Definitions containing the research ալ : 10000 results

Թախանձանք

s. adv.

cf. Թախանձ;
թախանձանօք, humbly, in a suppliant manner, earnestly, urgently.

· Calfa

NBHL (2)

Ի բազում թախանծանաց սրտի իմոյ։ Յամառեալ պնդին ի սուգ տրտմութեան ... անհնարին թախանձանօք. (Մանդ. ՟Ժ՟Է. ՟Ի՟Գ։)

Բազում կսկիծ լալոյ, եւ աղէտ թախանձանաց եղեւ. (Ուռհ.։)


Թախանձելի, լւոյ, լեաց

adj.

troublesome, importunate, annoying, tedious, tiresome, disgusting.

· Calfa

NBHL (1)

Թախանձելի մտածութեամբ, եւ մրրկեալ խորհրդովք զմտաւ ածի. (Մագ. ՟Ի՟Ը։)


Թախանձեմ, եցի

va.

to solicit earnestly, to importune, to entreat with earnestness;
to molest, to annoy, to vex, to torment, to cease not from entreating, or causing annoyance.

· Calfa

NBHL (3)

Զի մի՛ իսպառ եկեալ թախանձիցէ զիս. (Ղկ. ՟Ժ՟Ը. 5։)

Վասն է՞ր ի մեծացուցչէն վրիպեալ՝ եւ զչքաւորն թախանձես. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 3։)

Թախանձեալ եւ մորմոքեալ սրտիւ. (Զքր. կթ.։)


Թախանձեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Թախանձեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՞ւմ թախանձեցուցանէք զիս քահանայանալ. (Փարպ.։)

Մի՛ զոք աղաչելով թախանձեցուսցես։ Զմիանգամ ասացեալն կրկնելով չկամեցաւ ասել, զի մի՛ թախանձեցուսցէ զլսօղսն. (Մագ. ՟Ծ՟Թ. եւ Մագ. քեր.։)


Թախանձութիւն, ութեան

s.

cf. Թախանձանք.

· Calfa

NBHL (3)

Ժուժկալութեամբն (խնդրօղ երից նկանակաց՝) յաղթեաց թախանձանացն ... Որ ոչ թախանձութեամբ զգածի (Աստուած), եւ ո՛չ քնոյ ծառայէ. (Սեբեր. ՟Թ։)

Զբազում թախանձութիւնն, եւ զյետոյ բնաւորեալն ... որ են խռովեցուցիչք։ Վասն առ մարմնոցն թախանձութեան տեսանել լինելով։ Եթէ հանդերձեալ են ծիծաղել զինեւ, ոչ իցէ ինչ թախանձութիւն՝ խաղալով եւ ծիծաղելով շրջել ի հանդիսարանի. (Պղատ. տիմ. եւ Պղատ. եւթիփռոն.։)

ὅχλος perturbatio, molestia, moles, tumultus ἁηδές injucundum որ եւ Թախանձ. թախանձանք, Ստիպումն ձեռնարկութեամբ. եւ յոյզ բանից. նեղը խօթելը, մտնալը. զօռ.


Թախանձումն, ման

s.

cf. Թախանձանք.

· Calfa

NBHL (1)

Յաւելեալ ի նոյնս թախանձումն եւ աղերս. (Փարպ.։)


Թախթ

cf. Թաղթ.

· Calfa

NBHL (1)

ԹԱԽԹ կամ ԹԱԽԹԸԴ. Թուի բառ ար. թախդըդ. Թուղթ գրեալ կամ գրելի.


Թախիծ, խծի

s. adj.

affliction;
grief;
grievous, afflicting, disconsolate, forlorn;
—ք դժնդակք, black bile, deep sadness;
—ք մտաց, compunction, regret, remorse;
ընկենուլ զ— սրտի, to console, to cheer up;
—ս արկանել առաջի ուրուք, to supplicate, to beseech, to implore.

