճակիլ. հասանել. գտանիլ. լինել. հանդըպիլ.

Ողորմութեան դիպիմք բազումքս։ Խոնարհեալ դիպէաք առ միմեանս։ Դիպել երեւելի փառաց։ Դժուար ինչ ի թագաւորէն դիպի արանց։ Դիպեալ գիւտի։ Դիպեսցի մեզ թողուլ զաշխարհ. (Փարպ.։)

Որ դիպի ի գլուխ ելեալ յերկրորդ ամին դարեհի։ Պինդարոս ընդ այն ժամանակս դիպէր։ Եւ այն այնպէս նոցա դիպէր ի կանանց գերեաց. (Եւս. քր.։)

Նետի ուրուք դիպեալ փորոտեացն. (Խոր. ՟Բ. 33։)


Դիպողութիւն, ութեան

s.

opportunity.

· Calfa

NBHL (1)

Զքաջութիւն սրտի. զդիպողութիւն պատշաճ յամենայն իրս։ Յանվրէպ դիպողութիւն առնն (ի նետաձգութեան) վստահեալ. (Փարպ.։)


Դիպուած, ոց

s.

chance, accession, accident, adventure, event, incident, luck, hazard, lot;
contingency.

· Calfa

NBHL (2)

Ի դիպուածոց աստի վտանգեալ. (Յհ. իմ. ատ.։)

Զկտեալ դիպուածս այս փայտի զարկման. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Դիպումն, ման

s.

accident, occurrence, chance;
meeting, rencounter;
collision.

· Calfa

NBHL (3)

Ըստ դիպման ասացեալ. (Բրսղ. մրկ.։)

Դարձո՛ զբեկեալս յողջութիւն, որ ի դիպմանց ոչ խորտակի. (Նար. ՟Կ՟Գ։)

Իբրեւ զվէմ անշարժելի, որ յարակոծ ալեացն դիպմանց միշտ հարկանիցի. (Սկեւռ. լմբ.։)


Դիտակ, աց

s.

watch-tower;
scuttle of a mast;
mark at which one aims in shooting;
summit or top of plants, flowers;
observer, guard;
aspect, sight, face;
writing;
telescope;
binocle, double opera-glass;
— տեղիք, box (at a theatre).

· Calfa

NBHL (2)

σκοπός scopus եւ այլն. Երեւելի նպատակ աչաց ի բարձր վայրին՝ դիտեալ կամ դիտելի. որպէս ծառ՝ մանաւանդ պտուղ նորա. եւ լեառն, աշտարակ, դիտանոց. եւ Դէմք. եւ Աչք, կամ կերպարանք. պ. տիյտար, տիյտէ։

Գրեալ զայն ի դիտակս յայս։


Դիտակավայելուչ

adj.

that has a fine face, elegant, charming.

· Calfa

NBHL (1)

Զդիտակավայելուչսն տրոհեալ ի բաց. (Յհ. կթ.։)


Դիտանոց, աց

s.

observatory;
watch-tower;
height, elevated place.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վերուստ յարփւոյն իբր ի բարձր դիտանոցէ։ Իբրեւ ի դիտանոցէ տեսեալ ի հեռաստանէ. (Փիլ.։)


Դիտապաստ անկանիմ

sv.

to be killed on the spot;
— արկանել or առնել, to kill one on the spot.

· Calfa

NBHL (2)

ԴԻՏԱՊԱՍՏ կամ ԴԻ ՏԱՊԱՍՏ. Դիակնացեալ, եւ գէշ անկեալ.

Վիրաւորք նոցա դիտապաստ անկցին. յն. վիրաւորք նոցա ընկեսցին մեռեալք. (Ես. ՟Լ՟Դ. 3։)


Դիտապետ, աց

s.

the chief shepherd, or overseer;
archbishop.

· Calfa

NBHL (1)

Յարկ դիտապետին բանական հօտին (այսինքն քրիստոսի)։ Դիտապետք երկնաբնակք, վերատեսուչք անմոլարք. այցելուք ուղղադատք (առաքեալք)։ Տէր ստեփաննոս լերինդ մոկաց հզօր դիտապետ։ Իբր զեփրեմեան լերին հոգիընկալ հզօր դիտապետն (սամուէլ մարգարէ). (Նար.։)


Դիտաւորեմ, եցի

va.

cf. Դիտեմ.

· Calfa

NBHL (4)

Զհանդերձեալ դիտաւորեցին խորհուրդ. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)

Զայս ամենայն դիտաւորեալ. (Կանոն.։)

Դիտաւորեալ զգուշացուցանէ. (Մագ. ՟Ձ՟Ա։)

Դիտաւորեալ բոլորիցն նորահրաշ. այսինքն ստուգիւ երեւեալ. (Պիտ.։)


Դիտաւորութիւն, ութեան

s.

intention, design, counsel;
destination, end, regard, look.

