character, letter.
· Calfa
Գրեն այլափոխ նշանադրոշմիւք։ Եւ նշանադրոշմիւք զատուցեալս է գտանել. (Նախ. թագ. ձ։)
iota, tittle;
point.
· Calfa
Գտին ամենեւին անգիր, զի եւ ոչ նշանախեց մի էր մնացեալ ի նմա. (Ճ. ՟Բ.։)
seeking signs of miracles.
· Calfa
Որ խնդրէ նշանս ի հաւատալ, եւ որ ի խնդիր է իմանալ զանյայտ նշանս. հրաշագէտ.
symbolically, allegorically, mystically.
· Calfa
Զորս շուրջ զքեւ նշանակաբար զարդարմունք օրինակացդ՝ ի բաց բացեալ, երեւեցո՛ մեզ բացափայլութեամբ. (Դիոն. եկեղ.։)
Պիւթագորաս նշանակաբար նկատել միշտ եւ՛ զաստուած եւ՛ զամենայն (զաշխարհ) ընդ թուով սովորեալ, սահմանեաց եւ զանձն (զհոգին)՝ թիւ զինքն շարժող. (Նիւս. բն.։)
cf. Նշանական.
· Calfa
Զանճառելին եւ խորհրդական աւանդութիւն գրոյ՝ զայն կոչէ նշանակական, որպէս ի ձեռն նշանակաց ցուցեալս։ Ի ձեռն խորհրդականացն կամ նշանակականաց օրինակելով հաստատէ. (Մաքս. ի դիոն.։)
fringed.
· Calfa
Կապեալ նշանաւ, կամ շքեղ նշանակօք՝ վառիւք եւ այլն.
Վերջաւորս փողփողեալս նշանակապ պալարակապ մետաքսիւքն. (Ագաթ.։)
cf. Նշանակաբար.
· Calfa
Նշանակաւ եւ վերածապէս երեւեալս, ի նշանակաւ աստուածաբանութեան ցուցանի. (Դիոն. երկն.։)
significative;
symbolic;
remarkable, worthy of note, notable.
· Calfa
Անուանի եւ նշանակաւոր հռչակեալ միաբանութեան գինարբուքն. (Փիլ. տեսական.։)
to signify, to denote, to betoken, to indicate, to declare, to notify, to express, to distinguish;
to signalize;
to characterize;
to note, to mark, to remark;
to figure, to represent, to mean, to signify, to have the sense or a meaning of;
to cross, to make the sign of the cross;
— զգինս, to quote;
— զվաճառս, to ticket.
· Calfa
Նշանակեալ՝ թէ որո՛վ մահու մեռանելոց իցէ։ Նշանակեաց հոգւովն՝ սով մեծ լինել։ Տալ տանել կապեալ մի, եւ ոչ ինչ վնաս զնմանէ նշանակել։ Առ ի թաղելոյ զիս նշանակեաց։ Ակնարկէ ակամբ, եւ նշանակէ ոտամբ։ Փողք նշանակաց՝ նշանակել ի մեզ։ Ոչ նշանակիցէ փողով։ Եթէ լեզուօք ոչ նշանակիցէք զբանն։ Հրովարտակ մի, ուր նշանակէր զմեզ նիզակակիցս եւ թիկունս իւր.եւ այլն։
Կնքեցեր զանօրէնութիւնս իմ ի քսակի, եւ նշանակեցեր՝ թէ ակամայ ինչ յանցեայ։ Մատեան նշանակել զտեղին։ Արիւնդ նշանակեալ ի վերայ տանց։ Օր նշանակելոյ եղիցի ձեզ։ Դուք նշանակեսջիք զնա, եւ մի՛ խառնակեսջիք ընդ նմա.եւ այլն։
Զանուանս իւրաքանչիւր ուսեալ, եւ ի վերայ տապանացն նշանակեալ էր. (Եղիշ. ՟Ը։)
Զոր նախանկար տեսութեամբ նշանակեալ Մովսէս խորանաւն, եւ այլն. (Շար.։)
σημαίνω, ἑπισημαίνω significo, assigno, designo, signum do διασαφέω declaro, explano ἑξηγέομαι refero, enarro, explico. Նշանակաւ իւիք յայտ առնել. նշանաւ իմն յայտնել. տալ իմանալ. ծանուցանել. ակնարկել. ազդել գրով կամ բանիւ. իմացնել, ցցնել, նշան տալ.
ensign, ensignor standard-bearer.
