Definitions containing the research ալ : 10000 results

Արժանաւորեմ, եցի

va.

to deserve, to render worthy;
to obtain, to procure.

· Calfa

NBHL (1)

Արժանաւորեա՛ զննջեցեալսն մեր եւ այլն. (Շար.։)


Արժանաւորութիւն, ութեան

s.

dignity, merit.

· Calfa

NBHL (3)

Տալ ըստ նորա արժանաւորութեանն զափառաւութիւն. (Վեցօր. ՟Զ։)

Մեծարեալ ըստ արժանաւորութեան վկայ անուան. (Ագաթ.։)

Շնորհօք ի մկրտութեանն ընկալաք զպատկերին արժանաւորութիւն. (Կամրջ.։)


Արժանափառ

adj.

worthy of glory, that deserves to be glorified.

· Calfa

NBHL (1)

Արժանի փառաւորելոյ, զարմանալոյ.


Արժանընդունակ

adj.

that is worthy of being received or granted, agreeable.

· Calfa

NBHL (1)

Արժանընկալ գլուխք (կանոնաց)։ Խնդրուածս հաշտարարս, եւ գոհութիւնս արժանաընկալս. (Յհ. կթ.։)


Արժանք

s. pl. dignity, merit;
coin, stamp.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ յոլովագոյն գին հատանել ջանասցեն, այլ իբրու պարզագոյն ի նոյն արժանսն հրամայիցէ տալ այնմ՝ որ պայմանեալ իցէ. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Ա։)


Արժեմ, եցի

vn.

to cost, to amount, to stand in;
to be worth;
հաւասար —, to be equivalent.

· Calfa

NBHL (2)

Որ զամենայն արժէր, յաղագս ամենեցունցն մեռեալ։ Ոչ ուրեմն արժէր զամենեսին, եթէ էր մարդ սոսկ. (Պրպմ. լ.։)

Ոչ արժեն աստի չարչարանքս զհանդերձեալ փառսն. (Իգն.։)


Արի, րեաց

adj.

valiant, valorous, courageous, manly, strong, bold, intrepid, brave;
Արիք, the Persians.

· Calfa

NBHL (1)

(լծ. ընդ այր, արու, եւ առաքինի. եւ յառնել, արի՛, թ. է՛ր, էրփէկ. եւ յն. ա՛րիս, արէս չԱստուած մարտի. իսկ ա՛րի. ա՛րիստօս. լաւ, ամենալաւ, եւ քաջ). ἁνδρεῖος fortis, ἅριστος optimus vel egregius (sicut Mars), strenuus, γενναῖος generosus Քաջ. հզօր. անմեղկելի. կորովի. իբր կանգուն յոտս, եւ տոկուն իբրեւ զայր. քաջասիրտ.


Արիաբար

adv.

valiantly, valorously, courageously, manly, bravely, strongly, vigorously;
resolutely, generously, magnanimously.

· Calfa

NBHL (2)

Արիաբար ընդդէմ կալ, վարժիլ, կամ յաղթել, շահատակել, ելանել. (Պիտ.։ Յհ. կթ.։ Նար. ՟Ձ՟Բ։)

Վատն եւ դանդաղն բնակեալ ի մէջ վատացն եւ խօթիցն. (Հց. աթ. կիւրղ. ստէպ։)


Արիական, ի, աց

adj.

masculine, manly, strong;
valiant, courageous;
— ազդ, the Persian nation.

· Calfa

NBHL (2)

Հայեցեալ յազգն արիական, թէ իգասէր էր. (Եզնիկ.։)

Իսկ ըստ արիականին մասին այսպէս միաւորի արդարութիւն։ Առաքինութիւն արիական մասին հոգւոյ։ Ի դիմի հարեալ արիականն սրտմտականին. (Տօնակ.։)


Արիանամ, ացայ

vn.

to have courage, energy, to be strong, to be notable for courage.

· Calfa

NBHL (4)

որ գրի եւ ԱՐԻԱՆԱԼ, ԱՐԱՆԱԼ. Արի լինել. զօրանալ. քաջանալ. անվեհեր բուռն հարկանել.

