Միւսն նօթճէր (յն. բարբառէր) երուսաղէմի, եթէ ուրա՛խ լեր յոյժ դուստր սիովնի. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 19։)

Բազում սգաւորաց զակնկալութիւն՝ յուսոյն նօթճեաց. (Ագաթ.։ Կորիւն.։)

Անտանօր նօթճեաց մեզ զյաւիտենական փրկութիւնն։ Եւ յետ գոյութեանն դարձեալ նովին խնամօքն նօթճէ։ Գործի առեալ զլեզուն դաւթի՝ զայս մեզ նօթճէր. (Լմբ. ատ. Լմբ. պտրգ. Լմբ. սղ.։)

եւ կր. իբր ձ. προσίεμαι, κολακεύω, κηλέω blandior, adulor, adsentor, mulceo. Ողոքել շողոմութեամբ. շողոմել. քծնիլ. յորդորել. հրապուրել. համոզել.

Զդառնութիւն հայհոյութեան եւ բամբասանաց, երդմնահարութեան, եւ շողոքորթութեան. (Գր. հր.։)

Ծաղիկ գեղեցիկ՝ սպիտակափառ կանթեղաշար՝ անուշահոտ յոյժ. կայ եւ դեղին կամ շեկ՝ վայրենի. որպէս եւ կապուտակ՝ տարբեր հոտով. ա՛յլ է եւ ջրային շուշան, կամ շուշան ի գետեզր. որ եւ Հարսնամատն, կամ Նունուֆար։ Նմանութեամբ եւ Զարդ՝ ի ձեւ շուշանի, կամ ծաղկի, եւ այլն.

πολύφωνος , sonorus, canorus. Ոյր բարբառն է ոգեղ՝ քաջ, ուժգին. յորդաձայն.

Զի ի ստոյգ յոգեւորութեան անդ խնդութեան գերի վարեալ տանի». յն. հոգեւորական. (Եւագր. ՟Ժ։)

Առ ոչինչ համարեալ զկախաղանն, եւ ոչ զբրածեծ գանին գրեաց ինչ զվիշտս. զի ջարդեալ էր զամենայն մարմինսն յոզորածեծ առնելոյ. (Ագաթ.։)

Ձեռք դահճացն վասն տակեցան յոզորածեծն առնելոյ։ Տեսանես անդր յոզորածեծն առնելոյ դառն խոցուածս. (Ճ. ՟Ա.։ Լմբ. պտրգ.։)

Զյուսիկն ոզրածեծ վճարելով ի կենաց։ Ոզրածեծ առնելով. (Երզն. լս.։)

Գալուստ յողջոյն. ողջոյն տալն. ասելն ո՞ղջ իցես.

Կրէ յումեքէ թշնամանս, տուգանս, եւ ոտնահարութիւն. (Գր. հր.։)

Ծիծաղի զկորստեամբ անխրատիցն՝ ոչ ոտնահարութեամբ ի սրտէ. (Լմբ. առակ.։ եւ Վանակ. յոբ. ստէպ։)

Յերիս բաժանի առ աստուած սիրոյն համբարձումն, ի ծառայականն, ի վարձկանականն, ի յորդիականն. (Տօնակ.։)

Աստուած իմ, հոգի՛ հայրական եւ որդիական, որ ելանես ի հօրէ, եւ առնուս. յորդւոյ. աստուած իմ, հոգի՛ հօր եւ որդւոյ. (Մարաթ.։)

Ոչ եղկութեամբ. որ ործացուցիչ է, եւ ի փսխելն պատեհագոյո. (Մագ. ՟Բ։)

Յորմէ՛ պահոց զրկեալ՝ յո՛ր որկրամոլութիւն անկայ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)

Զի մի՛ հանապազ ի խանձարուրս եւ յորրանս կացցէ աշխարհս. (Եղիշ. հայր մեր.։)

Եւ այնպէս եւս չքաւորք, զի եւ յորրոցս անգամ ոչ եդաւ, այլ ի մսուրն յանասնական սեղանն. (Ոսկ. ես.։)

Ութամասնեայ ոգւոյս մերոյ եղելոյ։ Զենոն ստոյիկեան ութամասնի ասէ գոլ զանձն, տարորոշելով զնա յիշխանականն, եւ ի հինգ զգայութիւնս, եւ ի ձայնականն, եւ ի սերմնականն. (Փիլ. լին.։ Նիւս. բն.։)

Չորեքանկիւնի ձեւդ ամենայն ուրեք եդեալ՝ հաստատութեամբ ունի, ուղղանդիւնիս կատարելով։ Բաղկացաւ յուղղանկիւնոյ. քանզի ուղղանդիւնին բաղկացաւ եւ այլն։ Բնականագոյն թիւ՝ յուղղանկիւնոյ եռանկիւնոյն զօրութենէ. (Փիլ.։)

Ունայնաբանութիւն է այսպիսիս։ Մի՛ եւս խոտորեսցուք յունայնաբանութիւնս։ Եւ մի՛ յունայնաբանութիւն կործանեսցին. (Նիւս. բն.։ Յճխ. ՟Գ։ Պիտառ.։)

Չարախօսութիւն. բան չար. եւ Լուտանք. հայհոյութիւն. յիշոցք.

