Definitions containing the research վ : 10000 results

Ապիրատութիւն, ութեան

s.

wickedness, iniquity, malice, flagitiousness, villainy.

· Calfa

NBHL (1)

Գարշելի իսկ ապիրատութիւնն եւ անիրաւութիւնն. (Պղատ. մինովս.։)


Աստուածախառն

adj.

who is united to God.

· Calfa

NBHL (3)

Աստուածախառն մարմնով, եւ այլն. (Յճխ. ՟Թ։ Ագաթ.։ Նար. ՟Ծ՟Գ։ Շար.։ Եպիփ. թաղմ.։)

Ասի յալնաբար եւ զմարդոյ սիրով միացելոյ ընդ Աստուծոյ. եւ զայլոց իրաց՝ որք միաւորեն զմեզ ընդ Աստուծոյ.

ԱՍՏՈՒԱԾԱԽԱՌՆ (մարմին). Ի լատին գիրս բացատրի, deo mixtum, divinum. իսկ ի յն. թէպէտեւ լինի բարդութիւն հանգէտ հյ. այլ ի բանն Եպիփ. խչ. դնի միով բառիւ θεώσωμος , որպէս թէ Աստուածամարմին. որ չէ ի դէպ հայկաբանօրէն։


Աստուածախնամ

adj.

cared for by God;
— տեսչութիւն, divine Providence.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածախնամ տեսչութեամբ իւրով տնօրինեալ զամենայն կիրս. (Ճշ.։)


Աստուածախօս

adj.

who speaks of God;
declared by God.

· Calfa

NBHL (6)

Մովսէս աստուածախօս. (Շար.։)

Ընդ մեծին Մովսեսի ընդ աստուածախօսին. (Կորիւն.։)

Առաքեաց զմարգարէն Եսայիաս աստուածախօս բարբառովն Մխիթարութիվն վշտացելոցս. (Լծ. կոչ.։)

ԱՍՏՈՒԱԾԱԽՕՍ. Աստուածով խօսեցեալ.

Աստուածախօս վարդապետութիւն, կամ բան. (Ագաթ.։ Գր. տղ.։)

Խօսօղ ընդ Աստուած, եւ ի դիմաց նորա առ մարդիկ. խօսօղ ՟Ավ զԱտուածոյսն. Աստուածամերձ եւ ատուածաբան. իբր յն. θεολόγος , եւ θεολογικός


Աստուածախօսեմ, եցի

vn.

to speak, to discourse of God or with God;
to talk divinely.

· Calfa

NBHL (3)

Թագաւորն հիանայր ընդ լուսափայլ իմաստս հոգւոյն, որով աստուածախօսէրն (գր. աստուածաբանն). աստուածաբ։

ԱՍՏՈՒԱԾԱԽՕՍԵԼ. Խօսել Քրիստոսի աստուածապէս եւ տիրապէս, կամ աստուածային բերանով իւրով.

Վասն ամենայնի Աստուածախօսեալ եւ վարդապետեալ աշակերտացն իւրոց. (Ագաթ.։)


Աստուածածագ

adj.

produced by, born of or proceeding from God.

· Calfa

NBHL (1)

Ատուածածագ լոյս, կամ աստղ, կամ հուր. (Անան. եկեղ.։) (Տօնակ.։) Խոր. վրդվռ.։


Աստուածածանօթ, ից

adj.

who has the knowledge of God.

· Calfa


Աստուածածանօթութիւն, ութեան

s.

knowledge of God.

· Calfa

NBHL (1)

Զրկեալ էաք ի վեհագունին բնութեան ատուածածանօթութենէն. (Պրպմ. ձ։)


Աստուածածին, ծնի, իւ

adj.

Mother of God.

· Calfa

NBHL (1)

Զանշունչ զգերեզմանն աստուածածածին աուանէ. (Խոսծովիկ։)


Աստուածական, ի, աց

adj.

divine.

