Definitions containing the research թ : 10000 results

Լայնացուցանեմ, ուցի

va.

to widen, to enlarge, to extend;
to dilate, to stretch;
to unfold, to unrol, to draw out, to spread, to open.

· Calfa

NBHL (1)

Ծով լայնացուցանէ զբերանն, բազում ինչ գոչէ, եւ թքանէ զփրփուրն արտաքս. (Պիսիդ.։)


Լայնեմ, եցի

va.

cf. Լայնացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (6)

Լայնեն զգրապանակս իւրեանց. (Մտթ. ՟Ի՟Գ. 5։)

Եթէ լայնես նեղութեանս, անդորրիչ ես. (Նար. ՟Հ՟Զ։)

Տրտմութիւն նեղէ զմարմինն, եւ ուրախութիւն լայնէ եւ ընդարձակէ. (Բրսղ. մրկ.։)

Լայնել քեւ բարի զնրբութիւն ծածուկս խորհրդոց. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)

Որպէս եւ կր. պէսպէս նմանութեամբ.

Մի՛ լայնիր շրթամբք քով. (Առակ. ՟Ի՟Դ. 28.) այսինքն մի ընդարձակեր զբանս շատախօսութեամբ, կամ մի՛ լինիր անդուռն բերան։


Լայնափողոց, աց

s. adj.

wide street;
of wide streets.

· Calfa

NBHL (1)

Ընթանան ամենեքին կամ ըստ լայնափողոցս, եւ կամ ըստ նեղափողոցս. (Նիւս. կազմ.։)


Լայնեղունգն

adj.

having wide nails (human), hoofs (horses).

· Calfa

NBHL (1)

Մարդ է ուղեւորագնաց լայնեղունգն, (կամ լայնեղունկն). (Սահմ. ՟Գ։ Անյաղթ պորփ. Դամասկ.։)


Լայնեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Լայնացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Լայնեցուցանել զբարբառ շրթանցն շատախօսութեամբն. (Լմբ. առակ.։)


Լայնիմ, եցայ

vn.

to be widened, enlarged, extended;
— շրթամբք, to prate, to chatter, to blab, to croak;
— ամենայն անցաւորաց ճանապարհի, to abbandon, or prostitute one's elf to every passer by.

· Calfa


Լայնշի

adj.

rather large, wide;
flat.

· Calfa

NBHL (1)

Թռչուն ջրասէր.. . ունի ոտս լայնշիս մշկեղէնս, զի լիցի նմա ի ջուրն ի նմանութիւն ղեկաց. (Վեցօր. ՟Ը։)


Լայնումն, ման

s.

cf. Լայնութիւն.

· Calfa


Լայնտերեւի, ւոյ

s. bot. catalpa.

· Calfa

NBHL (1)

Նոճի ոչ բազում, եւ շոճի, եւ լայնատերեւի սակաւ թերեւս գացէ ոք. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)


Լանջաբերձ

adj.

high breasted;
up to the breast.

· Calfa

NBHL (1)

Բարձր լանջօք. եւ բարձր ըստ նմանութեան լանջաց.


Լանջագեղ

adj.

that ornaments the neck.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ինչ դնի ի գեղեցկութիւն եւ ի զարդ լանջաց.

Միթէ մոռասցի՞ հարսն զզարդ իւր, կամ կոյս զլանջագեղ կամար իւր. (Երեմ. ՟Բ. 32. յն. մի բառ. լանջակապ, կա մկրծկապ.)


Լանջակողմն, մանց

s.

the shoulder (that part of a mountain which lies between the summit and the middle).

· Calfa

NBHL (2)

Այն կողմն լերին որ ըստ դրից կամ ըստ բարձրութեան ունի զնմանութիւն լանջաց.

Ի լանջակողմանսն, կամ ի սարահարթ տեղիս։ Ընդ քարաժեռ կողճուտ տեղիս լանջակողմանցն։ Ի վերայբարձրաւանդակի լանջակողմանս։ Ի փոքր լանջակողմանն։ Ի լանջակողմանն լերին. (Փարպ.։)


Լանջապահ

s.

corselet, habergeon, cuirass, breastplate.

· Calfa

NBHL (3)

Լանջապահ պղնձի տախտակացն։ Զիւրեաւ տախտակափակ լանջապահս. (Յհ. կթ.։ Արծր. ՟Ա. 5։)

Բարձրապանօք մորթեղինօք, եւ լանջապանօք զմրմինս իւրեանց պնդէին. (Պտմ. աղեքս.։)

Լանջապանակ երկաթագամ տախտակօք կրծիցն. (Յհ. կթ.։)


Լանջապան

cf. Լանջապահ.

