tyrannically.
· Calfa
Ոչ բռնաւորաբար հպեալ։ Մինչեւ ցքո բռնաւորաբար ի ներքս վազելն. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. թղթ.։)
tyranny.
· Calfa
Զներգործութեան զբռնաւորութիւնն հաւաստի առաջի կացոյց ի ձեռն այնց, որով նմա՝ հակառակ այլազգեացն էր բռնութիւն. (Փիլ. սամփս.։)
Բռնաւորութեամբ զառաքինութիւն գործեն. (Վրք. հց. ձ.) իմա՛ բռնաւորելով զանձինս, կամ բռնութիւն կրելով։
stone thrown with the hand.
· Calfa
Բռնաքարաւ հարկանիցէ զնա։ Նետիւք, եւ բռնաքարամբք դաշտին. (Թուոց. ՟Լ՟Է. 47։ ՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Դ. 14.) ըստ յն. ի ձեռանէ քարամբ, կամ վիմաձգութեամբք։
cf. Ըմբռնեմ.
· Calfa
Որ բռնելով զթեւս՝ անալէկոծ անցուսցէ զքեզ. (Կլիմաք.։)
Դադարեա՛ ասէ զայսր անուան չարիս բռնելով. յն. գերաքննել. (Բրս. ի հայեաց.։)
violently, forcibly, in spite of, by all means, involuntarily;
forced, violent, involuntary, constrained;
bound.
· Calfa
ԲՌՆԻ. ի բռնի նոյն ընդ վ.
Բռնի ի քուն հարկէ մտանել։ Ի վայր կոյս բռնի քարշեալ ձգէ. (Փիլ.։)
Ոչ եթէ բռնի ինչ վարելով։ Բռնի կալցին եւ տարցին. (Եղիշ.։)
violence, force, concussion, constraint;
usurpation, tyranny;
push, assault, vehemence, vivacity, transport;
fury, phrensy, impetuosity.
· Calfa
Առ վշտի բռնութեան ծառայէին մարդիկ։ Հանից զձեզ ի բռնութենէ եգիպտացւոցդ։ Քաղաք ամենեւին սուտ, բռնութիւն ի մէջ նորա։ Յաղթահարել կամ վարել բռնութեամբ։ Ածին զնոսա ոչ բռնութեամբ։ Մեծաւ բռնութեամբ ի ձեռաց մերոց եհան.եւ այլն։
with fist;
— հարկանել, to cuff, to box, to fist;
— հարուած, fisti-cuffs.
· Calfa
πυγμῄ pugno Բռամբ. կռփահարութեամբ. մուրցացի. եումրուխով, մուշտա զարնելով. եբր. ակիռօփ. որ է կռուփ, կռփով.
cf. Բուծանեմ.
· Calfa
(առաւել ռմկ) Բուտ տալով սնուցանել՝ պարարել. բուծանել.
Հեշտասէրն՝ որ բտէ զմարմինն որպէս զանասուն, հրոյ ժառանգ է։ Բտէիք զմարմինս ձեր հանգստեամբ եւ մեղօք. (Եփր. վաշխ.։ եւ Ոսկիփոր.։)
fattened.
· Calfa
Իբրեւ զբտկան անասուն պարարին՝ թոյլ տալով Աստուծոյ. (Վրդն. սղ.։)
recompense, prize, laurel, palm;
Tuberose.
· Calfa
որ եւ ԲՐԱԲԻՈՎՆ. յն. վռավի՛օն. լտ. պռա՛վիում, եւ բռէ՛միում. βραβεῖον bravium, praemium Յաղթանակ. մրցանակ. վարձ յաղթութեան յասպարիսի. մրցանակ. պսակ, արմաւենի, ձիթենի, դաբնի, ծաղիկ անթառամ, խիլայ, եւ այլն.
