Definitions containing the research օր : 9873 results

Եփիչ

s.

cook.

· Calfa

NBHL (2)

Մի՛ ոք զենցէ ուլ եւ եփեսցէ զնա ի կաթն մօր իւրոյ. կա՛մ զի մի՛ եփեսցեն զուլ եւ զմայր ի միասին, կամ զի կաթն սնուցիչ նորա մի՛ եղիցի եփիչ նորա. (Եփր. ել.։)

Մի՛ եփեսցես զգառն ի կաթն մօր իւրոյ, զի մի՛ սնուցիչ նորա՝ լիցի եփիչ նորա. (Վրդն. ել.։)


Եօթնաթիւ

adj.

septenary, that consists of seven numbers or letters.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր գոն եօթն թիւք. զոր օրինակ անունս Քրիստոս, Շմաւովն եւ այլն, կամ եօթն դարք կենցաղոյս, կամ ի վերայ վիմին պետրոսի եօթն աչք ըստ մարգարէին, եւ այլն.


Եօթնամեայ

adj.

septennial, seven years old.

· Calfa

NBHL (1)

Ի միոյ օրէ բխեաց տարի, եւ ի տարւոյ եօթնամեանքն». իմա՛ իբր գ. ամք եօթն կամ բազում։


Եօթնաստեղեան

adj.

having soven branchs or columns;
of seven stars.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր են աստեղք եօթն, որպէս կամարք մոլորակաց. զի եւ ըստ հելլենացւոց եօթնարփի ասին եօթն գօտիք երկնից. կամ ուր են բազմութիւնք աստեղաց, որպէս հաստատութիւնն. կամ Բազմալոյս, պայծառազարդ իմանալի օրինակաւ, որպէս լուսեղէն խորան արքայութեան երկնից.


Եօթնարփեան

adj.

cf. Եօթնալոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Եօթնարփեան շնորհօք, կամ ճառագայթիւք։ Զեօթնարփեան հոգւոյ զօրութիւնն։ Եօթնարփին շնորհաց. (Շար.։)


Եօթնարփենի

adj.

cf. Եօթնալոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Եօթնարփեան շնորհօք, կամ ճառագայթիւք։ Զեօթնարփեան հոգւոյ զօրութիւնն։ Եօթնարփին շնորհաց. (Շար.։)


Եօթնարփի

adj.

cf. Եօթնալոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Եօթնարփեան շնորհօք, կամ ճառագայթիւք։ Զեօթնարփեան հոգւոյ զօրութիւնն։ Եօթնարփին շնորհաց. (Շար.։)


Եօթնարփին

adj.

cf. Եօթնալոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Եօթնարփեան շնորհօք, կամ ճառագայթիւք։ Զեօթնարփեան հոգւոյ զօրութիւնն։ Եօթնարփին շնորհաց. (Շար.։)


Եօթներեակ

adj. s. septenary;
week.

· Calfa

NBHL (2)

ԵՕԹՆԵՐԵԱԿ. գ. ἠ ἐβδόμη septima (dies) ἐβδομάς septimana Եօթներորդն օր եօթնեկի, որ կոչի շաբաթ. եբր. շապպաթ, շէպատ, (որ է եօթներորդ).

Զեօթներեակն, զոր եբրայեցին շաբաթ կոչեն, հանգիստ անուանէ։ Զեօթներեակն օրհնեաց եւ սրբեաց աստուած։ Զտէրունեան եօթներեակն առնել աստուածավայելչաբար։ Պատուիրան վասն տէրունեան եօթներեկին։ Հանգչելով ի տէրունեան եօթներեակսն. (Փիլ.։)


Եօթներորդ, աց

adj. s. adv. seventh;
week;
seventhly.

· Calfa

NBHL (1)

Հանգեան յաւուրն եօթներորդի. օրհնեաց աստուած զօրն եօթներորդ։ Յամի կամ յամսեանն եօթներորդի։ Յերեսներորդի եւ յեօթներորդի ամի. եւ այլն։


Զազրաբանութիւն, ութեան

s.

coarse expressions or language, obscene words.

· Calfa

NBHL (1)

Որք անօրէն զազրաբանութեամբն եւ քան զանասունս եւս ի վայր իջանեն. (Մանդ. ՟Ժ՟Է։)


Գահոյք, հոյից

s. pl. throne;
high canopy, arm-chair;
state-bed, palanquin.

