Definitions containing the research թ : 10000 results

Թ (tho) exact entry

s.

the ninth letter of the alphabet and the fifth of the consonants;
nine, ninth.

· Calfa

NBHL (8)

Թոյ՛ն թագ, ասէ, արքունական ... մի՛ համարիր քեզ սեպհական. եւ այլն. (Շ. այբուբ.։)

Տառ բաղաձայն ի կարգէ իսպառ անձայնից. թաւ եւ ստուար քան զնմանաձայն տառս դ, տ. իբր դհ.

Դայն ի մէջ տիւնի եւ թոյի. զի քան զտիւնն թաւ է, եւ քան զթոյ՛ն լերկ. (Թր. քեր.։)

Լծորդ եւս է ընդ նոսա. զի ասի թակարթ եւ թակարդ. քաղիրթ, քաղիրդ. շողոքորթ, շողոքորդ. կաթսայ, կատսայ. ընդհանուր, ընթանուր կամ ընթհանուր. որպէս եւ Ընդ եւ Ենթ են նոյն՝ իբր ի ներքոյ։

Թ. Ի բառս ինչ պատահաբար լծորդ գտանի ընդ ծ, եւ ս. զոր օրինակ, թեքել, ծեքել. թիւր, ծուռ. թոյլ, ծոյլ. որպէս եւ ծուխն է թուխ գունով. եւ թուր, եւ սուր են նոյն։

Թ. Ի տառադարձութենէ դնի միշտ որպէս ճ յն. եւ լտ. th մն անունս Դաւիթ, ըստ այլոց (բաց ի վրաց), է Տաւիտ։

Թ. ՟Թ. Որպէս նշանակ թուոյ՝ է Ինն. իններորդ։

Անուն տառիս Թո, կամ Թոյ, յօդիւ լինի Թոն կամ Թոյ՛ն. զոր չէ՛ պարտ շփոթել ընդ բառս Թօն, Թոյն ըամ Թիւն.


Ըստմիոջէք

s. pl. all the rest, all;
each one.

· Calfa

NBHL (1)

Նաեւ ըստմիոջէքդ ամենայն մինչեւ ի բուն ծայր երգոյս ոչինչ անյար. (Անյաղթ բարձր.։)


Բանկագին

cf. Թանկ;
— առնել, to make dear;
— վաճառել, գնոյ տալ, to sell dear;
— գնոյ առնուլ, գնոց ստանալ, to buy at a high price.

· Calfa


Զղջանամ, ացայ

vn.

cf. Զղջամ.

· Calfa

NBHL (4)

Յանկողինս ձեր զղջացարո՛ւք։ Ոչ գոյ մարդ, որ զղջանայ ի վերայ չարեաց իւրոց։ Ոչ զղջանամ, թէպէտեւ զղջացեալ էի։ Ո՛չ դարձցի, եւ ոչ զղջասցի տէր. զի ո՛չ եթէ իբրեւ զմարդ է ի զղջանալ։ Զղջացայց եւ ես ի վերայ չարեացն, զոր խորհեցայ առնել նոցա։ Զղջացայց եւ ես ի վերայ բարեացն, զոր խօսեցայ առնել նոցա։ Ետես Տէր, եւ զղջացաւ ի վերայ չարութեանն (վնասու)։ Զղջացաւ ըստ բազում ողորմութեան իւրում (իբր խղճել, խղճալ) եւ այլն։

Ընդ թմբրութիւն ոգւոց զղջասցուք. (Լմբ. ատ.։)

Որք զղջանան ի մեղաց. (Երզն. մտթ.։)

Ընդէ՞ր զպոռնկութիւնն զղջանաս եւ ապաշխարես, եւ զարբեցութիւնդ անփոյթ արարեալ արհամարհես. (Մանդ. ՟Ժ՟Է։)


Զղջացուցանեմ, ուցի

va.

to make repent, to affect, to move.

· Calfa

NBHL (1)

Յետ այնորիկ զղջացոյց զԴաւիթ սիրտն իւր. յն. բախեաց, եհար. (՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Դ. 6։)


Զմայլեցուցանեմ, ուցի

va.

to charm, to please extremely, to fill with rapture, to enchant, to put in extasy;
to satiate, to satisfy, to sate.