· Calfa

NBHL (4)

Ի զգալի դիտաւորութեան գրաւորական քում նամակի՝ ընդ ծնեալս բանի տեսի եւ զհայրդ բանիս. (Շ. թղթ.։)

Կամացն աստուծոյ մի է դիտաւորութիւն՝ փրկութիւն մարդկան։ Ըստ դիտաւորութեան բարձրութեան որմոցն՝ այնպէս ի հիմն զմեծամեծ քարինսն թաւալեցուցանեն. (Սարգ.։)

Զդիտաւորութեան գործ՝ նոցա հաւատացեալ է եպիսկոպոսին. (Կանոն.։)

Ընկալցի զդա մաքուր ձեր դիտաւորութիւնդ. (Ճ. ՟Ա.։)


Դիտողութիւն, ութեան

s.

observation;
remark;
speculation;
episcopacy;
— առնել, to observe.

· Calfa

NBHL (1)

Այցելութեանց՝ բարեզգեստից դիտողութեան։ Զընտրեալն այցելութիւն մաքուր դիտողութեան։ Զքահանայապետն մեր դիտողութեան. (Նար.։)


Դիր, դրից

s.

position, situation, posture;
state, place, figure, seat;
system;
theme;
application;
tomb, sepulchre;
— օճառի, bar, stick of soap;
— գրոց;
size of a book;
— եւ տար առնեմ, to scatter, to disperse.

· Calfa

NBHL (5)

Դիրք (յն. արկղ θήκη ) ընդ երկրաւ՝ գործեալ կամարատեսակ քար երկարաձիգ. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ։)

ԴԻՐ. Այն՝ որ չէ բնական, այլ դրական. ո՛չ ի բնութենէ, այլ յետոյ եդեալ.

Զդիր երանելւոյն կազմեալ։ Ի դիրս հարցն հանգուսցէ զոսկերս ձեր. (Փարպ.։)

Յամէն շաբաթ դիր մի սապոնով լուսանալ (զխոզսն). (Մաղաք. աբ.։)

Դիր եւ տար արարեալ դարձուցանէին ի փախուստ. (Փարպ.։)


Դիցասէր

cf. Կռամոլ.

· Calfa

NBHL (1)

Հարեալ ի սէր դից. կռամոլ.


Դիւաբախ

cf. Դիւահար.

· Calfa

NBHL (3)

Բախեալ ի դիւէ. այսահարեալ. այսահարական. մոլեգին.

Զհարուածեալսն ի դիւաբախ սաստիցն. (Շար.։)

Դիւրանայր նա սակաւիկ՝ ի մոլեգնեալ դիւաբախին. (Մագ. ոտ. մանուչ.։)


Դիւաբար

adv.

diabolically.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւաբար ի մեղսն հաստատեալ կայ. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ե։)


Դիւաբնակ

adj.

where demons dwell.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր դեւն է բնակեալ. բնակարան դիւաց եղեալ.


Դիւագնիմ, եցայ

vn.

to be furious, enraged, to play the devil.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւագնեալ եղեւ ամենայն երկիրն։ Որ դիւագնեալք էին. (Զենոբ.։ Ճ. ՟Զ.։)


Դիւագունդ

adj.

assembly of demons.

· Calfa

NBHL (1)

Խմբեալ ի դիւաց, կամ հանգոյն դիւաց.


Դիւազգեաց

adj.

demoniac.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ զգեցեալ է յանձն իւր զսատանայ. այսակիր.


Դիւական, ի, աց

adj.

diabolic;
enraged.

· Calfa

NBHL (1)

Խորհուրդ դիւական ի միտս արկեալ. (Փարպ.։)


Դիւահար, աց

adj.

demoniac;
tormented, possessed.

· Calfa

NBHL (2)

δαιμονιζόμενος, δαιμονισθείς daemoniacus;
a daemonio obsessus, vexatus Հարեալ ի դիւէ. այսակիր. դիւալլուկ. ... Տե՛ս (Մտթ. ՟Դ. 24։ ՟Ը. 28. 33։ Մարկ. ՟Ե. 18։ Ղկ. ՟Ը. 36։)

Դիւահար այլակերպութիւն, (Ճ. ՟Ա.) իմա՛, կերպարանափոխութիւն արարեալ ի դիւէ։


Դիւահարեմ, եցի

vn.

to be possessed;
to play the devil, to be enraged.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւահարեալ իցէ, եւ մոլի. (Վրք. հց. ՟Գ։)


Դիւահարիմ, եցայ

vn.

cf. Դիւահարեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւահարեալ իցէ, եւ մոլի. (Վրք. հց. ՟Գ։)


Դիւաճենճեր

adj.

sacrificed to the devil.

· Calfa

NBHL (1)

Ճենճերեալ ի պատիւ դիւաց կամ դից.