· Calfa

NBHL (3)

Լանջապահ պղնձի տախտակացն։ Զիւրեաւ տախտակափակ լանջապահս. (Յհ. կթ.։ Արծր. ՟Ա. 5։)

Բարձրապանօք մորթեղինօք, եւ լանջապանօք զմրմինս իւրեանց պնդէին. (Պտմ. աղեքս.։)

Լանջապանակ երկաթագամ տախտակօք կրծիցն. (Յհ. կթ.։)


Լանջապանակ, աց

cf. Լանջապահ.

· Calfa

NBHL (3)

Լանջապահ պղնձի տախտակացն։ Զիւրեաւ տախտակափակ լանջապահս. (Յհ. կթ.։ Արծր. ՟Ա. 5։)

Բարձրապանօք մորթեղինօք, եւ լանջապանօք զմրմինս իւրեանց պնդէին. (Պտմ. աղեքս.։)

Լանջապանակ երկաթագամ տախտակօք կրծիցն. (Յհ. կթ.։)


Լանջք, ջաց

s. pl. lungs, breast, chest;
throat, thorax.

· Calfa

NBHL (4)

Ձեռքն եւ լանջքն եւ բազուկքն իւր արծաթիւք։ Մէջք նորա եւ բարձք պղինձ։ Փոքր մի հանգուցանիցես զձեռն քո ի վերայ լանջաց։ անկեալ զլանջօքն յիսուսի։ Զվակաս զուսովք եւ զլանջօք։

Ի վերայլանջաց եւ որովայնի քո գնասցես։ Դու՞ ագուցեր ձիոյ զորութիւն, եւ փառս լանջաց նորա զյանդգնութիւն։ տե՛ս եւ ԵՐԲՈՒԾ։

Ընդ քայռս պերճութեան լանջացն. (Նար. ՟Լ՟Գ։)

Յիսուսի թագաւորին վակաս լանջաց սուրբ յովհաննէս. (Շար.։)


Լաշկամաշկ

cf. Լեշկամաշկ.

· Calfa

NBHL (1)

Շրջեցան լաշկամաշկօք եւ մորթովք այծենեօք. (Եբր. ՟Ժ՟Ա. 37։)


Լապտերակալ

s.

lantern-bearing.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ունի եւ կրէ զլապտեր՝ իրօք կամ նմանութեամբ.


Լաստակոտոր առնեմ

sv.

to break, or take to pieces, or destroy a raft or ship;
to sink.

· Calfa

NBHL (1)

Ծանրաբեռն ծանրութիւն մղերն լաստակոտոր զգուբս մաղոցն առնիցէ. (Վեցօր. ՟Ը։)


Լաստափայտ, ից

s.

float or raft of timber;
ship.

· Calfa

NBHL (1)

յոյսաշխարհի ի լաստափայտն ապաւինեալ՝ եթող աշխարհի զաւակ լինելոյ. (Իմ. ՟Ժ՟Դ. 6։)


Լաստեմ, եցի

va.

to build or construct;
to put in a serviceable state;
to get ready.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ պօղոս զայսչափ վայրս լաստեաց, զմտաւ ած թէ եւ այլքն որչափ ինչ գործեցին. (Բրսղ. մրկ.։)


Լատին, ի

adj.

latin;
— բարբառ, the latin language;
— եկեղեցի, the latin church.

· Calfa

NBHL (1)

Գտաք ի լատին բարբառ եզական լինել զբառս զայս. (Երզն. մտթ.։)


Լատինացի

adj. s. latin, roman.

· Calfa

NBHL (1)

Գտաք ի լատին բարբառ եզական լինել զբառս զայս. (Երզն. մտթ.։)


Լատրատեմ, եցի

vn.

to bark;
to speak ill of.

· Calfa

NBHL (1)

Ատեն սրտիւ, եւ լատրատեն շրթամբք։


Լար, ից

s. mus. geom.

string, packthread, twine;
line, rope;
galloon, ribbon;
snare, gin, noose;
bird-cage;
opisthotones, contraction of the tendons of the neck;
cf. Լորցք;
back-bone, or spinal marrow: 30 anciently 60 stadia or furlongs among the Egyptians;
chord, string;
լար անյարդար, a false chord;
chord.

