Definitions containing the research ալ : 10000 results

Եպերեմ, եցի

va.

to blame, to despise.

· Calfa

NBHL (2)

Եպերեալ զնա՝ ասէ. գնա՛ գնա՛ աստուած որդիդ պարսից, եթէ այր իցես. (Խոր. ՟Գ. 55։)

Որք եւ ի մերձաւորացն եպերեալք, եթէ արբեալք իցեն. (Ագաթ.։)


Եպիսկոպոսանոց

cf. Եպիսկոպոսարան.

· Calfa

NBHL (2)

Մտանէին յեպիսկոպոսանոցն։ Բազմեալք էին ի ներքս եպիսկոպոսանոցին. (Բուզ. ՟Գ. 19։)

Եկեալ ի նախնական հասանէին եպիսկոպոսանոց. (Կաղանկտ.։)


Եպիսկոպոսապետութիւն, ութեան

s.

archbishopric.

· Calfa

NBHL (1)

Եկաց յեպոսկոպոսապետութիւն հայոց ասպուրակէս։ Տալ փոխանակ նորա յաթոռ եպիսկոպոսապետութեանն զսուրմաակն. (Խոր. ՟Գ. 41. եւ 64։)


Եպիսկոպոսութիւն, ութեան

s.

episcopate, dignity of bishop, bishopric.

· Calfa

NBHL (1)

Որ յաստիճան եպիսկոպոսութեանն լինէին արժանի կալոյ. (Ագաթ.։)


Եռ, ից

s. adj.

ebullition, hubbling;
three;
boiling;
third.

· Calfa

NBHL (4)

Եռն՝ երիս ասի, որ է ըստ թուական արհեստից կատարեալ թիւ. (Շ. բարձր.։)

Իբրեւ արմատ Եռալոյ՝ է Եռացումն, եռանդն.

Միշտ յեռ գոլով՝ ծասքէ ատամունքն մանրելով լկերակուրն. (Ճ. Թ.) իմա՛, կամ ունելով զմարմանջ լնտերաց, եւ կամ յեռեալ գոլով շարից ատամանց։

ԵՌ. Եռացեալ. ջեռեալ.


Եռաբաժին առնեմ

sv.

to trisect.

· Calfa

NBHL (1)

Եռաբաժին արարեալ նոյ զաշխարհ ամենայն՝ յարեւելից մինչեւ ի մուտս արեւու. (Եպիփ. ծն.։)


Եռաթիւ

adj.

three, composed of three numbers;
ternary.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբ երրորդութիւն, որ մի է, եւ եռաթիւերկրպագեալ քարոզի. (Եպիփ. ծն.։)


Եռաթուեան

cf. Եռաթիւ.

· Calfa

NBHL (1)

Զեռաթուեան եւ զեզակի լոյսն աչալուրջ երեսօք համարձակապէս տեսանելով. (Թէոդոր. խչ.։)


Եռաժանի

cf. Երեքժանի.

· Calfa

NBHL (1)

Զվերջագրեալն եռաժանի իմն թիւ աւարտեալ. (Շիր.։)


Եռականգուն

adj.

of three cubits or fathoms.

· Calfa

NBHL (2)

Երկակն եւ եռակ աճեցեալ զ ըստ միոյն անմարմնութիւնն. (Փիլ. այլաբ.։)

Յարաբարդեալ ի վերայ եռակին. (Մագ. ՟Հ՟Զ։)


Եռակըմպանոց

adj.

furnished with three couches or seats.

· Calfa

NBHL (1)

Եռակըմբանոցս, եւ բազմակըմբանոց տաճարս՝ ի կրայի պատենից եւ ի փղոսկրէ կազմեալ. (Փիլ. տեսական.։)


Եռակի

adv.

trebly.

· Calfa

NBHL (1)

Եռակի տրամատի ամանակացն զանազանութիւն, ի ներկայս, յանցեալն, յապառնին. (Խոսրովիկ.։)


Եռահիւսակ

adj.

that consists of three things or words;
— նուագ, trisagion.

· Calfa

NBHL (2)

Երիւք նոյն բառիւք հիւսեալ, սուրբ սուրբ սուրբ. երեքսրբեան.

