Definitions containing the research ալ : 10000 results

Բագնասէր

adj.

idolatrous, lover of idols.

· Calfa

NBHL (1)

Արդարեւ յղեցեալ իսկ էին յամբարշտութիւնս կռապաշտութեան բագնասէր բարոյիցն. (Ագաթ.։)


Բադրոն

s.

bench;
bedstead;
sofa.

· Calfa

NBHL (3)

Ի վայր ի բադրոնէ բեմին իջեալ. (Յհ. կթ.։)

Եւ Մահիճ, կամ մահճակալ. պառկելու տէղ.

Բադրոնակ մի հրամեաց առնել, յերից կանգնոյ զերկայնութիւն նորա, եւ թղաւ եւ կիսաւ զլայնութիւնն, յորոյ վերայ ի ժամ քնոյն զմարմինն իւր հանգուցանէր։ Եկեալ մերձ ի բադրոնն՝ յորոյ վերայ անկեալ դնէր։ Ընկէց զինքն ի գետին ի բադրոնէ անտի։ Անկեալ դնէր ի վերայ բադրոնի միոյ. (Ճ. ՟Ա.։)


Բադրոնակ

cf. Բադրոն.

· Calfa

NBHL (3)

Ի վայր ի բադրոնէ բեմին իջեալ. (Յհ. կթ.։)

Եւ Մահիճ, կամ մահճակալ. պառկելու տէղ.

Բադրոնակ մի հրամեաց առնել, յերից կանգնոյ զերկայնութիւն նորա, եւ թղաւ եւ կիսաւ զլայնութիւնն, յորոյ վերայ ի ժամ քնոյն զմարմինն իւր հանգուցանէր։ Եկեալ մերձ ի բադրոնն՝ յորոյ վերայ անկեալ դնէր։ Ընկէց զինքն ի գետին ի բադրոնէ անտի։ Անկեալ դնէր ի վերայ բադրոնի միոյ. (Ճ. ՟Ա.։)


Բազայ

s.

falcon;
merlin;
gerfalcon;
hawk.

· Calfa

NBHL (2)

Եթէ ի քումմէ՞ իմաստութենէ եկաց բազէ տարածեալ զթեւս՝ անշարժ դիտել ընդ հարաւ. (Յոբ. ՟Լ՟Թ։)

Զայլեւայլ սերս ի թռչնոցն որսացեալ բազայիւք։ (Փարպ.։)


Բազէակիր

cf. Բազէակալ.

· Calfa


Բազէապան

cf. Բազէակալ.

· Calfa


Բազկաստածու

adj.

that puts forth branches, ramous (tree), branchy.

· Calfa

NBHL (1)

Ստածեալ, այսինքն սնեալ բազկօք. որպիսի է ընտանի ծառ՝ ի ձեռաց մարդկան դարմանեալ. եւ կամ ծառ՝ որոյ բազուկք, այսինքն ոստք են ստածեալք, աճեցունք.


Բազկատարած

adj. adv.

that stretches out its arms, spread;
with open arms.

· Calfa

NBHL (3)

Տէր Աստուած մեր զբազկատարած զաղաչանս ծառայից քոց վերընկալցիս. (Պտրգ.։)

Միածինն հօր բազկատարած ի սմա բեւեռեալ. (Անյաղթ բարձր.։)

ἑκτενής extensus, extensis brachiis Տարածեալ բազկօք. թեւերը բացած.


Բազկատարածութիւն, ութեան

s.

stretching of the arms.

· Calfa

NBHL (1)

Տարածումն բազկաց ի խաչի, կամ յաղօթս. թեւերը բանալը.


Բազկարձակ

cf. Բազկաստածու.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բուսոցն՝ աճեցունք, բազկարձակք, տերեւալիցք. (Ագաթ.։)


Բազմաբան

adj.

verbose;
talker.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմաբան վարդապետութեամբն ծնաւ զբազումս։ Բազմաբան վարդապետութեամբ (Գրիգորի) լուսաւորեալս. (Վրդն. լս.։ Երզն. լս.։)


Բազմաբանութիւն, ութեան

s.

redundancy of words, verbosity, polylogy.