· Calfa

NBHL (3)

Ածական անուն, կամ իշխանութիւն, վայելչութիւն, փառք, զօրութիւն, եւ այլն. (Ագաթ.։)

Պարգեւացն աստուածականաց։ Պարգեւօք աստուածկանօք Լուսով աստուածականաւ. (Նար.։ Յորս նոյն է թէ գնիւր Աստուծոյ։ Որպէս եւ յասելն.)

Գործովքն բարութեան լուսաւորեալք ի հանգիստ նորոգական վայելչութեան դրախտին ընդ աստուածական փեսային. իմա՛, ընդ Աստուծոյ՝ երկնաւոր փեսային։


Աստուածակեաց

adj.

who lives with God or according to the will of God.

· Calfa

NBHL (1)

Այն՝ որով լինի կեալ յԱստուած, կամ ըստ Աստուծոյ.


Աստուածակերպ

adj.

godlike, in the form of God, divinely.

· Calfa

NBHL (2)

Աստուածատեսակ. աստուածանման. ստուածավայելուչ. աստուածաին.

Եւ ադամ վերստին աստուածակերպ ճոխանայ. (Շար.։ Նովին ոճով ասին.)


Աստուածակերտ

adj.

made or built by God.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածակերտ շինուած, կամ աթոռ տուն, խորան խաչ. փարախ (եկեղեցի կամ վանք), քաղաք. (Ագաթ.։ Յհ. կթ.։ Արծր. ՟Բ 3։)


Աստուածակիր

adj.

that bears God.

· Calfa

NBHL (1)

Գալստեանն ծննդեանն աստուածկիր մարմնովն յաշխարհս. յն. ներմարմնաւոր գալստեանն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա 6։)


Աստուածակից

adj.

that participates in the divine nature or grace.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ փոփոխելով բնութեան, կամ խառնակելով ասելի է աստուածանալ զամարմինն տեառն, որ աստուածակից եւ Աստուած եղեւ. այլ որպէս ասէ աստուածբան, յորոց մինն աստուածացոյց, եւ մին աստուածցաւ, եւ վստահանամք ասել՝ ընդ Աստուծոյ եւ Աստուած. (Դամասկ.։)


Աստուածակոխ

adj.

where God has walked or placed his foot.

· Calfa

NBHL (1)

Կոխեալ յԱստուծոյ. ուր Աստուծոյ կացեալ իցէ, կամ շրջեալ մարմնով.


Աստուածակողմն

s.

side or part of God

· Calfa

NBHL (2)

Դու եղիցիս նման յաստուածակոյս կողմանէ։ Հաւատարիմ քահանայապետ յաստուածակոյս կողմանէ անտի։ Ամենայն քահանայապետ վասն մարդկան կայ յաստուածակոյս կողմն անդր. (Ել. ՟Դ 16։ Երբ. ՟Բ 17։ ՟Ե 1։)

ՅԱՍՏՈՒԱԾԱԿՈՅՍ. իբր Առ Աստուած. դէպ յԱստուծոյ. Յաստուածակոյս, եւ յետ Աստուծոյ ի նախագործն քահանայապետութիւն վերագրեաց. (Դիոն. երկն.։)


Աստուածակոյս կողմն

cf. Աստուածակողմն.

· Calfa

NBHL (2)

Դու եղիցիս նման յաստուածակոյս կողմանէ։ Հաւատարիմ քահանայապետ յաստուածակոյս կողմանէ անտի։ Ամենայն քահանայապետ վասն մարդկան կայ յաստուածակոյս կողմն անդր. (Ել. ՟Դ 16։ Երբ. ՟Բ 17։ ՟Ե 1։)

ՅԱՍՏՈՒԱԾԱԿՈՅՍ. իբր Առ Աստուած. դէպ յԱստուծոյ. Յաստուածակոյս, եւ յետ Աստուծոյ ի նախագործն քահանայապետութիւն վերագրեաց. (Դիոն. երկն.։)


Աստուածակոչ

adj.

called by God;
where Godwas invited.