· Calfa

NBHL (3)

Տրտմեալ խռովեալ մեծաւ թախծիւ. (Եփր. ել.։)

Թախիծ ի դէմսն ամօթալի. (Վրդն. ծն.։)

ԹԱԽԻԾ ἁηδία moeror որ եւ ԹԱՂՁ. Կսկիծ սրտի՝ արտաքին նշանօք յայտնեալ. տխրութիւն. մղձկումն ի մաղձոյ. սրտնեղութիւն, մաղձոտութիւն, տրտմութիւն.


Թախծադէմ

adj.

of a mournful countenance, melancholy, sorrowful, sad.

· Calfa

NBHL (1)

Թախծեալ դիմօք. տխուր երեսօք.


Թախծական, ի, աց

adj.

sorrowful, grievous, melancholy.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ այս են պատկանեալ թախծականացն կերպագրութիւնք. (Նար. ՟Ի՟Զ։)


Թախծանք

s.

cf. Թախծութիւն.

· Calfa

NBHL (2)

Զթախծանս զամենայն ի բաց ընկեցեալ. (Նիւս. երգ.։)

Տրտում թախծանօք անցեալ գնացի. (Յհ. կթ.։)


Թախծելի

cf. Թախծական.

· Calfa

NBHL (1)

Թախծելի սգով լալ. (ՃՃ.։)


Թախծեցուցանեմ, ուցի

va.

to saddden, to afflict, to make desolate.

· Calfa

NBHL (1)

Տալ թախծել. տխրեցուցանել. զկծեցուցանել.


Թախծիմ, եցայ

vn.

to grieve, to be afflicted, to mourn.

· Calfa

NBHL (3)

Տարաժամ սգո թախծեալ հայր. (Իմ. ՟Ժ՟Դ. 15։ տե՛ս եւ Երգ. ՟Խ՟Է. 5։ Յոբ. ՟Ժ. 1։ Ողբ. ՟Ա. 7 (որ չի՛ք յն)։)

Ողորմելի հեծութեամբ թախծեալ ի հոգի։ Մեղուցելոյն իսպառ թախծելոյ. (Նար. ՟Լ՟Թ. ՟Ժ՟Ա։)

ԹԱԽԾԻՄ σκυθρωπάζω, σκυθρωπέω vultu tetrico et tristi sum, contristor, moestus sum τρύχομαι affligor κατανύσσομαι compungor որ եւ ԹԱՂԾԻՄ. ԹԱՂՁԻՄ. լծ. թախանձիլ. եւ մաղձոտիլ. Տխրիլ. տրտմիլ կսկծմամբ. ցաւագնիլ. մաղձոտ ու տրտում կենալ, երեսը կախել.


Թախծութիւն, ութեան

s.

sorrow, grief, sadness, affliction, melancholy;
mourning.

· Calfa

NBHL (1)

Նմանապէս եւ ի զղջանալն՝ ընդ թախծութիւն հոգոցս այսոցիկ ոչ առնէ անտես. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ՟Ա։)


Թակ, ի

s.

mallet;
large hammer;
pavers beetle, rammer.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ Կենդանի ինչ անյայտ կամ կեղծեալ վասն օրինակի, որ ի յունականն է Մուկն.


Թակակոփ

adj.

beating with a sledgehammer;
hardening with the hammer.

· Calfa

NBHL (2)

Որ կոփէ թակաւ, եւ Կոփեալն.

Կացնաւորաց, ուռնաւորաց ... պղնձագամս ... թակակոփս. (Վրդն. ծն. (նոր ձեռ. թակնակուռիս. իբր թակաւ կռանող կամ կռեալ)։)


Թակաղաղ, աց

s.

capital (of a pillar);
— նաւու, top (in the rigging of a ship).

