historiographer, historian;
— մատեան, book of history.
Զյունացն միայն յիշեցաք պատմագիրս։ Նմանագոյնք արդեօք եբրայեցւոյն պատմագրաց. (եւ այլն. Խոր. ՟Ա. ստէպ։)
relating or writing the same history or annals.
Զնոյն պատմօղ. ձայնակից. կուսակից.
to narrate, to relate, to recount, to recite, to tell, to report, to expose, to debit an account, to say by retail;
to publish, to manifest, to announce;
երկինք պատմեն զփառս աստուծոյ, the heavens proclaim the glory of God.
Պատմեն գիրք թագաւորութեանն։ Աստի սկիզբն արասցուք բանցիդ՝ պատմել խոստացելոց։ Պատմեցէ՜ք ինձ։ Պատմեաց ծառայն Իսահակայ զամենայն զխօսսն։ Պատմեաց տակառապետն զերազն իւր Յովսէփայ։ Պատմեցէ՜ք ի հեթանոսս զգործս նորա։ Պատմեցից զամենայն սքանչելիս քո։ Երկինք պատմեն զփառս Աստուծոյ։ Ետես զնա, եւ պատմեաց զնմանէ։ Վասն պատերազմացն պատմէին հեթանոսքն։ Ո՞ պատմեաց քեզ՝ թէ մերկ ես։ Ել պատմեաց երկուց եղբարց իւրոց արտաքոյ։ Պատմեցաւ Աբրաամու։ Պատմեսցեն զիրաւունս քո Յակոբայ։ Պատմէին բանքս այսոքիկ.եւ այլն։
historian, narrator;
interpreter;
— վարուց, biographer, cf. Կենսագիր.
history;
narration, recital, account;
tale;
explanation, exposition;
— վարուց, biography;
cf. Կենսագրութիւն;
— արտաքնոց, profane history;
— սուրբ գրոց, Sacred History;
գիրք or յիշատակք պատմութեանց, Stromatum;
կարգել զ—, cf. Պատմագրեմ;
ի — արկանել, cf. Պատմեմ.
Գրեալ է ի գիրս պատմութեանց թագաւորաց Իսրայէլի։ Լուաւ Գեդէոն զպատմութիւն երազոյն, եւ զմեկնութիւն նորա։ Տաց զսա յառակ եւ ի պատմութիւն յամենայն ազգս։ Որդի՜ մարդոյ, պատմեա՜ պատմութիւն, եւ խօսեա՜ց առակ առ տունդ Իսրայէլի։ Վերստին կարգել զպատմութիւնն վասն իրացն հաստատելոց ի մեզ.եւ այլն։
stole, long vest, garment, tunic, cassock;
գեղեցիկ —ք, fine clothes;
թխատեսակ —, dress coat;
— հանդարձից or փոխանակաւ, a suit of new clothes.
χιτών tunica στολή stola, vestis oblonga ἰματισμός, ἕνδυμα vestimentum, indumentum. Հանդերձ երկայն. զգեստ կտաւի կամ փառաւոր, մանաւանդ պարեգօտ. կապայ, լաթ, հագուստ.
to tear one's clothes.
Ամենայն արարածք անզգայք՝ քրձազգածք եղեալ եւ պատմուճանապատառք՝ զերեր հարեալ տատանին. (Սանահն.։)
rampart, intrenchment, barricade, stockade, barrier, bastion, bulwark;
— պաշարման, circumvallation, contravallation, siege, blockade;
պատել — պաշարմամբ, to besiege;
դնել — շուրջ զքաղաքաւ, to invest a city;
— ածել, արկանել, կանգնել, պատել, to intrench, to throw up intrenchments, to intrench or fortify oneself, to surround with ramparts or trenches, to barricade, to palisade;
to fortify with bastions.
Մտանել յերեսաց քոց ի պատնէշ։ Պատիցէ զնա (զքաղաքն), եւ շինիցէ ի վերայ նորա պատնէշս մեծամեծս։ Փակեցից զճանապարհս նորա պատնիշօք։ Հովուեսցեն զասորեստանեայն սրով, եւ զերկիրն Նեբրովթայ ի պատնիշի իւրում.եւ այլն։
cf. Պատշաճ.