Որք եւ ընկալանն իսկ զբրաբիոնն յաղթութեան։ Առին զյաղթութեան բրաբիոնն (վկայական մահուամբ). (Յհ. կթ.։)
Ապա վերնոց պետին իջեալ, ըզբրաբիոնն ոստ մատուցեալ։ Եւ ետ նմա զպըսակն յայտնի՝ ըզբրաբիոնըն հրաշալի, որ ի յոստոց արմաւենի՝ հիւսեալ ընտիր զարմանալի. (Ներս. մոկ.։)
Հիւսէր զառաւել բրաբիովնացն պայծառակերպութիւն. (Ճ. ՟Ա.։)
Դավիթ զգեցաւզբրաբիոնն ի ձեռն խոստովանութեան. (Վրք. ոսկ.։)
struck with a stick;
— առնել, to bastinade, to beat with a stick;
— գան, to bastinado;
— լինել, cf. Գանահարեմ
· Calfa
ԲՐԱԾԵԾ ԱՌՆԵԼ, ԼԻՆԵԼ. ῤαβδίζω virgis caedo Բրով ծեծել, իլ. գան հարկանել, իլ. ձաղկել, իլ.
ԲՐԱԾԵԾ. ԲՐԱԾԵԾ ԳԱՆ. (Բրով ծեծ.)
Եւ ոչ զբրածեծ գանին գրեաց ինչ զվիշտս. (Ագաթ.։)
Ցուցանէին զբրածեծ վէրսն. (Վրք. ոսկ.) իմա՛ զվէրս՝ որ ի բրածեծ գանից։
ragged, tattered.
· Calfa
ԲՐԴԳԶԵԱԼ կամ ԲՐԴԱԳԶԵԱԼ. Ունօղ զհանդերձ պատառատուն՝ որպէս զբուրդ գզեալ. քճքճեալ. գըզգըզած՝ քըճքըճած հագուստով, քրջեր հագած.
to crumble;
— ի բարկութիւն, — ի սրտմտութիւն բարկութեան, to be on a passion, to be angry, mad.
· Calfa
Սովեցելում ոգւոյդ ոչ բրդեցեր զմարդասիրութեան հացն. (Մաշկ.։)
Ամպն կատորոտի հանդերձ խոնաւութեամբն, բաժանի, բրդի, դնի, դիզու ի բարձրաւանդակ վայրսն, զոր եւ ձիւն անուանեմք. (Շիր.։)
Նմանութեամբ՝ Շարժել զոք ի ցասումն կամ ի կիրս սնաստիկս. կր. Գրգռիլ. վառիլ. բորբոքիլ. որպէս թէ անձամբ զանձն պատառոտել.
Որով բրդեցին զանբարկանալին (ի բարկութիւն). (Գանձ.։)
Ոչ սակաւ ինչ ձայն ամբոխի ի վերայ նորա ածեալ բրդեալ հեղոյր. (Յհ. կթ.։)
to dig, to hoe, to dig with a mattock, to hollow, to trench, to sink, to undermine;
to scratch.
· Calfa
ὁρύσσω, -ττω, ἑξορύττω fodio (լծ. փոսել) effodio, κατασκάπτω suffodiendo everto, diruo Բրով կամ բրչաւ փոս հատանել. փորել եւ հանել զմիջինն. բանալ. ծակել. պեղել. յատակել. քանդել. եւ Ի բաց կորզել, քանցել.
hoe, pickaxe, spade, mattock.
· Calfa
Թղթոցն գրչութեամբ իբրեւ բրչաւ զամենայն վնասակարս բրեալ արմատաքի խլեաց. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Զ։)
to become rude, rough, gross or uncivil;
to thicken.
· Calfa
Գաւազանն Մովսեսի բրտացեալ. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ։)
to make hard, coarse, thick or rusty.
· Calfa
Զմարմինս արեւակէզ առնելով՝ զօրէն լորանեալ մշակի բրտացուցանեն. (Պիտ.։)
stormy;
snowy, full of snow.
