Definitions containing the research աղի : 1524 results

Հոգելիր

cf. Հոգելից.

· Calfa

NBHL (1)

Այսօր լինիս դաւիթ հոգելից, եւ վաղիւն սաւուղ այսահար. (Մանդ. ՟Ա։)


Հոգելից

adj.

full of the Holy Spirit.

· Calfa

NBHL (1)

Այսօր լինիս դաւիթ հոգելից, եւ վաղիւն սաւուղ այսահար. (Մանդ. ՟Ա։)


Հոգեկիր

adj. s.

inspired by the Holy Spirit, holy, divine;
prophet.

· Calfa

NBHL (1)

Այսօր մաքուր հոգեկիր, եւ վաղիւ մոլի խելագար։ Ի տկար ամանս այս նիւթոյ հոգէկրի. (Նար. ՟Հ՟Ա. ՟Ղ՟Բ։)


Հողամաղ, ի

s.

s. zool. diver, coot;
cormorant;
—ք, dust;
atom, corpuscle, mote.

· Calfa

NBHL (1)

Կատահրաքդէն՝ հողամաղ (կամ հողմամաղ). (Գաղիան.։)


Հողմ, ոց

s. med. fig.

wind;
air;
չորք —ք, the four winds, four quarters of heaven;
—ք, jaundice;
— շրջանաւոր, monsoon;
—ք տարեւորք, կանոնաւորք, the trade-winds;
հարուած, բաղխիւն —ոյ, gust of wind;
gale;
cf. Ընթացք;
թեթեւ, քաղցր, զովարար, յաջող, անհաստատ —, light or gentle breeze;
soft, fresh, fair, changing wind;
ցըրտաշունչ, կատաղի, մոլեգին, մրրկալից, սաստկաշունչ, ուժգին, ահեղագոչ —, cold, angry or raging, furious, stormy, impetuous, violent, roaring wind;
ի թեւս —ոյ, on the wings of the wind;
— շնչէ, մռնչէ, փոխի, դադարէ, the wind blows, roars, changes, calms or falls;
— գոյ, it is windy, gusty;
— ելանէ, the wind is rising;
հակառակ է —, the wind is contrary;
ընդդէմ —ոյ նաւարկել, to sail against the wind, or in the wind's eye, to sail with a head wind, to haul the wind;
յաջողակ —ով նաւարկել, to sail before the wind, to be to leeward, to have a fair wind, a wind right aft, to scud;
to prosper;
տալ —ոյ զառագաստս, to unfurl the sails, to spread the canvass;
— աջողակ ուռնոյր՝ լնոյր զառագաստս մեր, a favourable wind filled our sails;
տալ —ոյ, to throw to the winds;
շրջել յամենայն —ոյ, to turn with every wind (of fortune), to be a weather-cock, a time-server;
զ—ս արածել, to feed on air, to cherish vain hopes, to build castles in the air;
ջանալ —ոյ, to labour or strive in vain, to lose one's pains;
գնալ զ—ով, to vanish to dissolve into air, to disappear;
զ—ս ժառանգել, to be reduced to one's last shifts, on one's last legs, to amuse oneself with idle expectations, to buoy oneself up with vain hopes;
ըստ շնչելոյ —ոց եւ վարելոյ ալեաց, at the mercy of the winds and waves;
մարգարէքն մեր էին ի —, our prophets prophesied to the wind.

· Calfa


Հոմերական, ի, աց

adj.

cf. Հոմերոսեան.

· Calfa

NBHL (1)

Թախանձանօք աղօթասէր՝ հոմերական տաղիւ չափէր. (Լմբ. ի շնորհ.։)


Հաւատարմացուցանեմ, ուցի

va.

to make credible, to give to believe, to persuade, to convince;
to sanction, to certify, to confirm, to affirm, to assure.

· Calfa

NBHL (1)

Յոյսն ծաղիկն է, որ՝ (զոր) լինելոցն է շնորհն, հաւատարմացուցանէ. (Նիւս. երգ.։)


Հաւիմ, եցայ

vn. va. to begin.

· Calfa

NBHL (1)

Տաղին սկիզբն ի բաղաձայնից կամ ի կրկնակաց հաւիցի։ Յաջորդ վանկն ի ձայնաւորէ հաւիցի. (Երզն. քեր.։)


Հեզաբար

adv.

gently, mildly, meekly;
softly.

