Definitions containing the research վ : 10000 results

Երկգլխի, լխւոյ

adj.

cf. Երկգլուխ.

· Calfa

NBHL (1)

Օտար զօրութիւն վիշապի երկգլխոյ. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 7։)


Երկդիմեան

adj.

of two faces;
of two sorts, diverse;
deceitful, counterfeit;
doubtful, equivocal, ambiguous, amphibological.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վերայ երկդիմեան յանցուցելոցն. ((այսինքն երկոքումբք յանցուցելոցն). Եփր. մնաց.։)


Երկդիմի

cf. Երկդիմեան.

· Calfa

NBHL (5)

Գազանք անծանօթք ... երկդիմիք, վեցձեռնիք. (Խոր. աշխարհ.։)

Մրջնառիւծս ասեն՝ թէ երկդիմի է, զմի ինչ ունելով ի մրջմանց, եւ մի ինչ դարձեալ յառիւծուց. (Իսիւք.։)

Մի՛ անջրպետեր ի մարդ առանձնապէս, եւ յաստուած բան, երկդիմի տպաւորելով մեզ զէմմանուէլ». այսինքն երկձայնեայ. (Պրպմ. ՟Լ՟Է։)

Ձայնիս մերոյ երկդիմի ունելով զօրութիւն՝ յասելն եւ յերգելն։ Երկդիմի է խոհականութեան տեսակ. է՛ որ ընդհանուր, եւ է՛ որ մասնաւոր։ Երկդիմի է մահ, է՛ որ մարդոյ, եւ է՛ որ ոգւոյ առանձին։ Երկդիմի անկուածս պայծառս զարդարէ. (Փիլ.։)

Յերկդիմի վշտացն ... մարդկան եւ դիւաց. (Ոսկ. լուս.։)


Երկդրամեան, մենի

s.

didrachm, two drachms or pence.

· Calfa

NBHL (1)

Մովսէս զոյգս յերկոցունց զերկդրամենին պահանջէր վարկ. (Պիտ.։)


Երկեակ

adj.

binary.

· Calfa

NBHL (3)

Սկիզբն դարինճ երկեակն։ Երկեակն թիւ գոլով՝ զիա՞րդ է սկիզբն։ Երկեակն ոչ է թիւ, այլ սկիզբն թուոյ. (Սահմ. ՟Ժ՟Դ։)

Թիւ խորհրդական երկեակ տասնեկի։ Երկեակ ճանապարհաւ։ Երկեակ որոմանց։ Երկեակ բնութիւն ի նոյն արձանի։ Երկեակ մարմնով, եւ միով սրտիւ. (Նար.։)

Իսկ զերկեակսն՝ ի պոռնկութենէ, եւ ո՛չ յամուսնութենէ ածելով առ զուգաւորութիւնն. (Յհ. իմ. ատ.։)


Երկեամ

adj.

of two years;
biennial;
զ—, lasting two years.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ այս եղեւ զերկեամ մի։ Եւ եղեւ զերկեամ մի բովանդակ իւրով վարձու. (Գծ. ՟Ժ՟Թ. 10։ ՟Ի՟Ը. 30։)

Զերկեամ միայն թագաւորել։ Զերկեամ միայն կալ յայնպիսի միտս։ Զամենայն զիրս զերկեամ բովանդակեալ՝ մեռանէր. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Երկեղուկ

s.

fear;
—ս արկանել, to terrify, to frighten.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԿԵՂՈՒԿՍ ԱՐԿԱՆԵԼ. Ահ արկանել. երկեցուցանել. վախ ձգել, վախցընել.


Երկեղուտ

adj.

frightful.

· Calfa

NBHL (1)

Երկիւղական. ահաւոր. վախնալու.


Երկեռեակ

adj.

twice three, six.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԿԵՌԵԱԿ ԵՐԿԵՐԵԱՆ. Ուր գոն երկիցս երեք. որպէս վեցկողմեան.


Երկերեան

cf. Երկեռեակ.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԿԵՌԵԱԿ ԵՐԿԵՐԵԱՆ. Ուր գոն երկիցս երեք. որպէս վեցկողմեան.


Երկեցուցանեմ, ուցի

va.

to intimidate, to frighten, to terrify, to cast down;
to startle.

· Calfa

NBHL (2)

φοβερίζω, ἑκφοβέω terreo, terrefacio, exterreo Ահացուցանել. զարհուրեցուցանել. վախցընել.