· Calfa


Գաղափարեմ, եցի

va.

to Conform, to imitate;
to copy, to transcribe.

· Calfa

NBHL (3)

τυπόω, ἑντυπόω, ἁνατυπόω formo, informo, figuro, imprimo, reformo Տպաւորել. օրինակել. նմանեցուցանել. ձեւացուցանել. թէշքիլ՝ թասվիր էթմէք, գալըպլամագ.

Ձմեռն զդժնեայ դառնութիւն դժոխոցն գաղափարեալ օրինակէ։ Գաղափարես ի բոլորս զերեքանձնական տէրութիւն։ Ի քեզ տպաւորեալ գաղափարէր մովսէս զգաւազանսն. (Զքր. կթ.։)

Զշնորհսն հոգւոյն սրբոյ եւ զօրութիւնն ջրով գաղափարէ. (Նանայ.։)


Գաղթականութիւն, ութեան

s.

cf. Գաղթ.

· Calfa

NBHL (2)

Զօրավար գաղթականութեան։ Յունական գաղթականութիւնն։ Առ յունական գաղթականութեամբն. (Եւս. քր. ՟Ա. եւ ՟Բ։)

Յօրինակ եօթնօրեայ աշխարհիս տաղաւարաց եւ գաղթականութեանց. (Կամրջ.։)


Գաղտաբար

cf. Գաղտ.

· Calfa

NBHL (1)

Ասէ անօրէնն յունկն սրբոյն գաղտաբար. (Հ=Յ. դեկտ. ՟Ժ՟Գ.։)


Գաղտնի, նւոյ, նեաց

adj.

secret, oecult, latent, hidden;
stolen, furtive;
clandestine

· Calfa

NBHL (1)

ԳԱՂՏՆԻ, ԳԱՂՏՆԵԱՒ. ԳԱՂՏՆԵՕՔ, Ի ԳԱՂՏՆԻՍ. κρυφίως clam Գաղտ. գաղտաբար. ի ծածակ. գաղտնի օրինակաւ. կիզլիճէ, սըրրէն.


Գայթագղութիւն, ութեան

s.

scandal;
stumble;
obstacle.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԱՅԹԱԳՂՈՒԹԻՒՆ կամ ԳԱՅԹԱԿՂՈՒԹԻՒՆ σκάνδαλον Scandalum, offendiculum, laqueus, offensio որ եւ ԳԱՅԹԱԳՂԱՆՔ. Գայթումն. գթումն. եւ Որոգայթ. խոչ եւ խութ. եւ Չար օրինակ. մեղք. պակասութիւն. արգելք, վնաս, չար օրինակ. ալ, տուզագ, էնկէլ, Քէնա իպրէթ.


Գայթեմ, եցի

vn.

to stumble, to trip, to glid, to slip.

· Calfa

NBHL (1)

Գայթէ, եւ ունի չարն զձեռանէ նորա։ Անօրէնք գայթին եւ գայթագղին ի նոսա. (Մծբ. ՟Ժ՟Բ. եւ ՟Ժ՟Բ։)


Գայռ, ից

s.

mud, mire, filth;
slough.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԱՅՌ որ եւ ԳԱՌ, ԳԵՌ. ռմկ. կայռ. βόρβορος, πηλός , ἱλύς Coenum, caenum, lutum, limus, φορυτός quisquiliae Կաւ գռեհաց գարշահոտ. շաղախ. ցեխ. ցիխ. տիղմ. աղբ, իրօք կամ նմանութեամբ. չամուր, պալչըգ, չօրագ, մուրտարլըգ. (յն. վօռվօռօս. յորմէ բորբորիտ. եւ այլն)։


Գանգատիմ, եցայ

vn.

to complain, to implore, to grumble;
— զմիմեանց, to quarrel together.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրքն գանգատեցան, ասելով։ Նոյնպէս եւ զանն գանգատեցաւ առաջի հայոց եւ վրաց իշխանացն. (Մաղաք. աբ.։)


Գանգրահեր

adj.

curled, frizzled;
whose hair is curled.

· Calfa

NBHL (1)

Ոդիւսեւս սեւագոյն գանգրահեր. (Պիտ.։ եւ Վեցօր. ՟Զ։ Շիր.։)


Գանձ, ուց, ից

s.

treasure;
heap;
hymn;
— արքունի, exchequer, finances;
տուն —ու, treasure, treasury;
— արքայի, privy purse of the king.