· Calfa

NBHL (1)

πρᾴως, πρᾳέως mansuete, leniter ἑπιεικῶς benigne. Հեզութեամբ. հանդարտութեամբ. մեղմով. խաղաղիկ.


Հեզասահ

adj.

flowing gently.

· Calfa

NBHL (1)

Հեզասահ վտակք խաղիցն. (Պիտ.։)


Հեծեծանք

s.

heavy sighs, groaning, complaint.

· Calfa

NBHL (1)

Ի յերգ հառաչման աղիողորմ հեծեծանաց. (Նար. ՟Ժ՟Բ։)


Հեղգամ, ացայ

vn.

cf. Հեղգանամ.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԵՂԳԱՄ ῤᾳθυμέω, ἁμελέω, ὐστερέω desideo, segniter ago, negligo եւ այլն. որ եւ ՀԵՂԳԱՆԱԼ. Պղերգանալ. ծուլանալ. դանդաղիլ. յուլանալ. կասիլ. անտես առնել. ծուլնալ, տնտնալ, ծանտր շարժիլ, անհոգ ըլլալ.


Հեղում, ղի

va.

to pour, to pour out, to empty, to pour forth, to shed;
to diffuse, to scatter, to disperse, to spread;
— զանձն առաջին տեառն, to pour out one's soul before the Lord;
— զսիրտ իւր առաջի ուրուք, to open one's heart, to unbosom oneself to;
— զբարկութիւն, զսրտմտութիւն իւր ի վերայ ուրուք, to give vent to anger, to discharge one's wrath upon;
— կռոց նուէրս, to pour out libations to idols;
— արիւն բազում, արեան ճապաղիս —, to cause immense bloodshed, to shed torrents of blood;
արտօսր —, to shed tears;
— զարիւն իւր, to shed one's blood.

· Calfa


Հեղք, ղից

s.

cottage, hut.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ պտուղն քաղի, հեղքն անպիտանանայ։ Առաջնորդաց վերակացութիւն հեղք եւ պահապան է ի վերայ ժողովրդեան զանազան պտղոց։ Մնաց հեղք վերակացութեանն ունայն եւ թափուր ի գործոյն. (Լմբ. սղ.։)


Հեշտախտութիւն, ութեան

s.

effeminate life, voluptuousness.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ մորմոքմամբ՝ հարմամբ աղին, հեշտախտութիւնքըն մաքրեսցին. (Յիսուս որդի.։)


Հետ, ոյ, ոց

s.

trace, track, print, foot-mark;
vestige, footstep;
pace, step;
way, path;
—ք, iron rail, rail;
ի —ոյ, from behind, from the rear;
—ք նաւու, track of a ship;
—ք կառաց, cart-rut, wheel-rut;
—ք ամպոց, traces of cloud;
—ք գազանաց, trail, track or scent of animals;
—ք վիրաց, cicatrix, scar;
վաղվաղակի կամ զ—, quick ! come on ! courage !
կորուսանել զ—ս, to lose the traces of;
զ— լինել, to apply oneself, to give or addict oneself;
ընդունայն զ— եղեն, they have attempted or tried in vain.

· Calfa

NBHL (1)

Նուազունքն՝ որ մնացին, լցին զհետս նոցա (այսինքն զտաղին).


Հօրուտ, ի

s. bot. tuberose.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՕՐՈՒՏ կամ ՀՕՐՈՏ. Նոյն եւ ռմկ. Ծաղիկ գեղեցիկ եւ անուշահոտ իբրեւ զկանթեղաշար փունջ մանրիկ շուշանաց, հանգոյն սըմպուլի, է՛ որ կապուտակ, եւ է՛ որ սպիտակ.


Ձագախոտ, ոյ

s. bot. clove;
pink, carnation;
caryophyllata, avens, bennet.

· Calfa

NBHL (1)

ՁԱԳԱԽՈՏ կամ ԾԱԳԱԽՈՏ. καρυόφυλλον (իբրու կաղնատերեւ). caryophyllum. Ծաղիկ, եւ համեմ. որ եւ ՇԱՀՈՔՐԱՄ. եւ ՄԵԽԱԿ։ (Գաղիան.։ Բժշկարան.։)


Ձաղեմ, եցի

va.

to laugh at, to deride, to ridicule, to mock, to jeer, to make sport of;
to put to shame, to affront, to vilify;
to lead in triumph;
to triumph, to conquer, to be triumphant, to obtain the victory;
պոմպէոս ձաղեաց երիցս, Pompey triumphed thrice.