· Calfa
Եւ նշանակիրք ոչ առաքեալքն իցեն, եւ ոչ մարգարէք, այլ հրեշտակապետք. (Սեբեր. ՟Զ։)
signification, interpretation, meaning, sense.
· Calfa
Քանի՞ս ունի նշանակութիւնս հոմանունն. եւ թէ յաղագս որո՞յ նշանակութեան է բանն, եւ սահմանեալ զմի ի նշանակութեանց. եւ այլն. (Սահմ. ՟Ա։)
σημείωσις, σεμασία, τὸ σημαινόμενον significatio, significatum. Նշանակեալն իմաստ. միտք. դիտաւորութիւն.
commandant, chief;
general.
· Calfa
Յորժամ փողն նշանակէ զօրավարին, ամենայն ընդ միով նշանատրով դղրդեալ լինին. (Արիստ.։)
by signs;
— խօսել, to speak -;
— առնել ձեռամբ, to point at, to signify by hand.
· Calfa
Նշանացի խօսէր ընդ նոսա, եւ կայր պապանձեալ. (Ղկ. ՟Ա. 22։)
Շարժեաց զաջ ձեռն իւր, եւ նշանացի նմա զփափաքելի ճանապարհն ցուցանէր։ Ձեռամբ նշանացի արարեալ՝ հրաման տայր նոցա երթալ. (Վրք. հց. ՟Զ. ՟Ի՟Զ։)
showing a sign, signal-giving;
formula.
· Calfa
Ցուցիչ կամ ցուցակ նշանաց. կարգեալ որպէս նշան յայտարար իրաց ինչ.
signed, marked with a sign;
special, signal, famous, remarkable, notable;
symbolic, mystical;
ensign-bearing;
նաւ մի —աւ դիոսկորացւոց, a ship bearing the sign of Castor and Pollux.
· Calfa
Կապեալ մի նշանաւոր, որում անուն էր յեսու բարաբբա։ Գրեցան անուանք նշանաւորացն քսան։ Յաւուր նշանաւորի տարեկանաց մերոց (յն. բարենշան). (Մտթ. ՟Ի՟Դ. 16։ ՟Ա. Եզր. ՟Ը. 50։ Սղ. ձ. 4։)
Դրոշմեալս՝ հրով նշանաւորս որմզդական դիցն. յն. նկարագրեալ դրոշմել, եւ հրով ի մարմին նշանաւորաւ Դիոնիսի. (՟Գ. Մակ. ՟Բ. 14։)
Եւ ինքն գլխանոց ագուցեալ երկաթի՝ նշանաւորօք վերջօք. (Խոր. ՟Ա. 10։)
ἑπίσημος, εὕσημος, παράσημος, -ον signatus եւ insignis. Ունօղ յինքեան զնշան ինչ որոշիչ յայլոց. նշանակեալ նշանաւ իւիք. որոշեալ. երեւելի. յայտնի.
to put a sign or mark upon, to sign, to mark, to brand;
to make a sign;
to promise in marriage, to affiance, to betroth.
· Calfa
Նշանեցաւ ի մեզ լոյս երեսաց քո տէր. Երես հօր՝ որդին, եւ լոյս որդւոյ՝ առաքեալ սուրբ հոգին. որով կնքեալք, եւ այլն. (Գէ. ես. ի Կիւրղէ.։)
σημειόω, ἑπισημαίνω signo, designo, insignio. Նշան տալ՝ դնել. նշանաւ իւիք որոշել. կնքել. տպաւորել.
Առցեն յարենէ անտի, եւ նշանեսցեն ի վերայ սեմոցն չորեցունց։ Զգո՛յշ լեր ի նշանեալ բորոտութենէ. (Եփր. ծն. եւ Եփր. օրին.։)
Ի նշանացեալ տեղին բացեալ՝ գտանէին զզէնն Քրիստոսի. ուր իմնա՛, կամ ընթերցի՛ր, նշանեալ։
ՆՇԱՆԵԼ. որպէս Հարսնախօսլ. խօստանալ ի հարսնութիւն.
Պահեա որպէս զաւանդ զկոյսս զայս, որ հարսնացեալ է միածնի քո, եւ նշանեալ է կենսատու խաչին որդւոյ քո. (Հ. հոկտ. ՟Ե.։)
Նշանեաց լուռ կալ եւ աղօթել. (Ճ. ՟Բ.։)
to confound, to put to shame, to expose to public censure or to the ridicule of everyone, to ridicule, to cry down, to defame, to slander, to lampoon;
to lead in triumph.