Զորս երկեցուցանէր յաջողումն վարդանայ. (Փարպ.։)


Երկեւան

s.

doubt, suspicion, fear.

· Calfa

NBHL (2)

ἁμφισβητησμός, θόρυβος, ἑρεσχελία , ἕλεγχος dubitandi locus, suspicio եւ այլն. Երկուանք խիթալի. կասկած երկիւղալի. ծուփք եւ յանդիմանութիւն խղճի. պղտորումն. յոյզք մտաց. տարակոյս. երկբայութիւն. պատրանք. կասկածանք, վախ.

Ոչ եթէ այնպէս սրբեաց, եթէ երկեւանն ինչ մնայր առ ի քննել զբորոտութիւնն։ Մեկնութեամբն փարատիցի երկեւանն։ Մեղմով յայտ ածէր զնոցա մտացն երկեւանսն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 25։ ՟Բ. 26. եւ 11։)


Երկեւանութիւն, ութեան

s.

cf. Երկեւան.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մթութենէ երկեւանութեան խաւարի զտեալ։ Երկեւանութիւն ինչ վարկանիցի. (Նար. ՟Ժ՟Ա. ՟Ղ՟Գ։)


Երկիցս

adv.

twice;
— անգամ, two times.

· Calfa

NBHL (1)

Այս երկիցս խաբեաց զիս։ Արդ երկիցս իսկ դարձեալ էր այսրէն։ Միանգամ եւ երկիցս։ Եհար զվէմն երկիցս անգամ։ Վասն կրկնելոյ երազոյն փարաւոնի երկիցս անգամ.եւ այլն։


Դաշտաւորիմ

vn.

cf. Դաշտանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Այսօր ծով խազացեալ ընդ տիեզերս նաւօք դաշտաւորի. այսօր գետք զիջանեն. (Զքր. կթ.։)


Դաշտորայք, րէից

s. pl. the fiels, the open country.

· Calfa

NBHL (1)

Դաշտք. դաշտավայրք.


Դառնաբարոյ

adj.

vexatious, proud, tiresome, crabbed, cross.

· Calfa

NBHL (1)

Դառնաբար ի վերայ նորա սաստկացուցանել զաշխարհն. (Նիւս. կազմ. ՟Ի՟Է։)


Դառնաբեր

adj.

that produces bitterness.

· Calfa

NBHL (2)

Զսատանայի զդառնաբեր եւ զվնասակար բոյսն հրով ծախել. (Ոսկ. ղկ.։)

Դառնաբեր վիժանք կամ վիժակք (որպէս զջուրն որ ի մեռայն). (Անյաղթ բարձր.։ Անան. եկեղ.։ Լծ. ածաբ.։)


Դառնագոյն

adj. adv.

very bitter;
—, —ս, bitterly.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զվիրածսն դառնագո՛յնս պաղատին. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 14։)


Դառնածեր

s.

bad old man.

· Calfa


Դառնակոռոչ

adj.

groaning bitterly, painfully.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ դառնակորոչ չարալլուկ հեծմամբ վճարեալ զոգին. (Փարպ.։)


Դառնակորոչ

cf. Դառնակոռոչ.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ դառնակորոչ չարալլուկ հեծմամբ վճարեալ զոգին. (Փարպ.։)


Դառնակսկիծ

adj.

bitter, painful.

· Calfa

NBHL (1)

Դառնակսկիծ բոցով հառաչիցես ի միջոցէ սրտէդ. (Մաշկ.։)


Դառնահամ

adj.

that has a bitter taste, bitter, sharp, acrid, harsh, sour.

· Calfa


Դառնահաւ

adj.

thoroughly bitter, or bitter indeed.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր ի սկզբանէ անտի դառնացեալ. դառն ընդ սկզբանն. կամ միշտ դառն վարուք.


Դառնահոգի

adj.

who has an afflicted heart.

· Calfa

NBHL (1)

Դառն կամ դառնացեալ հոգւով.


Դառնահոտ

adj.

that stinks.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ցրտանալ հիւսիսոյ, եւ ի դառնահոտ փչելոյ։ Ի դառնահոտ փչմանէ հիւսիսոյ պաղացեալ ձուլեալ վտակն. (Խոր. ՟Բ. 6. 36։)


Դառնաճաշակ

cf. Դառնահամ;
— լինիմ, to taste gall or anything bitter.