· Calfa

NBHL (3)

Զի մի՛ բազմաբանութեամբ զերագալուր ձեր միտս ձանձրացուցից. (Փարպ.։)

Բազմամտութեամբ մանաւանդ՝ քան եթէ բազմաբանութեամբ կրթեալ. (Պղատ. օրին. ՟Ա։)

Ի բազմաբանութենէ հեռանալ. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Բազմաբաշխ

adj.

that distributes, gives much;
that is given abundantly, abundant;
polynomial.

· Calfa

NBHL (2)

Յուղարկեցաւք յարքայէ բազմաբաշխ եւ երեւելի ընծայիւք։ Բազմաբաշխ ձեռաց ձրիւք, եւ սիրալիր սրտիւք ընկալեալ (զնա). (Յհ. կթ.։)

πολυμερής multis partibus constans, multiplex Ի բազումս բաշխեալ կամ բաշխելի. առատապէս ծաւալեալ. բազմաբաժին. բազմամասնեայ. բազմապատիկ. բազմօրինակ.


Բազմաբարբառ

adj.

that speaks, contains many languages;
polyglot;
— քնար, an harmonious lyre.

· Calfa

NBHL (2)

Բազմալեզու. բազմաձայն.

Ունէր եւ ձայն զարմանալի՝ իբրեւ զբազմաբարբառ քնար (սուրբն մամաս). (Ճ. ՟Ա.)


Բազմաբեղուն

cf. Բազմաբեղ.

· Calfa

NBHL (2)

Զի մինչ գարուն հոգւոյն հասեալ, բազմաբեղուն պտղաբերեալ. (Շ. վիպ.։)

Կաշկանդեալ բազմաբեղուն յօդիւք։ Ի բազմաբեղուն կարասեաց մերոց։ Բազմաբեղուն հնարիւք. (Մագ. ՟Ի՟Ե. Լ. ՟Ձ՟Ա։)


Բազմաբեր

adj. adv.

cf. Բազմաբեղուն;
fruitfully.

· Calfa

NBHL (3)

Ձիթենի՝ բազմաբեր պտղալից։ Բազմաբեր որթ. (Փարպ.։ Պրոկղ. ի ստեփ.։)

Դնէ զօրինակ բարեացն բազմաբեր տեսակ սանդղոց տեսեալ. (Բրս. առ գր.։)

Պահեալ ի բազմաբեր ցասմանէ. (Յհ. կթ.։)


Բազմաբերձ

adj.

very high.

· Calfa

NBHL (2)

Բազմաբերձ յօնիւք աչացն շրտուցեալ. (Յիշատ. ոսկ. յհ.։)

Յոյժ բարձր, վսեմ. վերացեալ եւ խորամուխ. որպէս πολύπορος multum invadens, multivagus


Բազմաբերութիւն, ութեան

s.

much fertility.

· Calfa

NBHL (1)

πολυφορία fertilitas Արգասաւորութիւն. քաջ պտղաբերութիւն. շատ բերք տալը.


Բազմաբիւր

adj.

very numerous;
that has many forces.

· Calfa

NBHL (2)

Անուանի եւ բազմաբիւր զարեւելից հիւսիսոյ կողմանն կարգէ կողմնակալութիւն. (Խոր. ՟Բ. 7։)

Բազմաբիւր (կամ բազմաբեր) բարեաց։ Բազմաբիւր բարդեալ բարութեամբ. (Նար. առաք.։)


Բազմաբնակ

adj.

very populous.

· Calfa

NBHL (2)

Ի բազմաց բնակեալ. ուր բազում են բնակիչք. մարդաշատ. բնակիչը շատ, շէ՛ն.

Երագեալ ի բուն բնակութիւն բազմաբնակ քաղաքին՝ սքանչելւոյն Կոստանդնուպօլսի. (Նար. խչ.։)


Բազմաբուղխ

adj.

that flows abundantly.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱԶՄԱԲՈՒԽ կամ ԲԱԶՄԱԲՈՒՂԽ. Յորդաբուղխ. առատապէս բղխեալ.


Անսպառական

cf. Անսպառ.