· Calfa
Յայտ յանդիման խայտառակեաց՝ նշաւակեալ զնոսա յանձին իւրում ի յարութեան։ Սոքա են նշաւակեալք (անձամբ զանձինս). (Կող. ՟Բ. 15։ Յուդ. 19։)
Զարբանեակս սատանայի բազում զղջմամբք ամաչեցուցեալ նշաւակէ աստ եւ ի հանդերձելումն. (Փարպ.։)
Տիբերի կայսեր հնազանդեալ զպանոնիացիս՝ նշաւակեցաւ. (Եւս. քր. ՟Ա։)
Իբրու թէ (ոք) քաջաղեղն զինուորաց զնպատակն նշաւակեալ. (Մագ. ՟Ա.։)
spectacle, laughingstock;
shame, ignominy, opprobrium;
nickname, by-name;
hardy deed.
· Calfa
παράδειγμα, παράσημον traductio, ignominia, prodigium, facinus. Խայտառակութիւն. գործ ամօթալի. գործ նշանաւոր՝ անկարգ կամ արտաքոյ կարգի. առակ նշաւակի. ծանականօք.
host-box.
· Calfa
Անօթ ի պէտս գործելոյ զնշխար պատարագի, որպէս գուժ. կամ պահելոյ զգործեալն՝ որպէս կուժ, կամ որպէս սափորն մանանայի, եւ կամ որպէս տուփ.
to rise, to rise against, to revolt, to rebel, to mutiny, to rise in insurrection;
to reject, to despise;
— զոք, — ի ներքուստ ձեռին ուրուք, to shake off the yoke, to free or rid oneself from another's domination.
· Calfa
Նշխահեաց մովաբ զԻսրայէլ։ Նշկահեաց արքայն Մովաբու զարքայն Իսրայէլի։ Արքայ Մովաբու նշկահեաց զիս։ Նշկահեաց եդոմ ի ներքուստ ձեռին Յուդայ։ Նշկահեաց զարքայն Ասորենստանի, եւ ոչ ծառայեաց նմա։ Յո՞ յուսացեալ նշկահեցեր զիս։ Նշկահեաց Սեդեկիա զարքայն բաբելացւոց. (՟Դ. Թագ.։)
Նշկահեալ զկայսերբ՝ յղէ առ շապուհ. (Արծր. ՟Ա. 14։)
Նշկահեալ եւ ի բաց ընկեցեալ զազգն. (Խոր. ՟Բ. 7։)
Արեգակն իբրեւ ետես զտէրն նշկահեալ, պակասեցաւ. (Կոչ. ՟Դ։)
Յուսիկ իբրեւ զախոյեան նահատակ ի տղայութենէ տիոց նշկահէր՝ աներեւոյթ թշնամւոյն յաղթութեամբ սպառնացեալ. իմա՛ կամ ընթերցի՛ր, ի տղայութեան տիոցն շկահեր. կամ թէ զդէմ ունէր թշնամւոյն։
ἁθετέω rejicio, sperno, despcio, praevaricor, rebellor. եւս եւ ὐπερφονέω insolesco ἁτιμάζω dedignor ἑπιβουλέω insidias struo եւ այլն. Շկահել իբր շառաչմամբ՝ սիգալով՝ խրոխտալով. մերժել. անարգել. արհամարհել. անգոսնել. թօթափել զլուծ. ընդվզիլ. վտարանջել. ապստամբիլ. չսեպել. սայպել, թօթվել, գլուխ վերցընել.
vn. va. to glitter, to glisten, to shine, to sparkle, to flash.
· Calfa
ՆՇՈՂԵՄ. չ. Լուսափայլել. պայծառանալ.
light, shining;
reflex, glimmer;
— խնդութեան, ray or beam of joy;
աղօտ, մռայլ —, faint glimmer, dim light.