Այ պատշաճական կարծիս ունէր զնմանէ ի մտի։ Զրկեալ է ի ճշմարիտ վերարկուէն, եւ յիւրոց պատշաճական փառացն մերկացեալ։ Ամենայն կեանք նոցա պատշաճականք լինիցին, ամենայն ուրեք գտանիցեն կերակուրս։ Զվնասն պահանջիցեն պատշաճական ամբաստանութեամբք. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. ես.։)
Զամենայն պատշաճական պարտսն յերկրէ որ ինձ անկ էր՝ լցի կայսեր. (Ճ. ՟Բ.)
cf. Պատշաճ.
Ի վերայ հասցեն պատշաճաւորքն մեռելոյն ... հրամայիցէ այն իսկ՝ որ պատշաճաւորն է. (անդ։ 1)
to render convenient, to make fit, to adapt, to adjust, to suit, to apply;
to proportion;
to appropriate.
Զգալուստ որդւոյն իւրոյ յայնմ ժամանակի պատշաճեաց, յորում գիտէր՝ թէ օգուտ լինելոց է. (Եզնիկ.։)
Ի կոյսն պատշաճիցեմք զայն՝ թէ ի տանէ եւ յազգէ դաւթի։ Զամենայն ինչ նմա պատշաճէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։ եւ Ոսկ. եբր. ՟Գ։)
Յառաջիկայն պատճառս զբանսն պատշաճեցուցեալ։ Ոչ է պարտ զայս ամենայն ասացեալս պատշաճեցուցանել աստուծոյ. (Աթ. համբ.։)
cf. Պատշաճեմ.
Զգալուստ որդւոյն իւրոյ յայնմ ժամանակի պատշաճեաց, յորում գիտէր՝ թէ օգուտ լինելոց է. (Եզնիկ.։)
Ի կոյսն պատշաճիցեմք զայն՝ թէ ի տանէ եւ յազգէ դաւթի։ Զամենայն ինչ նմա պատշաճէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։ եւ Ոսկ. եբր. ՟Գ։)
Յառաջիկայն պատճառս զբանսն պատշաճեցուցեալ։ Ոչ է պարտ զայս ամենայն ասացեալս պատշաճեցուցանել աստուծոյ. (Աթ. համբ.։)
to be suitable or conformable, to suit, to agree;
to belong, to pertain, to coincide, to match;
to concern, to regard.
Ի տեառնէ պատշաճի կին առն։ Ամենայն շինուածն յոգեալ եւ պատշաճեալ. (Առակ. ՟Ծ՟Թ. 14։ Եփես. ՟Բ. 21։)
Առոյգ ամենայնիւ ըստ իրեարս պատշաճեալ. (Խոր. ՟Ա. 28։)
Ադամ զպտուղն կամա՞ւ եկեր, եթէ յայ այնպէս պատշաճեցաւ. (Մագ. ՟Է։)
Իւրաքանչիւր ոք յոր ինչ պատշաճեցաւ, այնմ պիտանացու է. (Կիւրղ. ծն.։)
cf. Պատշաճողութիւն;
building, construction.
Ոչ միայն զնիւթսն ած ի մեջ, այլ եւ զկերպարանսն եւ զպատշաճութիւնն. (Ոսկ. եւ Գէ. ես.։)
Նոքա վասն մարդկեղէն պատշաճութեան ազգի ազգի հնարս հնարէին. եւ դուք վասն երկնից չցուցանիցէ՞ք ինչ այնպիսի փոյթ յանձին. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։)
orientation, finding the cardinal points.
Ասա՛ ինձ ճշմարտութեամբ զամենայն գործս քո, եւ ես ըստ սոցին պատշաճման (կամ պատշաճմանց) ածից եւ զդեղն. (Վրք. հց. ՟Դ։)
honouring, bearing respect;
honorary.
Ամենայն գաւառք պատուադիրք են նորա։ Գովեաց (քրիստոս) զպատուադիրս իւր. (Եփր. ծն. եւ Եփր. համաբ.։)
turn, winding, sinuosity, twisting;
—ք բանից, circuitous expression.
Կացեալ ի մէջ պատուածովքս կնճափողացն զոյդ ըմպակցացն բաժանէ զգինին նորագոյն. (Բրս. արբեց.) (այն են ըմպանակք կրկին՝ գալարածոյ պարանոցօք)։
most honourable;
most precious.
Զայսպէս կեալն, եւ ոչ զգոլն միայն մարդկան՝ պատուականագոյն վարկանելով. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)
Հոգւոյ զմարմին պատուականագոյն ասէ գոլ բանս այս՝ ստելով. զի ոչինչ է երկրածին՝ երկնայնոյն պատուականագոյն. (անդ. ՟Է։)
high value, elevated price;
excellence, pre-eminence, rarity;
nobleness.