· Calfa

NBHL (2)

Տախտակք եւ խոյակք, եւ խարիսխք եւ թակաղակք։ Ընդելուզեալ ոսկւով մակաւասար թակաղակին. (Մագ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Գ։)

Շինեցի յեկեղեցւոջ զերկու սիւնս, որք խարսխօք եւ թակաղանօք պարաբարձեալ ունին զձեղունն. (Ուռպ.։)


Թակարդապատ

adj.

trapped;
ensnared;
cf. Թակարդադիր.

· Calfa

NBHL (4)

ԹԱԿԱՐԴԱՊԱՏ եւ ԹԱԿԱՐԴԱՊԱՏԵԱԼ. Թակարդաւ պատօղ, պատեալ, պատելով.

Թակարդապատ արարեալ զքեզ քոյին խորհրդովքն շաղեալ պատեալ. (Կոչ. ՟Բ։)

Թակարդապատ եղեալ ի մենքենայից բանսարկութիւնն. (Ճ. ՟Բ.։)

Տրտմական հոգովք պաշարեալ եւ թակարդապատեալ. (Կորիւն.։)


Թակարդեմ, եցի

va.

to entrap, to ensnare, to decoy;
to take in a net, to catch, to lace;
to entangle, to allure, to dupe.

· Calfa

NBHL (5)

Թակարդօք պատել, փակել, պաշարել, շաղել, որսալ. եւ Կապել.

Իբրեւ վարմաւ որսորդաց թակարդեալ զլեառն (եւ զբնակիչս). (Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)

Ընդ զգալիսս յածեալ, եւ ի նոսին թակարդեալ. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Ի զբաղմանց աշխարհիս թակարդեալ. (Լմբ. պտրգ.։)

Զազատ ջոկս անասնոց թակարդեալ տոռամբք, ընդ ո՛ր կամիմք՝ ածեմք. (Լմբ. սղ.։)


Թաղակ, աց

s.

felt head-piece.

· Calfa

NBHL (1)

Զթաղակ ի գլուխն եդեալ մանուկն աղեքսանդր. (Բառ. ստեփ. լեհ.։)


Թաղեայ

adj.

worked in felt.

· Calfa

NBHL (2)

Կազմեալ ի թաղւոյ. կաճեղէն. քէչէ.

Արարեալ էին իբր մարդիկս թաղեայս, եւ զգեցուցեալ իրս փայլփլունս։ Հարցեն զթաղեայ մարդիկն. (Մարթին.։)


Թաղեմ, եցի

va.

to inter, to bury, to entomb, to inhume;
to bury in the ground, to pay the last honours;
to hide.

· Calfa

NBHL (3)

Թաղեցից զմեռեալս իմ։ Թաղեաց ի կրկնումն այրի։ Թաղեցաւ ի ներքոյ բեթելայ ընդ կաղնեաւ։ Թաղեսցեն զիս ի գերեզմանի նոցա.եւ այլն։

Շնչեցին ընդ երեսս նորա չորք հողմք երկնից, եւ թաղեցին զնա ցօղով։ Արարիչն գիտէ՝ զինչ թաղեալ կայ յաշխարհի։ Ի լռութիւն նորա թաղեալ է զօրութիւն նորա. (Եփր. թագ. եւ Եփր. ծն.։)

θάπτω sepelio, humo κατορύσσω defodio Դնել ընդ հողով զմեռեալն. ծածկել ի շիրմի. կամ Հետախաղաղ առնել զիմն ի խորս. ամփոփել. թաքուցանել.


Թաղիանամ, ացայ

vn.

to harden, to become hardened.

· Calfa

NBHL (1)

Հաստացեալ թաղիացեալ լինի ուրեք միսն. (Վրդն. ղեւտ.։)


Թաղկանամ, ացայ

vn.

cf. Թաղկիմ.

· Calfa


Թաղկավարս

adj.

rumpled, disordered, discomposed.

· Calfa

NBHL (2)

Թաղկեալ վարսիւք. թաւահեր. թաւամազ. մազոտ.