· Calfa

NBHL (1)

Զսպառնացեալսն տրտմութիւնս անսպառելիս. (Դիոն. եկեղ.։)


Անսպառելի

cf. Անսպառ.

· Calfa

NBHL (1)

Զսպառնացեալսն տրտմութիւնս անսպառելիս. (Դիոն. եկեղ.։)


Անսպառութիւն, ութեան

s.

inexhaustible state.

· Calfa

NBHL (2)

Հոգիդ սուրբ ճշմարտութեան բղխեալ առ ի քէն անսպառութեամբ (այսինքն անհատաբար)։ Յարակայ զենեալ անսպառութեամբ (այսինքն անծախապէս). (Նար. ՟Ժ՟Գ. ՟Խ՟Է։)

Որ ի հանդերձեալսն է անսպառութեամբ. (Խոսր.։)


Անսպի

adj.

unscarred.

· Calfa

NBHL (1)

Լեառն՝ որ է կուսական արգանդն, անսպի մնաց եւ անթերանալի. (Համամ առակ.։)


Անստացուած, ից

adj.

without means, without property, poor.

· Calfa

NBHL (2)

Արծաթ բերեալ մատուցանէր անստացուածիցն (առաքելոց). (Կոչ. ՟Ժ՟Դ։)

Անստացուած կենցաղս ստանալ. (Վրք. ոսկ.։)


Անստեղծ, ից

adj.

uncreated

· Calfa

NBHL (3)

Չստեղծեալ յաստուծոյ.

Ոչ կեղծեալ, չհնարեալ ստութեամբ.

Անկերպարան. ոչ ձեւացեալ տիրապէս. անկազմ. ἁδιάπλαστος. non formatus.


Անստին

adj.

without breast or udder;
without milk.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՍՏԻՆ հնչեալ ԱՆԸՍՏԻՆ. Ոյր ոչ գոն կամ չեւ են ի վեր երեւեալ եւ լցեալ կաթամբ ստինք. ծիծ՝ կամ կաթ չունեցօղ.


Անստուեր, աց

adj.

unshadowed, unclouded, clear, light.

· Calfa

NBHL (2)

Մշտալոյս աներեկոյ. անգիշեր.

Յարեգակնային ճառագայթիցն եւ յանստուեր տապոյն զովացեալ. (Մագ. ձ։)


Անստուերագիծ

adj.

evident manifest;
indelible.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՍՏՈՒԵՐԱԳԻԾ ԱՆՍՏՈՒԵՐԱԳԻՐ Պայծառապէս գծագրեալ.


Անստուերագիր

cf. Անստուերագիծ.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՆՍՏՈՒԵՐԱԳԻԾ ԱՆՍՏՈՒԵՐԱԳԻՐ Պայծառապէս գծագրեալ.

ճշգրտիւ դրոշմեցին, զի անտրտում եւ անստուերագիր տպաւորեալ եղիցի գրութիւնն. (Շիր. զատիկ.։)


Անստութիւն, ութեան

s.

veracity, without falsehood.

· Calfa

NBHL (2)

Արժա՛ն է ընդունել զանստութիւն մտացն խոստովանեցելոյ։ Իմացեալ լինի ոչ դուզնաքեայ եւ յայլոցն անստութեամբ եսովպոս. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. լիւս.։)

Ի կողմն անկանել ճանապարհին՝ զոր հալածէրն, որ է նոյն ինքն ճշմարտութիւնն, անստութեամբ գնալով ի նմա. (ՃՃ.։)


Անսրբութիւն, ութեան

s.

uncleanness, impurity.

· Calfa

NBHL (1)

Զանսրբութիւնս իմ իմանալով՝ ողբամ հանապազ. (Եփր. խոստով.։)


Անսփոփելի

cf. Անսփոփ.

· Calfa

NBHL (1)

Անսփոփելի վտանգ, կամ լալումն. (Նար. ՟Լ՟Ա. ՟Հ՟Թ։)


Անվախճան, ից

adj.

endless, eternal.