· Calfa

NBHL (2)

Տալ վայելել առատապէս յարբումն քաղցրութեան, կամ ի յագուրդ բարեաց.

Հա՛ր զմեզ ի հնձանդ երկնային, եւ զմայլեցո՛ վերնովդ։ Զհոգեկան իղձ քաղցոյն լցուցեալ՝ զմայլեցուցանեն զմեզ գիտութեամբն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Զմայլիմ, եցայ

vn.

to be charmed, delighted;
to enjoy;
to take one's fill of, to glut one's self with, to be satiated, glutted, to be intoxicated, enraptured.

· Calfa

NBHL (7)

Ոչ կարացին զօրել ուժոյ զօրութեան անոյշ գինւոյ նորա. ծարաւեցան, արբին եւ զմայլեցան, եւ դարձեալ պասքեցան. (Ագաթ.։)

Նոքումբք կերակրովք զմայլել ամենայն շուայտութեամբ. (Սարկ. հանգ.։)

Ուսան զդպրութիւն ... եւ եղեւ նոցա այն կերակուր հոգեւոր ... զմայլեցան ի միտս եւ յոգիս իւրեանց. (Եղիշ. ՟Ը։)

Զմայլեալք ուրախութեամբ ի քէն կենդանարա՛ր բաժակ։ Որով արբեալ զմայլեցաք յուրախութիւն հոգեւոր։ Վէմն հաւատոյ զմայլեալ անմահական բաժակաւն այսօր բաշխէր ծարաւեաց. (Շար.։)

Ընկղմեալ, զմայլեալ, եւ իսպառ ծածկեալ յանճառութենէ առաւելութեան ... մեծիդ երախտեաց. (Նար. ՟Լ՟Ե։)

Նմանութեամբ ասի, որպէս ռմկ. մայլիլ.

Վայելել առատապէս ի քաղցրութիւն ըմպելեաց. առնուլ զճաշակ լցուցիչ բաղձանաց. որ եւ նմանութեամբ ուտելեաց ԸՄԲՈՇԽՆԵԼ եւս ասի. ըստ յն. լիանալ, լնուլ ցյագուրդ. ἑμπίμπλημι impleor


Զմբաղիմ, եցայ

vn.

to torment one's self, to toss about, to tumble and toss.

· Calfa

NBHL (2)

Մեծատանցն զըմբաղելոցն՝ եւ ոչ անոյշքն թուին ախորժելիք. (Եփր. աղքատ.։)

Ընդ խաղ եւ ընդ կատակ եւ ընդ ամենայն իրք ուրախութիւն բերէ եւ զըմբաղի ... եւ ի յայն իրվիրն զըմբաղի, որ ցներքսէ ուրախութիւն բերէ. (Մխ. բժիշկ. (ու ռամկօրէն առնու որպէս զբաղիլ, զբօսնուլ)։)


Զմբրիմ, եցայ

vn.

to grow torpid, stiff, numb, to be benumbed, dulled;
to lose ones senses, to be stunned;
to feel giddy.

· Calfa

NBHL (3)

ԶՄԲՐԻՄ ԶՄՐԻՄ. Սաստիկ թմբրիլ. իսպառ թմրիլ. ընդարմանալ, յիմարիլ արբեցութեամբ. մոլեգնիլ. գինեհարութեամբ կծկիլ իբրեւ ամօթապարտ. թմրիլ, սըմքիլ, սըքիլ.

Ի գինարբուս առողջք ... յետ սակաւ մի՝ հարեալք եւ զըմբրեալք։ Իբրեւ զմանրագոր զանապակն ըմպելով՝ թմբրեալք եւ թրջեալք եւ զըմբրեալք. (Փիլ. տեսական.։)

Մեռաւ՝ ի ձիոյ զըմրեալ (առաթուր կոխմամբ), եւ կամ յիշոյ հարեալ. (Եփր. աւետար.։)


Զմռեմ, եցի

va.

cf. Զմռսեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Զմռեցաւ դի նորա ... զի զմռեսցէ զքեզ ի տեւողութիւն ոչ ժամանակեան. (Եղիշ. թաղմ.։)

Զմարմինն զմռեցին, զի մի՛ հարցի ի տօթոյն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Զմռնենի, ենեաց

s.

myrrh tree.

