Definitions containing the research ալ : 10000 results

Բազմամարդ

adj.

populous;
— առնել, բազմամարդացուցանել, to people.

· Calfa

NBHL (2)

Տեսեալ զքաղաքն մեծ եւ բազմամարդ։ Բազմամարդ է քաղաքն. (Ոսկ. կոր.։ Փիլ. իմաստն.։)

Ի բազմամարդ սպասաւորութենէ ծառայիցն՝ երկուս զերիցագոյնսն ... առեալ ընդ իւր. (Փիլ. իմաստն.։)


Բազմամարդութիւն, ութեան

s.

state of an inhabited town;
great population.

· Calfa

NBHL (2)

πολυανθρωπησία hominum multiplicatio, propagatio Բազմաւորութիւն մարդկան. որպէս բազմանալն եւ աճումն սերնդեամբ.

Փթթեալ էր եւ ծաղկեալ բազմամարդութեամբ ժողովն հրէից. (Լծ. կոչ.։)


Բազմամբոխ

adj.

peopled;
of great concourse, numerous;
tumultuous.

· Calfa

NBHL (2)

Թագաւորութեան ձեւ եւ շուք խոստանալով նմա, եւ բազմամբոխս յարի արանց. (Խոր. ՟Ա. 20։)

Ոչ որ իշխանն է ի մեզ, այլ իշխեցեալն եւ բազմամբոխն. (Փիլ. այլաբ.։)


Բազմամեայ

adj.

old, aged, ancient, of old date.

· Calfa

NBHL (4)

Դատապարտէ ... մանկութիւն վաղվաղակի վախճանեալ՝ զբազմամեայ ծերութիւն անիրաւի. (Իմ. ՟Դ. 15։)

Ծերունիս ո՛չ զբազմամեայս եւ զհինսն համարին։ Բազմամեայ չարութիւն մարդկան՝ ի ծննդենէ մինչեւ ցծերութիւնն ձգտեալ. (Փիլ. տեսական. եւ Փիլ. լին.։)

Յերկարաձգեալք ի բազմամեայ տեւողութիւնս յազգէ յազգ. (Պիտ.։)

Բազմամեայ խաչակցութեամբ կեցեալ եւ ժուժկալեալ ննջեաց. (Մագ.։)


Բազմամեղ, աց

adj.

burdened with many sins, great sinner.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս տէր ոք խնամակալ, որ ի բանտէ զբազմամեղս հանել կամիցի. (Ոսկ. ես.։)


Բազմամթեր

cf. Բազմահամբար.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր բազում ինչ մթերեալ եւ ամբարեալ իցէ. մէջը շատ բան դիզած՝ պահած.


Բազմամութիւն, ութեան

s.

longevity.

· Calfa

NBHL (1)

Կարեն եւ այլ եւս տակաւին բազմամութեան թերեւս հանդուժել։ Ծերութեամբ պատուեալք, ո՛չ բազմամութեամբ՝ երկայնութեամբ ժամանակաց, այլ՝ կատարեալ թուոցն ելիւք. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել.։)


Բազմամուսին

adj.

who has had many wives or husbands;
polygamist.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ լեալ են ամուսինք բազումք. բազմայր.


Բազմամուսնութիւն, ութեան

s.

polygamy.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ մանկունքն ծնեալք ի բազմամուսնութիւն կնոջն՝ կարեն զհայրն ճանաչել, եւ ոչ նա ի նոսին պահէ զգութն ամբողջ՝ այսու կասկածանօք. (Լմբ. առակ.։)


Բազմայածեան

adj.

that wanders;
tortuous, devious.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՛րդ զբազմայածեան լեզուս ի յօրհնեալն բան մխեցից. (Նար. կ.։)


Բազմայեղց

adj.

plentiful, abundant.

· Calfa

NBHL (2)

ԲԱԶՄԱՅԵՂ ԲԱԶՄԱՅԵՂԱՆԱԿ. πολύτροπος multis modis, multifariam, diversus Պէսպէս յեղեալ՝ յեղյեղեալ. բազմօրինակ. բազմազան. ազգի ազգի.

Յորմէ անկեալն զանազան եւ բազմայեղանակ հիւանդութեամբ ախտացաւ. (Բրս. չար.։)


Բազմայր

adj.

who has many husbands;
populous (town).