· Calfa

NBHL (2)

Գիր համարոյն ... անվախճան կատարած յաւուրս քառասուն ձգտէր. (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 12.) յն. զանկատար առեալ կատարած։

ἁτελεύτος. fine carens, ἁκατάλυτος, αίδιος , ἁνήσυτος. perpetuus, aeternus, qui perfici non potst, sempiternus. Որոյ չիք վախճան. անվախճանելի. անկատարած. եւ անկատարելի, անեզր. անանց. անլուծանելի. մշտնջենաւոր. վերջ չունեցօղ, որ լմննալիք չունի. սօնսուզ. նիհայէթսիզ.


Անվայելուչ

cf. Անվայել.

· Calfa

NBHL (4)

Վէմ հնացեալ անվայելուչ լինի շինուածոյ. (Իսիւք.։)

Զրկեալ ի վայելչութենէ. անշուք. տձեւ. տգեղ. անպաճոյճ. չիրքին.

Բեւեկնի տերեւաթափ եղեալ՝ յոյժ է անվայելուչ. (Գէ. ես.։)

Անվայելուչք եւ վատափառք. (Պիտ.։ (զոր մարթ է իմանալ եւ Զրկեալ ի վայելից կամ ի վայելմանց։))


Անվայրափակ

adj.

unlimited, unbounded;
incomprehensible.

· Calfa

NBHL (2)

Երեւեալ զաստղն զաներեւոյթն գուշակէր, եւ զանվայրափակն՝ ի տեղւոջ ցուցանէր. (Պրոկղ. զքր.։)

Մշտածաւալն եւ անվայրափակն բնութիւն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Անվան

adj.

that cannot be repulsed or put to flight, invincible, impregnable.

· Calfa

NBHL (2)

Անվան սուրբ արձան։ Անվան ամրացեալ. (Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)

Զխախտեալս ի հիման՝ նորոգե՛ անվան վասն քոյդ անուան. (Գանձ.։)


Անվանելի

cf. Անվան.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայնիւ կարող, եւ անվանելի։ Անվանելի արուեստից։ Հոգեղինացն եւ անվանելեացն։ Անվանելի օծութիւն։ Անվանելի փառօք պսակեալ. (Նար.։)


Անվաստակ

adj. adv.

indefatigable;
idle, lazy;
without fatigue.

· Calfa

NBHL (5)

Յանվաստակ ձռեանէ (աստուծոյ) շարժեալ՝ զմեր կեանս դարմանեն։ Զանվաստակ ձեռինն ի միտ առնուցուս զզօրութիւնն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 13։ եւ Ոսկ. ես.։)

Որ ոչ կամի վաստակիլ, այսինքն աշխատիլ. պղերգ. անգործ. չաշխատօղ, ծոյլ. չալըշմազ.

Վա՛յ քեզ անձն իմ անվաստակ, զի մեռեալ ոչ պսակի. (Մաշկ.։)

Անարդիւն. յետնեալ ի պիտանի գործոց, կամ ի վարձուց ըստ վաստակոց. անշահ. անօգուտ. եմէկսիզ. ֆաիտէսիզ.

Յերկար աղօթիւք եւ անվաստակ յոտն կալով. (Փարպ.։)


Անվար

adj.

uncultivated.

· Calfa

NBHL (3)

Իբր Ոչ վարեալ կամ չհերկեալ եւ ոչ ցանեալ. վարուցան չեղած, չբանած. գըր. եապանի. կամ Անվայր, որպէս Անշէն, եւ որպէս Չունօղ զտեղի կամ զպէտս կարեւորս. (զի տարտամ են գրութիւնքս, եւ իմաստքս առաջիկայ.)

Զանվար եւ զապառաժուտ դաշտսն մարգաւէտ արարեալ՝ երփնատունկ ծառօք ծաղկեցուցեր. (Կեչառ. յաղեքս.։)

Իբր Ոչ բարւոք քաղաքավարեալ. անկարգ. տե՛ս եւ ԱՆՎԱՐԻՉ.


Անվարժ, ից

adj.

inexperienced, rude, unpractised, unskilled, unexercised.

· Calfa

NBHL (1)

ἁδάμαστος. indomitus. Ոչ վարժեալ. անուս. անմարզ. անկիրթ. տրմուղ. չսորված. չիկրթուած. ալըչմամըշ, աճամի, թօյ, թէրպիէսիզ.