· Calfa

NBHL (2)

Աշակերտօղ աստուածակոչ ժողովոյ. (Կլիմաք.։)

Աստուածակոչ վկայն ստեփաննոս. (Տօնակ.։)


Աստուածահաճոյ

adj.

agreeable to or pleases God.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածահաճոյ կանոն, կամ աղօթք, արտասուք, վարք։ Հեծութիւնս աստուածահաճոյս. (Ագաթ.։ Կորիւն.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։ Յհ. կթ.։ Նար. ՟Գ։)


Աստուածահայր, հօր

s.

father of God.

· Calfa

NBHL (3)

Կղէովպաս այս եղբայր է Յովսեփայ, որ աստուածահայրն անուանեցաւ. (Ւկեւռ. յար։)

Մեծ աւետիք են այսօր աստուածահօրն ադամայ. մեծ աւետիքեն այսօր աստուածահօրն Յովսեփայ. (Գանձ.։)

θεόπατωρ dei pater, vel progenitor Նախահայր Քրիստոսի Աստուոյ մերոյ՝ ըստ մարմնոյ. մանաւանդ դաւիթ. եւ հայր անուանեալ Յիսուսի՝ արդարն Յովսէփ խօսնայր կուսի.


Աստուածահաշտ

adj.

that calms or appeases the anger of God.

· Calfa


Աստուածահար

adj.

chastised or punished by God.

· Calfa

NBHL (2)

Ի ժամանակին ղովտայ ոչ ունէին անկ աստուածահար բարկութեան. (Ոսկ. յհ. ՟Ա 44։)

θεόπληκτος divinitus ictus, θεήλατος a deo actus, imissus ՅԱստուծոյ հարեալ հարուածովք. եւ ՅԱստուծոյ իբր հարուած առաքեալ. աստուածասաստ. աստուածառաք.


Աստուածահրաշ, ի, ից

adj.

done by a miracle or divinely.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածային եւ հրաշալի. աստուածավայելուչ. գերահրաշ. գերաբուն.


Աստուածամայր, մօր

s.

Mother of God.

· Calfa

NBHL (1)

Հանդերձեալ էր ելանել յաշխարհէ տարփողական հոգւով սիրով աստուածամայրն. (Դիոն. թղթ. ՟Ժ՟Ա։)


Աստուածամարդ, ոյ

s.

God and man conjointly.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ միոյ վարդապետի եւ հովուի աստուածամարգոյն կարգեսղք Յիսուսի։ Յանրաժանելի եւ անշփոթ աստուածամարգոյն. (Թղթ. ման. առ Շ։ Լմբ. յայտն.։)


Աստուածամարտ, աց, ոց

adj.

that wars against Heaven, that is repugnant to God;
յ— մատչել, to declare against Heaven.

· Calfa

NBHL (3)

Դատապարտեցից զաստուածամարտիցն ժողովբ. (Ոսկ. նոր կիր.։)

Աստուածամարտացն վրէժխնդրող լինել. (Ճ. ՟Ա.։)

Որով եւ պարտեցան իսկ աստուածամարտ մարտուցեալքն. (Յհ. կթ. նոյն ընդ յաջորդ բայիդ։)


Աստուածամերձ

adj.

that is near God.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վեհից եւ յոյժ աստուածամերձաց. (Անյաղթ բարձր.։)


Աստուածամուխ

adj.

who is profoundly learned or versed in divine things;
who is familiar with God;
hardened by God.

· Calfa

NBHL (2)

Միջամուխ յԱստուած. աստուածային իրօք որպէս պողովատիկ. կամ թափանցանց լեալ աստուածային հրով. աստուածամերձ. սերտ միացեալ յԱստուած.

Աստուածամուխ կենացն լինել ժառանդորդ։ Զի մերձաւորս եւ աստուածամուխս պատրաստիցէ։ Աստուածամուխ լինել աստուածական վայելչութեանն. (Ագաթ.։)


Աստուածայայտնութիւն, ութեան

s.

Epiphany.