· Calfa
Բքաբեր հողմով. (Նար. ՟Ի՟Ե։)
Եւ Որ բերէ յինքեան զբուք. բքով լի.
the third letter of the alphabet and the second of the consonants. It is sometimes confounded with or used for the letters կ and ք;
three;
third.
· Calfa
կ. մանաւանդ թէ զկնի ն տառի՝ գ հնչի կակուղ որպէս կ. վասն որոյ եւ անխտիր գրի, անգիւն, անկիւն. վտանգ, վտանկ. ժանգ, ժանկ. տունգ, տունկ. եւ այլն. որպէս եւ գայթակղիմ, գայթագղիմ. կղերք, գղերք։
Գ. Ի տառադարձութեան դնի փոխանակ յն. ղամմա. արաբ. ճիմ. եբր. կիմէլ. ասոր. կօմալ. լա. ճէ, կամ կա. զոր օրինակ, գաբրիէլ, գեհովն, գողգոթա, եւն։
Գիմն գրովք աստուածային՝ ուսուցանէ խրատել լեզուին։ Գիմըն գանձէ քեզ բիւր բարի, գրելով զիմաստս ի տախտակի. (Շ. այբուբ.։)
s. bot. rhubarb (the plant).
· Calfa
Ծիղ կամ ճիղ, այսինքն բոյս գաբի. որ եւ Խաւարծիլ, թթու ախորժ. որոյ արմատն է ռէվէնտ, խործուիլ, խործովիլ, գաբն. ըռիվաճ, թուրշա։ (Բժշկարան.։)
to crow (of a cock).
· Calfa
Սկսաւ աքաղաղն ճեմել, եւ բարձրավզել վասն յաղթութեան. (Ոսկիփոր.։)
to be reduced to ashes, to burn to ashes.
· Calfa
Երկնատեղացն գազախացան հրով. (Սկեւռ. աղ.։)
Կատարեաց ի հրաշալի աստուածաբանութիւն ... այնչափ կայծակնաճաճանչեցուցեալ, որով գազաղացան մոգուցն լեզուք (այսինքն պապանձեցան). (Խոր. ՟Գ. 65։)
brutally, fiercely, cruelly.
· Calfa
Գազանաբար գոչելով՝ առհասարակ դողացուցաներ. (Եղիշ. ՟Բ։)
brutal, beastly, fierce, inhuman, savage, wild, rude.
· Calfa
Չարութիւն իբր զի գազանաբարոյ է, դկլաթայ (որ է տիգրիս, եւ վագր) հաւասարեալ է. (Փիլ. լին.։)
Զի մի վնասիցի ի գազանաբարու օձտողաց. (Տօնակ.։)
Զվայրագութիւնի գազանաբարուացն սփոփէր. (Ճ. ՟Ա.։)
bestiality;
cruelty.
· Calfa
ԳԱԶԱՆԱԲԱՐՈՅՈՒԹԻՒՆ ԳԱԶԱՆԱԲԱՐՈՒԹԻՒՆ. τὸ θηριώδες feritas Գազանական բարք. անդթութիւն. կատաղութիւն. վահլէթ, ազղընլըգ.
Ազատելռվ ի հեթանոսական գազանաբարութենէն. (Ճ. ՟Ա.։)
torn by a wild beast.
· Calfa
Ապա թէ գազանաբեկ լինիցի (այսինքն գիշատեսցի), ածցէ վկայ ի գէշ անդր. (Ել. ՟Ի՟Բ. 13։)
cf. Գազանաբեկ.
· Calfa
Ի սատակումն գազանագէշ հավակերի զժողովուրդն նուիրէին. (՟Գ. Մակ. ՟Զ. 24։)
desert, where the beasts five.
· Calfa
Ուր իցէ բնակութիւն գազանաց. ճանավար եաթաղը.
Գազանաբնակ անապատ, կամ կողմն ծովու. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Բ. եւ ՟Ի՟Զ։ Եւ Բնակեալն ընդ գազանս.)
ferocious, savage.