Ոչ միայն զարքունեօքն ձերովք անցանէ պատուականութեամբ, այլ եւ զերկնից լուսաւորօքդ. (Եղիշ. ՟Ը։)
parity of rank;
participation in the same honour or glory.
ὀμοτιμία honoris aequalitas, par dignitas. Պատուակիցն գոլ՝ ըստ ամենայն առման.
eager for honours, greedy of glory, ambitious, desirous of praise or distinction;
vain-glorious, vain;
generous, bounteous, obliging, officious.
Պատուասէրք եղեն ամենայն պատուասիրութեամբ (փառասիրութեան). (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Եւ այն էին պատուասէր անկողինք դոմնայի եւ ինդոսի. (Ճ. ՟Ա.։)
to covet, to be ambitious of, to seek glory, fame or distinction;
to make it a point of honour to, to treat generously or honourably, to oblige;
to honour, to glorify;
to compliment.
Առ հայրն իւր պատուասիրեալ զբոլորիցս բարետրութիւն. ամենայն տունկ ոչ արմատացեալ ձեռամբ հօր իմոյ՝ քակտեսցին. (Նար. մծբ.։)
Պատուասիրէին (սամարացիք) յաղագս աբրահամու, եւ նախահայր զնա անուանէին՝ որ ի քաղդէացւոցնէր։ Պատուասիրի այնուհետեւ ոչ կարծել սնոտի եւ ի նանիր զսքանչելիսն։ Զի մի ոք ասասցէ՝ եթէ պատուասիրելով առնէր զայս, երեւեցուցանէ՝ թէ խնամ ունելով նոցա գործ է զամենայն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30. 34։ ՟Բ. 10։)
immoderate desire of honour or glory, ambition, vain-glory, point of honour;
generosity, liberality;
obligingness.
Գերագոյն էր (մովսէս) քան զամենայն պատուասիրութեան եւ իշխանսիրութիւն. (Դիոն. թղթ.։)
Գալովն՝ այնպիսի պատուասիրութիւն երեւեցուցանէր (քրիստոս). (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30։)
graft, graff;
inoculation, vaccination, cow-pox;
insertion, addition;
conjunction, union;
թարախ —ի, pus, vaccine matter;
—իւ որդի, adoptive son;
—իւ հայր, putative, adoptive father.
Մտցէ ձայնդ այդ աստուածաարարեալ ընդ պատուաստ յօդիցս շաղկապութեան. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)
to engraft, to graft;
to inoculate, to vaccinate;
to insert, to interpolate;
to annex, to join, to reunite, to attack.
Եւ ոչ որպէս բանք պատուաստելով կարգին, այնմ նմանեալ. (Կոչ. ՟Դ։)
constructed of, or made with beams, ceiled;
walled;
balustrated.
Եւ ամենայն դրունք եւ ամենայն անջրպետք չորեքկուսի պատուարաւորք, եւ ի դրանէ ի դուռն երեքկին. (՟Գ. Թագ. ՟Է. 5։)
honourable, respectable;
honorary;
honest;
noble, magnate, dignitary;
—ք, nobility.
Արքայն, եւ պատուաւորք իւր. (Նար. ՟Լ՟Ը։)
to honour, to render honour and respect, to respect, to esteem, to venerate, to revere, to glorify, to favour;
— զախտն, to caress, to cherish, to flatter, to humour the passions;
յառաջ —, to esteem most, to prefer.
Պատուեա՛ զհայր քո եւ զմայր քո։ Պատուեա՛ զտէր ի քոց արդար վաստակոց։ Որ պահէ զտէր իւր, պատուեսցի։ Պատուեցէք զիմաստութիւն։ Զայնը ժամու զմեռեալ մարդն՝ այժմ իբրեւ աստուած պատուեաց.եւ այլն։
Եթէ մարդիկ յորժամ պատուին՝ փոխանակ պատուեն, ո՛րչափ եւս առաւել աստուած՝ որ առանց պատուելոյ իսկ զայն առնէ. (Ոսկ. եփես.։)
commandment, order, injunction;
precept;
warrant, commission;
instruction, lesson;
ordinance, decree;
— տալ, դնել, to give orders or directions, to command, to order, to charge, to dispose, to enjoin;
to commission, to intrust with a message;
— հրամանի ի վերայ դնել, to order;
to appoint, to decree;
— or հրամանի ընդունել, to receive orders to.