Եռահիւսակ պսակ». իբր յերից նիւթոց կամ գունոց հիւսեալ. (Նանայ.։)


Եռահիւսեակ

cf. Եռահիւսակ.

· Calfa

NBHL (1)

Զեռահիւսեակըն նուագեալ, զմի տէրութիւնդ երգաբանեալ. (Շար.։)


Եռահրաշ

adj.

wonderful, astonishing, surprising.

· Calfa

NBHL (2)

Ըստ երից գլխոց հրաշալի. երից հրաշալի կամ փառացի.

Եռահրաշ զինու վառեալ, հաւատով, սիրով, եւ յուսով. (Սիսիան.։)


Եռամ, ացայ, ացի

vn.

to boil;
to bubble;
to shudder;
to swarm;
to crawl.

· Calfa

NBHL (14)

Որովայն իմ իբրեւ զտիկ քաղցուոյ կապեալ եռայ. (Յոբ. ՟Լ՟Բ. 19։)

ζέω, ἑκζέω ferveo, efferveo, ebullio, aestuo Յեռ՝ այսինքն յեռանդն հարկանիլ. ի ջերմութենէ յուզիլ. պղպջել. պճպճեալ, էփիլ, եփ ելլալ.

Իբրեւ զջուր կաթսայից ի հրոյ եռացեալ։ Իբր ի քրայս ընտրութեան փութոյ քոյ սիրոյ հանապազ եռամ, եւ ոչ երբէք պարզիմ. (Նար.։)

Ոչինչ եռացեալ կերեալ է իմ». այսինքն ջերմ կերակուր, կամ եփեալ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)

(Արիւն պաղեալ) ապա պարպատէ, եւ եռայ. (Բրս. ՟խ. մկ.։)

Շանթք հրեղէնք եռալոյ ի բաց հատանին. (Կանոն.։)

Առեալ զխրատն, եւ եռեալ ի հոգի իւր. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)

Եկեալ ի կռիւ (գաւազանն) զօրէն ըմբշի ... սրտմտութեամբ եռալ զեռալ պաշտամանն. (Ագաթ.։)

Սիրով առ իրեարս եռացեալք. (Յհ. իմ. ատ.։)

Սրտմտութեամբ եռացեալք որպէս վրէժխնդիրք. (Լաստ. ՟Ժ՟Զ։)

Ծաղր առ մեզ ի դիւացն եռացեալ (գրգռեալ). (Կլիմաք.։)

Որպէս նոր ցաւ եռացեալ իցէ մանկան. (Վրք. հց. ՟Դ։)

Զիա՛րդ եռացին ստինք ցամաքեալք. (Եփր. ծն.։)

ԵՌԱԼ. ἁναζέω, ἑκζέω, ἑκεράω ferveo, fluo, crepo Զայրանալ բորոտութեան, կեղոյ, ցաւոյ, եւ սորսորիլ եւ զեռեալ բղխեալ, յորդեալ որդանց, գորտոց, եւ կայտռիլ զեռնոց բազմութեամբ. վխտալ.


Եռամանակ

adj.

of three times or measures.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքինագոյն մակացութեամբք զերծեալ յեռամանակ տարւոյ. (Մագ. ՟Է։)


Եռամասն

adj.

that consists of three parts;
tripartite.

· Calfa

NBHL (1)

Եռամասն խառնեալ էութեամբք (որ են աստուածութիւն, մարմին, եւ հոգի բանական) միաւորեցաւ անշփոթելի. (Նար. կուս.։)


Եռամասնեայ

cf. Եռամասն.

· Calfa

NBHL (1)

Եռամասն խառնեալ էութեամբք (որ են աստուածութիւն, մարմին, եւ հոգի բանական) միաւորեցաւ անշփոթելի. (Նար. կուս.։)


Եռամեծ

adj.

supreme, very great;
trismegistus.

· Calfa

NBHL (1)

τρισμέγιστος ter maximus Երիցս մեծ. կարի մեծ. մեծանուն. յն. ձայնիւ Տրիսմեգիստոս՝ սեպհականեալ հերմեսի եգիպտացի փիլիսոփայի.


Եռամսեայ

adj.

of three months;
— ժամանակ, term of three months, quarter.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ այսու յուսացեալ բաւեմք ակնկալութեան եռամսեայ աւուրբք». այսինքն սպասեմք յերից ամսոց հետէ. (Մագ. ՟Ծ՟Ա։)


Եռանդեան

adj.

of yesterday.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ինչ հայի յեռանդ. մէկալ օրւան.