· Calfa

NBHL (2)

Դառնաճաշակ ծով. (Երզն. լս.։)

Կուսածինն ադամ դառնաճաշակ ի քեզ (ի խաչիդ) լինելով. (Անյաղթ բարձր.։)


Դառնամ, դարձայ

vn.

to turn, to turn about, to return, to go or come hack again;
to repair;
to be converted;
— յետս or ընդ կրունկն, to recede;
ընդէմ —, to object, to resist, to oppose;
— ի քրիստինէութիւն, to become a christian;
— առ Տէր, to repent, to reform;
— յաստուծոյ, to rebel against God;
— աւուր, to draw towards night;
ի — տարւոյն, the year after;
ի ղէն —, to arm one's self, to take arms.

· Calfa

NBHL (2)

Դառնայ զգարդմանայ ձորով. (Խոր. ՟Գ. 60։)

ԴԱՌՆԱԼ. ἁποστρέφομαι, ἁναχωρέω recedo, revertor, convertor Հեռանալ. օտարանալ. փոխիլ յառաջին վիճակէ, կամ ի չարէ ի լաւ անդր.


Դառնանամ, ացայ

vn.

to become bitter, to turn sour;
to be offended, irritated;
to be tired, displeased.

· Calfa

NBHL (4)

Դառնասցի յորովայն քո, այլ ի բերան քո է քաղցր. (Յայտ. ՟Ժ. 9. 10։)

Ո՞վ ոք ճաշակեաց լեղի, եւ ոչ դառնացաւ. (Նար. ՟Ի՟Ա։)

Դառնացեալք ոգւով իբրեւ զարջ որդէկոտոր ի դաշտի. (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Է. 8։)

Դառնացաւ ի նոսա մավսէս. (Ել. ՟Ժ՟Զ. 20։ Տե՛ս եւ Հռութ. ՟Ա. 13։ Ես. ՟Ժ՟Դ. 9։ Երեմ. ՟Լ՟Գ. 9։ Ողբ. ՟Ա. 4։)


Դառնանիրհ

adj.

lethargic sleep.

· Calfa

NBHL (2)

Ուր դառն է նիրհումն, իբր Տխուր. վնասակար. չար.

Զարթի՛ր ի դառնանիրհ քնոյդ.. (Եփր. խոստով.)։


Դառնաշունչ

adj.

rough, violent;
bad, venemous.

· Calfa

NBHL (1)

Մահ տղայոցն, որ ի դառնաշունչ հրամանէ հերովդէի. (Ոսկ. ես.։)


Դառնարբոյց

adj.

bitter (to drink).

· Calfa


Դառնացող, աց

adj.

vexatious, offensive, irritating, maddening.

· Calfa

NBHL (3)

παραπικραίνων exacerbans, rebellis Դառնացեալ հոգւով. ժանտ. ստահակ. խեռ. մանաւանդ՝ Դառնացուցիչ աստուծոյ, այսինքն զայրացուցիչ հեստութեամբ.

Ազգն դառնացօղ եւ անօրէն ժողովուրդն իսրայէլի (զայս անուն էառ վասն դառնացուցանելոյ զաստուած յանապատի զամս քառասուն. (Ագաթ.։)

Եւ ի վիմէն վտակ բարի արբոյց տոհմին դառնացողի. (Շար.։)


Դառնացուցանեմ, ուցի

va.

to imbitter;
to sour, to irritate, to offend, to tire, to displease.

· Calfa

NBHL (2)

Զճաշակելիս մտացն դառնացուցանելով ի ձեռն սաստկական բանիցն յանդիմանութեան. (Սարկ. քհ.։)

Դառնացուցանէին զիսահակ եւ զռեբեկա. Փորձեցին դառնացուցին զաստուած բարձրեալ։ Դառնացուցանել զիս գործովք ձեռաց իւրոց։ Դառնացուցեր զբանն տեառն (այսինքն հեստեցեր ի բանէն). եւ այլն։


Դառնենի

adj.

whose fruits are bitter.

· Calfa


Դառնիճ, նճի

adj.

s. bot. endive;
wild lettuce;
bitter.

· Calfa

NBHL (1)

Հանդերձ բաղարջաւ եւ դառնըճով. (Շ. թղթ.։)


Դառնութիւն, ութեան

s.

bitterness, disgust, sharpness, gall, distaste;
grief, displeasure, vexation;
rigour;
enormity;
mordacity.