· Calfa

NBHL (13)

Հատին զլարս կրին։ Զլարեօքն ծիրանեօք։ Լար արծաթոյն։ իբրեւ զլար կարմիր են շւրթ քո։ Լարս ձգեցին որոգայթ ոտից իմոց։ Ի ձեռին իւրում ունէր լար երկրաչափ։ Մասն ժողովրդեան իմոյ լարով չափեցաւ։ Դնիցես նշանակ զլարդ կարմիր։ Ո՞վ արկ ի վերայ դորա լար։ Ի ձեռին նորա էր լարշինողաց. եւ այլն։

Ոմանք զլարիւ կամ զլարիւք (այսինքն ըզկախեալ չուանօք) անկեալ ննջէին, ոմանք յոտանաւորյոտանաւոր տքիութեամբ զգիշերն անցուցանէին. (Եփր. պհ.։ Մանդ. Գ։)

Կտրեա զլարսն, եւ ոչ ըմբռնիս յորոգայթն. (Ոսկ. գծ.։)

Որպէս զոչխարըս մորթէին, լարս ի թիկանցըն հանէին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)

Որպէսքանոն՝ հիւսան, եւ լար որմածութեան. (Սարգ. յկ. Թ։) զլարճարտարութեան շինողաց ի ձեռն առեալ՝ հիմունս յօրինէր. (Ագաթ.։)

Որոգայթ լարեալ լարիւք. Հաղբ. թակարդ.

Կտրեցի լար խաբեութեան ի մահ որսողին։ Զլարն չէ լարիւս թակարդի. (Նար. Ղ. եւ Նար. երգ.։)

σχυνίον, σπαρτίον funiculus, funis, filum. Առաստան. պարան ի կանեփոյ կամ յայլ նիւթոց. ապաւանդակ. տոռն. չուան. թել.

թել նուագարանի, կամ աղիք. թել. (յն. խօրդի՛. χορδή . լտ. քօ՛ռդա. chorda ).

Լարս առանց բժշկութեան. տեսակ էայս օձից, որ լար կոչին բարակ։ Ուստի եւ Հին բռ.

Լարս առանց բժշկութեան. տեսակ էայս օձից, որ լար կոչին բարակ։ Ուստի եւ Հին բռ.

Լարս առանց բժշկութեան. յն. ὁπισθότονος , յետաձգանք. որով ոմանքիմանան կապանս՝ ձեռս ի յետս կաշկանդիչ. այլ կրծումն պարանոցի յուսս կոյս. այլք խածուած կամ հարուած օձի. եւ ըստ այսմ գրէ Վրդն. օրին.

Լարս առանց բժշկութեան. յն. ὁπισθότονος , յետաձգանք. որով ոմանքիմանան կապանս՝ ձեռս ի յետս կաշկանդիչ. այլ կրծումն պարանոցի յուսս կոյս. այլք խածուած կամ հարուած օձի. եւ ըստ այսմ գրէ Վրդն. օրին.


Լարաբաժին

adj.

measured with a surveyor's chain;
measurement;
— առնել, to measure with the chain, to lay out by the line, to survey, to parcel out;
— առնել զերկիր, to divide, to portion, or to measure out the land;
— բաժանիլ, to be divided, or measured by line.

· Calfa

NBHL (1)

Անկիցին ի նմա լարաբաժինք աւերակի. (Ես. ՟Լ՟Դ. 11. յն. լար երկրաչափութեան։)


Լարագիր առնեմ

sv.

to take the measurement and plan.

· Calfa

NBHL (1)

Լարագիր արար զտեղին, եւ եթող պատուհանս. (Ճ. ՟Ա.։)


Լարախաղ

s.

cf. Լարախաղացութիւն.

· Calfa


Լարախիլ

s. adj. puppet-show man.

· Calfa

NBHL (1)

Լարախելքն՝ մին թել խլելով (այսինքն քարշելով) ի լարիցն շարժեցուցանեն ըզկենդանւոյն զպարանոցն եւ զձեռսն ուսովք. (Արիստ. աշխ.։)


Լարաձիգ չուանք

s. mar. braces, brails;
tackle, cordage.

· Calfa


Լաց

s.

tears, weeping;
cf. Լալիւն.

· Calfa

NBHL (2)

Մնչդեռ նորածին իցէ, մանկանցն յայտարարութիւնքն եւ նշանք լացն եւ աղաղակն. (Պղատ. օրին. ՟Է։)

Տեսանեմ զարտասուս անդադար, եւ լաց անմխիթար։ Վաստակել պարտ է, եւ հնարիւք ածել յինքն զլացն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Բ. եւ ձ։)


Լաւաբարոյ, ից

cf. Բարեբարոյ.