· Calfa

NBHL (1)

Տունկն՝ յորմէ կաթէ զմուռս. որ յայլ լեզուս նոյնպէս Զմուռս կոչի. ( սմիւռնա, միրրա, մօր ).


Զմռսեմ, եցի

va.

to mix or fill with myrrh;
to embalm.

· Calfa

NBHL (2)

Ի ժամանակի վկայութեանն ի բարեպաշտութեանն հանդէսն զմըռսեցան. (Նիւս. երգ.։)

Զմռսալից, զի զմեռելութիւն կրեաց ... ի թաղմանն զմռսեցաւ. (Նար. երգ.։)


Զմրխտեայ

adj.

emerald, made of emerald.

· Calfa

NBHL (1)

Զորոց զգիրն եդաք ընդ երկուց թագացն զմրխտեաց. (Պտմ. վր. (գրեալ էր զմրտեաց)։)


Զնդամ, ացի

va. vn.

to spare, to save, to be careful;
to tremble, to shiver;
to throb, to palpitate.

· Calfa

NBHL (6)

Եթէ հայրն յորդւոյն արարածս ոչ խնայեաց ... որդին զիւրսն զիա՞րդ ոչ զընդայցէ. (Եզնիկ.։) Այլ առաւել տրական խնդիր առնու իբր չէզոք.

Առ ի խնայել եւ զնդալ, եւ պահել զոգիսն յառաքինութեանց. (Փիլ. այլաբ.։)

Բազում անգամ ի բուռն անկեալ (այսինքն անկելոյ) թշնամւոյն միշտ՝ զընդայր։ Յինչս զընդայցեմք։ Յիւրեանց անձինս չկամին զընդալ։ Յաշակերտսն զընդացեալ։ Տե՛ս զիա՛րդ զընդայ ի մատնիչն. (Ոսկ. մտթ.։)

Մերթ Թնդալ սրտի ի վերահաս չարեաց.

Զընդամ զընդանաւ վհիս տղմասիգ գբոյս յերկաթս մեղաց. (Նար. ՟Ժ՟Զ։)

ԶՆԴԱՄ կամ ԶԸՆԴԱՄ. φείδομαι parco Խնայել՝ իբր թնդալով աղեաց գթոյն. անխայել խանդաղելով՝ ահիւ եւ զգուշութեամբ. գթասիրել. արգահատել. բանի մը կամ մեկի մը վրայ դողդղալ.


Զնդացումն, ման

s.

care, sparing;
heartbreaking, grief.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մէջ երկոցունց չարապատահ դժնդակութեանց զուարճացեալ՝ կրեալ բաւականապէս զընդացմամբ ողջութիւն. (Պիտ.։)


Զննական, ի, աց

adj.

cf. Զննելի;
observing, examiner.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ վաղվաղակի զերեւելի եւ զննական (բնութիւնս) հաստատեաց. (Սեբեր. ՟Ա։)


Զննարան

s.

judgment hall;
court of justice, tribunal.

· Calfa

NBHL (1)

Տեղի զննութեան կամ քննութեան. դատաստանարան.


Զննելի, լւոյ, լեաց

adj.

visible, tangible, palpable.

· Calfa

NBHL (4)

Անկեալն զննութեամբ ձեռաց կամ աչաց. տեսանելի. շօշափելի. զգալի.

Զննելի բնութեամբ ըստ ի կուսէն տնտեսութեան հաճեցաւ բնակել ի մեզ. (Պտրգ.։)

Անզննելիդ՝ ասէ զննելի բնութեամբ եւ այլն. (Լմբ. պտրգ.։)

Գտանի բնութիւն հրոյ ի քարինս եւ յերկաթս եւ յամենայն տարերս զննելիս. (Եղիշ. ՟Ը։)


Զննեմ, եցի

va.

to look at, to observe, to stare at, to aim at, to contemplate;
to examine, to study, to discuss;
to remark, to clear up, to recognize;
to visit;
to feel, to touch.