Արիացի՛ր ե՛ղբայր։ Արիանալ (ընդդէմ) փորձանաց սատանայի. (Վրք. հց. ՟Ե. ՟Ժբ։)

Ուստի նաւաստի արիացեալ՝ զնաւն ձգէ։ Արիացեալ յերկս. (Պիտ.)

Արիացեալք առ հակառակ. (Շար.։)


Արիացուցանեմ, ուցի

va.

to encourage, to embolden, to strengthen.

· Calfa

NBHL (1)

Տալ արիանալ. զօրացուցանել. սրտապնդել. քաջալերել. սիրտ տալ.


Արիութիւն, ութեան

s.

valour, courage, bravery, boldness, firmness, steadiness.

· Calfa

NBHL (4)

Յաղագս համբերութեան եւ արիութեան ասէ տէր, եղիցին գօտիք ձեր պնդեալք ընդ մէջս. եւ առաքեալն, առէ՛ք զզրահս հոդւոյն, եւ կացէ՛ք հաստատունս եւ անշարժս. (Վրք. հց. ՟Ա։)

Զարդարեալ գոյ բարկութիւն արիութեամբ. (Սահմ. ՟Ժ։)

Պիտոյ բազում իմաստութիւն եւ արիութիւն։ Ընդդէմ կալ գազանին արիուըեամբ (յն. (արիաբար). Ոսկ. յհ. ՟Բ. 14։)

Մինչեւ հասեալ էր յարիութեան հասակն. (Եղիշ. ՟Ե։)


Արիւն, րեանց

s.

blood, kin;
— խաղողոյ, unpressed wine, must, wine;
արեամբ ներկել՝ շաղախել, to imbrue with blood, to spot with blood;
— հեղուլ, to shed blood, to kill, to wound;
— հանել, to bleed;
հոսումն արեան, hemorrhage;
կցորդ արեան, who sheds blood with another, consanguineous, of the same blood, related;
cf. Ապաժոյժ.

· Calfa

NBHL (5)

αἶμα sanguis, cruor Հիւթ կենդանական կարմրորակ՝ սփռեալ երակօք յամենայն մասունս մարմնոյ կենդանւոյն. արուն.

Զոր էր արեամբ զեռնոց մխեալ. (Խոր. ՟Բ 8։)

Մի՛ հեղցուք արիւն։ Որ հեղու զարիւն։ Մեղանչել յարիւն արդար։ Չգալ յարիւն արդար։ Չերթալ յարիւն։ Մի՛ անկցի արիւն իմ յերկիր։ Թաքուցանիցեմք զարիւն նորա։ Արիւն նորա խնդրի Յարիւն ընկերի մի յօժարիցիս։ Յարիւն համարեսցի մարդոյն այնմիկ։ Կցորդ արեան։ Պարտական արեան։ Այր արեանց։ Արեամբ չափ (այսինքն մինչեւ ցմահ).եւ այլն։

Վասն եղբարից իւրեանց գրգռութեանն, զի արիւն մեծ անկեալ է ի վերայ. այսինքն արիւնհեղութիւն բազում է լեալ. (Բուզ. ՟Ե 37։)

Ժամանակ է այս նահատակելոյ . (.. ընդ արիւն գալոյ. Ոսկ. եբր. ՟Ե։ տե՛ս եւ ԱՊԱԺՈՅԺ։)


Արիւնագոյն

adj.

of a blood colour, red, sanguine.

· Calfa

NBHL (3)

Տեսեալ զլուսնոյն արիւնագոյն լինելոյ զկերպարանսն. (Եզնիկ.։)

Արիւնագոյն լեալ. (Շ. բարձր.։)

Արիւնագոյն երեւէր երկնայնոցն Քրիստոսի, զի յայտ արասցէ թէ ի պատերազմէ եկն ... զոր տեսեալ երկնայինքն արիւնագոյն մարմնով. (Վահր. յար.։)


Արիւնազանգ

adj.

bloody

· Calfa

NBHL (2)

ԱՐԻՒՆԱԶԱՆԳ կամ ԱՐԻՒՆԱԶԱՆԿ. որ եւ ԱՐԵՆԱԶԱՆԳ. Արեամբ զանգեալ. արիւնաշաղախ.