Զորմէ յիշատակեալ մեր յեռանդեան տրամաբանութեան. (Մագ. ՟Լ՟Զ։)


Եռանդն, անդեան

s.

ardour, heat;
warmth, bubbling, ebullition, overheating, effervescence;
fervour, fire, fury, rapture, zeal, devotion;
activity, vivacity, vigour;
abundance;
— մտաց, enthusiasm;
— ածել ումեք, to inspire one with ardour;
— մարտի, ardour for battle.

· Calfa

NBHL (11)

Պարտեալ եռանդեանն չարութիւն. (Փարպ.։)

Եւ այնպէս իմն եռանդն ածէին՝ սկիզբն արարեալ այլազգութեանն». յն. խթան. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 13։)

Բորբոքեալ եռանդն ջերմանն՝ ճեպէր զնա. (Մագ. ՟Կ՟Զ։)

Տեսի զեռանդն ալեացն, զկայտիռ զծովայնոցն. (Փիլ. յովն.։)

Իբրեւ զձայն եռանդեան կուտակելոյ խռովութեան ալեաց ծովու. (Ագաթ.։)

ζέσις, βρασμός , πύρωσις եւ այլն. fervor, succensio, aestus եւ այլն. որ եւ ԵՌ ԵՌԱՑՈՒՄՆ, ԵՌԱՆԴՈՒՄՆ. Եռալն՝ ըստ ամենայն առման. որպէս եփումն, բորբոքումն, վառումն, գրգիռ, փոյթ. եփ, եւ վառուիլը.

ԵՌԱՆԴՆ. κλύδων, ζέσις aestus Յուզումն ալեաց.

Բարկանալն է եռանդն շուրջ զսրտիւքն ի վերծխութենէ մաղձոյն. (Վահր. երրորդ.։)

Մինչեւ յաչաց անտի անօրինին եռանդն որդանց բղխեալ սորսորել. (՟Բ. Մակ. ՟Թ. 9։)

ԵՌԱՆԴՆ. ա. իբր Եռանդնոտ. վառեալ.

ԵՌԱՆԴՆ. ἁνάζεσις Ի վեր եռալն. եռալ զեռալն որդանց. վխտալը.


Եռանդնակայծակ

adj.

sparkling;
fiery.

· Calfa

NBHL (1)

Եռանդնակայծակ ահաւոր հուրն իջեալ ի վերայ քո. (Թէոդոր. խչ.։)


Եռանդնաշարժ

cf. Եռանդնոտ.

· Calfa

NBHL (1)

Եռանդեամբ շարժեալ. եռանդնոտ.


Եռանդնասէր

adj.

devout, spiritual.

· Calfa

NBHL (1)

Եռանդնասէր խանդաղատանօք (յաղօթս) հեղուլ զարտասուս շնորհալիցս. (Յճխ. ՟Ժ՟Թ։)


Եռանդնոտ, աց

adj.

boiling, hot;
fervent, ardent;
fiery, spiritual;
devout.

· Calfa

NBHL (1)

ζεστός, διάπυρος fervidus, ignescens Ջերմագին. ջերմեռանդն. վառեալ. բորբոքեալ. տաք, վառուած, եփ ելածի պէս.


Եռանդումն, ման

s.

cf. Եռանդն.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս խորտակեալ անօթ եռանդմամբ ձուլեալ վերստին նորոգէ. (Լծ. կոչ.։)


Եռանդուն

cf. Եռանդնոտ.

· Calfa

NBHL (1)

ζεστός fervidus Ունակ եռանդեան. եռացեալ.


Եռանկիւն, կեան

s.

triangle.

· Calfa

NBHL (1)

Երկաքանչիւրոց ի մասին եդեալ, հաւասարակողմ՝ հաւասարակողմի, եռանկիւն՝ եռանկեան տացուք. (Պղատ. տիմ.։)


Եռանկիւնի

adj.

triangular.

· Calfa

NBHL (1)

Երկաքանչիւրոց ի մասին եդեալ, հաւասարակողմ՝ հաւասարակողմի, եռանկիւն՝ եռանկեան տացուք. (Պղատ. տիմ. ։)


Եռանձնեայ

adj.

of three persons.