· Calfa

NBHL (1)

ἑρευνάω, διερευνάω (լծ. հյ. որոնել). indago, investigo, perscrutor, inquiro, disquiro ψηλαφάω, ψηλαφέω tango, contrecto, palpo Ի զնին բերիլ ձեռօք կամ աչօք. քաջ քննել. կամիլ զգայութեամբ քննել. եւ Հասու լինել. հետազօտել. շօշափել. դիտել. նայիլ, տնտղել.


Զնստագոյն

adj.

lower or very low, sunk

· Calfa

NBHL (2)

Տեսիլ արածին (կամ հարածոյն) զնստագոյն իցէ (կամ չիցէ) քան զմորթ մարմնոյն. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Գ. ստէպ։)

Կայ ի բարձրաւանդակի վերայ յոյժ զնստագունի։ Հնգետասան կանգուն. այլ քան զնստագոյնսն աւելի եւս։ Ճառդ երեւեցուցանէ զնստագունաց եւ զնուաստից դաշտի ապականութիւն. (Փիլ.։)


Զնստանիմ

vn.

to settle, to grow calm, to relent.

· Calfa

NBHL (3)

Զնստանի յամբարտաւանութենէն։ Զնստանին ի վերայ իւրաքանչիւր ստադիոնին. (Լմբ. ժղ.։)

Զիջանէր ջուրն՝ այս յիսուն եւ հարիւր աւուրս զնստելոյ։ Զնստել եւ պատկառել ի վեհ եւ ի լաւ բնութենէն։ Պա՛րտ է ամենայն իրօք նմա զնստել. (Փիլ.։)

Զհամատարած յուզմունս զնստեալ ցամաքեցոյց. իմա՛ զնստուցեալ. (Երզն. մտթ.։)


Զնստիմ, տայ

va.

cf. Զնստանիմ.

· Calfa

NBHL (3)

Զնստանի յամբարտաւանութենէն։ Զնստանին ի վերայ իւրաքանչիւր ստադիոնին. (Լմբ. ժղ.։)

Զիջանէր ջուրն՝ այս յիսուն եւ հարիւր աւուրս զնստելոյ։ Զնստել եւ պատկառել ի վեհ եւ ի լաւ բնութենէն։ Պա՛րտ է ամենայն իրօք նմա զնստել. (Փիլ.։)

Զհամատարած յուզմունս զնստեալ ցամաքեցոյց. իմա՛ զնստուցեալ. (Երզն. մտթ.։)


Զնստուցանեմ, ուցի

va.

to weigh down, to cause to sink;
to depress, to calm.

· Calfa

NBHL (4)

Կամեցաք ըստ նոցա անմտութեանն զմեր միտս զնստուցանել. (՟Գ. Մակ. ՟Գ. 13։)

Զնստուցանէ զամբարտաւանութիւնն մտածութիւն նորին բնութեանս. (Ոսկ. մրգր. ՟Բ։)

Զնստուցանէ զնոսա ի հպարտութենէն. (Ոսկ. ՟ա. կոր. ՟Ժ։)

Զուռուցեալ միտս նոցա զնստուցանէ. (Երզն. մտթ.։)


Զոդիակոս

cf. Կենդանակամար.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս կենդանատեսակ շրջագայութեանն, զոր կոչեն յոյնք զօտիակօս, եւ կիկլօս. (Շիր.։)


Զոհամատոյց

adj.

sacrificing.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բաց թողուլ դիցն զոհամատոյց կրօն. (Կաղանկտ.։)


Զոհանոց, ի, աց

s.

cf. Զոհարան.

· Calfa


Զոհարան, ի, աց

s.

altar of sacrifice;
vase of immolation.

· Calfa

NBHL (4)

Պատրաստեցին զզոհարանն ըստ կազմութեան իւրում. (՟Բ. Եզր. ՟Գ. 3։)

Եդ ի ներքոյ զսեղան քաւութեան՝ զտէրունի մարմնոյդ զոհարանն. (Լմբ. պտրգ.։)

Զոհարանք ոսկեղէնք երեսուն, եւ զոհարանք սպասուն արծաթեղէնք հազար քսան եւ ինն. (՟Բ. Եզր. ՟Ա. 9։)

Ոսկւովք պսակօք, եւ արծաթի զոհարանօք, յանօթս ցանկալիս. (Ագաթ.։)


Զոհաւոր, աց

adj.

immolated, sacrificed;
sacrificial.