· Calfa

NBHL (2)

πολύανδρος femina, quae saepius nupsit Մակդիր կնոջ՝ որ լեալ է բազում արանց հետ զհետէ. որ եւ ասի ԲԱԶՄԱՆԿՈՂԻՆ. շատ մարդու կնիկ եղած.

Ի բաց փախչին գազանք իբրեւ ի բուն իշխանէ ի մարդկանէ. վասն որոյ յորժամ բազմայր լինին՝ ոչ գան ի քաղաքսն։ Մեղուք եթէ առաւելեալ լիցին զօրէն բազմայր քաղաքի՝ գաղթեալք յայլ վայր փոխին. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. լիւս.։)


Բազմայօդ

adj. adv.

that has many joints;
false;
Piecemeal.

· Calfa

NBHL (4)

Ուր իցեն բազում յօդք կամ յօդուածք, եւ զօդմունք. որոյ բազում են խաղալիք անդամոց. բազմամասն. խաղերը կամ կապը շատ.

Զի չէ՛ մարդ, թէ մի գնացք լինիցին բազմայօդ յօդուածոց նոցա։ Բազմայօդքն լքեալք անկանէին, եւ յօդակոտոր ի միմեանց յօդքն քակտէին. (Վեցօր. ՟Ա. եւ ՟Թ։)

Որով խորտակի բազմայօդ՝ ի վերայ շրջեալ մարդկային բնութեանս չարութիւն, զոր նաւս թարսշայ մարգարէն անուանէ. (Նիւս. երգ.) յն. բազմահե՛րձ. πολυσχιδῶς

ԲԱԶՄԱՅՕԴ. ա. որպէս Ստայօղ, պաճուճեալ. ...


Բազմանամ, ացայ

vn.

to increase, to grow in great numbers, to shoot, to multiply, to enlarge;
to abound, to overflow.

· Calfa

NBHL (5)

ποληθύνομαι, πολυπληθέω multiplicor Բազում լինել, աճել թուով կամ սերնդեամբ. շատնալ.

Աճեցէք եւ բազմացարո՛ւք եւ լցէ՛ք զերկիր ... եւ թռչունքն բազմասցի՛ն ի վերայ երկրի։ Բազմանայ յոյժ ժողովուրդն յերկրիս։ Բազմանայր թիւ աշակերտելոցն։ Ի բազմանալ աշակերտացն.եւ այլն։

ԲԱԶՄԱՆԱԼ. Առատանալ. առաւելուլ. լիանալ.

Բազմացաւ ջուրն։ Բազմանայր յոյժ յոյժ։ Բազմացան չարիք մարդկան ի վերայ երկրի։ Վասն բազմանալոյ անօրէնութեանն։ Ողորմութիւն ձեզ, խաղաղութիւն եւ սէր բազմասցի։ Եկեղեցին՝ մխիթարութեամբ հոգւոյն սրբոյ բազմանայր. եւ այլն։ Որպէս եւ յայլ գիրս ասի.

Բազմանալ բանից, ողջունի, դիականց, մեղաց, կառաց, փրկութեան, քահանայութեան, (այսինքն քահանայից,) գոչման, աղաղակի.եւ այլն։


Բազմանիւթ, ից, աց

adj.

that abounds in materials;
that contrives in several ways.

· Calfa

NBHL (1)

πολύυλος materiosus Որոյ բազում են նիւթբ. ի բազում նիւթոց յօրինեալ.


Բազմանկար

adj.

provided with many pictures;
various

· Calfa

NBHL (1)

Ծառ զանազան պտղովք լցեալ, եւ կամ բազմանկար պատկեր. (Հին քեր.։)


Բազմանկողին

adj.

prostituted, whoremonger;
prostitute;
cf. Բազմայր.

· Calfa

NBHL (1)

πολύγαμος quae pluribus nupsit Բազմայր. կին եղեալ արանց բազմաց. շատ հեղ կարգըւած կնիկ.


Բազմանշոյլ

cf. Բազմաճաճանչ.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ բազում են նշոյլք. բազմալոյս. առատ լուսով, շողշողուն.


Բազմանուն

adj.

that has many names.

· Calfa

NBHL (3)

πολυώνυμος mlta nomina habens, multorum nominum Որոյ բազում են անուանք. այլ եւ այլ անուամբք կոչեցեալ. շատ կերպ անուն ունեցօղ.