· Calfa

NBHL (1)

Կամաւոր պատարագին իսահակայ նախանձաւոր գոլով եզականին՝ եռանձնեայք ի վերայ կայծականաց հրոյն ողջակիզեալ զմարմինս. (Հարցնափառ.։)


Եռաչափ

adj.

verse of three measures;
trimeter.

· Calfa

NBHL (1)

τρίμετρος tribus pedibus constans iuxta Gr. vel sex Lat. Երիւք չափեալ ոտիւք.


Եռապատիկ

adj. adv.

triple;
trebly, threetimes.

· Calfa

NBHL (1)

Եռապատիկ սաղարթացեալ. (Մագ. ՟Կ՟Ը։)


Եռավանկ

adj.

trisyllabical;
triphthong.

· Calfa

NBHL (2)

Փոխանակ երկավանգի եռավանգ լիցի (աբրամն՝ աբրաամ)։ Եռավանգ աբրաամ թարգմանեալ է հայր ընտրեալ հնչման. (Փիլ. լին.։)

τρισύλλαβος tribus constans syllabis գրի եւ ԵՌԱՎԱՆԳ. Յերից վանկից բաղկացեալ.


Եռատրոհ

adj.

divided into three parts, divided trebly, trisected.

· Calfa

NBHL (1)

Յերիս տրոհեալ. եւ Բաժանումն յերիս.


Եռացումն, ման

s. chem. boiling, ebullition;
cf. Եռանդն.

· Calfa

NBHL (6)

Եռացմամբ սիրոյն առլցեալ ի քրիստոս։ Հուր եւ եռացումն հոգւոյ պիտոյանան. (Յճխ. ՟Ժ՟Ը. եւ ՟Ժ՟Թ։)

Քրայս հալոցաց սաստիկ եռացմամբ անշիջանելի։ Իբր ցնցուղս հրոյ եռացման. (Նար. ՟Ի՟Զ. եւ ՟Կ՟Ը։)

Որ հողատեսակքն են, ի միասին շարժելով եւ վերանալով՝ եռացումն մակակոչութիւն ընկալուլ։ Զպէսպէս ի վեր առաքէ բնութեան եռացմունս. (Պղատ. տիմ.։)

Զշաչումն ջրոյն եռացման իբրեւ զպարիսպ քարեայ ձուլեալ արձանացոյց. (Երզն. մտթ.։)

Տեսանելով զշառագունեալ զխաղաւարտին եռացումն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)

ζέσις ebullitio Եռանդն, եւ եռալն ըստ ամենայն նշանակութեանց.


Եռացուցանեմ, ուցի

va.

to make to boil;
to warm, to give heat;
to make to swarm or crawl.

· Calfa

NBHL (3)

Իբրու բաժակ խառնեալ, յորում գինի մոլական հեղեալ՝ եռացուցանէ զսա. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)

Դարձեալ զկապար եռացուցեալ. (Շ. վիպ.։)

ζέω, ἁναζέω ebullio ἑκβράζω ebullire sive fervere facio Տալ եռալ. յուզել ջերմութեամբ, բորբոքել, ջեռուցանել. ջերմ բղխել. եփ հանել, խիստ տաքցնել, տաք տաք վազցնել.


Եռոտանի, նւոյ

s.

tripod, trivet.

· Calfa

NBHL (2)

Յորում տաճարի (դելփեայ) կայր եռոտանին հաստեալ։ Յայն եռոտանին ելեալ կանայք՝ հարցկութիւնս առնէին. (Նոննոս.։)

Զսանն թէոպռոտեան ի վերայ կալով եռոտանւոյն կիւռռացի. (Մագ. ՟Լ՟Ը։)


Եռօրեայ, էի

adj.

triduan, of three days.

· Calfa

NBHL (4)

Երեքօրեայ ճանապարհն զեռօրեայ յարութիւնն քրիստոսի գուշակէր։ Եռօրեայ կացեալ ի կենսաբեր գերեզմանին. (Կիւրղ. ղկ.։)

Ի ստորինս իջեալ, եռօրեայ յամեալ. (Գանձ.։)

Յարուցեալ եռօրեայ. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Դ։)

Յարուցեալ յեռօրէին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)


Ես, իմ, ինձ

pron.