Որ դիմեալ գայ յեդոմայ արիւնազանկ կարմրութեամբն ի բոսորայ. (Լմբ. հանգ.։)


Արիւնաթաթաւ

adj.

bloody, dyed, stained with blood.

· Calfa

NBHL (2)

Գանալից եւ արիւնաթաթաւ առնեն. (Վրք. ոսկ.։)

Մերկ յարմրութենէ, եւ արիւնաթաթաւ խայտառակեալ. (Լմբ. ովս.։)


Արիւնախանձ

adj.

bloody, bloodthirsty, sanguinary, cruel, that delights in shedding human blood;
that loves blood.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՐԻՒՆԱԽԱՆՁ կամ ԱՐԻՒՆԱԽԱՆԾ. Խանձեալ մոլեալ ի հեղումն եւ յարբումն արեան. արուն ծծօղ՝ խմօղ, արունկզակ.


Արիւնահան

adj. s. sanguinary;
murderous, bloodshedder.

· Calfa

NBHL (1)

Այդպիսի ողբովք, եւ զազրալի խայտառականօք արիւնահան եւ արիւնահեղ լինիք։ Հալածեցէ՛ք զարիւնահանսն. (Մանդ. ՟Ի՟Գ։)


Արիւնահոս

adj.

bleeding, bloody.

· Calfa

NBHL (2)

Յարիւնահոսն յարուցանեն քրտունս։ Ծիւրական ախտիւք պաշարեալ, դեղոց եւ արիւնահոսն օշոտելոց կարօտանայ. (Պիտ.։)

Պատառեալ արիւնահոս. (Սիսիան.։)


Արիւնանամ, ացայ

vn.

to be turned or changed into blood;
to become rod.

· Calfa

NBHL (3)

ἑξαιματούμαι in sanguinem convertor Յարիւն դառնալ, փոխիլ. եւ Արիւնիլ. արուն փոխուիլ՝ կտրիլ, արիւնոտիլ.

Ընկալեալ մասն արեան ինչ ի լերդէն՝ արիւնանայ. (Մագ. ՟Ծ՟Է։)

Հանին զհացն սրբութեան, եւ զգինին արիւնանալ պատարագին՝ ի վերայ սեղանոյն. (Բուզ. ՟Ե 28։)


Արիւնաներկ

adj.

coloured with blood.

· Calfa

NBHL (3)

Ներկեալ կամ գունեալ արեամբ. արիւնազանգ, եւ արիւնագոյն.

Տեսեալ զնա արիւնաներկ մարմնով. (Վահր. յար.։)

Յարիւնաներկ ծաղկաց ծիրանացեալ։ Արիւնաներկ մանուշակագոյն. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Արիւնապարտ

adj.

responsible for blood shed.

· Calfa

NBHL (2)

Արիւնալից արիւնապարտ մարմինն. (Արծր. ՟Դ 8։)

Արիւնապարտք լինին ըստ մարգարէին ի ծուլանալն. (Խոսր.։)


Արիւնասակաւ

adj.

who has little blood.

· Calfa

NBHL (1)

Ոյր սակաւ է արիւնն, կամ նուզեալ.


Արիւնարբու

adj.

blood-sucking, bloody, sanguinary, bloodthirsty.

· Calfa

NBHL (2)

Որոց տեսեալ զարիւնարբուս ի կենդանեցադ. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Արիւնարբուք գաղանցեալ. (Շ. վիպ.։)


Արիւնացայտ

adj.

who emits blood, bloody.

· Calfa

NBHL (1)

Երբեմն վառեալ, եւ երբեմն արիւնացայթ երեւեսցի. (Ոսկ. ես.։)


Արիւնեմ, եցի

va.

to bleed.

· Calfa

NBHL (1)

Ծառայից չարաց վասն ի զրկօղսն յարենալ. (Սիր. ՟Խ՟Բ 6.) ըստ յն. գրելի է, զկողսն արիւնել։


Արիւներանգ

adj.

colour of blood, red, bloody.

· Calfa

NBHL (1)

Արիւներանգ մարմնով ունի զգեցեալ պատմուճան գղեցիկ. (Վահր. յար.։)


Արիւնընծայ

adj.

offered with the blood.