Զբազմանուն զամենազօրն (Աստուած,) զմիադիմի հաստատութիւնն ... (որ) կոչի բարերար, արդար, ամենակալ եւ այլն. (Կոչ. ՟Զ։)

Բազմանուն՝ Քրիստոս, եւ մի որդի. մի, եւ բազմանուն։ Մարմին եղեալ՝ բազմանուն եղեւ։ Ըստ տնօրէնութեանն բազմանուն է (Քրիստոս). (ՃՃ.։ Ոսկիփոր.։ Լմբ. յայտն.։)


Բազմաշարժ

adj.

trembling;
mutable.

· Calfa

NBHL (2)

Առ ի յախտից (այսինքն ի կրից) բազմաշարժից վտանգեալք. (Դիոն. ածայ.)

Ի տեղւոյ ի տեղի շրջին բազմաշարժ աչօք՝ շուրջ հայեցուածովք խնդրեն զտենչալին. (Ոսկ. ի զաքէոս.։)


Բազմաշնորհ

adj.

that does many favours, that gives bountifully;
that abounds in favours.

· Calfa

NBHL (2)

ԲԱԶՄԱՇՆՈՐՀ. Բազում շնորհօք ճոխացեալ. շնորհալի. պէսպէս շնորհաց ընդունօղ կամ պարունակիչ.

Եւ ես ի զանազան եւ ի բազմաշնորհ բառացութեամբ տեղւոջ միջակացեալ. (Պիտ.։)


Բազմաչար

adj.

very wicked.

· Calfa

NBHL (2)

Զտեղի թատերցն զժողովն բազմաչար։ Ի մի՛տ առ զբազմաչար հնարս թշնամոյն։ Հեռանալ ի բազմաչար ախտից. (Մանդ.։)

Եկեալ ի միտսն՝ յիշեաց զբազմաչար մեղս իւր. (Հ. յունիս. ՟Ժ.։)


Բազմաչարչար

adj.

that has suffered much.

· Calfa

NBHL (1)

πολυπαθής multis malis vexatus, multa passus Բազմօք չարչարեալ. բազում չարչարանս յանձնառօղ.


Բազմաչեան

cf. Բազմաչեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Յաճախք ի գիտութիւն իմաստալից ըստ բազմաչեան գոլոյ։ Բազմաչեան գոլ, եւ ի թիկանց կուսէ ունել զաչս. (Շ. հրեշտ.։)


Բազմապաճոյճ

adj.

well adorned, embellished.

· Calfa

NBHL (2)

Բազում իրօք պաճուճեալ. ուր իցեն բազում պաճուճանաք եւ զարդք եւ յօրինուածք. խիստ զարդարուն.

Բազմապաճոյճ զարդարանօք պճնեալ զինքն կազմեաց որոգայթ. (Պիտ.։)


Բազմապայծառ

adj.

very clear, brilliant, most illustrious.

· Calfa

NBHL (1)

Ցուցանելով զբազմապայծառ նմա պատրաստեալ պսակ։ Բազմապայծառ կուսութեամբ. (Խոր. հռիփս.։)


Բազմապատիկ

adj. adv.

multiple;
diverse, much, several;
magnificent;
— առնել, to multiply, cf. Բազմացուցանեմ, cf. Բազմապատկացուցանեմ, cf. Բազմապակեմ;
— լինել, to multiply, cf. Բազմանամ, cf. Շատանամ, cf. Բազմապատկանամ;
more, moreover

· Calfa

NBHL (4)

ԲԱԶՄԱՊԱՏԻԿ ԱՌՆԵԼ, ԼԻՆԵԼ. πολυπλασιάζω, -ζομαι multiplico, -or Բազմացուցանել, բազմանալ. շատցնել, շատնալ.

Երկիր բարի զսերմն բարի ընկալեալ՝ բազմապատիկ առնէ զարդիւնս արմտեացն. (Յճխ. ՟Ժ։)

Ի միեկէն մինչեւ ի տասնեակն բազմապատիկ արարեալ՝ շարադրեսցես զարարեալ թիւն։ Վեցակ իմն բազմապատիկ յինքեան եղեալ ... ծնանի զերեսուն եւ զվեց. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Բազմապատիկ անդրէն դարձուցանել (զառեալն). (՟Բ. Մակ. ՟Թ. 16։)


Բազմապատիր

adj.

that deceives much, very cunning.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բազմապատիր կենացս զերծեալք. (Մագ.։)


Բազմապատիւ

adj.

much honoured, very honourable, respectful.