· Calfa


Գանձարան, աց

cf. Գանձատուն.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրինակ տաճարին, եւ սենեկաց նորա, եւ գանձարանաց նորա. (՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Ը. 11։)


Գառագեղ, գղի, գղաց

s.

cage, park;
menagery;
den, haunt;
prison;
դնել ի —, to shut up in a cage.

· Calfa

NBHL (2)

Գազանքն յորժամ ի գառագիւղն արգելուցուն. (Վեցօր. ՟Թ։)

Զոր օրինակ ոք զգազան քար ի գառագեւղ արկանիցէ. (Անան. ի յհ. մկ.։)


Գառնազեն

adj. s.

belonging to the pascal lamb;
immolation of the pascal lamb, Easter.

· Calfa

NBHL (1)

Կատարեալ զգառնազեն ստուերական մովսիսագիր օրէնսն. (Ոսկիփոր.։)


Գավարս, ի, ից

s. bot. cornel.

· Calfa

NBHL (1)

Գավարսից պտուղ ճաշակս գղտորահամս ունի. (Վեցօր. ՟Ե։ Այլ է եւ ԳԱՒԱՐՍ։)


Երիւրեմ, եցի

va.

cf. Յերիւրեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Արմատ բառիցս Յերիւրել, եւ Ըստերիւրել. որպէս Յօրինուած բարեյարմար.

Իսկ ի բարդութիւնս որպէս Հարիւր, զոր օրինակ Երկերիւր։


Երկաբնակ

adj.

believing in two natures in Jesus Christ;
having two dwelling-places.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ է երկաբնակդ անուն ... ո՞ւր անդանօր բնակեցաւ յերկուս. (Գր. տղ. առ տուտ.։)


Երկաթագամ

adj.

furnished with iron;
fastened with iron, nailed.

· Calfa

NBHL (1)

Երկաթով գամած, այսինքն բեւեռեալ, պնդեալ. իբր երկաթ անցուցեալ. (զի գամն ռամկօրէն է բեւեռ, եւ ըստ գրոց՝ անցք)


Երկաթակուռ

adj.

made or furnished with iron;
— շաւիղ, cf. Երկաթուղի.

· Calfa

NBHL (2)

Զօր բազում գումարեալ երկաթակուռս զրահիւք. (Յհ. կթ.։)

Ի զօրութենէ պակասեալ վասն ծանրութեանն, եւ վասն երկաթակուռ զինուցն. (Լաստ. ՟Դ։)


Երկաթեղէն, ղինի, նաց

adj.

of iron;
— գործիք, tool, instrument of iron.

· Calfa


Երկախառնեմ, եցի

vn.

to cooperate.

· Calfa

NBHL (1)

Զորս եւ մեր համօրէն աղաչեալ երկախառնել ընդ մեզ աղօթիւք. (Կորիւն.։)


Երկածին

s. chem. body composed of two substances.

· Calfa

NBHL (1)

Ծնաւ ի հօրէ, եւ ծնաւ ի մօրէ. եւ ոչ է երկածին, այլ՝ միածին. (Պիտառ.։)


Երկակենդան

adj.

amphibious, that lives on land and in water.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրէն երկակենցաղ գազանի. (Մագ. ՟Ծ՟Դ։)


Երկակենցաղ

cf. Երկակենդան.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրէն երկակենցաղ գազանի. (Մագ. ՟Ծ՟Դ։)


Երկակի

adj. adv. two, double, binary;
twice, doubly.

· Calfa

NBHL (2)

διπλῆ, διχῆ dupliciter Կրկնակի, կրկին օրինակաւ. երկու կերպով.

Երկակի ասացուածով յօրինէին. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Երկայնակեաց

adj.

that lives long;
— լինել քան զոք, to outlive, to survive.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԿԱՅՆԱԿԵԱՑ ԼԻՆԵԼ. Յերկար կեալ. երկայնօրեայ լինել. շատ ապրիլ։ (Ել. ՟ի. 12։ Օրին. ՟դ. 41։ ՟ե. 16։ ՟ժէ. 20։ Դտ. ՟բ. 7։ Իմ. ՟գ. 17։)


Երկայնաձիգ

adj.

very long, elongated;
that lasts long;
far.