· Calfa

NBHL (2)

Ձաղեցին զնա։ Քահանայապետքն ձաղէին հանդերձ դպրօքն։ Գուցէ տացեն զիս ի ձեռս նոցա, եւ ձաղիցեն. (Մտթ. ՟Ի՟Է. 31. 41։ Երեմ. ՟Լ՟Ը. 19։)

Չաղին դեւք, ձաղին եւ առաքեալք. նոքա ընդ պարտութիւնն զամօթի հարեալք, եւ սոքա զյաղթութիւն թագաւորին հռչակն հարկանել. (Սեբեր. ՟Գ։)


Ձի, ոց

s.

horse;
մատակախազ, որձի —, stallion, stone -;
մալեալ, որձատ —, a gelding;
մատակ —, mare;
ռազմամուղ —, war horse, charger;
որսոյ —, hunter;
ասպարիզական —, race horse;
լծաբարձ, կառաձիգ —, draught horse, carriage or coach horse;
ազատ —, blood horse;
հեծելութեան —, riding horse, saddle horse;
պալարակապ —, prancer;
բեռնաբարձ —, led, packhorse;
սայլաձիգ —, cart horse;
— հեծանելի կամ կառայց, a — fit to ride or drive;
— մեքենական, horsepower;
մատաղ —, — փոքրիկ, (բռչոյ), nag, pony;
քուռակ ձիոյ, colt, foal, filly;
ահիպարանոց, աշխոյժ, խրոխտ, եռանդուն, աներկիւղ, ուժեղ, հլու, հնազանդ, փափկերախ —, fiery or superb, highmettled, prancing or frisky, spirited, bold, mettlesome, tractable, well-bitted or well-broken, easy upon the hand -;
խստերախ, ախտաւոր, անհլու, կատաղի or խենդ, կիցընկէց, խրչան —, hard-mouthed, vicious, untractable, furious or moon-eyed, restive or kicker, skittish horse;
անպիտան —, jade;
դեղձան, գորշ or մողոշիկ, պիսակ, ճանճկէն or ճանճաճերմակ, ճարտուկ, աշխէտ, ճարտուկ-ճանճկէն, շիկակարմիր or շառատ —, yellow-dun, grey, dappled, flea-bitten, piebald, chestnut or sorrel, roan, light-bay -;
միս ձիոյ, horse flesh;
գաւակ ձիոյ, rump, croup, hind-quarter;
բաշ ձիոյ, horsehair;
խար, կեր ձիոյ, forage, provender, horse-meat;
ջրարբ ձիոց, horse-pond;
աղբ ձիոյ, horse-dung;
պայտ ձիոյ, horse-shoe;
քերոց ձիոց, curry-comb;
ողնուլար ձիոյ, crupper;
տապճակ ձիոյ, horse-blanket or horse-cloth;
վարաւանդ, կազմածք ձիոյ, horse-trappings;
ընթացք ձիոյ, the paces of a -;
ճախր ձիոյ, caracol, wheeling about;
զբօսանք ձիոյ, a ride (on horseback);
դարմանել զ—, to groom, to curry, to comb a;
պայտել զ—, to shoe a -;
վարժել զ—, to break in a -;
սանձել զ—, to master a -;
ի — ելանել, վերելակել, աշտանակել, —ի ներքս տանել, առնուլ, to ride, to get or mount on horseback, to take horse;
երթալ ի —, to ride, to go on horseback;
զգնալ, զբօսնուլ ձիով, to take a ride, to go on a party of ride, to go out for a ride;
ճախր առնուլ ձիոյ, to caracole, to move in caracols, to wheel about;
արձակերասան զ—ն առնել, to give a — the bridle, to gallop, to run full speed;
խոպալ եւ ընդվղել ձիոյ, to prance, to rear;
կատաղել ձիոյ, to run away, to take the bit between the teeth;
իջանել, թափել զինքն ի ձիոյ, to dismount, to alight, to to get down;
շրջածել երախաձգութեամբ զ—, to lead a — hither and thither, to and fro;
լծեալ ի չորից ձիոց, drawn by four horses;
—ն զուլամբ չոգաւ, թալալեցաւ or նստաւ ընդ նովաւ, his horse fell under him, fell heels upwards;
խխնջէ, վրնջէ —ն, the — neighs;
որ ձրի էառ զ—ն՝ ոչ սպասէ սանձին, you must not look a gift — in the teeth.