· Calfa

NBHL (3)

Բազմապատիւ պատուով մեծարեալ զնա. (Յհ. կթ.։)

Այնպէս բազմապատիւ ճանապարհ լեալ նոցա՝ գնային հասանէին ի քաղաքն. (Կաղանկտ.։)

Հանդերձս զգեցեալ բազմապատիւս. (Ոսկ. մրգր.։)


Բազմապատկառ

adj.

very bashful.

· Calfa

NBHL (1)

Պատկառեալ յոյժ. ամօթով լի. ամօթապարտ.


Բազմապատկեմ, եցի

va.

to multiply;
to repeat.

· Calfa

NBHL (4)

Առ ինքն բոլոր միանայ, եւ ոչ յինքն՝ մտեալ, եւ բազմապատկացուցեալ զինքն նուազէ զիւրն միութիւն. (Դիոն. ածայ.։)

Քրիստոս վէմ բազմապատիկ, որ բազմապատկեաց զինքն՝ վէմ կոչելով զՍիմոն, եւ նա զամենայն հաւատացեալսն. (Տօնակ.։)

Հատուցանէ բազմապատկելով։ Զբազմապատկեալ չարութիւն նոցա. (Վրդն. ծն.։)

Հազարս հազարաց ասեն, եւ բիւրս բիւրոց գոլ, զառ ի մէնջ ծանրագոյնս թիւս զինքեամբ շուրջ պատեալ եւ բազմապատկեալ. (Դիոն. երկն.։)


Բազմապատկեր

cf. Բազմանկար.

· Calfa

NBHL (1)

Զի ի դէմս բազմած բազմասեզեխն րահաբու ... նկարագրեսցի խորհուրդ բազմապատկեր եկեղեցւոյ ... որ հանդերձեալ էր օտարանալ յամենայն կռոց. (Եփր. յես.։)


Բազմապատկութիւն, ութեան

s.

multiplication

· Calfa

NBHL (1)

Կամ Յաւելուած. աճեցուցանելն զգին իրաց, եւ այլն. շատնալը, շատցնելը.


Բազմապարգեւ

adj.

that gives or is given abundantly.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ Առատապէս պարգեւեալ. առատ.

Զամենալից շնորհս բազմապարգեւ քո ողորմութեան. (Նար. ՟Լ՟Դ։)


Բազմապարտ

adj.

that owes much;
much obliged.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմապարտ յանցաւոր։ Բազումողորմ առ բազմապարտ դարձեալսն. (Վրդն. երգ. եւ Վրդն. ել.։)


Բազմապտուղ

adj.

that abounds in fruit, that produces much, fruitful.

· Calfa

NBHL (2)

πολύκαρπος fructuosus, faecundus Որ բերէ պտուղ բազում. բերրի. պտղալից. պտուղը շատ.

Ցորենահատն անկեալ մեռաւ, եւ բազմապտուղ հասկ եղեւ. (Վրդն. յաւետար.։)


Բազմաջան

adj. adv.

painful, fatiguing;
laborious, busy, diligent, careful;
diligently.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր լինիցի բազում ջան եւ վաստակ. բազմաշխատ. յոյժ աշխատալի.


Բազմասերեմ, եցի

va.

to multiply, to increase by propagation.

· Calfa

NBHL (2)

Որով մարդկան ազն բազմասեր երկարակեցութեամբ զարգացեալ ծաղկեսցի. (Պիտ.։)

Բազմասերութիւն լեալ. (Խոր. ՟Ա. 2. հին տպ.)


Բազմաստեղն

adj.

that has many branches, boughs or parts.

· Calfa

NBHL (2)

Ուստի բազմաստեղն եւ յոքնուղէշ ընձիւղեալ բողբոջք. (Սկեւռ. աղ.։)

Ծագեալ եհաս առաւօտն անստուեր լուսոյն՝ բազմաստեղն լուսով. (Խոր. հռիփս.։)


Բազմաստեղք, ղաց

s. pl. ast. pleiades.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱԶՄԱՍՏԵՂՔ Πλειάς յոքն. Πλειάδες plejades որ եւ ԲՈՅԼՔ կոչին. այսինքն են Համագունդ եօթն աստեղք երեւեալք ի գլուխ կամ ի թիկունս Ցուլ աստեղատանն, որոց վեցք առաւել պայծառափայլք.