Թաղկավարս խռուցեալ հերով. (Մագ. ՟Ձ՟Գ։)


Թաղկիմ, եցայ

vn.

to grow tighter, thick, to condense, to be condensed.

· Calfa

NBHL (9)

ԹԱՂԿԻՄ որ եւ ԹԱՂԿԱՆԱՄ, ացայ. չ. συμπίλουμαι, πίλουμαι, συστρέφομαι constipor, concolvor, conglomeror Թաղկ եւ հոծ եւ խիտ լինել. խտանալ. թաղիանալ. կծկիլ. իբրու թաղիք կամ կծիկ լինել.

Եւ ի սոցանէ տակաւին (այսինքն եւ եւ՛ս) թաղկեալն՝ զջուր հոսէ։ Մինչեւ ջուր արդեօք եւ բռնութեամբ զերկրի (զհողոյ) դատարկսն ի միասին թաղկացեալ ունիցի։ Կարծրագոյն իսկ, եւ հոծագոյն թաղկեալ։ Թաղկեալ կօշկացն (յն. թաղկելոց, եւ կօշկաց) լինելութիւն. (Պղատ. տիմ. եւ Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ։)

Ամպ է թանձրութիւն գոլորշատեսակ թաղկեալ, ծննդական ջրոյ. (Արիստ. աշխ.։)

Հելլենացիք հուր թաղկեալ ասացին (զերկինս)։ Զթաղկեալ նշոյլս հրոյն հեղլով ի վայր. (Շիր.։)

Խռուցեալք եւ թաղկեալք (կամ թաղկացեալք) վարսք. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)

Հերք թաղկեալ (կամ մազն թաղքեալ) եւ խռուացեալ. (Մանդ. ՟Ժ՟Ա։ եւ Ճ. ՟Բ.։)

Թլիփն անկուած խիտ եւ հոծ, եւ կարի յոյժ թաղկեալ է։ Մորթ թաղկեալ. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. լիւս.։)

Թանձրագոյն օդոյն՝ միգով թաղկեալ։ Թաղկեալ վարսիւք. (Մագ. ՟Ի՟Ը. ՟Ձ՟Գ։)

Եւ կամ խոտն՝ խիտ, կուռ, եւ թաղկեալ է թանձրութեամբ. (Վրդն. ծն.։)


Թաղկումն, ման

s.

thickness, condensation.

· Calfa

NBHL (2)

Կարկուտ լինի ըստ ձիւնաբերին դառնալով ի թաղկմանէ անգայտութեան ի սերտութիւն. (Արիստ. աշխ.։) (յն. յոլորտանալոյ ձիւնաբերին, եւ յառնլոյ զծանրութիւն ի թաղկմանէ։)

Եւ որպէս Թալկումն, այսինքն թալկանալն, կամ թալուկ. թալանալն.


Թաղհար, աց

s.

woman's cap (in form of an earthen pot).

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ ծամակալս ի ծամս, մի՛ տեռակալս, եւ թաղհարս ի գլուխս. (Ոսկ. եփես. ՟Ի. (չի՛ք ի յն։))


Թաղմանական, ի, աց

adj.

funeral, funereal;
— հանդէս, funeral, burial, funeral rites, procession or train.

· Calfa

NBHL (1)

Զմեռեալս հոգամք թաղմանական հանդիսիւ. (Բառ. ստեփ. լեհ.։)


Թաղուն

adj.

thick, close, compact, dense;
client, stable.

· Calfa

NBHL (1)

(յորմէ Թաթաղուն) Թաղկեալ. խռկեալ. խճողեալ. կուռ. խիտ. տխած, կոխած.


Թամբահարեմ, եցի

va.

cf. Թամբեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս էշ թամբահարեալ, եւ բեռնակիր լեալ. (Բրսղ. մրկ.։ Ճ. ՟Թ.։ Տօնակ.։)


Թամբատեակ

s. adj.

rag, tatter, old clothes;
old, ragged, shabby, threadbare, all in rags;
cf. Գրգլեակ.