· Calfa

NBHL (1)

Արեամբ հանդերձ ընծայեալ. խառն ընդ արեան նուիրական.


Արիւնհեղութիւն, ութեան

s.

cf. Արիւնահեղութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ սուր սրեալ, ոչ արիւնհեղութիւնք. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Արիւնոռոգ

adj.

watered with blood.

· Calfa

NBHL (1)

Արեամբ ոռոգիչ, եւ ոռոգեալ. արիւնաշաղախ.


Արիւնոտ

adj.

sanguine, full of blood.

· Calfa

NBHL (1)

Յետոյ լուանային զարիւնն (սրսկեալ), եւ ոչ եթէ արիւնոտ մնային. (Ոսկ. եբր.։)


Արիւնռուշտ

adj.

bloody, full of blood;
sanguinary, bloodthirsty.

· Calfa

NBHL (5)

ԱՐԻՒՆԸՌՈՒՇՏ կամ ԱՐԻՒՆՌՈՒՇՏ. ὔφαιμος sanguine suffusus, rubescens, sanguineus Շառագոյն. արիւներանգ. մթագոյն. տժգոյն արեամբ ներկեալ.

Զոմանց աչս (տեսանէր) արիւնռուշտս եւ կարմիրս։ Ոմանց սեւ լեալ դէմք, ոմանց արիւնռուշտ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)

Իբր յառապարի փշալից եւ արիւնռուշտ շրջիմ. (Ի գիրս խոսր.։)

Զարիւնռուշտ մամոնայսն անդր ի ներքս խճողէր. (ՃՃ.) իմա՛, զարեամբ այլոց շաղախեալս յանիրաւութենէ։

ԱՐԻՒՆԸՌՈՒՇՏ. իբր Արիւնախանձ, կամ արիւնաշաղախ, ներկեալ յարենէ այլոց.


Արծաթագին

adj. s.

bought for money;
slave.

· Calfa

NBHL (1)

ἁργυρώνητος emptus pecunia, emptitius Արծաթով գնեալն. ըստկով գնած, գնծու


Արծաթագործ, աց

s. adj.

silver-smith;
silver.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՐԾԱԹԱԳՈՐԾ. Գործեալ յարծաթոյ. արծաթի. արծըթէ շինած.


Արծաթազօծ

adj.

silvered.

· Calfa

NBHL (1)

Օծեալ կամ պատեալ արծաթով.


Արծաթաձոյլ, ձուլից

s. adj.

melter of silver, silversmith;
melted or mado with silver;
that is entirely of silver.

· Calfa

NBHL (2)

ἁργυροχόος argentarius Որ հալէ եւ ձուլէ զարծաթ. արծաթագործ. արծաթ կամ արծթէ բան թափօղ.

ԱՐԾԱԹԱՁՈՅԼ. Ձուլեալ յարծաթոյ. արծաթի. արծթէ թափծու կամ շինած.


Արծաթապատ

adj.

silvered.

· Calfa

NBHL (1)

περιαργυρόμενος, καρταργυρώμενος եւ այլն. argento obductus Արծաթի թիթղամբ պատեալ. արծաթով զարդարեալ. արծթով պատած. կիւմիշ իլէ գափլը.


Արծաթասէր, սիրաց

adj.

that loves money, avaricious, covetous, too fond of money.

· Calfa

NBHL (1)

φιλάργυρος pecuniae amans, avarus Մոլեալ ի սէր արծաթոյ. ընչասէր. ընչաքաղց. ագահ. Տե՛ս (Ղկ. ՟Ժ՟Զ 14։ ՟Բ. Տիմ. ՟Գ 11։)


Արծաթեղէն, ղինի, նաց

adj. s.

silvery, made of silver;
silver plate.

· Calfa

NBHL (2)

ἁργύρεος argenteus որ եւ ԱՐԾԱԹի. Յարծաթոյ շինեալ. արծըթէ. կիւմիւշտէն, կիւմիւշ.

Արծաթ ոյ շինեալ. (արծըթէ.)


Արծաթեմ, եցի

va.

to silver.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր յետոյ Սսեցին արծաթեալ է. (Մխ. ապար.։)


Արծաթսիրութիւն, ութեան

s.

love of money, avarice.