· Calfa

NBHL (1)

Զի սրբութիւն սրբութեանց է այն նմա ի զոհաւորացն Տեառն. (Ղեւտ. ՟Ի՟Դ. 9։)


Զոհեմ, եցի

va.

to immolate, to sacrifice.

· Calfa

NBHL (1)

Պիւթագորաս ոչ հրամայէ զոհել դից, որպէս թէ չիցէ պարտ զոհել Աստուածս Աստուծոց ... երկիրպագանել հրամայէ, եւ զոհել ոչ. (Եզնիկ.։)


Զոմ, ոյ

s.

draw-bridge.

· Calfa


Զոյգոստատ

s.

aid-de-camp.

· Calfa

NBHL (2)

Բառ անյայտ. թուի Զո՛յգ ոստանիկաց, կամ զոյգ ոստուցեալ ի գործ պատերազմի. այսինքն նիզակակից՝ հեծեալ, ասպետ. ազատորեար. համհարզ. համահարզ.

Մերոյն Արտաշէսի հրամայեաց երթալ ի Պարսս հանդերձ իւրովք զոյգոստատօք. (Խոր. ՟Բ. 87։) (Ըստ յն. ζευγίτης այսինքն լծուոր, ամոլք, առ աթենացիս էր կարգ դասու զօրականաց զկնի ասպետաց)։


Զոշ

cf. Զօշ.

· Calfa

NBHL (2)

Յոռի. ցած. զազիր. անարժան. ամօթալի. անամօթ, (պ. զիշտ). որպէս եւ Զօշաքաղութիւնն է ամօթալի շահ.

Յորժամ ոք զայսմանէ բուռն հարկանէ զոշ խորհրդով, կտրէ խորհել, թէ յաճախեսցուք ի մեղս, զի շնորհքն բազմասցին։ Կա՛մ, իմա՛ Կոյր որպէս զխլուրդ,


Զով

adj. s.

fresh, cold;
cool, freshness

· Calfa

NBHL (2)

Ջուրն է նիւթ գիջային եւ զով։ Երկիր չորին է եւ զով։ Ջուր զով է եւ կակուղ. (Դամասկ.։)

Բաղանիքն այնպէս էին զով, իբրեւ թէ ամենեւին չէր ջեռուցեալ. (Ճ. ՟Ա.։)


Զովամարմին

adj.

chilly, sensible to cold.

· Calfa

NBHL (1)

Արգել զզովամարմին ծերութիւն նորա. (Եփր. մնաց.։)


Զովանամ, ացայ

vn.

to cool, to grow cool, to become cool.

· Calfa

NBHL (3)

Բոցն յաչաղութեան զովանալ. (Մագ. ՟Ի՟Ե։)

Յորժամ զովասցի (կաթսայն), յայնժամ ժողովեալ լնուն զնա ճանճք. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Բ։)

καταψύχω, ἁναψύχω refocillor, respiro Հովանալ, բարեխառնիլ ի ցրտութենէ, կամ ցրտով ի տօթի. ոգի առնուլ յերեսաց տօթոյ եւ ծարաւոյ. զիջանիլ ջերմութեան իրիք. պաղըշտծկիլ, հովահրիլ, հանգչիլ .... եւ պաղիլ. սօվումագ.


Զովարար

adj. s.

refreshing, cooling, refrigerative;
refreshment.

· Calfa

NBHL (2)

Առնել գինի ուրախարար ի բնութենէ ջրոյ զովարար. (Սկեւռ. աղ.։)

Աղբիւր զովարար՝ արդարութեան պասքելոցն. (Կիւրղ. խչ.։)


Զովացումն, ման

s.

refreshment.

· Calfa

NBHL (1)

Գալով այսր ... ի զովացումն՝ յաղագս տապոյ թշնամեացս. (Արշ.։)


Զովացուցանեմ, ուցի

va.

to refresh;
to give freshness;
to refrigerate.