· Calfa

NBHL (2)

Երկայնաձիգ ժամանակ կամ ժամանակք, պատմութիւնք. (Ոսկ. մտթ.։ Վեցօր. ՟Թ։ Եւս. քր. ՟Ա։)

Ողբս երկայնաձիգս յօրինէր. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Երկայնամտեմ, եցի

vn.

to be patient, to suffer patiently, to persevere.

· Calfa

NBHL (1)

Երկայնամտէ ոք առ այնոսիկ՝ որոց կարօղն է հատուցանել. իսկ համբերէ՝ որոց ոչ զօրէ լինել վրէժխնդիր. (Շ. յկ. ՟Կ՟Բ։)


Երկայնատարած

adj.

much extended.

· Calfa

NBHL (1)

Բանս մեծաձիգս երկայնատարածս առցուք ի պատմութիւն ճառիս. (Վեցօր. ՟Ա։)


Երկայնացուցանեմ, ուցի

va.

cf. Երկայնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մորուս երկայնացուցանել, կամ զաւուրս, կամ զանօրէնութիւնս. (Լմբ. առ լեւոն.։ Վեցօր. ՟Զ։ Ճ. ՟Բ.։)


Երկայնաւուրք, ից

s. adj.

long life, long days;
—րս or —րց, long lived;
—րս լինել, cf. Երկայնօրեայ՞՞՞լինիմ.

· Calfa


Երկայնութիւն, ութեան

s. geog.

length;
court;
longitude;
depth;
— աւուրց՝ կենաց, long days;
length of days, long life, longevity;
խաղալ գնալ յ— գետոյն, to skirt, to run along the river;
յ—, of the length of;
to the... longitude.

· Calfa


Երկան, աց

s.

mill;
mill-stone;
grindstone;
— իշոյ, mill-stone turned by an ass;
վերին —, upper mill-stone;
ներքին —, lower mill-stone;
cf. Երկանաքար.

· Calfa

NBHL (2)

μύλος, μύλον mola, molendinum Աղօրիք. եւ քարինք աղալոյ. որպէս երկանաքար կրկին՝ վերին եւ ներքին. ջաղացք, երկանք, երկանի քարը.

Զերկանիցն օրինակ ի մէջ բերէ. (Երզն. մտթ.։)


Երկանաքար, վէմ —

s. adj.

mill-stone;
mill-stone quarry;
of millstone;
— հաստատուն, bedstone, bed mill-stone, lower mill-stone;
— շարժական, runner, upper mill-stone, top mill-stone.

· Calfa

NBHL (1)

Երկանաքարիւն իշոյ ի պարանօց օրինակէ զվարս աշխարհիս. (Բրսղ. մրկ.։)


Երկասէր

adj.

that loves work, laborius, diligent.

· Calfa

NBHL (1)

Երկասէր արօրաձիգ։ Երկասէր վարժք. (Պիտ.։)


Երկարաբան

cf. Երկայնաբան.

· Calfa

NBHL (1)

Գուցէ կարծիս առտուեցից ձեզ՝ երկարաբան (լինել). (Պղատ. օրին. ՟Ա։)


Երկարաձիգ

adj.

long, extended, that lasts a long time, durable.

· Calfa

NBHL (3)

Փոսս երկարաձիգս հատանելով եւ խորափիտս. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)

Երկարաձիգ լեառն։ Լերինք երկարաձիգք։ Երկարաձիգ երկայնութիւնք վայրաց. (Փիլ.։ Վեցօր.։)

Երկարաձիգ աղօթիւք։ Աղօթս երկարաձիգս։ Առ երկարաձիգս անօրէնութիւն. (Խոսր.։ Կլիմաք.։ Նար. ՟Ժ՟Ե։)


Երկարատեւութիւն, ութեան

s.

duration, length.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ ըստ ինքեան ունել զերկարատեւութիւն զօրէն այլոց տնկոց. (Պիտ.։)


Երկաւոր, ի, աց

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

· Calfa

NBHL (2)

Ի միոյ հօրէ եւ ի մօրէ երկաւորիք, ոմն սիրի, եւ ոմն ատի. (Ոսկ. հռ.։)

Զզեւս (այսինքն զարամազգ) խոստովանին՝ զհայրն իւր կապել (զկռոնոս), զի զուստերսն կլանէր ոչ իրաւամբք. զնա իսկ՝ զհօրն իւր զերկաւորիսն հատուցանել (այսինքն հատանել). (Պղատ. եւթիփռոն.։)