· Calfa
Մեծի լուսոյ աղօտ նշոյլք։ Կատարեալ լուսոյն նշոյլք։ Եւ ոչ փոքր ինչ նշուլիւք մտացդ պայծառանաս. (Առ որս. ՟Է։)
Ի նշոյլ սրոյն կափուցեալք զաչս. (Նիւս. մկ. բեթղ.։)
Առաջի նշոյլի միոյ նորա իբրեւ զխաւար համարեալ է։ Ի ծորմանէ նշոլից ծայրագոյն լուսոյ քո. (Բենիկ.։)
ՆՇՈՅԼ կամ ՆՇՈՅՂ. որ եւ ՆՇՈՂ կամ ՆՇՈԼ, ի, ից կամ աց. ἁπαύγασμα , ἁστραπή, σπινθήρ, μαρμαρυγή splendor, radius, fulgor, nitor եւ այլն. եւ բայիւ ἁντιλάμπω , στίλβω splendeo, fulgeo. Շող եւ շողիւ, ցոլք եւ արծարծումն լուսոյ արեգական, ճրագի, բոցոյ. ճառագայթ. ճաճանչ. փայլակն. փայլիւն զինուց, եւ կայծ՝ զգալի կամ իմանալի.
cf. Նշուլափայլ.
· Calfa
ՆՇՈՒԼԱԶԱՐԴ կամ ՆՇՈՂԱԶԱՐԴ. Նշողիւք զարդարեալ. լուսաւոր, լուսատու. մաքրափայլ.
Նշուլազարդ մաքրութեամբ զտեալ զմռայլս մեղաւորս. (Նար. ՟Խ։)
cf. Ողբերգութիւն.
· Calfa
Ողբերգութիւն՝ նոխազերգութիւն ասի ըստ յունականին։ Զողբերգութիւն յայն սակս ասացին նոխազերգութիւն, զի յողբերգութիւնս իւրեանց՝ ի սկսանելն եւ ի կատարելն՝ նոխազօք մեծարեալ լինէին. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)
respiratory;
cf. Շնչաւոր.
· Calfa
Ոչ կատարեալ ի սորա է շունչ (այսինքն հոգի), այլ մասն ինչ շնչական ներգործութեան. (Նիւս. կազմ. ՟Լ՟Բ։)
Դժուարեալ գլփինն՝ ընդ նմա թ զոգիսն երեւի հանել, շնչական կապանացն ի մարմնոյն բռնութեամբ լուծեալ. (Փիլ. լիւս.։)
Առնուլ զնոյ հանդերձ ընտանեօքն, եւ ամենայն շնչականօք ի տապանն։ Հանդերձ ամենայն շնչականօք՝ տարեւոր ժամանակօք նաւակաց պահեալ. (Ագաթ.։ Կորիւն.։)
Ի շնչականացն որոշեցեր, հոգւով իմանալեաւ խառնեցեր։ Ո՛վ շնչականդ ի բանականաց. (Նար. ՟Ե. ՟Ը։)
Նախահայրն (զկնի մեղաց) թուեցաւ ընդ շնչականսն՝ մինչեւ յայն, որ բանն աստուած պատարագեցաւ։ Անկեալ ընդ շնչականսն ճարակի. (Ճ. ՟Ա.։)
Յերեւելի սխալանաց մաքրիլ եւ յաներեւոյթ շնչական ախտից. (Ոսկիփոր.։)
Անզգամն մատնէ զշնչականն յաղագս զգալեաց։ Շնչական ոյժք, եւ այլն. (Փիլ.։)
Խօթացեալ ինչ ի շնչականացն մասնկանց՝ փոքր եւ խիտ շնչեմք։ նոյն շնչերակք՝ ձայնական համանգամայնզ եւ շնչական գործարան. (Նիւս. բն.։)
Հոգւով բերանոյ նորա ... ո՛չ ոգի ի ձեռն շնչականն գործեաց յառաջ խաղացեալ. (Աթ. ՟Թ։)
out of breath, faint, senseless, exanimate, lifeless;
cf. Շնչարգել.
· Calfa
Ոյր շունչն իցէ կապեալ. նուազեալ. իբր անշնչացեալ.
Որ ես ապաւէն շնչակապ եւ հոգէհան թալկացելոց. (Մարաթ.։)
having the breath of life, breathing.
· Calfa
Շնչակեացք կշռեալք ընդ բանականս՝ խոտան են. (Վրդն. ծն.։)
Մարդն առաջին արիւնաւոր եւ շնչակեաց կենդանի հաստատեցաւ հոգեւորեալ. (Տօնակ.։)
breathing together;
of the same mind or feeling, unanimous.
· Calfa
Միաւորութիւն է պատճառ շնչակցութեան եւ կրակցութեան. քանզի եւ միննզ ըստ մասին՝ այսպիսի է մի, միաւորեալ ըստ մասանց, եւ շնչակից՝ ըստ հաղորդութեան առաջնոյ պատճառի. (Մաքս. ի դիոն.։)
air-hole, vent-hole, draft-hole.