I;
ես ինքն, myself;
յինէն կողմանէ, as for me, for my part;
ըստ իս, in my opinion;
ահաւասիկ ես, here I am, here am I;
ես եմ, it is I;
ոչ եմ ինձ եւ յիս, I am beside myself, distracted, I am not master of my self-possession, I am driven mad.

· Calfa

NBHL (1)

Յինէն անսամ ձեզ, եւ ո՛չ է հրամանաւ թագաւորին։ Մեր մեզէն իսկ հասեալ է ի վերայ ստուգութեան դոցա. (Եղիշ. ՟Ը։)


Ետեղապահ, աց

s.

vicegerent, vicar.

· Calfa

NBHL (1)

cf. Տեղապահ, իբր Փոխանորդ. տեղը բռնօղ, աթոռակալ.


Ետղ, ետեղ

s. adv.

place, spot, stead;
առ ետեղ, there, in that very place, in the same place;
immediately, directly, forthwith;
զետղ առնուլ, to stop, to cease to go.

· Calfa

NBHL (1)

Զետղ առեալ յեզր գետոյն։ Զետղ առեալ կայ։ Առնուլ զետղ եւ զկայանս։ Զետղ առեալ դարեաց. (Յհ. կթ.։ Կոչ. ՟Թ. 15։ Վեցօր. ՟Դ։ Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)


Երագ, ունք

adj. adv.

quick, nimble, prompt, rapid, swift, current;
— երագ or երագս, quickly, currently;
very soon.

· Calfa

NBHL (1)

Երագունս ընթացեալ։ Երագ երագն քան զվաղվաղակին ե՛ւս հեզագոյն է ի փոյթ ինչ գործոց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 25։)


Երագագնաց

adj.

that goes, that walks quick, rapid, prompt.

· Calfa

NBHL (2)

Ճանապարհորդ երագագնաց՝ վաղվավակի հասանէ ի քաղաքն, եւ միայնակեաց ժուժկալ՝ յիւր կարգն. (Նեղոս.։)

Երագագնաց թւի մեզ կեանքն». այսինքն փութով անցեալ. (Լմբ. իմ.։)


Երագազ, ի

cf. Արագազ.

· Calfa

NBHL (2)

Երագազ տուեալ, թակարդ ձգեալ. (Ագաթ.։)

Երագազիւքն ելեալ ի յորս. (Փարպ.։)


Երագապէս

adv.

quickly, rapidly.

· Calfa

NBHL (1)

Երագապէս եւ բազում ճակատս տուեալ։ Երագապէս վարդապետեցին զկողմն արեւմտեայ. (Խոր. ՟Բ. 79։ ՟Գ. 58։)


Երագաքայլ

cf. Արագաքայլ.

· Calfa

NBHL (1)

Որք յառաջ քան զնա երագաքայլք էին։ Երագաքայլ թեւօք ամբարձեալ զմիտս. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Երագեմ, եցի

vn. va. to make haste, to hasten;
to double the pace, to go quicker, to run, to trot;
to accelerate, to hasten, to press.

· Calfa

NBHL (3)

Ի հաջել շան՝ յետս ընկրկեցան երագեալք. (Կլիմաք.։)

Դու մի՛ երագես զձեռնադրելն։ Մի՛ երագեր զօծումն ընտանւոյն։ Եւ ապա ինքն երագէ զձեռնտուութիւնն։ Երագեալ զյարութիւնն մխիթարեցի զնոսա. (Լմբ.։)

σπεύδω, ταχύνομαι propero, festino, accelero Արագել. փութալ. վաղվաղել. ճեպիլ. արտորալ.


Երագընթաց

adj.

quick, that runs quick, nimble, swift.

· Calfa

NBHL (2)

Զթիւ սաղմոսացն գլխել, եւ ի բազմացուցանելն զնա երագընթաց լեզուովն միտեալ. (Լմբ. պտրգ.։)

ταχυδρόμος, ταχύς τῷ δρομῷ velox celer cf. արագընթաց. Արագ ընթացօղ՝ իրօք կամ նմանութեամբ. շուտ վազօղ, քալուկ, չուստ, արտորացօղ.