ՊԱՏՈՒԷՐ ՏԱԼ, ԴՆԵԼ. ἑντέλλω, διαστέμμω, ἑπιτάσσω, παραγγέλλω mando, jubeo, jusum do, praecipio, ordino, denuncio. Հրաման տալ ահարոնի։ Պատուէր ետ բարակ զաբուղոնի եւ նեփթաղիմի։ Պատուէ՛ր տուք յինէն այրարատեան թագաւորութեացն եւ աքսանազեան գնդին։ Պատուէր ետ գրել զհրամանն։ Պատուէր տայ նոցա յոյժ, զի մի՛ ոք գիտասցէ զայն։ Եւ դռնապանին պատուէր տայցէ, զի արթուն լինիցի։ Պատուէր տուեալ էր քահանայապետիցն եւ փարիսեցւոց, զի կալցին զնա։ Նա ետ ինձ պատուէր՝ զինչ ասացից եւ զի՞նչ խօսեցայց։ Պատուէր տայր նոցա՝ յերուսաղէմէ մի՛ մեկնել.
envoy, deputy;
commissary, emissary, agent, mandatary, proxy.
Առաքեաց աբեսաղում պատուիրակս յամենայն ցեղս իսրաէլի. (՟Բ. Թագ. ՟Ծ՟Է. 10։)
դեսպանս արձակեալ, պատուիրակս հանեալ ընդ աշխարհս ամենայն. (Ագաթ.։)
transgression, breaking or violating the law.
որպէս Պատուիրանազանցութիւն. (ի ձայնէս աւանդ, իբր աւելազանցութիւն. կամ ի Վանգելոյ).
to command, to order, to enjoin, to impose, to charge, to prescribe;
to recommend.
Պատուիրեաց տէր աստուած ադամայ։ Որպէս պատուիրեաց աստուած նոյի։ Դու պատուիրեցեր զպատուիրանս քո։ Գիտէի՝ եթէ պատուիրեսցէ որդւոյ իւոց եւ տան իւոյ յետ իւր՝ պահել զճանապարհս տեառն։ Պատուիրեաց աբիմելէք ամենայնժողովրդեան իւրում։ Պատմեաց Դաւթի զամենայն ինչ՝ զոր պատուիրեաց նմա յովաբ։ Արքայ պատուիրեաց ամենայն յուդայ։ Պատուիրեաց նոցա, զի մի՛ ինչ բարձցեն ի պանապարհ, կամ զի մի՛ ումեք ասիցեն։ Պատուիրեաց նմա՝ մի՛ ումէք ասել։ Պատուիրեցին՝ ամենեւին մի՛ խօսիլ.եւ այլն։
Ընդէ՞ր ասէ, արար նոյզամենայն զոր ինչ միանգամ պատուիրեաց նմա տէր աստուած. Ոչ կամի հրամայել նմա առաւել քան պատուիրել. քանզի հրամայեն տեարք ծառայից. իսկ պատուիրեն սիրելիք բարեկամաց, եւ մանավանդ՝ աւանդք՝ փոքունց։
cf. Պատուհասագոյն.
լուեալ զայս ամենայն խօսս սպառնալիցս, եւ զբանս պատուհասալիցս. (Փարպ.։)
punisher, avenger.
Յաղագս պատուհասչաց։ Պատուհասիչ ոմն։ Զպատուհասիչս ոմանս։ պարտ է ամենայն պատուհասչաց՝ սքանչելիս ըստ ամենայն առաքինութենե գոլ. (Պղատ. օրին. ՟Ծ՟Դ։)
asylum, refuge, retreat, shelter, cover;
protection, patronage, defence, prop, support;
resources;
— լինել, to be the refuge of to protect, to defend, to take under one's protection.
ՈՉ եղեւ կարօտութիւն երկրի՝ առնուլ զպատսպարան եւ պատճառս օգնականութեան վասն ամենայն բուսոցն զոր բուսոյց. (Վեցօր. ՟Է։)
to be enclosed, surrounded;
to take refuge, to seek shelter, to retire, to be under cover, to shelter or defend oneself;
to recover oneself, to get up;
to get heart, to regain courage;
to return, to reinhabit, to dwell in, to remain, to repose.