· Calfa

NBHL (1)

Ասացեր լաւաբար իմաստութեամբ։ Կռուեալք լաւաբար, եւ զքաջութիւն գործոյ ցուցեալ. (Փարպ.։)


Լաւագոյն

adj.

better;
— առնել, to ameliorate, to make better, to improve;
— վարկանել համարել, to consider highly, to prefer;
— կեանք, the future life.

· Calfa

NBHL (8)

Ոչ գոյր ասէ լաւագոյն քան զշաւուղ յիսրայէլի։ Լաւագոյն աստ ոչ զբարւոյ նչ ասէ, այլթէ ուժգին էր զօրութեամբ, եւ առողջ մարմնով. (Կիւրղ. թագ.։)

Զչարն միշտ պարտ է տանջել, զի լաւագոյն լինիցի, եւ ոչ թշուառական. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ։)

ի լաւագունից ոմանց։ Պաշտմամբ լաւագունիւ առ ի նմանէ մեծարեայ. (Յհ. կթ.։)

Հանապազ լաւագունացն ցանկութիւն իշխանութեամբ եւ զօրութեամբ ունի զվայելս ցանկալեացն արհամարհել. (Բրս. հց.։)

ԼԱՒԱԳՈՅՆՆ, գոյնքն. գ. Լաւութիւն. ուղղութիւն.

Մաղթել դառնալ ի լաւագոյնսն. (Յհ. կթ. որ ասի, ի լաւ անդր, ի լաւն։)

արծարծմամբ լաւագունիցն հասից յառաջին ծայր կատարելութեանն. (Պիտ.։)

Զնոյն ծառայութիւն ծառայեցաք, թրեւս քեզ լաւագոյն քան զառաջնոցն. (Եղիշ. ՟Բ։)


Լաւախօս

adj.

fair-spoken or sweet-spoken, courteous.

· Calfa

NBHL (1)

Լեզու լաւախօս ղաճախէ զբարեկամութիւնս. (Սիր. ՟Զ. 5։)


Լաւակամ

adj.

well-minded, well-meant.

· Calfa

NBHL (1)

Լաւակամ համամիտ համախոհութեամբ ի սէր իւր կապակցելով Յհ. (կթ.։)


Լաւակն

adj.

gentle-eyed.

· Calfa

NBHL (1)

Հեզ էր, եւ լաւակն, եւ տեսակօքն զուարթ. (Ստեփ. սեւան. ի մաշտ.։)


Լաւահայեաց

adj.

right-minded, equitable, good-hearted.

· Calfa

NBHL (1)

Ուրախութիւն աստուածասէր բարեսիրացն, եւ ողջախորհուրդ մտաց լաւահայեցաց. (Փարպ.։)


Լաւանամ, ացայ

vn.

to grow better, to be ameliorated, to improve.

· Calfa

NBHL (2)

Ի բարի նխանձն կրթեալք ջանասցին լաւանալ։ լաւացեալ եւ սեպուհն վանանդացի վրէն գործ երեւեցուցալ քաջանայր. (Փարպ.։)

Զի յայտ արասցէ՝ թէ ոչ լաւանյ ի վերայ նորա ագահութիւն մահու։ Խայտառակեաց զդժոխս, զի ոչ յաւիտենիցլաւանայ ի վերայ նորա. (Եփր. համաբ.։)


Լաւաշ

cf. Շօթ.

· Calfa


Լաւացուցանեմ, ուցի

va.

to ameliorate, to improve.

· Calfa

NBHL (1)

Չար թուեցաւ շաւուղի, վասն զի լաւացուցին (զդաւիթ) քան զնա. (Եփր. թագ.։)


Լաւորեար, երոյ

s. pl. good people.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմութիւն լաւ որերոյ կորոյս. (Փարպ.։)


Լափատեմ, եցի

va. fig.

to devour, to swallow, to drink hard, to gulp down;
to affront, to outrage.

· Calfa

NBHL (2)

Զայլսն լափատեն, եւ ձրձելով կիսակեր թողուն. (Փիլ. տեսական.։)

λωβέω, λοβεύω contumelio adficio. Խածատել, որպէս էթէ ուտել զմիս այլոց, եւ ըմպել զարիւն նոցա. թշնամանալ, եւ կեղեքել.


Լափեմ, եցի

va.

to lap up, to lick up, to eat up greedily, to quaff, to toss down, to swill;
to devour, to consume.