· Calfa

NBHL (3)

ԹԱՄԲԱՏԵԱԿ ԹԱՄԲԱՏՈՑ. Գրգլեակ. զգեստիկ. հանդերձիկ. քուրձ. անարգ հանդերձ որպէս թամբ արկեալ զանձամբ. կամ ծածկոյթ մինչեւ ի թամբն, այսինքն յազդերս. քուրջ, չուլ .... (որպէս եւ թէմպէ ՝ է հեյպէ. թէմպէլիթ ՝ կէս կամ ամբողջ բեռն գրաստու)

Զերծուն առնուն զթամբատեակսն, զոր ուրուք ուրուք արկեալ էր զնոքօք. (Թղթ. բարուք.։)

Գնայր բոկ, եւ զգեցեալ էր թամբատեակ մի. (Եփր. թագ.։)


Թամբատոց

cf. Թամբատեակ.

· Calfa

NBHL (3)

ԹԱՄԲԱՏԵԱԿ ԹԱՄԲԱՏՈՑ. Գրգլեակ. զգեստիկ. հանդերձիկ. քուրձ. անարգ հանդերձ որպէս թամբ արկեալ զանձամբ. կամ ծածկոյթ մինչեւ ի թամբն, այսինքն յազդերս. քուրջ, չուլ .... (որպէս եւ թէմպէ ՝ է հեյպէ. թէմպէլիթ ՝ կէս կամ ամբողջ բեռն գրաստու)

Զերծուն առնուն զթամբատեակսն, զոր ուրուք ուրուք արկեալ էր զնոքօք. (Թղթ. բարուք.։)

Գնայր բոկ, եւ զգեցեալ էր թամբատեակ մի. (Եփր. թագ.։)


Թամբեմ, եցի

va.

to saddle, to harness.

· Calfa

NBHL (1)

Ձի թամբեալ պատրաստ պահեն. (Կաղանկտ.։)


Թանահատ, ից

adj.

abstaining from soups.

· Calfa

NBHL (2)

Հատեալ, այսինքն հրաժարեալ ի թանէ՝ վասն պահեցողութեան. ապուր կամ թան չուտօղ.

Թանահատի վանից, որք էին մշտապաշտօնք, հեռացեալք յամենայն փափուկ կերակրոց. վասն որոյ եւ թանահատք կոչեցան։ Ոչ առին յանձն ի կիրակէքն (անգամ) ի թան կամ ի պանիր կամ յիւղ խթիլ, այլ բանջարովք եւ հնդով շատանային. վասն որոյ թանահատք կոչեցան. (Ուռպ.։)


Թանգուզեմ, եցի

vn.

to shun, to elude, to set one's self free, to steal, or to get away, to escape, to fly from, to avoid;
to be ashamed, to shuffle, to use chicanery;
-զելով խօսել, to speak with respect or reverence.

· Calfa

NBHL (1)

ὐποστέλλω, -μαι subtraho me Հնարիլ ճողոպրել զանձն (յամօթոյ, յերկիւղէ, եւ այլն). խորշիլ. խոյս տալ լռելեայն. քաշուիլ, սկըրդիլ ելլալ.


Թանթ

s.

fine blade, thin plate;
fine membrane, pellicule;
— ապակւոյ, window-glass.

· Calfa

NBHL (1)

Մարգարէն ընդ թանթ ապակւոյ ընդ աչս կիտին տեսանէր զմեծամեծ գործս Աստուծոյ. (Անան. նին.։) Կայ եւ ռմկ. թանթ, որպէս տարածեալ ոստ եւ բարունակ դդմենւոյ, վարնգոյ, եւ այլն։


Բանկագին

cf. Թանկ;
— առնել, to make dear;
— վաճառել, գնոյ տալ, to sell dear;
— գնոյ առնուլ, գնոց ստանալ, to buy at a high price.