Զի ո՛չ ընդ գլորելն միայն նայեսցիս, այլ եւ ընդ պատսպարելն զարմանայցես։ Որպէս ի ճակատու ուրեք՝ յարեն եւ յապաժոյժ ամենեւին իրացն կայցէ, եւ պատսպարիցի վաղվաղակի, նիզակ առեալ են Եւն։ Յառնել եւ կալ ընդդեմ ճակատուն, պատրաստել, եւ ընկենուլ զախոյանն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 1)
deceit, cheat, fraud, imposition, seduction, trick, imposture;
mistake, error;
illusion, deception;
աստղ —նաց, erratic star, planet;
ի —նս արկանել, —նս մատուցանել, to deceive, to cheat, to seduce, to induce or lead into error;
cf. Ըմբռնիմ.
Պատրանք մեծութեան։ Ամենայն պատրանօք անիրաւուեան. (Մրկ. ՟Դ։ 19 ։ ՟Բ. Թես. ՟Բ. 10։)
prepared, ready, disposed, in condition;
active, quick;
at hand, near at hand, disposable;
warily, softly, slowly;
— առնել, to prepare;
— լինել, to prepare oneself;
to be disposed;
to be prompt or resolute;
ի —ի ունել, to hold in readiness;
to stand in readiness, to be ready;
— կալ, cf. Պատկառ կամ.
Եւ դու լուիցես յերկնից ի պատրաստ բնակութենէ քումմէ։ Եւ էինկութք պատրաստ հնձելոյ։ Ես ի տանջանս պատրաստ եմ։ Պատրաստ է սիրտ իմ առ քեզ աստուած։ Լե՛ր պատրաստ առ վաղիւ։ Կացջիք պատրաստք ամենեքին։ Պատուէր տայր՝ կալ նոցա պատրաստ յիրս ամենայն։ Լերու՛ք կամ եղերուք պատրաստք։ Պատրաստքն մտին. (Եւն։)
Պատրաստ եմք ամենեքեան առ ամենայն մեքենայս հարուածոց. (Եղիշ. ՟Բ։)
Հաւասար այնոցիկ՝ որ ի պատրաստէ ընկենուն զշնորհսն առաջի։ Տրտմագին է մարդկան աղդ եւ կարօտ, կամ հասելոց չարեացս, կամ յուսացելոց, կամ պատրաստիցս ակամայց տրտմել. (Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. իմաստն.։)
Զմիտս սրբել ի խղճէ չարաց, եւ ոչ միայն մարմնոյ պատրաստ կալ սբբութեան. (Բրսղ. մրկ.։)
apt at a reply, ready witted.
Որում տայր քրիստոս իմաստ շնորհալից՝ պատրաստաբան՝ աջողակ ի գիւտ խոհականութեան՝ ձայնարձակութիւն պատուեալ խօսիւք. (Փարպ.։)
promptly, readily, eagerly, with great alacrity.
Բարձրաձայն կարկաչիւք զերկրագործսն ... Իւրաքանչիւր արուեստից պատրաստաբար յարդարէին. (Լաստ.։)
cf. Պատրաստ.
Առէ՛ք պատրաստական քարինս երկոտտսան։ իբրեւ զառաւօտ պատրաստական գտցուք զնա։ ուխտ յաւիտենական եդ ինձ պատրաստական յամենայն ժամանակի պահել։ Զպատրաստական հացն յերկնից ետուր նոցա. (Յես. ՟Դ. 3։ Ովս. ՟Ղ. 3։ ՟Բ. Թագ. ՟Ի՟Գ. 5։ Իմ. ՟Ծ՟Զ. 20։)
to prepare oneself, to get ready, to put oneself in a condition to, to make preparations, to take one's dispositions;
to beware of, to take care or heed, to mind.
Յայնմանէ ամենեւին պատրաստել եղբայրութեանն, ի սկզբմունսն մի՛ ինչ զառաջնորդին զտնօրէնութիւնն խուզել. (Բրս. հց.։)
Ի պոռնկական խորհրդոց որպես ի գաղանէ պատրաստեա՛։ Յամենայն տգեղ խօսից պատրաստեա՛. (Անան. զղջ.։)
preparation, preparative, disposition;
furniture, household goods;
train, equipage;
precaution, attention, vigilance;
պատրաստութեամբ, spontaneously, voluntarily, readily.