· Calfa
Մին (ի գազանացս) հանապազ հուր շնչէ, որոյ ետ աստուած բնութիւն միշտ ընդ երկիր շնչալ. (Լմբ. իմ.։)
to be animated, to live, to breathe, to respire.
· Calfa
ψυχόομαι, ἑμψύχουμαι animor. Շնչաւորիլ. շնչաբերիլ. շնչել. կենդանանալ. հոգեւորիլ.
Կաւոյն շնչանալ, եւ ընդ տիեզերս շրջիլ՝ ինքնակամ գնալով. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ։)
Յորում է շունչ կենդանի. որք կտրեն շնչանալ։ Ի վատթարին կեայ մարդն ցանկութեամբք եւ հեշտութեամբք, եւ ամենեքումբք՝ որովք խնդայր շնչացեալ. իսկ յառաքինւոջն մեռան։ Մանկանցն ծնունդ՝ ի սուրբ աջոյդ քումմէ ի ներքս ի միասին հաստատեալ շնչանայ. (Փիլ.։)
Եւ ահա շնչանայր վերստին մանուկն՝ ի դժոխոցն դարձեալ դրանց. (Սկեւռ. լմբ.։)
mortal;
adj. adv. quite out of breath, panting for breath;
— առնել, to put out of breath;
— լինել, to put oneself or to be out of breath, to be panting or gasping;
— ընթանալ, to run oneself out of breath.
· Calfa
to animate, to give a soul to, to cause to breathe, to vivify.
· Calfa
Շնչացուցանել՝ որք կարեն շնչանալ։ Կենդանածնել եւ շնչացու. ցանել զմարմինն մաքրագոյն հոգւով. (Փիլ.)
Օդս շնչացուցանէ զժողովեալ արարածսն. (Փիլ.։)
ψυχόω, ἑμψυχόω animo, animum induo. Տալ շնչանալ. շունչ եւ հոգի շնորհել. շնչաւորել. հոգիաւորել. կենսացուցանել. կենդանածնել.
respiring, breathing, living, animal;
carnal, sensual, gross;
spiritual;
— գործիք, wind instruments.
· Calfa
առաքեալքն դիրք եւ օրէնք շնչաւորք լեալ շնորհօք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 1։)
Փչէ զկենդանութիւն յամենայն մարմինս, եւ ինքն առեալ մարմին շնչաւորի մարդկային ազգէ. (Եփր. ծն.։)
wind-pipe, trachea, throttle;
lung.
· Calfa
Երկու են ամանք. երակ, եւ շնչափողք. երակն՝ արիւն առաւել ունի քան զշունչ. իսկ շնչափողքն շունչ առաւել քան զարիւն։ Հնչումն. յոր եւ գործի ի բնութենէս՝ կազմեալ ի ձեռն այնր՝ որ ասի խոշոր՝ շնչափողոյն, բերանոյ, եւ լեզուոյ։ Շուչն ոռոգելով զշնչափողսն. (Փիլ.։)
Շնչափողն ի ծածուկ ի ներքս ամրացեալ՝ զիա՞րդ անդադար ունի զօդոցն եւ զշնչոց տալ եւ առնուլ զմատակարարութիւն։ Ի մենակ հողոյ լինել ոսկերացն կարծրութիւն, եւ շնչափողոյն փափկութիւն. (Կոչ. ՟Դ. ՟Ժ՟Բ։)
to breathe, to respire, to puff;
to blow;
to inspire;
to exhale, to emit;
— զօդ, to breathe, to take breath, to respire;
զհուր —, to send forth or emit fire, to break into a volcanic eruption;
— չարախօսութիւն, to whisper in the ears, to accuse in secret;
շնչեսցեն հողմք, let the winds blow;
let the storm rage;
շնչէ հողմն ուժգին, the wind blows hard;
շնչեաց հողմն աջողակ, a fair or favourable wind arose.
· Calfa
Վեսուբ լեառն ի գլխոյ շուրջ զդեղսն եւ զքաղաքսն այրեաց։ Յողիացւոց կղզիսն հուր շնչեալ երեւեցաւ. (Եւս. քր. ՟Բ։)
Հաստատուն կերակուրն շնչեցեալ ի նմանէ. (Յհ. իմ. երեւ.։)
Խօթացեալ ինչ ի շնչականացն մասանց, փոքր եւ խիտ շնչեմք. (Նիւս. բն.։)
artery;
— թոքային, pulmonary -.