· Calfa


Ձիալախուր

s. bot. hipposelinum, bastard stone-parsley.

· Calfa

NBHL (1)

ՁԻԱԼԱԽՈՒՐ կամ ՁԻԼԱԽՈՒՐ. ἰπποσέλινον hipposelinum, olusatrum. Լախուր ձիոյ, այսինքն վայրի քէրէվիզ կամ մաղտանոս ՝ խոշոր քան զընտանին. սեւ բանջար. (իբր ձի բանջար։) (Գաղիան.։)


Ձիթապտուղ, տղոյ

s. bot. olive.

· Calfa

NBHL (1)

Եղէա, ձիթապտուղ. (Գաղիան.։)


Ձիթենի, ենւոյ, ենեաց

s.

olive-tree, olive;
— վայրենի, wild -;
ծաղիկք —նւոյ, olive-blossom;
լեառն —նեաց, Mount of olives.

· Calfa


Ձիւնախաղաղ

adj.

laden with snow.

· Calfa

NBHL (1)

ՁԻՒՆԱԽԱՂԱՂ կամ ՁԻՒՆԱԽԱՂԽԱՂ . Ուր ձիւնք խաղաղին, կամ հալին, եւ կամ խաղան իջանեն.


Ձմերուկ, րկի

s.

water-melon.

· Calfa

NBHL (1)

Ձմերուկ, կիթէէ կամ սիկէէ (ըստ յն). (Գաղիան.։)


Ձու, ոց

s.

egg;
— լողակաց, eggs, spawn, roe;
—ի միջուկ, դեղնուց —ոյ, yolk of an egg;
սպիտակուց —ոյ, white of an egg;
— բոյնկալ, nest egg;
— վաղահաս, rath -;
— հնացեալ, stale -;
— անծնունդ, փուտ, addled, rotten -;
խեճեպ —ոյ, egg-shell;
միզն —ոյ, the membrane of an -;
թերխորով —, boiled eggs;
պինդ —, hard -;
— ի տապակի, poached eggs;
fried-s;
— ածել, արկանել, ծրդել, to lay eggs;
ի —ս նստել, տածել զ—ս, to hatch, to sit on, to brood on.

· Calfa

NBHL (1)

ՁՈՒԻ ՄԻՋՈՒԿ. λέκιθος vitellus. Դեղնուց ձուոյ. հաւկթի միջուկ. (Գաղիան.։)


Ձուկն, ձկանց

s. ast.

fish;
Pisces;
կապոյտ —, silurus, sheat-fish;
կարմիր —, gold-fish;
— ծովու, salt-water fish;
ձկան ականջ, մահարար, cf. Ձկնականջ, cf. Խռնդատ;
ծովու ձկան արիւն, cf. Կոնքեղ;
սակառի, սոսինձ, տապակ, փամփուշտ, թեփ, մորթն ձկան, fish basket, fish glue or isinglass, fish kettle, fish maw, fish scale, fish skin;
— որսալ, to fish, to go a fishing;
— խորովել, to grill, to broil fish.

· Calfa

NBHL (1)

ԾՈՎՈՒ ՁԿԱՆ ԱՐԻՒՆ. որպէս Ծովու ծիրանին. cf. ԿՈՆՔԵՂ, որ ի բառս Գաղիանոսի գրի Կողկոս կամ Կողկոն։


Մրգաքաղեմ, եցի

va.

to gather fruits.

· Calfa

NBHL (1)

Զխակ թուզսն անուանեալ մրգաքաղել կամիցի։ Զանհաս միրքն մրգաքաղիցէ. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Մրմունջ, մնջոց

s.

murmur, whisper;
low utterance, humming;
moan, groan.

· Calfa

NBHL (1)

Տաղ ի տէր ներսիսէ, մրմո՛ւնջ ասա՛ (այսինքն իբրեւ զմրմունջ, կամ մեղմաձաչն). Նոր ծաղիկ այսօր բղխէ յարմատոյն յեսսեայ. (Տաղ.։)


Մրտիմն, տման

s. zool. querquedula, teal.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւ ջրային ձկնակեր՝ նման բադի. որ յոմանց կոչի նեսարիմ ( ի բառս Գաղիանոսի ). եւ ըստ Լեհ. մեկնի ի լտ. bruntus, querquedula.


