horse, palfrey;
saddle or riding-horse;
— քաջնթաց, pad, ambling nag, stead;
cf. Ձի.
ԵՐԻՎԱՐ կամ ԵՐԻՒԱՐ. ἴππος, πῶλος equus, equuleus պ. րէհվար. Ձի ընտիր յառոյգ հասակի, սրավար, կամ պատերազմական. նժոյգ. եւս եւ Գրաստ. աղեկ ու քալուկ ձի.
Ամենայն երիվարք, եւ կառք փարաւոնի, եւ հեծեալք նորա. (Ել. ՟Ժ՟Դ. եւ ՟Ժ՟Ե։)
Փոխանակեսցուք ... երիվարս ընդ երիվարացն. (՟Գ. Թագ. ՟Ի. 25։)
Երիվար արքունի. (Եսթ. ՟Զ. 9։)
Իսկ (Դատ. ՟Ե. 10.)
Հեծեալք յերիվարս ի մէջօրէի եւ սպիտակաց». եբր. եւ յն. յէշս մատակս. լտ. յէշս։
Եւ ոչ յերիվարս ձիոց նստել. (Կանոն.։)
Միաձիօք առնել զնահատակութիւնսն՝ երիվարօք. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)
Որոյ զհետ չոգան երիվարուքն». տպ. երիվարիւքն. (Վրք. հց. ՟Ը։)
Նմանութեամբ ասի.
Առաքեցեր զերիվարս քո քարոզս աշխարհի. եւ այլն. (Շար.։)
Ոտք՝ որ եղեն երիվար շինութեան եւ խաղաղութեան. (Յճխ. ՟Ի։)
• , ի-ա, հլ. «լաւ ձի» ՍԳր., որից՝ երիվարիկ «հեծնելու և վարելու յարմար» (փիղի համար ասուած) Ա. մակ. զ. 30, երիվարաշատ Սեբեր., երիվարել «ձիա-վարել» Գեննադ. Ոսկիփ., երիվարութի ն «պատերազմ վարելը» ԱԲ, երիվարութի ն «ձի քշելը» Սոկր., չորեքերիվարեան Պիսիդ.։
• Ինճիճեան, Հնախօս. Գ. 20 և Capel. letti Armenia, թրգմ. Արշլ. արրտ. 1842, թիւ 108 «յերի վարօղ, կռնակը առնող տանող»։ ՆՀԲ պրս. [arabic word] rahvār «քա-օընթաց ձի»։ Klaproth, Mémoires, I, 437 սանս. arwa «արագ»։ Diefenbach, Berl. Jahrb. 1843, էջ 446 պրս. iswar (?)։ Windisch. 19 սանս. arvan, զնդ. aurvataspa։-Gosche, 48 զնդ. aurvat «ընթացիկ», սանս. arb, զնդ. āurv, պրս. rav, raftan «երթալ»։ Bötticher, ZDMG, 1850, 354 և Arica, 65, 63 ասոր. arvan, սանս. arvan։-ǰusti, Zendsp. 5 զնդ. aurva )t «արագ»։ Մորթման, ZDAG, 26, 591 բևեռ. iruiriagan։ Հիւնք. =ՆՀԲ. Patrubány. SA, 1, 209 սանս. arvr «արագ», բայց ազդուած հյ. երիս (3) բառից. իսկ MSL, 15, 136 հնխ. rêip արմատից՝ ար մասնիկով. հմմտ. ւն. ἐιείπω «տապալել»։ (Այս անմիտ ստու-գաբանութիւնը կրկնում է դժբախտաբար Walde, 654 և կցում լտ. ripa «եզերք» բառին)։ Մառ, Cpeд. nеpедвиж. 22 յն. elefas «փիղ» բառի հետ։