Անվաւեր

adj.

invalid, null, illegal, insufficient;
apocryphal;
— առնել, to invalidate.

· Calfa

NBHL (2)

invalidum, non valens. ասի ըստ իրաւաբանից՝ Յոչինչ գրելին. ի դերեւ ելեալն. ընդունայն. որ չանցնիր, բան չի սեպուիր, փուճ. կեչմէզ, պադալ, պօշ.

ἅκυρος, irritus, οὑκ ἁξιόπιστος, fide non dignus, ἁβέβαιος, inconstans, invalidus, παραλειπτέον, rejiciendum. Ապախտ. ընդունայն. ոչ արժանահաւատ. անհաստատ. անոյժ. անզօր. տկար. անընդունելի. ոչինչ. մերժելի. ի դերեւ ելեալ. (լծ. պ. պավեր, հաւատալի). պադալ, գարարսըզ, գուվվէթսիզ.


Անվեհեր

adj. adv.

intrepid, fearless, courageous, bold;
intrepidly, fearlessly, boldly.

· Calfa

NBHL (3)

Անվեհեր երագութեամբ կրթեալք. (Խոր. ՟Գ. 68։)

(լծ. հյ. անահ, անվախ. որ եւ յն. ա՛ֆօվօս. իսկ լտ. իմբիճէր անպղերգ) ἅοκνος, impiger, ἁνυπέρθετος, cunctationis nescius, ἅφοβος, intrepidus. Արի եւ փոյթ. ժիր եւ մտադիւր. աչալուրջ. որ չէ վատ եւ թոյլ. անյապաղ. անդանդաղ. անկասելի. եւ Աներկբայ. աներկիւղ. համարձակ. անպատկառ. գօրգմազ, սէրպէսթ, ճէսուր.

Լաւ է ինձ անվեհեր գալ առ քեզ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Անվերակացու

adj.

without inspector, without superintendent.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ միայն սովն դառնագոյն է, այլեւ անվերակացու յառաջնորդաց կալ. (Ոսկ. ես.։)

Ամ մի անվերակացու լեալ. (Սամ.։)


Անվերարկու

adj.

without cloak or mantle.

· Calfa

NBHL (1)

Անվերարկու ի տարտարոսի։ Անվերարկու ծանակութիւնք։ Մի՛ անվերարկու առներ զսառուցեալն. (Նար. ՟Ի՟Զ.։ Նար. կ.։ Նար. ՟Ձ՟Է։)


Անվթար

adj. adv.

exact, precise, perfect;
exactly, precisely.

· Calfa

NBHL (4)

Եդեալ զյոյսն փրկութեան իբրեւ զսաղաւարտ անվթար։ Նեցուկ անվթար. (Ագաթ.։) (Շիր.։)

Ամենայն ոչ գողացեալք՝ տեառն կայ մնայ անվթար. (Նիւս. երգ.։)

Յարաձգեալ մնայ անվթար. (Նար. ՟Ժ։)

Կարացեալ անվթար զանցիցն առնել գնացս։ Առ ի յանվթար բխել զառատ բերոցն լիաբեր արմտիս. (Պիտ.։)


Անվթարելի

cf. Անվթար.

· Calfa

NBHL (2)

Զէն անվթարելի ընդ ինքեանս բարձեալ բերէին. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Զանվթարելին հաստատեալ ունի յինքեան բնութիւն. (Պիտ.։)


Անվթարութիւն, ութեան

s.

exactness.

· Calfa

NBHL (1)

Արքունի պողոտայս առ անվթարութիւն ոգւոց բաղձացեալք (յն. բաղձացելոց) միշտ լաւագոյն գնացիցն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Անվիշտ

adj.

without pain, that has nothing to suffer.

· Calfa

NBHL (1)

Ուրախութեամբ եւ անվիշտ ելանէր ի մարմնոյն։ Ոչ կարեն ընդ եղբարսն սիրով անվիշտ կեալ. (Վրք. հց. ՟Դ. ՟Ի՟Ե։)