Բազմաստղ

ast.

cf. Բազմաստեղք;
cf. Սայլ

· Calfa

NBHL (1)

Հրեղէն նշան երեւեցաւ յերկինս մերձ ի բազմաստղն. (Հ=Յ. հոկտ. ՟Ի. (այն է Հիւսիսային արշալոյս կոչեցեալն։))


Բազմաստուած, ից, ոց

adj. s. polytheist;
բազմաստուածք, idols, cf. Կուռք.

· Calfa

NBHL (4)

Հեթանոսք կուրացեալ էին ի բազմաստուած մոլորութիւնն. (Զքր. կթ.։)

Ի հաւատալոյ անտի (ի մի) յԱստուած՝ բազմաստուածոց մոլորութիւնս կարճեմք. (Կոչ. ՟Ը։)

Բազմաստուած կարծիք՝ եւ ընդ ականջս մի՛ հարցի։ Ի Բազմաստուած կարծեացն ոչ կացեալ ի բաց. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լին.։)

Յաղագս երկրպագութեան բազմաստուածոցն քոց։ Մահուամբն իւրով զբազմաստուածոց խռովութիւնն խաղաղացոյց։ Բագինք բազմաստուածոցն կործանեցան։ Իմ թագաւորութիւնս ի բազմաստուածոցն տուեալ է ինձ։ Ո՞չ կամիս բազմաստուածոցն զոհել. (ՃՃ.։)


Բազմաստուածեան

s. adj. cf. Բազմաստուած.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բազմաստուածեան մոլորութիւն՝ իբրեւ ի գբի ինչ եւ ի ներքին վիրապի (կապեալք). (Սեբեր. ՟Գ։)


Բազմաստուածութիւն, ութեան

s.

polytheism.

· Calfa

NBHL (3)

Զմեզ լուծեալ ի կապանաց բազմաստուածութեանն. (Խոր. հռիփս.։)

Բազմաստուածութեամբն մոլորեալք. (Զքր. կթ.։)

Լուսաւորեալ լեզուօքն հրեղինօք՝ հրեղինօք՝ զբազմաստուածութեանցն վանեցին զմոլորութիւն. (Գանձ.։)


Բազմավիշտ

adj.

tormenting, painful;
gloomy, grievous.

· Calfa

NBHL (1)

Բարեբանել զբազմավիշտ նահատակն։ Զանյարկն, զբազմավիշտն, զմահապարտեալն. (Ոսկ. լս.։)


Բազմավտանգ

adj.

very perilous, dangerous.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ծուփս բազմավտանգս ալէտանջ հողմոց. (Նար. ՟Ծ՟Դ։ Ըստ այսմ ասի.)


Բազմատարած

adj.

far extended, very extensive.

· Calfa

NBHL (3)

Որպէս քաղաք ինչ, զի իցէ բազմատար, ազգի ազգի մտիւք՝ որք ի նոյն դիմեալ գան, ընդունելով. (Նիւս. կազմ.։)

Արարեալ նշանագիրս կարճոտունս եւ բազմատարս. այսինքն որք փակեն յինքեանս զբազում գիրս զորպէս, աշխարհ, այսինքն եւ այլն. եւ նշանագիրք սինէացւոց. (Երզն. քեր.։)

Յոյժ տարածեալ, երկայնեալ. եւ Յաճախ. երկան, շատւոր.


Բազմատեսակ

adj.

of many kinds or sorts.

· Calfa

NBHL (2)

Այլեւ հալածչին բանք բազմատեսակք լինէին, որ թշնամանէրն, եւ սպառնայր, եւ ողոքէր։ Վասն բազմատեսակ բարեգործութեանն՝ պարգեւ կոչեմք, շնորհ, եւ այլն. (Ածաբ. մակաբ. եւ Ածաբ. մկրտ.։)

Զօրէն ծաղկաւէտ մարգաց եւ բուրաստանաց՝ բազմատեսակ յօրինեալ գեղեցկութեամբ. (Պիտ.։)


Բազմատեսիլ

adj.

of many looks, aspects or forms;
բազմատեսիլք, cf. Բազմատեսակութիւն, cf. Պէսպիսութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Հանդերձիցն բազմատեսիլք՝ գեղեցկութեամբ եւ բազմութեամբ զանազանեալ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։) cf. ԲԱԶՄԱՏԵՍ.


Բազմատոհմ

adj.

of many species or kinds;
populous.

· Calfa

NBHL (1)

Հաց ի քաղցեալն անկեալ՝ բազմատոհմ զօգուտն զկինսս տայ. (Բրս. ապաշխ.։)