· Calfa

NBHL (5)

Մովսէս աստուածայայտնութեան ի լերինն արժանի լինէր. (Եւս. քը. ՟Բ։)

Զի թէ աստուածայայտնութիւնս վասն այս վկայիս իւրոյ միայն էր արտայայտեալ, եւ այլն. (Աթ. ի ստեփ.։)

Եւ մանաւանդ՝ մարդեղութեամբ բանին. վասն որոյ անխտիր աստուածայայտնութիւն կոչի՝ որպէս ծնունդն Քրիստոսի, որով Աստուած յայտնեցաւ ի մարմնի, եւ յայտնեաց զինքն հովուաց, նոյնպէս եւ գալուստ մոգուց՝ որ եւ ՅԱՅՏՆՈՒԹԻՒՆ ասի. որպէս նշնակաէ Ածաբ. ի ճառն ծննդ։

Ի վերայ հասանել կարիցեմք, եթէ ո՛րչափ յառաջ քան զկենարար աստուածայայտուին՝ Մովսէս եւ մարգարէքն իցեն. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Զաստուածայայտնութեանն եւ ծննդեանն նորին զօր Յհ. (իմ. ատ.։ Տօնաց.։ Շար. վերնագր.։)


Աստուածային

adj.

divine, belonging to God;
sacred, pious.

· Calfa

NBHL (7)

Աստուածայնովքն արուեստիւք։ Աստուածայնով իմն կենդանութեան հագագաւ։ Ճայթմամբ աստուածայնով հնչեցեալ. (Նար.։)

Ուստի ասի եւ զմարդկանէ՝ եւ զմարդկային իրաց՝ որպէս Աստուածանման, աստուածարեալ. սուրբ, աստուածայինն՝ դաւիթ, կամ Մովսէս, եւ այլն. (Պիտ.։ Յհ. կթ. եւ այլն։)

Աստուածային համբաւով՝ հզօրապէս արիոթեամբ տապալեցին. (Նար. խչ.։)

Անսովոր է ի մեզ ասելն լատին ոճով.

Եղեր վերընկալ աստուածային բանին։ Աստուածային բանին տեղի եւ զենարան։ Մերկացաւ յինքենէ զաստուածային սուրբ հոգին. (Շար.։)

Աստուածայինքն ամենայն հաւատովք իմացեալ լինին. (Իգն.։)

θεῖος, θεϊκός divinus որ եւ ԱՍՏՈՒԱԾԵՂԷՆ ԱՍՏՈՒԱԾԱԿԱՆ. Սեպհական կամ վայելչական Աստուծոյ. եւ Որ ինչ լինի ՟Ավ, կամ հայի յԱստուած.


Աստուածայնութիւն, ութեան

s.

state of a divine or sacred thing.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչինչ ծանիցէ յաստուածաւանդիցն, այլեւ ոչ գործիցէ ինչ, որ ոչ զգոլն աստուածայնութեամբ։ Եւ զայս վարկանիմ նշանակել զաստուածայնութիւնսն եւ ծայրութիւնս երեւեցելոցն եւ իմացելոցն. (Դիոն.։)

Ականատես մեր ունելով զաստուածայնութիւն իւրեանց եւ զբարեվայելչութիւն. (Լմբ. պտրգ.։)


Աստուածայրական, ի, աց

adj.

divine and human conjointly.

· Calfa

NBHL (1)

Յաւէտ մարդավայելուչ աստուածայրական փրկագործ կրիւքն. (Ոսկ. գծ.։)


Աստուածանամ, ացայ

vn.

to make one's self God;
to become God;
to unite one's self, to join one's self to God;
to resemble God.