· Calfa

NBHL (5)

Ո՞չ ապաքէն զտօթ զովացուցանէ ցօղ. (Սիր. ՟Ժ՟Ը. 16։)

Զանձինս մեղաց սաստկութեան զբոց զովացուցանել. (Նար. ՟Կ՟Ը։)

Բան զովացուցանօղ. (Մագ. ՟Ժ՟Դ. այսինքն (որպէս ասի անդ, ՟Ի՟Թ) փարատիչ, մխիթարական։)

Մերթ՝ իբր Ցօղացուցանել, այսինքն թրջել.

Զորս ծարաւի են այսմ գիտութեան, զոգացուցաք. (Մխ. դտ.։)


Զովողակից

s.

cf. Զովող.

· Calfa

NBHL (1)

(Աստուած) չունի զոք ընդ իւր զովողակից՝ իբրեւ զեղբայր կամ իբրեւ զընկեր, կամ իբրեւ զօտար ոք գործակից, այլ միայն զիւր զօրութիւնն եւ զիմաստութիւնն (զորդի), եւ զիւրոյ զբնութեանն զհոգին. (Եզնիկ.։)


Զուարակագլուխ

cf. Ցլագլուխ.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ Աղեքսանդրի լիցի զուարակագլուխն յորջորջեալ. (Մագ. ՟Հ՟Գ։)


Զուարափակ

cf. Զուարակափակ.

· Calfa

NBHL (1)

տեսանէին ի զուարափակի քաղաքորմի միոջ, զի խոտ համբարս մթերեալ էր. (Ագաթ.։)


Զուարճալի, լւոյ, լեաց

adj.

pleasing, recrea, tive, delectable, delicious, diverting, mild, agreeable;
jocose, merry, pleasant, jovial, smiling;
—ք, pleasures, enjoyments of this world.

· Calfa

NBHL (3)

Զողբալին, եւ զզուարճալին ազդեսցէ, թէ պահէ տէր զամենեսեան՝ որ սիրեն զնա, եւ զամենայն մեղաւորս սատակէ Տէր. (Նար. ՟Կ՟Ա։)

Մի՛ խաբիր ի խաբէութենէ զուարճալեացս. (Մաշկ.։)

ԶՈՒԱՐՃԱԼԻ τερπνός, ἁσπαστός delectabilis. որ եւ ԶՈՒԱՐՃԱՆԱԼԻ. Որ ինչ բերէ զզուարճութիւն. հեշտալի. հեշտալիք.


Զուարճալից

cf. Զուարճալի.

· Calfa

NBHL (3)

Լցեալ զուարճութեամբ. հրճուալից. ցնծալից. բերկրալից եւ զուարթագին.

Զուարճալից ուրախութեամբ բարգաւաճեալ. (Զքր. կթ.։)

Այսօր զուարթնոցն դասք ըստ զուարճալից իւրեանց անուանն խնդութեամբ երեւեալ տրտմազգեստիցն. (Սկեւռ. յար.։)


Զուարճախառն

adj.

mixed with joy.

· Calfa

NBHL (1)

Խառն ընդ զուարճութեան.


Զուարճական, ի, աց

cf. Զուարճալի.

· Calfa

NBHL (1)

Յընդունելութենէ զուարճականացն ի բաց կացին. (Փիլ. յովն.։)


Զուարճաձայն

adj.

sweet-throated.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զձայն զուարճալի, հեշտալի, ախորժալուր. կամ Որ ձայնէ զուարճութեամբ.


Զուարճանալի, լւոյ, լեաց

adj.

pleasing, enjoyable, fo be enjoyed;
cf. Զուարճալի.

· Calfa

NBHL (3)

ԶՈՒԱՐՃԱԼԻ որ եւ ԶՈՒԱՐՃԱՆԱԼԻ. Որ ինչ բերէ զզուարճութիւն. հեշտալի. հեշտալիք.