Դիւամոլ

adj.

devoted to the worship of the devil.

· Calfa

NBHL (1)

Մոլեալ կամ մոլեգնեալ ի դիւաց. եւ Դիցամոլ. կռամոլ.


Դիւամոլոր

cf. Դիւամոլ.

· Calfa

NBHL (1)

Մոլորեալ ի դիւէ, կամ մոլեգին. դիւահար.


Դիւանագիր

s.

comptroller;
register.

· Calfa

NBHL (1)

Գրօղ կամ գրեալ ի դիւանի. եւ Դիւանն արձանագրեալ.


Դիւանամ, ացայ

vn.

to torment, to play the devil, to enrage.

· Calfa

NBHL (5)

Բուռն եհար զդիւացեալ բնութենէն. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)

Վիշապք երկու դիւացեալք եւ սեւացեալք. (Խոր. պտմ. հռիփս.։)

Եւ այնպէս դիւացեալք, զի յաղիսն եւ ի ծնունդսն ոչ խնայէին. (Ոսկ. ես.։)

Բարկացեալք եւ դիւացեալք են ի սպանումն միմեանց. (Բուզ.։)

Եւ այնպէս դիւացեալք էին, զի թէ եւ տուեալ էր պատասխանի, ոչ անսային. (Գէ. ես.։)


Դիւանուէր

adj.

dedicated or sacrificed to the devil.

· Calfa

NBHL (1)

Նուիրեալ դիւաց. դիւաձօն. պիղծ.


Դիւաշունչ

adj.

inspired by the devil, diabolic.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զշունչ դիւական. շնչեալ ի դիւէ. դիւազգեաց.


Դիւապաշտ, ից

adj. s. that worships the devil.

· Calfa

NBHL (2)

Ուստի յանդիմանեալ կշտամբին, թէ եւ նոքա դիւապաշտք են։ Որո՞վք երեսօք զդիւապաշտսն հալածիցեն. (Եզնիկ.։)

Եղեալ դիցն երկրպագուք, ոչ միայն տարրապաշտք, այլեւ դիւապաշտք. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Դիւապաշտութիւն, ութեան

s.

idolatry.

· Calfa

NBHL (4)

Ելեալ զեղոյր մոլորութիւն դիւապաշտութեանն. (Եզնիկ.։)

Պերոզ ջանայր հաստատել զմոգութիւն դիւապաշտութեան. Զբազումս ի մոգութիւն դիւապաշտութեան առածեալ կործանեաց. (Կաղանկտ.։)

Չարեաց ի չարիս վերացեալ դլին, ի պատկերամարտութենէ յանաստուածութիւն եւ ի դիւապաշտութիւն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Դիւապաշտութեան զմեզ հաւանեալ ասեն. (Մագ. ՟Լ՟Թ։)


Դիւատանջ

adj.

tormented by the devil, possessed.

· Calfa

NBHL (1)

Տանջեալ ի դիւէ. այսահար. մոլեգին. չարաչար.


Դիւթական, ի, աց

adj.

magical, enchanted.

· Calfa

NBHL (1)

Երթեալ ընտրեցին արս դիւթականս. (Հ=Յ. յուլ. ՟Ժ՟Դ.։)


Դիւթարան

s.

place of witchcraft.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վհուկս եւ ի դիւթարանս ընթացեալ. (Մագ. ՟Ի՟Զ։)


Դիւթեմ, եցի

va.

to charm, to enchant, to conjure, to fascinate.

· Calfa

NBHL (3)

եւ չ. ἑπᾴδω incanto, μαντεύομαι vaticinor Կախարդել, հմայել. գուշակել ստութիւնս ըստ ըղձից, կամ սուտ մարգարէանալ. թովել. շշնջել դիւական կարգացմամբք.

Իբրեւ ընդ քուն ոք, եւ կամ անուրջ յարթնութեան երազանալով դիւթեաց զոտ. (Պղատ. օրին. ՟Է։)

Հանեալ էր զդեւն յաղախնոյ անտի, որ դիւթէրն շրջէր. (Եփր. ՟գ. կոր.։)


Դիւրաբորբոք

cf. Դիւրալոյց.

· Calfa


Դիւրագայթ

adj.

decayed, fragile, weak, slippery.

· Calfa

NBHL (2)

ԴԻՒՐԱԳԱՅԹ ԴԻՒՐԱԳԱՅԹԱԿՂ. ԴԻՒՐԱԳԱՅԹՈՏ. ԴԻՒՐԱԳԹԵԼԻ. εὑόλισθος valde lubricus, labilis Որ դիւրաւ գայթէ, գթէ. եւ Ուր լինի դիւրաւ գթել, սխալել. սխալական.

Գիտէ զտկարութիւնս, զի դիւրագթելի եմք եւ սխալականք. (Գր. հր.։)