Ի կիւրակէի եւ ի չորեքշաբաթու եւ յուրբաթու։ Զչորեքշաբաթի եւ զուրբաթ անսուաղ անցուցանէին։ Մինն ի մէնջ հրեշտակ չորեքշաբաթի է, եւ միւսն ուրբաթու. (Սեբեր. ՟Ե։ Վրք. հց. ՟Ը. ՟Ժ՟Թ։)

Ի չորեքշաբաթսն եւ յուրբաթսն։ Չորեքշաբաթուն ընթերցուածք։ Չորեքշաբաթքն եւ ուրբաթքն։ Յուրբաթու եւ ի չորեքշաբաթւոջ։ Ի չորեքշաբաթուն։ Յաւուր չորեքշաբաթու։ Գտանես չորեքշաբաթ զօրն՝ աւետեաց. եւ այլն. (Արշ. ստէպ։)

Մի՛ չուառասցիս յուրախութեան քում. (Սիր. ՟Ժ՟Գ. 10.) (նորն, մի՛ կորանայցես. զի եւ յն. է՝ ταπείνομαι . ուր. հին թրգ. ընթեռնոյր, ταλαιποροῦμαι ).

Բառ յն. բէնդաթլօս. որպէս թէ Հնգամրցանք. πένταθλος pentathlum, quinquertia. Հնդեակ, նահատակութիւն յողոմպիականսն, որպէս առանձին խաղու անուն, բայց բովանդակիչ համօրէն մրցանաց ագոնին.

Փոխանակ պտղոցն՝ զպտղատուն պատուել խոստովանին. (Փիլ. յովն.։)

Զճրագն (զյովհաննէս) ջահավառեա՛ զնա ի բարձունս երկնից. (Եփր. ի յհ. մկ.։)

Ջերմեռանդն յոժարութեամբ բեւեռեսցէ զնոսա ի յանարատ սրբութեանն մաքրութիւն։ Զարդացուցանէի զջերմեռանդ սէրն ընդ անբաւ բարեացն պարգեւողին իմոյ քրիստոսի. (Պիտ.։)

Կրթութիւն վարժից եւ ստէպ ստէպ որսք ջլապինդ առնեն՝ կարի քաջ զմարմինս։ Պրկել՝ ջլապինդ արարեալ առ որ եղեւն, յայն՝ որ անկն է՝ կատարելութիւն։ (Ի քուն) միտք ի բաց կան ի զգայութեանցն, ոչ ջլապինդ առնելով, եւ ոչ շարժումն տալով. (Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. լին. ՟Ա. 24։)

κατακλυσμός inundatio, diluvium. Հեղեղ կամ ողող ջուրց. ուխք. հոսանք. յորդութիւն անչափ.

Պահք՝ երիտասարդաց հաստատութիւն, աղայոց պահապան, ծերոց սեփականութիւն. այսինքն ապահովութիւն, կամ սեպհական առաքինութիւն. (Մաշկ.։)

Ձեռս վաղվաղակի դնէք ի վերայ տգիտաց. թողում ասել զսիմոնեանն ախտ ախտանալոյն, դատեսցին տուօղքն եւ առօղքն։ Թէ առեր մամոնայ եւ ձեռնագրեցեր զոք, զյուգայեան եւ զսիմոնեանն ախտացայք զախտ. (Խոսր.։)

ՍԿԱՅԱԶՆ կամ ՍԿԱՅԱԶՈՒՆ. գրի եւ ՀՍԿԱՅԱԶՆ եւ այլն. Որ է յազնէ՝ յազգէ սկայից . սկայորդի. քաջ որդի քաջի.

Ի սկեսրայրէն իւրմէ ի յուդայէ. (Բրսղ. մրկ.։)

Հնազանդ եղեւ խրատու օձաճաշակ սողնակին. (Վանակ. յոբ.։)

ՕՁԱՃԱՇԱԿ ՍՈՂՆԱԿ. Եւայ, օրինակ զգայութեան իբր սողնակի, ճաշակօղ ի պտղոյն պատրանօք բանսարկու օձին.

Միտքն՝ որ ի գլուխ առակեալ է (որպէս ադամ), հնազանդ եղեւ խրատու օձաճաշակ սողնակին, որով զմահ ընկալաւ. (Վանակ. յոբ.։)

Զամենայն կերակուրս՝ յորոց մարդն ոչ գարշէր եւ սոսկէր. (Մծբ. ՟Ժ՟Գ։)

Սպասեալ դիպող ժամանակի՝ սուսերահար առնէ։ Սուսերահար արարեալ զզօրն յունաց։ Յետ սուսերահարն լինելոյ սուրենայ. (Ասող. ՟Բ. 2։ ՟Գ. 37։)

Երկեաւ յոյժ, եւ ըստգտաւ զանձն իւր. (Ոսկ. գծ.։)

Մեղայ, զի ոչ ստգտայ, յորժամ գտայ ինձ վնասակար. (Մաշկ.) (առեալ ի Նար. ՟Ի՟Թ)։

Ի քէն արարած, յոչնչէ ստեղծած, բանիւ գոյացած. (Գանձ.։)

Թէպէտեւ ստէպ ստէպ հողմք յուղեսցին. (Իսիւք.։)

ՍՏՈՐԱԴԱՍԱԿԱՆ եղանակ բայի, է յետինն ի հինգ եղանակաց ըստ յունաց, ի մեզ նոյն ընդ ըղձականի, եւս եւ ընդ սահմանականի՝ յաւելուածով շաղկապի կամ միջարկութեան.