· Calfa
θηριωδέστερος, ἁγριώτερος effraenatior, agrestior Առաւելեալ ի գազանութեան. առաւել ամեհի. կատաղի. վայրենագոյն. դժնդակագոյն. եւ Սաստկագոյն. եավուզ, հիտտէթլի, վահշի.
Գազանագոյն քան զամենայն կենդանիս վարազ, կամ առիւծ։ Յաղագս գազանագունին կենդանւոյ փղի. (Եզնիկ.։ Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լիւս.։)
small wild beast.
· Calfa
Գազան փոքրիկ. գազանիկ. ճանավարճըգ.
Զգազանակս ծովայինս ծառայեցուցին. (Լմբ. սղ.։)
brutal, beastly, fierce, wild.
· Calfa
θηριώδης ferus, belluinus, saevus Գազանային. սեպհական գազանաց. վայրենի. մոլեգին. եւ Նման գազանի. վահշի, տէշթի, եավուզ.
devoured by beasts.
· Calfa
Զգազանակերն (լինել) եւ զգողանալն հանդուրժեն ի հովուացն. (Ճ. ՟Դ.։)
like a wild beast.
· Calfa
θηριόμορφος belluinam formam habens Ունակ կերպի կամ կերպարանաց գազանի. ճանավար միսալը.
Ոչ ալիքն անհամբոյրք հեղձուցին զնա, եւ ոչ գազանակերպն՝ որ եկուլ զնա, ապականեաց եւ կորոյս. (Ոսկ. ապաշխ. յն. եւ ոչ կէտ վայրենագոյն քան զալիս։)
devoured or torn by a wild beast.
· Calfa
Յամայի վայրի գազանակուր արար զբազումս. (Պտմ. աղեքս.։)
Զիս ըստ յովսեփայ գազանակուր պատճառեալ. (Մագ. ՟Ժ՟Դ։)
adj. s. that fights with wild beasts;
combat and place to combat with wild beasts;
— ի լնել, to combat with wild beasts.
· Calfa
Ի պիղծս եւ ի գազանամարտս մօտին վասն ոսկւոյ։ (Ոսկ.եբր.։)
cf. Գազանամարտ.
· Calfa
Նա գազանամարտիկ եղեւ։ Ընթանալ յասորեաց ի հռովմ, եւ գազանամարտիկ լինել. (Լմբ. եկեղ. եւ Լմբ. սղ.։)
brutal, beastly, fierce, savage, inhuman, cruel.
· Calfa
Ի գազանամիտ բարուցն բնութենէ։ Զգազանամիտ եւ զվայրենագոյն զաշխարհաբնակն. (Ագաթ.։)
cf. Գազանաբարոյութիւն.
· Calfa
θηριωδία feritas Գազանամիտն գոլ. գազանութիւն. վայրագութիւն. կատաղութիւն. վահշէթ, եավուզլուգ.
Յորպիսի գազանամտութիւն գրգռեցաւ ազգ մարդկան։ Առիւծ աստ զներոն կոչէ վասն գազանամտութեան. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 8։ եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)
Ի վայր դիցէ զանասնաբար գազանամտութիւն. (Բուզ. ՟Գ. 10։)
to render fierce or cruel.
· Calfa
θηριόω, ἑκθηρόω effero, ἑξαγριαίνω exaspero Գազան կացուցանել. վայրենացուցանել.
thrown before wild boasts.
· Calfa
Գազանընկէց արա, ի խորս ծովու ձգեա։ Զոմանս ի նոցանէ գազանընկէց արար. (ՃՃ.։)
brutality, bestiality;
fierceness, ferocity, inhumanity, barbarity, cruelty, rage, madness.
· Calfa
θηριότης feritas, ὡμότης crudelitas, θυμός furor Բնութիւն կամ բնաւորութիւն գազանի. եւ Գազանաբարոյութիւն. անգթութիւն. կատաղութիւն. սրտմտութիւն. հայվանլըգ, վահշէթ, եավուզլուգ.