· Calfa
Շնչերակքն ի խոնարհ կողմն զմարմինն ճնշէ, զի որ ի ներքսն իցէ՝ բռնադատեալ ուժով ի վայր բերցի. (Շիր.։)
Հագադ շնչոյն ի տրտմութենէն թանձրացեալ՝ լնոյր զանցս շնչերակացն. (Անան. ի յովնան.։)
breath, puff, wind;
whistling;
respiration, breathing;
inspiration.
· Calfa
Խոտն ոչ կարէ կալ առաջի հրոյն շնչման. (Իսիւք.։)
Համարըձակութեանն շիջեալ լապտեր՝ շնչմամբ վիշապին. (Նար. ՟Լ՟Ե։)
Տեսանէ ինձ մի, զի ելանէր ի լեառն ստէպ շնչմամբ (ռմկ. (Քշալով). Հ=Յ. դեկտ. ՟Ա.։)
s. zool. otter;
— ծովային, sea-otter, kind of seal;
cf. Վիշապաձուկն.
· Calfa
κύων, κυνίσκος canis aquatilis sive marinus, cyniscus, asellus եւ այլն. Շուն ջրային կամ ծովային. չորքոտանի ի ջուրս՝ որպէս շուն մազոտ. ջրշուն, ջրի շուն. սու քէօփէլի, գըլլը պարագ. ըստ յն. շուն, կամ շնիկ ասի. (ա՛յլ է եւ քէօփիկ պալըղը ).
dog's-dung.
· Calfa
Զշնփինն եւ զհին դոզ մարդոյ յիրար խառնեալ՝ սրսկեցին շուրջ զտնկովն. (Վստկ. ՟Ղ՟Թ։)
to whisper, to speak low, to murmur;
to hum, to mutter, to grumble;
— են ականջք իմ, my ears ring or tingle.
· Calfa
Ետես դաւիթ, եթէ շշնջեն ծառայք նորա։ Զինէն շշնջէին ամենայն թշնամիք իմ։ Որ շշնջեն զանիրաւս, ոչ ծածկեսցի։ Մատուցեալ շրշնջէ առ անշնչին. (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Բ. 19։ Սղ. ՟Խ. 8։ Իմ. ՟Ա. 8։ ՟Ժ՟Գ. 17։)
ψιθυρίζω mussito, susrro. Շշունջս առնել. շչելով խօսել. քրթմնջել. տրտնջել. հծծել. քըսփըսալ, փըսփըսալ, քթին տակէն մըռըլտալ.
noise, racket, uproar, clatter, hubbub, tumult.
· Calfa
Եհաս շշուկ մահու յամենայն քաղաքիս ծանրացեալ յոյժ. (՟Ա. Թագ. ՟Ե. 11։)
ՇՇուկ եւ աղաղակ ի քաղաքն լնոյր։ Եհաս ի լսելիս շշուկ երկիւղի գալստեանն յուլիանոսի. (Ճ. ՟Ա. Ճ. ՟Բ.։)
զայս շշուկ առեալ մօր որդւոցն զեբեդեայ՝ խնդրէր որդւոցն զգահերիցութիւն. (Լմբ. վերափոխ.։)
to evaporate, to vaporize.
· Calfa
Ջուր ջեռեալ եւ շոգացեալ՝ լինի օդ. (Նիւս. բն.։)
ἑξατμίζομαι in vaporem solvor, evaporo, -or. Շոգիանալ. լուծանիլ ի շոգի.
vapour, exhalation;
breath;
cf. Ընդունարան.
· Calfa
Ոչ ոք յղփացեալ կարէ զխոնարհութիւն զգենուլ. վասն զի ծանրացեալ շոգոյս ի շարժմունս մարմնոյս՝ յաղթէ մատցս. (Եփր. ի յովսէփ.։)
ՇՈԳԻ. որպէս Շող լուսոյ. ճառագայթ. ճաճանչ. (յն. ագդի՛ն վերծանեալ իբր ադմի՛ս, ադմօ՛ս ).
ἁτμός, -μή, -μίς vapor, halitus, exhalatio. (լծ. սիք. յն. փսիքի՛ ). որ եւ ՇՈԳՈԼԻ, ԳՈԼՈՐՇԻ. Խոնաւ հիւթ իբր ոգի կամ սիւք ամենայն իրաց՝ ջերմութեամբ հրոյ եւ արեւու եւ շնչոյ վերացեալ յօդս եւ ցնդեալ. որ լինի նիւթ ամպոց. գոլոշտիք.