· Calfa


Թանձր, ձու, ձունք

adj. gr. mus. adv.

thick, big, great;
fat;
dense;
deep;
coarse, gross;
rude, clumsy, rough;
deep, flat, low (sound);
barytone;
s. zool. bustard;
in great quantity, thickly;
— միտք, dull-witted, stupid;
— տգիտութիւն, gross ignorance;
— մարմին, weighty, heavy;
corpulent;
— անտառ, մօրուք, dense wood;
thick or bushy heard;
— քուն, deep sleep.

· Calfa

NBHL (1)

Ծածկեալ թանձր կտաւով։ Թխագոյն թանձր կտաւոց ծածկումն. (Փարպ.։)


Թանձրադանդաղ

adj.

heavy and slow, lubber.

· Calfa

NBHL (1)

Ե՞րբ իցէ, զի ելից ի թանձրադանդաղ ձանձրալի մարմնոյս. (Եղիշ. ՟Ը։)


Թանձրաթաղանթ

adj.

very fat.

· Calfa

NBHL (1)

Բոյլս վայրենի էրէոցն յագեցուցեալ թանձրաթաղանթս ... սոնքացեալս գիրութեամբ. (Փարպ.։)


Թանձրաթուփ

adj.

thickly branched, woody.

· Calfa

NBHL (1)

Ուղէշս (այսինքն) ճիւղս, աղօշս տերեւալի եւ թանձրաթուփ. (Լծ. նար.։)


Թանձրախիտ

adj.

thick;
dense;
leafy, wooded, full of branches;
heaped up, heaped together.

· Calfa

NBHL (1)

Թանձրախիտ մտօք զսիրոյն ճառս ի ներքս մուծանէ. իբր բազմախորհուրդ, հոծեալ։


Թանձրախուռն

cf. Թանձրախիտ.

· Calfa

NBHL (1)

Խռնեալ թանձրութեամբ. թանձրախիտ.


Թանձրահոծ

adj.

very thick, very dense.

· Calfa

NBHL (2)

Հոծեալ թանձրութեամբ. խիտ.

Ամպ թանձրահոծ իբրեւ զթաղ լմեալ՝ բալաձեւ սպիտակափայ յոյժ. (Արծր. ՟Ա. 3. (գրի թանձրախոծ ի կրկին ձձ)։)


Թանձրահող

adj.

thick with earth, fertile.

· Calfa

NBHL (2)

Երկրիս՝ թանձրահող ծանրութեամբ ի վայր կալով. (Շիր.։)

Զխտացեալ թանձրահողն դիւրեսցէ. (Պիտ.։)


Թանձրամած

adj.

thickened, condensed;
heavy, hard;
viscous, curdled, clotted, congealed;
bushy.

· Calfa

NBHL (4)

Թանձրագոյն կամ թանձրութեամբ մածեալ. թանձր եւ մածուցիկ. խիտ. խուռն. խռկեալ. խորին եւ ստուար. ծանր. թանծր ու կպչուն.

Բնակեալ ի կեանս իւրեանց իբրեւ թէ ի թանձրամած խաւարի. (Եղիշ. ՟Ա։ եւ Արծր. ՟Բ։)

Երկիր թանձրամած ախիւքն իւրովք դողացեալ երերէր. (Զքր. կթ.։)

Որպէս զհուրն նշանաւոր եւ զարմանաւոր՝ թանձրամած, հրաշիւք մակարդեալ. (Նար. ՟Ժ՟Ա։)


Թանձրամայրի

adj.

bushy, thick, woody, wooded, sylvan, woodland.

· Calfa

NBHL (1)

δασύς densus Ուր են խիտ մայրք. անտառացեալ թաւ ծառովք.


Թանձրամսութիւն, ութեան

s.

obesity, stoutness, corpulency.

· Calfa

NBHL (1)

Քամեալ մզեցաւ թանձրամսութիւն նորա. (Եղիշ. ՟Է։)