Բա՛ց են աչք մտաց մերոց, եւ սրատեսիլ եմք մարմնոյ աչօք։ Լուսաւորին միտքն, եւ լինին յոյժ սրատեսիլք։ Փոյթք էին ի հայհոյութիւն, եւ սրատեսիլք ի ձաղանս անարգանաց նորա. (Եղիշ. ՟Ը. եւ Եղիշ. խաչել.։)

ἀγιολογία, τρισάγιον, ἀγιασμός hagiologia, trisagium, cantus ter sancti, sanctificatio. Սրբաբանութիւն. սրբերգենութիւն. երեքսրբեան երգ սրովբէից, ըստ տեսլեանն եսայեայ եւ յովհաննու.

Միով պսակաւ սրբասացութեան անսկզբնաբար աստուածաբանեալ։ Զսրբասացութեան զձայնս երեքկին աղաղակելով։ Նաշհով հանդերձ խորհրդական նկանօք երից չափոց՝ սրբասացութեամբ երրորդութեանն։ Զեռահիւսակ սրբասացութիւնս աստուծոյ. (Նար. ՟Ժ՟Գ. եւ յովէդ։ Արշ.։ Շ. հրեշտ.։)

Առաջինքն ճեպեալ, ընթանան, եւ վերջինքն բուռն հարեալ վակժոյժ լեալ՝ չհաւանին զառաջինսն թողուլ։ Խիղբս արկանել վակժոյժ լինել զերկրէն՝ յոր եդաւ (սերմն). (Վեցօր. ՟Դ. ՟Ե։)

Պատմեալ եղեն վաղ ուրեմն ի մէջ իմաստնոցն յունաց։ Վաղ ուրեմն յինէն փախուցեալ իմաստութիւն։ Վաղ ուրեմն կամ անագան կամիմք հատուցանել. (Խոր. ՟Ա. 5։ Մագ. ՟Լ՟Ա. ՟Հ՟Ը։)

Վաղուց մեռեալ ծերունիքն. (Տէր Իսրայէլ. յունիս. ՟Բ.։)

Պատմեալ եղեն վաղ ուրեմն ի մէջ իմաստնոցն յունաց։ Վաղ ուրեմն յինէն փախուցեալ իմաստութիւն։ Վաղ ուրեմն կամ անագան կամիմք հատուցանել. (Խոր. ՟Ա. 5։ Մագ. ՟Լ՟Ա. ՟Հ՟Ը։)

Վաղուց մեռեալ ծերունիքն. (Տէր Իսրայէլ. յունիս. ՟Բ.։)

Յարաբիա տակաւին եւս երեւի գերեզման արդարոյն։ Յետ հարցանելոյն տակաւին եւս ոչ ծանեան. (Նախ. յոբ.։ Իգն.։)

Թեպէտեւ գիտէր զնոսա, զի ոչ էին ընդունելոց զբանս նորա, սակայն տակաւին գայ առ նոսա։ Եւ ոչ օգնէին տակաւին ներել։ Ի՞ւ տակաւին նուազ իցեմ։ Արքայութիւն խոստացաւ. եւ մեք տակաւին թշնամանեմք զնա եւ անպատուեմք. (Իգն. Գե. ես։ Աթ. ՟Ա. Սարգ. յկ. ՟Դ։)

Վասն երթալոյ տակաւին ի նուազումն թագաւորութեան։ Տակաւին ի մաշումն եւ ի չար ծառայութիւն մատնեալ լինին։ Յաջողելով քրիստոսի եկեալ յաճումն տակաւին զօրանայր. (Փարպ.։)

Երթալ ի հեռաւոր եւ ի տարաշխարհական ճանապարհ։ Չի՛ք ինչ հանգոյն այնմ հանգստեան, յորժամ անխիղճ մտօք ոք զայն զտարաշխարհական ճանապարհն (երկնից) երթայցէ։ Ի տարաշխարհական գերութենէ զերծեալ ապրեսջիք. (Ոսկ. ես.։)

Հանդերձ յօտարուստ տարաշխարհեայ հռիփսիմեաւ, եւ ամենայն սրբովք. (Վանակ. յուրախացիրն.։)

(ՏՐՓԱՄ 2) Մերթ որպէս ռմկ. Տրփալն եւ դըռըփ դըռըփ սրտի շարժումն, յորմէ եւ շնչելն.

Րախացեալ որդիք սիոնի ի թագաւորն քրիստոս տօնեցէ՛ք։ Րախացայ յոյժ ուրախութիւն մեծ. (Շար.։ Սիսիան.։)