· Calfa


Դասագլուխ

s.

chorister, master of the choir.

· Calfa

NBHL (1)

Դասագլուխ ունելով զնա՝ զնորայսն ասեմք (երգով) ուղղութիւնս. (Ճ. ՟Գ.։)


Դասադաս

cf. Դաս դաս.

· Calfa

NBHL (1)

ἁγεληδόν gregatim Դաս դաս. գունդագունդ. երամովին.


Դասալիք

adj.

deserter;
— լինել, to desert;
to apostatise.

· Calfa

NBHL (1)

Դասալքից՝ որք թողին զարդարոյն զդաս, վրէժս առնուլ։ Ի բարեպաշտ մարգարէութենէն նա դասալիք եղեւ. (եւ այլն. Փիլ.։)


Դասախումբ

adj.

ordered, assembled.

· Calfa

NBHL (1)

Դասախումբ ժողովոյն ի քեզ հաւատացելոց. (Թէոդոր. խչ.։)


Դասակ, աց

s.

troop, order, division;
flock (of sheep, etc.);
herd (of oxen, etc.).

· Calfa

NBHL (2)

Նուաստ կամ անարգ դաս. երամակ. վոհմակ. հոյլ. ջոկ անբանից եւ նմանեաց նոցին. յն. պէսպէս ἁγέλη, βουκόλια, ἑσμός եւ այլն.

Դասակք անդւոց, կամ անդէոց։ Արջառոցն դասակ։ Զդասակս խողաց։ Ընդ դասակս այծեացն։ Իբր զդասակս դոյզն հօտից. (Յովէլ. ՟Ա. 18։ Յհ. կթ.։ Փիլ. լիւս.։ Փարպ.։ Նար. ՟Կ՟Բ։)


Դասակարգութիւն, ութեան

s.

order, sign;
enrolment;
choir;
hierarchy;
category.

· Calfa


Դասակից

adj. s.

of the same order or class;
colleague, comrade.

· Calfa

NBHL (1)

Դասակից եղեն վերին զուարթնոցն։ Այսօր դասակից եղեն հովիւքն հանդիսի վերնոցն. (Շար.։)


Դասակցութիւն, ութեան

s.

admission, company.

· Calfa

NBHL (2)

Դասակիցն լինել. համադասութիւն. եւ Դաս. խումբ. ժողով.

Կցորդք դասակցութեանցն վեհից։ Միախումբ դասակցութեամբ։ Առ դասակցութեան հարանցն հրաշալիք։ Ընդդիմաբանիցն դասակցութիւնք։ Դասակցութեան դժնէից մարդոց համաբան. (Նար.։)


Դասապետ, աց

s.

the first of an order or class;
chorister, precentor, master of the choir.

· Calfa

NBHL (5)

Դասք եւ դասապետք վայելչական պարուց։ Դասապետք հրեշտակացն անեղծից. (Նար. առաք. եւ Նար. խչ.։)

Զդասապետ զօրութեանց վերնոցն։ Դասապատն երկնից զօրացն. (Շար.։)

Յորժամ փողն նշանակէ զօրավարին, դասապետն զդասն կազմէ. (Արիստ. աշխ.։)

Զօրավարք, հեծելապետք, եւ ազգագլուխք, եւ հետեւակ ցեղիցն դասուց զարդարողք ... որպէս եւ բազումք, դասապետս մականուանեն զսոսա սոցունց։ Զօրավարացն եւ դասապետացն, եւ այլն. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)

Դատաւորն եւ դասապետն ի միասին գոլով. (Նիւս. ի թէոդոր.։)


Դասապետեմ, եցի

vn.

to be the first or chief in an assemblage.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ նոսին դասապետեալ փառաւորապէս. (Նար. յովէդ.։)


Դասապետութիւն, ութեան

s.

office of a master of the choir;
hierarchy.

· Calfa

NBHL (2)

Հրեշտակաց ինն գոլով դասապետութեան. (Շ. բարձր.։)

Կայիւք շուրջ զաստուծոյվ տարեալ անընդմիջապէս ասէ զառաջինս դասապետութիւնս զայսոսիկ. (Մաքս. ի դիոն.։)


Դասատուն, տան

s.

school-house.

· Calfa

NBHL (2)

Տուն դասու ուսմանց. վարժարան. ճեմարան.

Յարեւմուտս փարէզ դասատուն վարդապետաց. (Վրդն. աշխարհ.։)