· Calfa

NBHL (6)

Ոչ շատ եղեւ նմա իշխանութիւն դիւաց, եւ կամեցաւ եւ ի վերայ մարդկան եւս աստուածանալ. (Եփր. ՟գ. կոր.։)

Զի ի սկզբան մարդն ցանկացաւ աստուածանալ, եւ անդ ոչ հասաւ. իսկ արարիչն եկեալ մարդացաւ, վասն այնորիկ մարդն աստուածացաւ. (Գանձ.։)

Աստուած մարդացեալ խաչի մարդացեալ խաչի մարդկեղէն մարմնով, եւ ես փառաւորեալ աստուածանամ աստուածային երկաւորութեամբ. (Կիւրղ. խչ.։)

Եկեալ միածին որդին Աստուծոյ՝ վերհամբարձեալ զաստուծացեալ մարմինն մօր իւրոյ։ որ եւ ասի ԱՍԻՈՒԱԾԱԶԳԵԱՑ, ԱՍՏՈՒԱԾԱԿԻՐ, ԱՍՏՈՒԱԾԱԿԻՐ, ԱՍՏՈՒԱԾԱՐԵԱԼ։

Իսկ զմարմնոյն Քրիստոսի, կամ զՔրիստոսի, ըստ որում մարդ՝ ասի աստուածացեալ, վասն գոլոյն միացեալ ընդ աստուածութեան յանձին բանին.

Աստուած մարդացաւ, եւ մարդիկ աստուածացան։ Խորագոյնս խօսի ըստ աստուածաբանաց Մանդակ. ի ծն. Քրիստոսի, ասելով.


Աստուածանման

adj.

that resembles God, godlike.

· Calfa

NBHL (3)

Լինելով աստուածանման. (Պիտ.։)

Ծնօղ հոգեւոր աստուածանման սիրով. (Շար.։)

Խոնարհութիւն նորին, եւ ունկնդրութիւն աստուածանման։ Զնոցին առաքինութիւնսն, եւ զաստուածանման վարսն. (Կլիմաք.։)


Աստուածաշունչ

s.

inspired by God, divine, holy;
Bible, holy Scripture.

· Calfa

NBHL (2)

Այսօր աստուածաշունչ քնարն Յովհաննէս ի գլուխ ահաւոր եւ հրակէզ մերձենայր. (Թէոդոր. կուս.։)

θεόπνευστος divinitus inspiratus, mentemdivinam redolens Շնչեալ կամ ազդեալ առ յԱստուծոյ. գրեալ հոգւով սրբով. մակդիր սուրբ գրոց՝ մանաւանդ հին կտակարանի.


Աստուածապահ

adj.

preserved or protected by God.

· Calfa


Աստուածապաշտ

adj.

who worships God, pious, religious, devout, spiritual.

· Calfa

NBHL (2)

Ասստուածապաշտ ծառայութիւն. (Ըստ աստուածապաշտ սովորոեաց. Ագաթ.։)

θεοσεβής, εὑσεβής deum colens, pius Որ պաշտէ զԱստուած ճշմարիտ հաւատով եւ գործովք բարեաց. կամարար այ. բարեպաշտ. աստուածահաճոյ։ (Ել. ՟Ժ՟Ը 21։ Յուդթ. ՟Ժ՟Ա 14։ Յոբ. ՟Ա 1 եւ 8։ ՟Բ 3։ Յհ. ՟Բ 51։ Ես. ՟Ի՟Զ 7։ ՟Բ. Պետ. ՟Բ 9։)


Աստուածապատիւ

adj.

honoured hy God, who has divine honour.

· Calfa

NBHL (2)

Յաստուածապատիւ եւ ի հոգեւոր տեառն յովակիմայ սիւնեաց եպիսկոպոսի յիշատակի. (Ուռպ. ՟Ծ՟Բ։)

θεοτίμητος, θεότιμος a deo honoratus Պատուեալ առ ի յայ, մանաւանդ սրբազան պատուով.


Աստուածապատում

adj.

who relates, narrates, speaks of God.

· Calfa

NBHL (2)

Աստուածապատում Յովհաննու հնազանդեալ ունկնդիր լերուք, ի սկզբանէ էր բանն. (Կոչ ՟Ժ՟Բ.)

Որպէս ասէն յաստուածապատում իմաստութեան անդ, թէ զարթիցեն, եւ այլն։ Զաստուածապատում վարդապետութեւիւն միածնին. (Ագաթ.։)


Աստուածապէս

adv.

cf. Աստուածաբար.