Գերեցին զպատրաստութիւն նոցա, ուղտս հինգ հարիւր, Եւն։ Պատրաստութիւն խաչանց եւ արջառոց բազում։ Զամենայն Պատրաստութիւն իւր առցէ ընդ իւր։ Եւ նկարեսցես զտունդ եւ զպատրաստութիւնդ իւր, Եւն։
Զայն արարին առ ի պատրաստութիւն անձրեւի. (Տէր Իսրայէլ. նոյ. ՟Ժ՟Ը.։)
cf. Պատրիարք.
Արգք, կամ արգունք, գաց. s. ՊԱՏՐԻԱՐԳ գրի երբեմն եւ ՊԱՏՐԻԱՐՔ, որ ուղղագոյն է. Բառ յն. բադրիարխիս. πατριάρχης patriarcha. որ ի սուրբ գիրս թարգմանի Հայրապետ, եւ Նահապետ։ Եկեղեցական գիրս վարի որպէս Եպիսկոսապետ երեւելի նահանգի, եւ կաթողիկոս ազգի. մանաւանդ իբրեւ նախագահ միոյ ի չորից աթոռոց յանուն չորից աւետարանչաց, որպէս հռովմայն, աղեքսանդրիոյ, անտիոքայ եւ ՟Եէմի. յորս յաւելաւ յետոյ կոստանդինուպօլսին. փաթրիք.
Ցայն վայր չորք միայն էին ընդ երկրաւ պատրիարգք. (Յհ. կթ.։)
cf. Պատրիարգարան.
Ել ի գիշերի ի պատրիարգարանէ անտի, եւ եմուտ ի նաեւ լռելեայն. (Ճ. ՟Բ.։)
patriarchate, patriarch's residence or see.
Ել ի գիշերի ի պատրիարգարանէ անտի, եւ եմուտ ի նաեւ լռելեայն. (Ճ. ՟Բ.։)
deceiver, imposter;
seducer;
cf. Պատրող.
Թէպէտ եւ մարմնով հեռի եմ, սակայն դիտեմ զպատրիչսն. (Ոսկ. կողոս.։)
veil, cover;
mask, cloak, appearance;
fiction, pretext, excuse;
— թղթոյ, envelope;
address;
ընդ —աւ, under the appearance.
ՊԱՏՐՈՒԱԿ. լայնաբար՝ Որպիսի եւ իցէ ծածկոյթ վերարկիչ, նուարտան. վարագոյր. առագաստ. ծածկոց.
dancing, dance;
ball;
ballet;
choir, chorus;
company, assembly, circle;
troop, band;
herd, drove, flock;
— աստեղաց, chorus of the stars;
cf. Ատամն, cf. Մեղու;
— առնուլ, to dance;
to surround, to encompass, to encircle;
— առնուլ, գալ, յօրինել, խմբել, —ս բոլորել, տալ or պարել, ի — անցանել, to dance, to leap, to hop, to jump;
to caracole;
— արկանել, to surround, to environ;
—ս տալ, to gather together.
ելին ամենայն կանայք զհետ նորա թմբկօք եւ պատրուք։ նուագէին նմա երգո պարուք։ Լուաւ զձայն երգոց եւ զպարուց. (Ել. ՟Ծ՟Բ. 20։ Յուդթ. ՟Ծ՟Է. 14։ Ղկ. ՟Ծ՟Է. 25։)
Ցանօթ էին մոգքն ամենայն պարուց աստեղատանց. (Զքր. կթ. ծն.։)
Յայն հոտ կենաց դիմեաց եկն պարս մի մեղուաց. (Եղիշ. դտ.։)
to raise around;
to sustain, to support, to take away, to suppress.
Խաւարն առաջին բարաբարձեալ եղեւ։ Աւդոստոս սպանանէ զկղէոպատրա, եւ պարաբարձեալ յինքն նուաճէ զեգիպտացւոց իշխանութիւնն։ Հրեղեն սուրն սերովբէին պարաբարձաւ ի ծառոյն կենաց։ Ոչ պարաբառնի եւ անջատի ի քէն։ Ամենայն աղմուկ եւ հակառակամարտութիւն պարաբառնայ (այսինքն պարաբառնի) ի միջոյ. (Զքր. կթ.։)
Ամենայն պարաբարձիցելոց այլոցն՝ որք միանգամ պատահարկ են, պարաբարձցի ի մարդոյն տէրն սմա գոլ. սապէս եւ հաւուն պարաբարձցի թեւաւորն գոլ. (Արիստ. առինչ. ՟Ղ։)
Որովայնին պարաբարձողի զմարգարիտն խնդութեան. (Ճ. ՟Գ.։)