· Calfa

NBHL (1)

Արծաթսիրութեամբն մոլեալ յուդաս. (Շար.։)


Արծարծանեմ, ծի

va.

to stir, to poke, to blow the fire;
to incense, to animate, to irritate;
to revive, to renovate, to renew.

· Calfa

NBHL (7)

ԱՐԾԱՐԾԱՆԵՄ ԱՐԾԱՐԾԵՄ. ἁναζωπυρέω exsuscito, ἕξω πύροω excito, accendo, φυσάω sufflo, spiro Իբրու Արթնացուցանել կամ զարթուցանել ստիպաւ. այն է Կրկին վերսին բորբոքել զառկայծեալ հուրն՝ փչմամբ կամ փքովք. հրահրել, վառել.

Մինն արծարծէ, եւ միւսն շիջուցանէ։ Զշիջեալ չարիսն նոյնչափ արծարծեմ. (Նար. ՟Լ. ՟Հ՟Ա։)

Այչափ նշանօքն արծարծէր զնոսա ի հաւատս։ Վերստին արծարծել զխորթացեալ բանս հռետորին. ((լուսաբանել). Ոսկ. գծ.։)

Զայս զնորագործեալ ձայն փչեցեալ Աստուծոյ զօրութիւն յարոյց եւ արծարծեաց։ Որք ի հիւանդութեանց արծարծին յառողջութիւն. (Փիլ.։)

Արծարծեալ զմնացեալ իշխանսն գնալ ի վերայ արքային. (Զենոբ.։)

Հանգիստ առեալ զօրացն, եւ արծարծեալ յաշխատութենէ. (Խոր. ՟Գ 26։)

Զքեզ իմով իսկ առասութեամբք արծարծեմք։ Ի կենդանութիւն դարձեալ զիս արծարծեաց։ Սոքա արծարծեցին զկարգ եւ զօրէնսդրութիւն մեծին սահակայ. (Մագ.։)


Արծարծումն, ման

s.

rekindling.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ զգալի խնկոյս, եւ զհոգւոյս ծուխ արծարծման նուիրեմ քեզ. (Լմբ. պտրգ.։)


Բազմաբուրեան

adj.

that spreads much good scent.

· Calfa

NBHL (1)

Բազումս կամ պէսպէս բուրօղ, բուրեալ.


Բազմագթելի, լւոյ, լեաց

adj.

very slippery, where one slips, stumbles often or very easily.

· Calfa

NBHL (1)

Որ բազումս գթէ. դիւրագայթ. շատ սխալօղ՝ ինկնօղ.


Բազմագթութիւն, ութեան

s.

abundance of mercy or clemency.

· Calfa

NBHL (1)

Երկիր եւ օդ (ի դարմանելն զմեզ՝) ծնողաց նմանեալ բազմագթութեան. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)


Բազմագին, գնի

adj.

very dear, precious.

· Calfa

NBHL (1)

Գտեալ մարգարիտ մի բազմագնի. (Կիւրղ. գանձ.։)


Բազմագնի

cf. Բազմագին.

· Calfa

NBHL (1)

Գտեալ մարգարիտ մի բազմագնի. (Կիւրղ. գանձ.։)


Բազմագիր

adj.

written in many manners;
polygraph.

· Calfa

NBHL (2)

Ընդունարան բազում գրուածոց. գրեալ բազմօրինակ.

Առակս խորիմացս, դիւալուրս, բազմագիրս, շնորհագիրս. (Ագաթ.։ Կորիւն դնէ՝ բազմադիմիս։)


Բազմագլուխ

cf. Բազմագլխեան.

· Calfa

NBHL (2)

Գօտի ածել ընդ մէջ. քանզի տեղին այն ի մսուր համարեալ է բազմագլուխ պաճարին՝ ի մեղն ցանկութեան։ Վասն բազմագլուխ գազանին՝ ցանկութեան. (Փիլ. ել.։)

Գլխատեսցո՛ւք այսուհետեւ զբազմագլուխ գազանն (զնախանձ). քանզի բազում կերպարանք են չարակնութեանն։ Չա՛ր է փառաց ցանկութիւն, եւ բուռն գազան է զայրացեալ եւ բազմագլուխ. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. յհ.։)