· Calfa

NBHL (2)

Աստուածապէս տիրաբար ետ զայն վճիռն. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Աստուածապէս վերակենցաղեաց։ Աստուածապէս նուիրեալ. (Նար. ՟Լ՟Դ. ՟Ժ՟Գ։)


Աստուածառաք

adj.

sent by God.

· Calfa


Աստուածասէր

adj.

that loves God, pious.

· Calfa

NBHL (3)

Աստուածասէր առաքինութիւն, կամ քաղաքավարութիւն, պաշտօն, հնազանդութիւն, երկիւղածութիւն, օրէնք, միտք, խորհուրդ. (Փիլ. քհ. ՟Ա. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։ Բուզ. ՟Գ 3։ Կորիւն.։ Փարպ.։ Ոսկ. յհ. ՟Ա 2։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)

Քաջայարմար գոլով (աղն հաղորդութեան այնմիկ՝ որ առ բերանոյն զգայութեան աղոց ըստ համեմատութեան օրինի՝ աստուածասէր մարմին եղեւ. (Պղատ. տիմ.։)

ԱՍՏՈՒԱԾԱՍԷՐ. θεόφιλος, θεοφιλής, θεοφιλέστατος deo gratus, dilectissimus Սիրելի Աստուծոյ. հաճոյ յաչս Աստուծոյ. Յայս միտ զսուրբն անտոնիոս կոչէին աստուածասէր, ասէ աթանաս ի վարս նորա. նոյնպէս իմաէ եւ զասելն.


Աստուածասպան

adj.

that has put God to death.

· Calfa

NBHL (2)

Յուդա աստուածավաճառ, հրէայքն աստուածասպանք. (Ուռպ. թղթ.։)

Առնեմ դատաստան աստուածասպան քահանայիցն (քրմաց). (վրք դիոն։)


Աստուածաստեղծ

adj.

created by God.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչեւ ի վայր մի աստուածաստեղծիցն հպարտութիւն կռոց յաջողի. (Փիլ. ել. ՟Ա 20։)


Աստուածասքանչ

adj.

cf. Աստուածահրաշ.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ Դանիէլ հոգւովն զաստուածասքանչն տեսանէր տեսիլ. (Լմբ. հանգ.։)


Աստուածատեաց

adj.

that hates God.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսպիսիս ասել՝ ոչ միով իւիք արդարագոյնք, այլ՝ աստուածատեացք. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Աստուածատես, ից

adj.

that has seen, that sees God.

· Calfa

NBHL (4)

Իսրայէլ աստուածատես թարգմանի. եւ նա հաւատովք տեսանէր զԱստուած. (Կիւրղ. ծն.։)

Յաստուածատես երեսսն (Մովսեսի). (Հ. կիլիկ.։)

θεόπτης qui deum videt Տեսօղ Աստուծոյ՝ ո՛ր եւ է օրինակաւ. Ի նոյն միտս թարգմանի սովորաբար անունս ԻՍՐԱՅԷԼ, որպէս եւ Տեսանօղ կոչիլն մարգարէից. զԱստուած տեսնօղ, Աստուծոյ հետ տեսնուօղ.

Մանաւանդ զանձինս մեր բարեգործիցեմք՝ աստուածատեսս առնելով. (Ածաբ. յայտն.) θεοειδής


Աստուածատեսութիւն, ութեան

s.

cf. Աստուածտեսութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Սլանան առ աստուածատեսութիւն անճառելեացն խորհրդոց. (Նար. յովէդ.։)


Աստուածատեցութիւն, ութեան

s.

hatred, aversion of God.

· Calfa

NBHL (3)

Յաստուածատեցութեանն զկեանս իւրեանց վարեցին. (Բուզ. ՟Գ 19։)

Զի՞նչ ասէք. աստուածասէրք լինելով՝ աստուածատեցութեա՞ն յանդգնէին ցուցանել գործ. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Զգործով աստուածատեցութիւնս՝ պիտակ բանիւ աստուածասիրութիւն առդնեմք. (Լմբ. ատ.։)