Զողբալին, եւ զզուարճալին ազդեսցէ, թէ պահէ տէր զամենեսեան՝ որ սիրեն զնա, եւ զամենայն մեղաւորս սատակէ Տէր. (Նար. ՟Կ՟Ա։)

Մի՛ խաբիր ի խաբէութենէ զուարճալեացս. (Մաշկ.։)


Զուարճանամ, ացայ

vn. fig.

to enjoy, to rejoice, to delight in any thing, to be delighted, to amuse one's self, to be diverted, to play;
to laugh, to jest, to divert one's self;
to flourish;
— սրտի, to rejoice one's heart, to solace;
— ընդ գեզ, to be delighted with beauty;
— իբրեւ զգալարի, to flourish like an herb;
զուարճացեալ ալիք, grey, hairs, hoariness.

· Calfa

NBHL (11)

Ընդ երեկոյս զուարճասցին։ Զուարճասցին յուրախութենէ իւրեանց։ Ի ճանապարհս վկայութեանց քոց զուարճացայ որպէս յամենայն ի մեծութեան. (Սղ.։)

Ընդ որոց թէ ընդ գեղն զուարճացեալք՝ զնոսա Աստուածս կարծիցեն. (Իմ. ՟Ժ՟Գ. 3։)

Յանձն իւր զուարճացեալ լինէր թագաւորն. յն. քաղցրութեամբ լինէր. (Եսթ. ՟Ա. 10։)

Յայնժամ թագաւորն զուարճացաւ յանձն իւր. յն. յոյժ բարեկրեցաւ. (Դան. ՟Զ. 23։)

Այլ մեք՝ որոց բանն է երկրպագեալ, թէպէտ եւ պարտ է զուարճանալ, բանիւն զուարճասցուք. (Ածաբ. ծն.։)

Ընդ ոչինչ այսքան ուրախանայ Աստուած, որքան ընդ մարդոյ ուղղութիւն եւ փրկութիւն. (Ածաբ. յայտն.։)

Զուարճասցին իբրեւ զխոտ ջրարբի։ Ոսկերք ձեր իբրեւ զդալարի զուարճասցին. (Ես. ՟Խ՟Դ. 4։ ՟կզ. 14։ տե՛ս եւ Սղ. ՟Ի՟Ե. 7։ ՟ձթ. 6։ Դան.։ 1։ Սիր. ՟Ա. 22։)

Այնչափ զուարճանայր ի բարկութիւն. (Իսիւք.։)

Ի վերայ այսոցիկ զհոգեւոր ուրախութիւնն զուարճանալ. (Լմբ. ժող.։)

ԶՈՒԱՐՃԱՆԱԼ. ἁναθάλλω, ἁνατέλλω, εὑθαλέω, ἁνθέω vireo, refloresco Ուռճանալ. դալարանալ, կանաչանալ, սաղարթանալ, ընձիւղիլ, ծաղկաւետանալ.

ԶՈՒԱՐՃԱՆԱԼ. ἁγαλλιάομαι, εὑθηνέω exulto, gaudeo, laetor Ուրախանալ, բերկրիլ, զուարթանալ. ցնծալ. ... տե՛ս (Ես. ՟ե. 4։ ՟ա. թգ. ՟իե. 36։ Ժող. ՟բ. 7։ Երեմ. ՟ժէ. 8։)


Զուարճացումն, ման

s.

rejoicing, happiness, delight;
flourishing anew, growing green again.

· Calfa

NBHL (1)

Զմիտս աստուածասիրացն զարթուցանել ի խրախամիտ զուարճացումն։ Փայլօղ գեղեցկագունութեամբ (ընծայել) զուարճացումն տեսանելեաց։ Անթարշամելի զուարճացմամբ տերեւոյն միշտ դալարանալ. (Պիտ.։)


Զուարճացուցանեմ, ուցի

va.

to rejoice, to recreate, to delight, to divert, to drive away melancholy, to amuse, to give pleasure.

· Calfa

NBHL (4)

Արուեստականք արարածք հեշտացուցանեն եւ զուարճացուցանեն զտեսաւորութիւնն. (Փիլ. այլաբ.։)

Նիւթականաւն զզգալին զուարճացուցանէ. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Զուարճացուսցէ զքեզ սիրտ քո յաւուրս մանկութեան քո. (Ժող. ՟Ժ՟Ա. 9։)

Լուսափայլ ողորմութեան քո շնորհք ծագեալ ի մէջ քառասնիցն՝ զուարճացոյց սուրբ զմանկունսն. (Շար.։)