Մրրութիւն, ութեան

s.

cf. Մրուր.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ելանէ ջուր ի վերայ երկրի, որ պարզէ զմրրութիւն նորա եւ զպղտորութիւն. վասն այնորիկ է դառն եւ աղի (ասեն՝ ծով). (Շիր.։)


Մրրուկ

cf. Մրուր.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ելանէ ջուր ի վերայ երկրի, որ պարզէ զմրրութիւն նորա եւ զպղտորութիւն. վասն այնորիկ է դառն եւ աղի (ասեն՝ ծով). (Շիր.։)


Յաղեմ, եցի

va.

to salt, to season or flavour with salt.

· Calfa

NBHL (3)

Ամենայն պատարագ զոհից ձերոց աղի՛ւ տեառն յաղեսցի։ Աղիւ ոչ յաղեցար։ Եթէ աղն անհամի, ի՞ւ յաղեսցի։ Ամենայն ինչ հրով յաղեսցի.եւ այլն։

Հրադէզ զօրութեամբն յաղել պնդել ի նեխութենէ մեղացն։ Համեմել յաղել զանկարգութիւն աղիւն աստուածութեան. (Ագաթ.։)

ἀλίζω salio, sale condio. Աղել. աղիւ համեմել. աղցանել.


Յամեմ, եցի

vn. va.

cf. Յամենամ;
cf. Յամեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՄԵՄ որ եւ ՅԱՄԵՆԱԼ. (Արմատն է Յամ. եւ նորա՝ Ամ. իբր Ամանակել, որպէս ասի ի յն) χρονίζω, ἑγχρονίζω longo tempore duro, moror, immoror μένω, ἑπιμένω, βραδύνω tardo, cunctor, remano, persisto ἑνδημέω, πολιτεύομαι conversor προσεδρεύω, ἑνδιατρίβω immoror եւ այլն. Ժամանակ անցուցանել. յերկար կալ մնալ. անագանիլ. յապաղել. դեգերիլ. տարտամ լինել. տեւել, եւ դանդաղիլ. ատեն անցընել, ուշանալ.


Յամրածին

adj.

born late.

· Calfa

NBHL (1)

Յամրածնիցն մոլեալ իմն կատաղին (գթով սիրոյ) ի վերայ ծնօղքն. (Փիլ. իմաստն.։)


Յամրանամ, ացայ

vn.

cf. Յամեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Յամր գտանիլ. դանդաղիլ. յամել. յամենալ. յուլանալ. ծուլանալ.


Յետին, տնոց

adj.

last, furthest, ulterior, posterior;
lowest, meanest;
extreme, utmost, greatest, utter, uttermost;
—ք, posterity;
— օր, the day of judgment, doomsday;
— չքաւորութիւն, utter misery, extreme poverty;
— կարօտութիւն, extreme need;
— կողմն, cf. Յետակողմն.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ծառայից տեառն իմոյ ի յետնոց։ Որսասցեն յետինք զինչս նոցա։ Արդ ծիծաղին զինեւ յետինք։ Յետինք ոչխարաց.եւ այլն։


Յիմարանամ, ացայ

vn.

cf. Յիմարիմ;
to fool, to play the fool.

· Calfa

NBHL (1)

Մարտիրոսն Քրիստոսի արդաղիոն՝ կատակող էր, եւ յիմարանայր առաջի Մաքսիմիանոսի. (Հ. ապր. ՟Ժ՟Է.։)


Յիշատակ, աց

s.

remembrance, recollection, memory;
reminiscence, commemoration, mention;
memorial;
monument;
—աց արժանի, worthy of memory, memorable;
— ննջեցելոց, commemoration of the dead;
— սրբոց, Saints' days, commemoration days;
զոհ —ի, sacrifice or oblation in memory of;
հաց —ի, bread for a memorial;
—աց դպիր, amanuensis, secretary;
ի —, in memory of;
առ իմոյ —ի, for my sake, in remembrance of me;
աղօտ —, a confused recollection of;
—աւ, by the memory of;
առ ի —է, in memory of;
as a memorial;
— առնել, to mention, to make mention of;
ածել ի —, to recall, to recall to mind;
to remind of, to recall to the memory of;
պահել զ—, to keep or treasure up the memory of;
պրծանիլ ի յուշոյ —աց, to have forgotten, to have no recollection of, not to recollect more.