· Calfa

NBHL (1)

Լափիցէ լեզուաւ իւրով ի ջրոյ անտի իբրեւ զշուն։ Լափեցին ձեռամբ եւ լեզուով իւրեանց։ Ուր լափեցին շունք եւ խոզք զարիւն նաբովթայ, անդ լափեսցեն զարին քո. (Դատ. ՟Է. 5. եւ 6։ ՟Գ. Թագ. ՟Ի՟Ա. 19։)


Լափլէզ

adj.

devouring, voracious, consuming.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ նմանութեան լափլիզող դժոխորովայն գազանի իբր կերակրով՝ արեամբ պարարի. (Նար. ՟Ժ։)


Լափլիզող

cf. Լափլէզ.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ նմանութեան լափլիզող դժոխորովայն գազանի իբր կերակրով՝ արեամբ պարարի. (Նար. ՟Ժ։)


Լեառնական, ի, աց

cf. Լեռնական.

· Calfa

NBHL (1)

Զտեսանիցե՞ս զլեառնականսն (յն. զ՝ի լերինսն), զի նոքա եւ զտունս թողին. (Ոսկ. եփես. ՟Ժ՟Գ։)


Լեառնանամ, ացայ

vn.

cf. Լեռնանամ.

· Calfa

NBHL (3)

Ելանեն լեառնանան, եւ իջանեն դաշտանան. (Ագաթ.։)

որպէս բոց՝ զի կիզու զլեառնացեալսն ամբարտաւանութեամբն. (Արշ.։)

Չարութեամբ սատանայ լեառնացաւ եւ բարձրացաւ ի վերայ որդւոյ ադամյ. (Տօնակ.։)


Լեզուագար, աց, ից

adj.

talkative, loquacious, garrulous, prating.

· Calfa

NBHL (4)

φλυαροῦν nugator, garriens, frivola loquens Խանգարեալ լեզուաւ. չարալեզու. շատախօս. շաղաղփ. շաղաւաշուրթն. զրախօս յիմարաբար. շատզրուց. փճախօս, լեզուին տուօղ, խենդումենդ խօսօղ.

Յոմանց ուղղակարծլեզուագարացն մոլորութիւն. (Կիւրղ. գանձ.։)

Լեզուագարիցն առ ի պապանծեցուցանել զաւելաբանութիւնս. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Մեղանչել տայ սատանայ լեզուագար խորհրդածութեամբն. (Լմբ. սղ.։)


Լեզուագարիմ, եցայ

vn.

to have a great itching to talk, to be all tongue, to let one's tongue run on, to chatter, to prattle.

· Calfa

NBHL (6)

հեթանոսք ծիծաղեսցին, հերետիկոսք ծիծաղեսցին, հերետիկոսք լեզուագարեսցին. (Ածաբ. ծն.։)

Վասն է՞ր ի նանիր զաստուածայնոյն բնութենէ լեզուագարի։ Ի նանիր զաստուծոյ էութենէն գարելով։ Լեզուագարի յատ ձեր առաջարկոթիւդ՞ քան թէ իմացուած ինչ պիտանի ցուցանէ. (Կիւրղ. գանձ.։)

զայսոսիկ թերեւս լեզուագարելով ասիցեն։ Ասելով զօդս կոխել, եւ այլ ինչ շաղփաղփութիւն լեզուագարելով։ Մինչեւ ցայս վայր ուսանել, մինչեւ ոչ լեզուագարել յաղագս սոցա. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Է. եւ Պղատ. սոկր.։)

պատիր բանիւքն լեզուագարել (խօսել բանսարկուին) ի սիրտս, եւ զքեզ յերկրաւոր զանկութիւնս ընկղմել. (Լմբ. սղ.։)

Լեզուագարին, աքսոտին, աղտեղութեամբ վարին. (Եփր. զղջ.։)

γλωσσαλγέω lingua doleo, prurio καταφλυαρέω nugor, garrior, blatero βλασφημέω blasphemo ἑλεσχελέω cavillor, ludificor. Խանգարեալ կամ մարմաջօղ լեզուաւ բարբառել. շաղփաղփել. երազաբանել. չարաչար եւ յիմարաբար խօսել. բարբանջել. բաջաղել. ըստ յն. եւ հայհոյել. թշնամանալ. այպանել.


Լեզուագարեմ, եցի

vn.

cf. Լեզուագարիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որդին լեզուագարէ առժամայն ի խրատուն տրտմութեան. (Լմբ. առակ.։)