· Calfa

NBHL (1)

Անհաւատի ոգւոյն յիշատակ հաստատեալ զաղձանն աղի. (Իմ. ՟Ժ. 7.) իբր շիրիմ, կամ յիշատականոց։


Յոգնազան

adj.

divers, many.

· Calfa

NBHL (1)

Յոքնազան պտղօք։ Ծաղիկք յոգնազանք. (Կամրջ.։)


Յոլով, ից

adj.

much, great, much of, a great deal of;
—ք, many, several;
—ք ի մարդկանէ, most men, most people, the generality of mankind;
— անգամ, many a time, often.

· Calfa

NBHL (1)

ՅՈԼՈ՛ՎՍ cf. ՅՈԼՈՎ. մ. Յոլովս մեղանչեն, կամ ծիծաղին. Ի գիրս խոսր.։ (Բրսղ. մրկ.։)


Յուլանամ, ացայ

vn.

to be idle, to grow lazy, indolent;
to neglect, not to care for.

· Calfa

NBHL (1)

ἁμελέω supersedeo, curae non habeo, negligo ὐπερείδω, ὐπεροράω despicio, contemno χαυνοῦμαι laxor, mollior, resolvor, langueo. որ եւ ՅՈՒՂԱՆԱԼ. Յոյլ եւ թոյլ եւ յոյր լինել. յողն կալ. յուլն յենուլ. յողալ. ծուլանալ՝ թուլանալ. դանդաղիլ. անհոգ լինել. անփոյթ՝ անտես առնել. թուլնալ, ծուլնալ.


Յօդացաւութիւն, ութեան

s.

rheumatism, gout, arthritic disease, arthritis.

· Calfa

NBHL (1)

ἁρθρίτις arthritis, morbus articularis. Ցաւ յօդից մարմնոյ. յորս գլխաւորն կոչի ոտնառութիւն. նիգրիս, նըգրըս։ (Գաղիան.։)


Յօդաւորութիւն, ութեան

s.

connexion, conformity, accordance, harmony.

· Calfa

NBHL (1)

Յօդաւորութիւն բանից՝ չափ տաղի առեալ եղեւ։ Յօդաւորութիւն չորից տարերց։ Ամենայն կազմութեանն յօդաւորութիւն. (Նոննոս.։ Նիւս. բն.։ Աթ. ՟Դ։)


Նախաբժիշկ

s.

chief-physician.

· Calfa

NBHL (1)

Գաղիանոսի նախաբժիշկն։ Ի ճարտարութենէ նախաբժշկացն՝ գալիանոսի եւ հիբոկրատեայ։ Ուսաւ զամենայն փիլիսոփայութիւնս, նոյնպէս եւ զնախաբժշկացն. (Ճ. ՟Բ.։ Հ. հոկտ. ՟Ժ՟Ը.։ Հ. փետր. ՟Զ.։ Ճ. ՟Գ.։)


Նախագիծ, գծի

adj. s.

traced, delineated before;
delineation, sketch, outline, firstdraught, minute;
acrostic.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խնդրոյ անուան նախագիծ տաղի (կամ տառիս) տանց. (Շ. միշտ էիդ. վերնագր։)


Նախադուռն, դրան

s. fig.

entrance-door, portal;
vestibule;
commencement.

· Calfa


Նախածին

adj. s.

created, born or produced first;
bearing young for the first time;
first-born;
նախածինք, cf. Նախնիք.

· Calfa

NBHL (1)

Նար ծառոյն կենաց աստուածատունկ դրախտին՝ ծաղիկ նախածին փթթեալ բուրմամբ անուշից՝ պտղաբերելով զսուրբըն ստեփանոս. (Շ. տաղ.։)


Նախաշաւիղ, ւղի, ւղաց

s.

fore-runner, precursor;
preliminary, introduction.

· Calfa

NBHL (1)

Ծաղիկք սկզբունք եւ նախաշաւեղք պտղոցն երեւման. (Վահր. հմբ.։)


Նախասացութիւն, ութեան

s.

prediction.

· Calfa

NBHL (1)

Յերիր աւուր նախասացութեամբ պատմեաց՝ վերակենցաղիլ փրկանակն բան. (Թէոդոր. մայրագ.։)